Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Gereedschap voor het zelf doen: welke gids je nodig hebt en wat eerst komt

12 gidsen 5 minuten lezen

Wie zelf bouwt of verbouwt, vindt hier het gereedschap en het materiaal bij de klus. Je meet voor je boort of zaagt, je kijkt wat er in de muur zit voor het eerste gat en je kiest hout of plaat voor je zaagt. Schuren, voegen vullen en werken op hoogte hebben elk een eigen gids. Kabels, asbest, dragende delen en hoogte vragen soms een vakman of een keuring.

Ingeschoven aluminium telescopische ladder plat op een grijs stofdoek naast een bakstenen gevel: de sporten liggen dicht tegen elkaar met zwarte kragen aan de bomen, onderaan zit een brede stabiliteitsbalk met rubberen voetjes. Naast de ladder liggen een rolmeter en werkhandschoenen.

Alle gidsen over gereedschap en materialen

Eerst meten en rekenen, dan pas boren of zagen

Tegels, een vals plafond en keukenkasten volgen allemaal het peil dat je eerst uitzet. Daarom begin je bij peil en rechte hoeken uitzetten met een bouwlaser, waterpasdarm of smetkoord. De gids zegt welk hulpmiddel bij welk werk past en hoe je een rechte hoek controleert. Staat een hoeveelheid in lopende meter en heb je m² of m³ nodig, dan zet je ze om met de gids over lopende meter, m² en m³ omrekenen.

De inplanting van een nieuwbouw, een aanbouw of een tuinhuis tegen de perceelgrens zet een landmeter-expert uit; je laser werkt daarna verder vanaf zijn punten.

Eerst kijken wat er in de muur zit, dan boren, pluggen of slijpen

Voor pluggen, boren en slijpen is de eerste vraag waarin je werkt. Daarom lees je eerst pluggen en vijzen kiezen voor gyproc, ytong, snelbouw en crepi. Die gids leert je een volle, holle of zachte muur herkennen en zegt wat je nagaat over leidingen en asbest voor het eerste gat.

Het gat boor je daarna met de machine uit klopboormachine of boorhamer kiezen en boren in tegels, beton en inox. De gids zegt wanneer een accuschroefboormachine volstaat en wanneer je een boorhamer nodig hebt; welke plug in het gat komt, staat in de pluggengids.

Wil je steen, tegels of metaal snijden, of sleuven maken voor elektriciteit, dan is er de gids over de juiste slijpschijf voor steen, tegels, metaal of hout. Elk materiaal vraagt zijn eigen schijf; bij sleuven horen ook een stofzuiger en een masker. Metaal lassen of werken met perslucht in een eigen werkplaats staat in lassen en perslucht in de eigen werkplaats.

Hout en plaat: eerst het materiaal kiezen, dan zagen en frezen

Buiten begint het bij het hout zelf. Hout voor buiten kiezen: okan, thermowood of accoya, en hoe je het beschermt legt uit dat de duurzaamheidsklasse bepaalt hoe lang hout meegaat, en of je het beschermt of laat vergrijzen. Binnen kies je een plaat: MDF, OSB of multiplex kiezen en bewerken zegt welke plaat bij welk werk past en hoe ze zich houdt in een vochtige ruimte.

Pas daarna komt het gereedschap. Handcirkelzaag met geleiderail: kiezen en recht zagen begint bij het verschil tussen een gewone handcirkelzaag en een invalzaag op een rail, en gaat door naar splintervrij zagen in plaat. Groeven, sponningen en profielen maak je met een bovenfrees kiezen en er netjes mee frezen. Die gids legt ook de kantfrees en de gipsfrees uit.

Muren schuren en voegen vullen

Wie plamuur of pleisterwerk glad wil schuren, leest wandschuurmachine: muren en plafonds stofarm schuren. De gids zegt wanneer de machine de moeite is en welke stofzuiger en welk masker erbij horen. Het schuren komt na het pleisterwerk bij Gyproc en pleisterwerk en voor de verf bij Schilderwerk.

Voor voegen is er PU-schuim en montagekit gebruiken en weer verwijderen. PU-schuim vult en isoleert een voeg, maar houdt geen water tegen: buiten dek je het af met kit.

Op hoogte, bij zware lasten en waar een vakman het overneemt

Werk dat hoger ligt dan je reikt, begint bij veilig op hoogte met een telescopische ladder of stelling. De gids zegt hoe lang een ladder moet zijn en wanneer een stelling met leuning de betere keuze is. Werk aan een dak, een nok of een schouw boven de goot doe je volgens de gids alleen van op een stelling met leuning en kantplank; heb je die niet, dan laat je een dakwerker komen.

Zit het probleem in het gewicht, dan is er de gids over de poutrellift en de pannenlift. Het steken van de poutrel zelf blijft werk voor een aannemer; de lift is alleen zijn hulpmiddel.

In de meeste gidsen doe je het werk zelf; een vakman, een keuring of een ingenieur komt op een paar vaste plaatsen in beeld. Vermoed je asbest in een plaat, pleister, kit of oude golfplaten, dan boor, zaag, slijp of schuur je er niet in: eerst laat je een staal analyseren door een erkend labo. Boor of zaag je een kabel aan, dan schakel je de kring uit en laat je een elektricien komen. Een belangrijke wijziging van de elektrische installatie keurt een erkend organisme volgens het AREI voor je ze in gebruik neemt. Een sleuf, een kernboring of een zaagsnede in een dragende muur, een betonnen vloer of een balk beoordeelt een architect of ingenieur stabiliteit, en die berekening staat niet in de gidsen. Die regels gelden in Vlaanderen; ze verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben.

Het werk zelf, met de vloeren, de trappen, de binnendeuren en de kasten, staat in de rubriek Afwerking binnen.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Vul je maten in en kies Berekenen.

Reken met het oppervlak dat je werkelijk bekleedt: trek grote openingen zoals deuren en ramen af, kleine niet. Voor een dubbele beplating verdubbel je het oppervlak. De standaardwaarde is een gangbare plaat van 1,20 × 2,60 m; platen bestaan ook in 0,60 m breed en in andere lengtes, dus vul de maat in van de plaat die je koopt. Het snijverlies hangt af van de indeling van de ruimte: 10% is een gebruikelijk vertrekpunt, bij veel hoeken of schuine wanden is het meer.

Bekijk de volledige uitleg bij deze rekenhulp