Gereedschap voor het zelf doen: welke gids je nodig hebt en wat eerst komt
Wie zelf bouwt of verbouwt, vindt hier het gereedschap en het materiaal bij de klus. Je meet voor je boort of zaagt, je kijkt wat er in de muur zit voor het eerste gat en je kiest hout of plaat voor je zaagt. Schuren, voegen vullen en werken op hoogte hebben elk een eigen gids. Kabels, asbest, dragende delen en hoogte vragen soms een vakman of een keuring.

Alle gidsen over gereedschap en materialen
Veilig op hoogte met een telescopische ladder of stelling
Een telescopische ladder van 6 m brengt je tot een dakrand of goot op ongeveer 4,8 m. Hij moet immers…
Pluggen en vijzen kiezen voor gyproc, ytong, snelbouw en crepi
Kies de plug op de muur. In beton en volle steen spreidt hij, in snelbouwsteen knoopt hij in de holte…
Een bovenfrees kiezen en er netjes mee frezen
Een bovenfrees is een snel draaiende motor met een frees eronder, waarmee je groeven, sponningen, profielen en vormen langs een…
Wandschuurmachine: muren en plafonds stofarm schuren
Een wandschuurmachine of langnekschuurmachine schuurt plamuur en pleister met een schijf van ongeveer 225 mm. Begin op zachte plamuur met…
Hout voor buiten kiezen: okan, thermowood of accoya, en hoe je het beschermt
Buiten bepaalt de duurzaamheidsklasse van het kernhout hoe lang hout meegaat. Als paaltje in de grond houdt klasse 1 het…
Peil en rechte hoeken uitzetten met een bouwlaser, waterpasdarm of smetkoord
Voor werk binnen volstaat meestal een zelfnivellerende kruislijnlaser die rond ± 0,2 mm per meter nauwkeurig is: op 5 m…
Handcirkelzaag met geleiderail: kiezen en recht zagen
Voor balken en ruwe planken volstaat een gewone handcirkelzaag; met een blad van 190 mm zaag je tot 67 mm…
PU-schuim en montagekit gebruiken en weer verwijderen
PU-schuim vult en isoleert voegen, maar het houdt geen water tegen en verweert in de zon: buiten dek je het…
MDF, OSB of multiplex kiezen en bewerken
Voor kastdeuren, fronten en plinten neem je MDF, voor vloer, wand en dak OSB/3. Multiplex kies je waar sterkte in…
Klopboormachine of boorhamer kiezen en boren in tegels, beton en inox
Voor vijzen, hout en metaal volstaat een accuschroefboormachine, voor baksteen en af en toe beton een klopboormachine. Boor je vaak…
Welke slijpschijf voor steen, tegels, metaal of hout?
Metaal snijd je met een dunne doorslijpschijf en werk je bij met een afbraam- of lamellenschijf. Voor tegels neem je…
Poutrellift en pannenlift: zware lasten veilig op hoogte krijgen
Een poutrellift brengt een stalen balk op hoogte, een pannenlift is een ladderlift voor dakpannen. Reken eerst het gewicht uit:…
Eerst meten en rekenen, dan pas boren of zagen
Tegels, een vals plafond en keukenkasten volgen allemaal het peil dat je eerst uitzet. Daarom begin je bij peil en rechte hoeken uitzetten met een bouwlaser, waterpasdarm of smetkoord. De gids zegt welk hulpmiddel bij welk werk past en hoe je een rechte hoek controleert. Staat een hoeveelheid in lopende meter en heb je m² of m³ nodig, dan zet je ze om met de gids over lopende meter, m² en m³ omrekenen.
De inplanting van een nieuwbouw, een aanbouw of een tuinhuis tegen de perceelgrens zet een landmeter-expert uit; je laser werkt daarna verder vanaf zijn punten.
Eerst kijken wat er in de muur zit, dan boren, pluggen of slijpen
Voor pluggen, boren en slijpen is de eerste vraag waarin je werkt. Daarom lees je eerst pluggen en vijzen kiezen voor gyproc, ytong, snelbouw en crepi. Die gids leert je een volle, holle of zachte muur herkennen en zegt wat je nagaat over leidingen en asbest voor het eerste gat.
Het gat boor je daarna met de machine uit klopboormachine of boorhamer kiezen en boren in tegels, beton en inox. De gids zegt wanneer een accuschroefboormachine volstaat en wanneer je een boorhamer nodig hebt; welke plug in het gat komt, staat in de pluggengids.
Wil je steen, tegels of metaal snijden, of sleuven maken voor elektriciteit, dan is er de gids over de juiste slijpschijf voor steen, tegels, metaal of hout. Elk materiaal vraagt zijn eigen schijf; bij sleuven horen ook een stofzuiger en een masker. Metaal lassen of werken met perslucht in een eigen werkplaats staat in lassen en perslucht in de eigen werkplaats.
Hout en plaat: eerst het materiaal kiezen, dan zagen en frezen
Buiten begint het bij het hout zelf. Hout voor buiten kiezen: okan, thermowood of accoya, en hoe je het beschermt legt uit dat de duurzaamheidsklasse bepaalt hoe lang hout meegaat, en of je het beschermt of laat vergrijzen. Binnen kies je een plaat: MDF, OSB of multiplex kiezen en bewerken zegt welke plaat bij welk werk past en hoe ze zich houdt in een vochtige ruimte.
Pas daarna komt het gereedschap. Handcirkelzaag met geleiderail: kiezen en recht zagen begint bij het verschil tussen een gewone handcirkelzaag en een invalzaag op een rail, en gaat door naar splintervrij zagen in plaat. Groeven, sponningen en profielen maak je met een bovenfrees kiezen en er netjes mee frezen. Die gids legt ook de kantfrees en de gipsfrees uit.
Muren schuren en voegen vullen
Wie plamuur of pleisterwerk glad wil schuren, leest wandschuurmachine: muren en plafonds stofarm schuren. De gids zegt wanneer de machine de moeite is en welke stofzuiger en welk masker erbij horen. Het schuren komt na het pleisterwerk bij Gyproc en pleisterwerk en voor de verf bij Schilderwerk.
Voor voegen is er PU-schuim en montagekit gebruiken en weer verwijderen. PU-schuim vult en isoleert een voeg, maar houdt geen water tegen: buiten dek je het af met kit.
Op hoogte, bij zware lasten en waar een vakman het overneemt
Werk dat hoger ligt dan je reikt, begint bij veilig op hoogte met een telescopische ladder of stelling. De gids zegt hoe lang een ladder moet zijn en wanneer een stelling met leuning de betere keuze is. Werk aan een dak, een nok of een schouw boven de goot doe je volgens de gids alleen van op een stelling met leuning en kantplank; heb je die niet, dan laat je een dakwerker komen.
Zit het probleem in het gewicht, dan is er de gids over de poutrellift en de pannenlift. Het steken van de poutrel zelf blijft werk voor een aannemer; de lift is alleen zijn hulpmiddel.
In de meeste gidsen doe je het werk zelf; een vakman, een keuring of een ingenieur komt op een paar vaste plaatsen in beeld. Vermoed je asbest in een plaat, pleister, kit of oude golfplaten, dan boor, zaag, slijp of schuur je er niet in: eerst laat je een staal analyseren door een erkend labo. Boor of zaag je een kabel aan, dan schakel je de kring uit en laat je een elektricien komen. Een belangrijke wijziging van de elektrische installatie keurt een erkend organisme volgens het AREI voor je ze in gebruik neemt. Een sleuf, een kernboring of een zaagsnede in een dragende muur, een betonnen vloer of een balk beoordeelt een architect of ingenieur stabiliteit, en die berekening staat niet in de gidsen. Die regels gelden in Vlaanderen; ze verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben.
Het werk zelf, met de vloeren, de trappen, de binnendeuren en de kasten, staat in de rubriek Afwerking binnen.
Rekenhulp
Gyprocplaten berekenen
Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.