Een rolluik elektrisch maken, aansluiten en bedienen
Een handbediend rolluik wordt elektrisch met een buismotor in de rolluikas. Kies de motor op het gewicht van het pantser: kunststof ongeveer 5 kg per m², aluminium 4 kg, plus 3 kg per meter as. Een bedrade motor krijgt de fase via een vergrendelde rolluikschakelaar en twee stuurdraden; neuter en aarding lopen rechtstreeks. Meerdere motoren schakel je nooit parallel, maar elk met een eigen relais. Een nieuwe kring wordt gekeurd.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Een handbediend rolluik elektrisch maken
Een handbediend rolluik maak je elektrisch door een buismotor in de rolluikas te schuiven. De motor vervangt de bandopwinder of de stang, en het pantser, de geleiders en meestal de kast blijven gewoon zitten. De echte vraag is hoe er stroom bij de motor komt. Dat kan met een kabel vanuit de woning, met een radiomotor op een bestaande leiding of met een klein zonnepaneel op de kast.
Wat er in de rolluikkast verandert
In de kast verdwijnen het lint, de opwinder en de katrol aan de as. De buismotor schuift in de as, aan de kant waar de kabel naar binnen kan. Een adapterring en een meenemer, passend bij het profiel van de as, brengen de draaiing van de motor over. De motorkop komt vast op een steun aan de zijwand van de kast.
Bij een voorzetrolluik zit de kast buiten tegen het raam, en dan loopt de motorkabel door het raamkader of de muur naar binnen. Bij een inbouwrolluik zit de kast in of tegen de binnenmuur, en open je ze langs de binnenkant.
Controleer vooraf of de kast lang genoeg is voor motor en kop samen. De opbouw van de verschillende types staat bij rolluiken kiezen: voorzet, inbouw of opbouw.
Bedraad, op zonne-energie of met een ontvanger
Een bedrade motor op 230 V heeft een leiding tot aan het raam nodig, maar werkt daarna zonder batterij en met een gewone schakelaar. Een radiomotor gebruikt dezelfde leiding en krijgt zijn bevelen draadloos, van een afstandsbediening, een muurzender of een app. Een rolluik op zonne-energie heeft een zonnepaneel en een accu op de kast, en daarom geen kabel naar binnen.
Bij een bestaande woning beslist het breekwerk vaak. Een kabel tot boven elk raam betekent slijpen en herbezetten, tenzij er al een wachtbuis ligt. Een zonnepaneel vraagt genoeg licht op de gevel, en de accu moet op termijn vervangen worden. Voor een raam op een verdieping waar geen leiding komt, is een zonnemotor een goede keuze. Voor dakramen staan de details bij rolluik en zonnescherm voor een dakraam.

| Uitvoering | Stroom | Bediening | Let op |
|---|---|---|---|
| Bedrade motor | Leiding 230 V tot aan het raam | Rolluikschakelaar of rolluikrelais | Breekwerk in een bestaande woning |
| Radiomotor | Leiding 230 V tot aan het raam | Afstandsbediening, muurzender, app | Zender en motor op hetzelfde radiosysteem |
| Motor met ontvanger | Bestaande leiding van de schakelaar | Schakelaar en afstandsbediening | Ontvanger in de doos of de kast |
| Zonne-energie | Zonnepaneel en accu op de kast | Afstandsbediening of muurzender | Licht op de gevel, accu vervangen |
Stroom tot aan het raam
Voor een bedrade motor trekt de elektricien een kabel naar een schakelaar en van daar naar de motor. Die kabel vertrekt in de zekeringkast of op een bestaande kring.
Een leiding zonder stopcontact mag volgens het AREI een sectie van 1,5 mm² hebben, en een rolluikmotor heeft geen stopcontact nodig. Zo’n leiding krijgt in een woning een automaat van ten hoogste 16 A; een stopcontactkring van 2,5 mm² waarop je zou aftakken, mag tot 20 A beveiligd zijn, en dan hoort ook de aftakking in 2,5 mm². Naar de motor lopen vier geleiders: twee stuurdraden, de neuter en de aarding. Welk kabeltype je in een wachtbuis, in een gleuf of op de muur gebruikt, lees je bij XVB-kabel, VOB-draad en andere kabels.
Een rolluikmotor is een vast toestel. Zo’n kring mag rechtstreeks achter de hoofddifferentieel van 300 mA hangen, maar hij mag ook achter een 30 mA. Neem je de voeding van een lichtkring, dan hangt de motor vanzelf achter de 30 mA van die kring. Waarom die indeling zo is, staat bij welke differentieelschakelaar je nodig hebt.
Wat de prijs van motorisering bepaalt
Voor het motoriseren van een rolluik bestaat er geen onafhankelijke Belgische richtprijs. Wat de factuur bepaalt, zie je wel in de offerte. Het gaat om de motor en zijn bediening, het werk in de kast, de leiding tot aan het raam met het breekwerk, en eventueel een hub voor de app. Bij een zonnemotor vallen de leiding en het herstel van de muur weg, maar komen er een zonnepaneel en een accu bij. Vraag die posten apart in het bestek, per raam en met het type motor erbij.
Welke motor voor een rolluik?
Een motor voor een rolluik kies je op drie dingen: het gewicht van het pantser, de as waarin hij past en de manier waarop hij zijn eindpunten vindt. De kracht is het belangrijkste, want een te zwakke motor haalt het rolluik in de winter niet meer omhoog.
Het gewicht van het pantser berekenen
Reken met de oppervlakte van het pantser, dus de breedte maal de volle hoogte, inclusief het stuk dat in de kast blijft. Kunststof lamellen wegen ongeveer 5 kg per m², aluminium lamellen ongeveer 4 kg per m², en hout of staal tot 10 kg per m². Daarbij komt de rolluikbuis, ongeveer 3 kg per lopende meter.
Een voorbeeld: een pantser van 1,25 m breed en 1,6 m hoog is 2 m². In aluminium weegt dat ongeveer 8 kg, in kunststof ongeveer 10 kg. Met 1,25 m as erbij kom je op 12 tot 14 kg. Kies een motor met wat reserve boven dat gewicht, zodat hij ook tegen een stroeve geleider of een bevroren onderlat op kan.
Een fabrikant geeft de kracht van zijn motoren op als draaimoment in Nm: de trekkracht van het pantser maal de afstand tot het midden van de as. Een dikke as of een pantser dat in een grote rol opwindt, vraagt daardoor meer draaimoment voor hetzelfde gewicht. De plaatser rekent het gewicht daarom om met de diameter van de as en de rol, en kiest daarna de motor uit de tabel van de fabrikant.
Motor en as moeten bij elkaar passen
Een buismotor moet in de as schuiven, en asprofielen verschillen in diameter en vorm. De motor wordt daarom gekozen samen met een adapterring en een meenemer voor precies dat profiel. Een oude as die vervormd of geroest is, vervang je meteen mee; een motor in een kromme as loopt zwaar en slijt snel.
Eindpunten, obstakeldetectie en vorstbescherming
Een motor moet weten waar boven en onder is. Bij een motor met mechanische eindschakelaars stelt de plaatser die in aan de motorkop, zoals de handleiding van die motor het voorschrijft. Bij een elektronische motor leer je de eindpunten in met een instelprocedure. Sommige motoren vinden ze zelf, door de weerstand bovenaan en onderaan te voelen, en hoeven dus niet ingesteld te worden.
Veel elektronische motoren stoppen ook bij een obstakel onder het dalende rolluik. Ze stoppen eveneens als de onderlat aan de dorpel vastgevroren zit, zodat het pantser niet scheurt. Die functies wegen zwaarder naarmate je het rolluik automatisch laat sluiten. Een rolluik dat na een tijd te hoog of te laag stopt, stel je bij volgens een rolluik herstellen en de eindpunten afstellen.
Draairichting omgekeerd
Gaat het rolluik omhoog als je op neer drukt, dan zitten de twee stuurdraden van de motor omgewisseld. Bij een bedrade motor wissel je ze om aan de klemmen van de schakelaar of in de aansluitdoos, altijd met de kring spanningsloos. Daarna gelden de eindpunten in de juiste richting. Bij een radiomotor wissel je geen draden. De draairichting zet je om met de instelprocedure uit de handleiding van de motor, meestal bij de eerste programmering. Controleer daarna de eindpunten opnieuw.
Hoe werkt een rolluikschakelaar?
Een rolluikschakelaar heeft één ingang voor de fase en twee uitgangen: een voor op en een voor neer. Het verschil met een gewone dubbele schakelaar is de vergrendeling, die belet dat beide uitgangen tegelijk spanning krijgen.
Twee contacten en een vergrendeling
Een buismotor op 230 V heeft een aansluiting per draairichting. Krijgen beide tegelijk spanning, dan wil de motor twee kanten op: hij bromt, wordt warm en kan beschadigd raken.
Daarom kan bij een rolluikschakelaar maar één uitgang tegelijk spanning krijgen. Bij sommige uitvoeringen zijn de twee toetsen tegen elkaar vergrendeld, bij andere kies je met de ene toets de richting en geef je met de andere start of stop. Een gewone dubbele schakelaar, waarmee je twee lampen apart bedient, laat beide uitgangen tegelijk aan en is dus ongeschikt.
De motor heeft ook tijd nodig om te stoppen voor hij omkeert. Fabrikanten van rolluikrelais vragen minstens 500 ms tussen een bevel op en een bevel neer. Een schakelaar die je eerst op stop zet en daarna van richting verandert, laat de condensator van de motor ontladen. Zo kleven de eindschakelaars minder snel vast.
Drukknop of schakelaar met vaste stand
Er zijn twee soorten bediening. Bij een rolluikdrukknop loopt de motor zolang je de toets ingedrukt houdt, en dat is handig om het rolluik halverwege te stoppen. Bij een schakelaar met vaste stand druk je één keer en loopt de motor door tot zijn eindpunt. Daar zet de eindschakelaar in de motor hem stil.
Een radiomotor of een rolluikrelais werkt meestal met een korte druk voor een volledige beweging en een tweede druk om te stoppen. Kies wat bij het gebruik past. Voor een slaapkamer waar je het rolluik vaak half laat zakken, werkt een drukknop prettiger dan een schakelaar die telkens tot onderaan loopt.
Een rolluikschakelaar aansluiten
Een rolluikschakelaar aansluiten gebeurt in een gewone inbouwdoos, met de kring spanningsloos: automaat uit en met een spanningstester nagemeten. Het schema is eenvoudig zodra je ziet welke draad wat doet.
Het aansluitschema met motor op en neer
De fase van de kring komt op de ingang van de schakelaar, meestal gemerkt met L of een pijl. Op de twee uitgangen sluit je de twee stuurdraden van de motor aan, een voor op en een voor neer. De neuter en de aarding gaan rechtstreeks naar de motor. Die twee verbind je in de doos of in de kast met de blauwe en de geelgroene motordraad.
Het AREI laat een eenpolige bediening in de neuter alleen toe voor metingen. Een schakelaar in de neuter laat de motor en zijn draden onder spanning staan, ook als het rolluik stilstaat. Blauw is voorbehouden aan de neuter en geelgroen aan de beschermingsgeleider; een stuurdraad krijgt dus nooit een van die kleuren.
Draadkleuren van de rolluikmotor
De motorkabel heeft vier draden. Blauw is de neuter en geelgroen de aarding, want het AREI reserveert die kleuren daarvoor. De twee andere draden zijn de stuurdraden. Hun kleur, en welke van de twee op betekent, verschilt per merk en hangt ook af van de kant waar de motor in de as zit. Het etiket op de kabel of de handleiding van de motor geeft de juiste toewijzing. Twijfel je, test dan met het rolluik halverwege. Zo loopt het in geen van beide richtingen meteen tegen een eindpunt. Draait het verkeerd, dan wissel je de twee stuurdraden om, zoals bij een omgekeerde draairichting.
Een Niko-rolluikschakelaar aansluiten
Bij Niko bestaat een rolluikschakelaar als mechanisme voor een inbouwdoos, met de afwerkingsset en de afdekplaat apart. Het mechanisme 170-05905 is elektrisch gescheiden en staat op 10 A. De insteekklemmen zitten bovenaan de sokkel en nemen stijve draad tot 2 x 2,5 mm². Je ontmantelt de draad over 12 mm, en het aansluitschema staat onuitwisbaar op de achterkant van de sokkel.
Deze uitvoering werkt anders dan een gewone tuimelschakelaar. Met de rechtertoets kies je de richting, met de linkertoets geef je start of stop. Om om te keren druk je eerst op stop, kies je de nieuwe richting en druk je weer op start. De motor loopt door tot zijn eindpunt, zonder dat je bij de schakelaar moet blijven. Andere reeksen en oudere Niko-schakelaars hebben een ander klemmenschema; volg telkens de opdruk op het mechanisme.
Een rolluikschakelaar vervangen
Voor je een oude rolluikschakelaar losneemt, noteer of fotografeer je welke draad op welke klem zit. De draad op de ingang is de fase, de draden op de uitgangen gaan naar de motor. Een nieuwe schakelaar met hetzelfde soort bediening sluit je op dezelfde manier aan. Kies je een ander soort, bijvoorbeeld een drukknop in plaats van een schakelaar met vaste stand, controleer dan of de motor daarvoor geschikt is.
Het demonteren zonder de inbouwdoos te beschadigen en het werken met oude reeksen staat bij een lichtschakelaar vervangen, ook oude Niko en Bticino. Wil je de rolluikschakelaar vervangen door een draadloze of geconnecteerde versie, lees dan eerst hoe een draadloze schakelaar werkt.
Werk aan een schakelaar of een motor gebeurt altijd spanningsloos: de automaat van de kring uit en met een spanningstester nagemeten op elke draad. Een rolluik kan op een kring hangen die je niet verwacht, bijvoorbeeld op de lichtkring van een andere kamer.
Meerdere rolluiken centraal bedienen
Meerdere rolluiken met één knop sturen kan, maar niet door motoren gewoon samen op één schakelaar te zetten. Elke motor krijgt een eigen sturing, en een centraal bevel gaat naar al die sturingen tegelijk.
Waarom je motoren nooit parallel schakelt
Twee buismotoren rechtstreeks parallel op dezelfde stuurdraden lijken te werken. Toch stopt de ene motor altijd iets vroeger dan de andere. Via de motor die nog draait komt er dan spanning terug op de stuurdraad van de andere richting, en die terugspanning loopt over de eindschakelaars van de motoren. Fabrikanten van rolluiksturingen schrijven daarom uitdrukkelijk dat je buismotoren nooit rechtstreeks parallel zet, omdat ze daar op termijn aan stukgaan.
Het AREI laat wel toe dat één bediening meerdere toestellen stuurt die tegelijk werken. Voor rolluiken betekent dat een scheiding per motor: een rolluikrelais of scheidingsrelais dat elke motor apart schakelt, terwijl één bevel alle relais tegelijk aanstuurt.
Een rolluiksturing met relais per motor
Een rolluiksturing bestaat uit een relais per motor, in de inbouwdoos achter de schakelaar of op een DIN-rail in de zekeringkast. Eltako maakt bijvoorbeeld een groepsrelais van 45 x 45 x 32 mm voor de inbouwdoos, voor één motor op 230 V. Naast de lokale drukknop heeft het twee extra ingangen voor een centraal bevel op of neer. Dat bevel krijgt voorrang op de lokale knop.
Op zo’n relais stel je ook een looptijd in. Na die tijd schakelt het relais de motor af, ook als het eindpunt nog niet bereikt is. Kies ze minstens zo lang als het rolluik nodig heeft om van helemaal open naar helemaal dicht te gaan. Voor de centrale knop trekt de elektricien een stuurdraad van elke doos naar die knop, of hij gebruikt een draadloze zender.
Centraal via radio of domotica
Met radiomotoren is centraal sturen een kwestie van programmeren. Je leert meerdere motoren aan op hetzelfde kanaal van een afstandsbediening, of je maakt een groep in de app. Elke motor blijft zijn eigen eindpunten volgen, dus ze stoppen elk op de juiste plek.
In een woning met domotica hangen de rolluiken aan een motormodule in de zekeringkast, met een eigen uitgang per motor. Daar komen ook de klok, de sfeerknop bij de voordeur en de koppeling met de zonwering samen. Hoe een domoticasysteem bekabeld wordt, staat bij domotica kiezen en bekabelen.
Een rolluik met afstandsbediening
Een rolluik met afstandsbediening heeft een radiomotor of een ontvanger tussen de leiding en een bedrade motor. De afstandsbediening werkt alleen met een motor of ontvanger van hetzelfde radiosysteem.
io-homecontrol of RTS
Bij Somfy bestaan twee radiosystemen naast elkaar. RTS is het oudere systeem, in gebruik sinds de jaren negentig, en zendt in één richting: de afstandsbediening stuurt, maar krijgt geen bevestiging. Het nieuwere io-homecontrol werkt in twee richtingen, zodat een zender of app kan tonen of het rolluik echt dicht is. De twee zijn niet compatibel: een io-zender stuurt geen RTS-motor en omgekeerd.
Andere fabrikanten gebruiken hun eigen systeem, of open protocollen zoals Zigbee. Kijk daarom vóór je een losse afstandsbediening koopt welk systeem op het etiket van de motor of in het bestek van de plaatser staat.
De Somfy Situo 5 io Pure II
De Situo 5 io Pure II is een afstandsbediening met 5 kanalen voor io-motoren. Elk kanaal stuurt één rolluik of een groep, en ook zonwering, een pergola of verlichting met een io-ontvanger. Met vijf kanalen bedien je bijvoorbeeld de living, de keuken, de slaapkamers, de zolder en een kanaal voor alle rolluiken samen.
Een nieuwe io-afstandsbediening koppel je via een zender die al met de motor werkt, of via de programmeerprocedure van de motor zelf. De juiste volgorde van toetsen en hoe lang je ze ingedrukt houdt, staat in de handleiding van de zender. Een korte beweging van het rolluik bevestigt telkens dat de motor het bevel heeft opgeslagen. Werk één rolluik tegelijk af, zodat je geen motor op het verkeerde kanaal leert.
Een bedraad rolluik later draadloos bedienen
Een bestaande bedrade motor hoef je niet te vervangen om hem met een afstandsbediening te sturen. Een inbouwontvanger op 230 V komt in de doos achter de schakelaar of in de rolluikkast. Hij stuurt de motor zoals de schakelaar dat deed. Een andere weg is een geconnecteerde rolluikschakelaar die de klassieke schakelaar vervangt en zowel met de hand als via een app werkt. Bij beide oplossingen blijven de motor, de kabel en de eindpunten dezelfde. Wat verandert, is het toestel in de doos. Kijk of de inbouwdoos diep genoeg is: een ontvanger of geconnecteerde schakelaar is dieper dan een gewoon mechanisme.
Rolluiken automatiseren
Automatisatie van rolluiken laat ze op vaste uren, bij zon of bij warmte bewegen zonder dat iemand thuis is. Dat helpt vooral in de zomer. Buitenzonwering en rolluiken houden de zonnewarmte het best buiten, en een automatische bediening laat ze op het juiste moment zakken.
Klok, zon en temperatuur
De eenvoudigste vorm is een klok: een zender of relais met tijden voor op en neer. Sommige klokken laten die tijden meeschuiven met zonsopgang en zonsondergang. Een zon- en temperatuursensor op de gevel gaat verder. Die meet zonlicht en buitentemperatuur en laat de rolluiken zakken als beide te hoog worden.
Automatiseer eerst de ramen aan de zuid- en westkant, want daar komt de meeste zonnewarmte binnen. Laat de rolluiken bij warm weer zakken tot een tussenstand waar nog licht door de openingen tussen de lamellen valt, zodat je overdag geen lampen nodig hebt.
Koppelen aan domotica of een app
Radiomotoren koppel je met een hub aan een app, en via die hub vaak ook aan een spraakassistent. Een bedraad systeem met domotica stuurt de rolluiken vanuit de motormodule in de kast. In beide gevallen leg je scenario’s vast: alles dicht bij vertrek, de slaapkamers om 22 uur, de living open bij zonsopgang.
Een app werkt alleen zolang de hub en het internet werken. Een muurzender of een drukknop op het relais blijft daarom nuttig. Zo beweeg je elk rolluik ook bij een storing.
Veilig automatisch sluiten
Een rolluik dat vanzelf zakt, kan iemand klemmen die in de deuropening van een terras staat. Kies voor een raam of deur waar mensen doorgaan een motor met obstakeldetectie. Het AREI vraagt ook dat een motor na een onderbreking niet vanzelf herstart als dat gevaar oplevert voor personen. Stem de instellingen van de sturing daarop af.
Geef een terrasraam of schuifraam in de app een uitzondering op het scenario « alles dicht ». Of laat het pas sluiten nadat je het zelf bevestigt. Zo sluit je jezelf niet buiten en zakt het rolluik niet op iemand die nog buiten staat.
Mag je een rolluikmotor zelf aansluiten?
Het AREI regelt wie een elektrische installatie wijzigt en wanneer er een keuring volgt. Het reglement is federaal en geldt in heel België. Premies en regels voor woningkwaliteit verschillen wel per gewest, en je gemeente kan eigen voorschriften hebben voor wat op de gevel komt.
Wanneer een keuring nodig is
Een erkend organisme keurt de installatie bij de ingebruikname en bij een belangrijke wijziging of uitbreiding. Ook een verzwaring van de aansluiting en de verkoop van een woning met een oude installatie vragen een keuring.
Een kring toevoegen geldt volgens het AREI als belangrijke wijziging. Leg je dus een nieuwe kring voor de rolluiken aan, dan volgt een keuring voor je ze gebruikt.
Een aftakking van een bestaande kring naar één rolluik is kleiner. Of ze als belangrijke wijziging telt, hangt volgens het AREI af van de vraag of ze de veiligheid bijkomend raakt, en daarover beslist de keurder. Bij een belangrijke wijziging stelt de verantwoordelijke van het werk het eendraadschema en het situatieplan op, met zijn naam en hoedanigheid erop. Laat ook een kleine aftakking op schema en plan zetten: zo vindt de keurder bij de volgende controle terug waar de leiding loopt. Hoe dat schema eruitziet, staat bij een eendraadschema en situatieschema tekenen; wat de keurder nagaat, bij de keuring van de elektrische installatie.
Wat je zelf kunt doen
Een zelfvoorzienend rolluik op zonne-energie raakt de elektrische installatie niet. Het programmeren van zenders, het instellen van scenario’s in een app en het meten van het pantser doe je zelf. Een bestaande rolluikschakelaar vervangen door een gelijkaardige is een kleine klus voor wie spanningsloos werken beheerst. Een nieuwe kring, een leiding naar een raam en werk in de zekeringkast laat je over aan een elektricien die het schema meteen bijwerkt.
Een handbediend rolluik laten motoriseren
De motor plaatsen en de leiding aanleggen doen de plaatser en de elektricien. Wat je zelf voorbereidt, bepaalt of de offerte klopt en het rolluik daarna probleemloos loopt.
-
Meet het pantser en open de kast
Meet de breedte van het pantser en de volle hoogte, inclusief het deel in de kast. Kijk in de kast hoe lang de as is en aan welke kant de opwinder zit. Noteer ook of er een wachtbuis of leiding in de buurt komt.
-
Reken het gewicht uit
Reken ongeveer 5 kg per m² voor kunststof of 4 kg per m² voor aluminium. Tel daar 3 kg per meter as bij. Noteer het resultaat per raam in je vraag om offerte.
-
Kies de bediening per raam
Beslis voor elk raam: schakelaar, afstandsbediening, centrale knop of een app. Duid aan welke rolluiken samen moeten sluiten. Vraag bij meerdere motoren uitdrukkelijk een sturing met een relais per motor.
-
Leg de stroomweg vast
Vraag de elektricien waar de kabel loopt en op welke kring de motoren komen. Moet er te veel breekwerk gebeuren, vergelijk dan met een radiomotor op een bestaande leiding of met een zonnemotor.
-
Laat de eindpunten voor je ogen instellen
Na de plaatsing moet het rolluik bovenaan in de kast stoppen zonder te forceren, en onderaan net op de dorpel liggen. Test ook de draairichting en, bij een motor met obstakeldetectie, of hij stopt bij een voorwerp onder het pantser.
-
Sluit het dossier af
Laat de wijziging op het situatieplan zetten en, bij een nieuwe kring, het eendraadschema bijwerken en de installatie keuren. Bewaar de handleidingen van motor en zenders bij het keuringsverslag.
Vóór je een elektrisch rolluik in gebruik neemt
In de praktijk
Twee rolluiken op één schakelaar haperen
Twee rolluiken in dezelfde kamer gaan samen op en neer met één schakelaar, maar een van de motoren bromt soms of stopt te vroeg. Kijk in de inbouwdoos of de stuurdraden van beide motoren op dezelfde klemmen zitten. Is dat zo, dan hangen ze parallel. Laat per motor een rolluikrelais plaatsen, met de bestaande schakelaar als centraal bevel. Test daarna elk rolluik apart en samen.
Na een nieuwe schakelaar draait het rolluik verkeerd
Na het vervangen van de rolluikschakelaar gaat het rolluik omhoog bij neer. De twee stuurdraden zitten omgewisseld op de uitgangen. Maak de kring spanningsloos, meet na, wissel de twee draden en test met het rolluik halverwege. Klopt de richting, controleer dan of het boven en onder nog op het juiste punt stopt.
Een lintrolluik op de verdieping zonder leiding
Een slaapkamer op de verdieping heeft een voorzetrolluik met lint, en er komt nergens een kabel in de buurt van het raam. Ga na hoeveel zon de gevel krijgt en of de kast plaats heeft voor een motor. Bij voldoende licht is een zonnemotor met een muurzender de eenvoudigste weg, zonder breekwerk binnen. Anders bespreek je met de elektricien een kabel via de zolder naar de kast.
Een nieuwe afstandsbediening reageert niet
De nieuwe afstandsbediening is gekoppeld volgens de handleiding, maar het rolluik beweegt niet. Kijk op het etiket van de motor of in het oude bestek welk radiosysteem hij heeft. Een io-zender stuurt geen RTS-motor en omgekeerd. Koop een zender van het juiste systeem, of laat een ontvanger plaatsen die wel past.
Veelgemaakte fouten
Een gewone dubbele schakelaar gebruiken
Met een dubbele schakelaar kun je op en neer tegelijk inschakelen, en dan werken de twee wikkelingen van de motor tegen elkaar. Een rolluikschakelaar heeft een vergrendeling die dat belet. Gebruik daarom altijd een schakelaar of drukknop die voor motoren bedoeld is.
De neuter schakelen in plaats van de fase
Wie de neuter door de schakelaar laat lopen, laat de motor permanent onder spanning, ook als het rolluik stilstaat. Het AREI staat dat alleen toe voor metingen. De fase gaat naar de schakelaar, de neuter rechtstreeks naar de motor.
Meteen omkeren zonder te stoppen
Van op meteen naar neer schakelen belast de motor en de contacten. Laat minstens een halve seconde tussen beide bevelen, of gebruik een schakelaar of relais dat die pauze zelf inlast.
Veelgestelde vragen
Welke kabel gebruik je voor een rolluikmotor?
Een leiding naar een rolluikmotor mag een sectie van 1,5 mm² hebben, omdat er geen stopcontact op zit. Van de zekeringkast naar de schakelaar loopt de fase, met de neuter en de aarding in dezelfde kabel. Van de schakelaar naar de motor lopen de twee stuurdraden, de neuter en de aarding. Draden die alleen een bevel doorgeven, zoals de leiding naar een centrale knop of de bus van een domoticasysteem, horen bij een bedieningsstroombaan en mogen volgens het AREI dunner zijn, tot 0,75 of 0,5 mm².
Kan een afstandsbediening meerdere rolluiken bedienen?
Ja, een afstandsbediening met meerdere kanalen stuurt per kanaal één rolluik of een groep. Een zender met 5 kanalen kan zo bijvoorbeeld vier kamers apart en alle rolluiken samen bedienen. Alle motoren moeten dan wel op hetzelfde radiosysteem werken.
Werkt een elektrisch rolluik bij een stroompanne?
Een bedrade motor of radiomotor staat stil zolang de stroom weg is, en het rolluik blijft in de stand waar het was. Een rolluik op zonne-energie werkt verder op zijn accu.
Waarom stopt mijn elektrisch rolluik halverwege?
Meestal heeft de motor een obstakel of te veel weerstand gevoeld, bijvoorbeeld door een vastgevroren onderlat of een geleider die wringt. Ook een looptijd op het relais die korter is dan de volle beweging laat het rolluik halverwege stoppen. Het nazicht van eindpunten en motor staat bij een rolluik herstellen.
Wanneer je een vakman inschakelt
Een nieuwe kring of een leiding naar de rolluiken laat je aanleggen door een elektricien, die ook het eendraadschema en het situatieplan bijwerkt. Na een belangrijke wijziging, zoals een extra kring, keurt een erkend organisme de installatie voor ze weer in gebruik gaat. Meer daarover lees je bij de keuring bij verkoop en nieuwbouw. De motor zelf plaatst de rolluikplaatser. Bij een voorzetkast op een verdieping gebeurt dat werk buiten op hoogte, vanaf een stelling of hoogwerker in plaats van een ladder, en een gespannen pantser of veer kan bij het openen van de kast losschieten. Werk in de zekeringkast en aan een domoticasysteem hoort ook bij de elektricien.
Bronnen
- AREI Boek 1 — geconsolideerde versie 05 van 28 oktober 2024, FOD Economie (via Volta)
- Vlaanderen.be — Keuring van je elektrische installatie (AREI)
- Buildwise — Beperk oververhitting in gebouwen
- Keuzehulp rolluiken, Somfy België
- Afstandsbedieningen voor rolluiken: io-homecontrol en RTS, Somfy België
- Niko — Technische fiche rolluikschakelaar 170-05905
- Hoofdcatalogus, hoofdstuk rolluik- en motorsturingen, Eltako (2027)
Verder lezen over dit onderwerp
Vliegenraam voor een velux: kiezen, opmeten en plaatsen
Rolluiken kiezen: voorzetrolluik, inbouw of opbouw
Raambekleding kiezen en ophangen voor elk raam