Hoe krijg je de warmte van ketel of warmtepomp in je kamers?

Eerst kiezen wat de warmte afgeeft

Een ketel of warmtepomp maakt het warme water; vloerverwarming, radiatoren en ventiloconvectoren geven het af in de kamer. Die keuze gaat vooraf aan het leggen, het kopen en het regelen, want ze bepaalt welke watertemperatuur de installatie moet leveren. Het toestel zelf staat in de rubriek Verwarming en koeling, met Warmtepomp en Ketel op gas en mazout als aparte onderdelen.

Het systeem en de kostprijs

Begin bij wat vloerverwarming kost en welk systeem je kiest. Die gids zet een nat en een droog systeem naast infrezen, bespreekt elektrische vloerverwarming en wandverwarming, vergelijkt vloerverwarming met radiatoren en geeft het btw-tarief.

Een bestaande woning

Staat de woning er al, dan zet de beschikbare vloerhoogte de grens. Vloerverwarming leggen in een bestaande woning vergelijkt de vloer uitbreken, de buizen infrezen en een dun of droog systeem, en toont of ze in een oudere woning de moeite loont.

Ventiloconvectoren bij een warmtepomp

Op water onder 45 °C, zoals een warmtepomp het levert, geeft een radiator veel minder dan zijn catalogusvermogen. Een ventiloconvector is een radiator met een ventilator en geeft op dat water ongeveer het dubbele; de gids noemt ook de nadelen, zoals geluid en een condensafvoer. Of je bestaande radiatoren volstaan, lees je in de gids over de warmtepomp op bestaande radiatoren.

De badkamer

Een badkamer moet warmer zijn dan de rest van het huis en wordt korter gebruikt. Een badkamer verwarmen rekent het vermogen door, legt een handdoekradiator, vloerverwarming en elektrische toestellen naast elkaar en toont welk elektrisch toestel in welke zone mag.

Vloerverwarming in de volgorde van het werk

Wie een nat systeem laat leggen, werkt in een vaste volgorde: legplan, buizen, drukproef, chape en pas daarna opstarten. De gidsen volgen die volgorde, omdat randisolatie, uitzetvoegen en de drukproef voor de chape moeten komen.

Het legplan en het leggen

Het legplan komt uit de warmteverliesberekening. Vloerverwarming leggen met tackers of noppenplaat werkt het legsysteem, de buis, de randisolatie, de uitzetvoegen en de drukproef uit.

De collector

Alle kringen komen samen op de collector. Hoe je daar lucht laat ontsnappen, het debiet per kring inregelt en de collector op een ketel of warmtepomp aansluit, staat bij de collector van vloerverwarming.

Regelen en opstarten

Vloerverwarming regel je op twee plaatsen: de watertemperatuur bij de ketel of warmtepomp en de temperatuur per kamer. Vloerverwarming regelen en opstarten behandelt de stooklijn, de zoneregeling, het opwarmen na het gieten van de chape en het opstarten na de zomer.

Koelen in de zomer

Met een omkeerbare warmtepomp kan dezelfde vloer koelen. Koelen met vloerverwarming en een warmtepomp legt passief en actief koelen uit, de bewaking van het dauwpunt en het verschil met ventiloconvectoren en een airco.

Radiatoren kiezen en aan de praat houden

Bij radiatoren begin je meestal bij een storing of bij een aankoop. Voel bij een radiator die niet warm wordt eerst waar hij koud blijft, want die plek wijst naar de oorzaak.

Kiezen op vermogen

Je kiest een radiator op het warmteverlies van de kamer, bij de watertemperatuur van jouw installatie. Welke radiator je kiest gaat over de types, het vermogen per kamer en het herkennen en houden van oude radiatoren.

Een radiator die koud blijft

Een koude bovenkant wijst op lucht, een koude onderkant op slib of een retourkraan die te ver dicht staat. Lucht verwijder je zoals radiator ontluchten uitlegt: met de pomp stil en de onderste verdieping eerst. Blijft hij koud, dan loopt radiator wordt niet warm de ketel, de waterdruk, de thermostatische kraan en de circulatiepomp af.

Een radiator of kraan vervangen

Eén radiator vervang je zonder de hele installatie leeg te laten lopen als er een kraan op de aanvoer en een afsluiter op de retour zit. Hoe je de aanvoer herkent, staat bij een radiator vervangen op de bestaande leidingen. Een radiatorknop of thermostaatkop schroef je met de hand los zonder water af te laten; alleen een kraanlichaam dat lekt of vastzit vraagt een lege installatie, zoals radiatorknop of thermostatische radiatorkraan vervangen uitlegt.

Folie en ventilator

Radiatorfolie loont vooral tegen een ongeïsoleerde buitenmuur. Radiatorfolie en radiatorventilator zegt ook wanneer een ventilator zin heeft en hoe je radiatoren kuist en verwarmingsbuizen isoleert.

Thermostaat en regeling

Een kamerthermostaat regelt de temperatuur van de kamer; de watertemperatuur komt van de ketel of warmtepomp. Een modulerende thermostaat moet de taal van je ketel spreken, en een weersafhankelijke regeling werkt met een buitenvoeler en een stooklijn.

Een kamerthermostaat plaatsen

Een kamerthermostaat hoort op een binnenmuur van de living, weg van radiator, raam, zon en tocht, en de radiatorkranen in die kamer staan volledig open. Een kamerthermostaat plaatsen, aansluiten en juist laten meten toont het verschil tussen aan/uit, modulerend en OpenTherm, de aansluiting met twee draden en de temperatuur per kamer.

Een Vaillant-regeling

Een Vaillant-thermostaat praat via de eBUS met de ketel. Vaillant-thermostaat aansluiten, koppelen en instellen gaat over de bekabeling, de draadloze versie, de buitenvoeler, de stooklijn en de VR 71 voor meer dan twee gemengde kringen.

Zelf doen, laten doen en keuren

De regels in de gidsen gelden voor Vlaanderen. Ze verschillen per gewest en je gemeente kan eigen voorschriften hebben; de actuele voorwaarden staan op vlaanderen.be.

Wat je zelf kunt

Ontluchten, bijvullen en de druk opvolgen kun je zelf, net als een thermostaatkop wisselen en een aan/uit-thermostaat op bestaande laagspanningsdraden vervangen. Ook de buizen van vloerverwarming leg je zelf, volgens een legplan. Een radiator vervang je zelf als er afsluiters aan beide kanten zitten en je de ketel, de brander en de gasleiding met rust laat.

Installateur en koeltechnieker

Het legplan komt van een installateur of de studiedienst van de leverancier; de collector, de drukproef en het inregelen zijn werk voor een installateur centrale verwarming. Aan de gasleiding, de brander en de rookgasafvoer werkt alleen een erkende technicus. Werk aan het koelmiddel van een warmtepomp mag alleen een koeltechnieker met certificaat doen.

Elektricien en keuring

Een thermostaat die 230 V schakelt, een nieuwe kabel of kring en elektrische vloerverwarming laat je aanleggen door een elektricien, op een spanningsloze installatie. Een nieuwe of belangrijk gewijzigde installatie keurt een erkend controleorganisme voor je ze gebruikt.

Stabiliteit en asbest

Of een houten of oudere verdiepingsvloer het gewicht van een nat systeem aankan, beoordeelt een architect of ingenieur stabiliteit. Vermoed je asbest in tegels, vinyl, lijm of oude leidingisolatie, dan onderzoek je het materiaal eerst en blijf je ervan af.