Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Een kast onder een schuin dak ontwerpen en maken

Door 25 minuten lezen Kasten en inrichting Bijgewerkt

Hoe hoog een kast onder een schuin dak kan zijn, volgt uit de plafondhoogte boven haar laagste punt. Bij een knieschot van 1,00 m en een dakhelling van 40° is een rechte kast van 60 cm diep hooguit 1,00 m hoog. Volgt de bovenkant het dak, dan is ze aan de voorkant 1,50 m hoog. Het bed krijgt zijn voeteneinde aan de lage kant. De kast komt na isolatie, beplating en schilderwerk.

25 minuten

Wat heb je nodig

Gemiddeld

Gereedschap

  • rolmeter, lat met waterpas of lijnlaser, potlood en ruitjespapier of hardboard voor de mal
  • cirkelzaag met geleiderail (of laat de panelen zagen)
  • accuschroefmachine en boor voor legplankdragers en scharnieren
  • waterpas van 1 m en een rechte lat
  • blikschaar en gyproczaag als je een kastnis in gyproc bouwt

Materiaal

  • plaatmateriaal van 18 mm voor korpussen, legplanken en passtukken
  • kantenband of afdeklatten voor de gezaagde randen
  • steunhout voor de bevestiging en dampschermtape om doorboringen te herstellen
  • scharnieren, laden met rails en een sokkel of stelpoten
  • schilderklare MDF of gemelamineerde plaat voor de fronten

Hoeveel ruimte heb je onder een schuin dak?

Onder een schuin dak daalt het plafond van de nok naar het knieschot, het lage muurtje onderaan het dakvlak. Wat je op een plek kunt zetten, hangt af van de hoogte op die plek. De hoogte in het midden van de kamer zegt daar weinig over. Meet daarom op meerdere afstanden van het knieschot.

Plafondhoogte op elke afstand van het knieschot

Het dakvlak stijgt gelijkmatig. De plafondhoogte op een afstand van het knieschot is dus de kniehoogte plus die afstand maal de stijging per meter. De kniehoogte meet je van de vloer tot waar het dakvlak het knieschot raakt. Voor de stijging meet je de plafondhoogte op 50 cm en op 150 cm van het knieschot. Dat lukt met een lat, een waterpas en een rolmeter, of met een lijnlaser. Het verschil is de stijging per meter: 84 cm bij een dakhelling van 40°.

Neem een kniehoogte van 1,00 m en een helling van 40°: op 60 cm van het knieschot is het plafond 1,50 m hoog. Bij een kniehoogte van 70 cm is dat op dezelfde plek 1,20 m. Meet op meerdere plaatsen langs de wand, want een oud dak is zelden perfect vlak.

Helling (kniehoogte 1,00 m)Stijging per meterPlafond op 60 cm1,80 m hoog op2,20 m hoog op
30°58 cm1,35 m1,40 m2,10 m
35°70 cm1,40 m1,15 m1,70 m
40°84 cm1,50 m0,95 m1,45 m
45°100 cm1,60 m0,80 m1,20 m

Vanaf welke hoogte telt de vloer mee?

Voor de woningkwaliteitsnormen moet een woonlokaal ergens minstens 2,20 m hoog zijn. Onder een hellend plafond telt de vloer mee voor de nettovloeroppervlakte waar de vrije hoogte meer dan 1,80 m bedraagt. Bij een kniehoogte van 1,00 m en 40° begint dat op 95 cm van het knieschot. Het plafond haalt 2,20 m op 1,45 m.

Die hoogtes tellen als de zolder een slaapkamer of leefruimte is: een woningcontroleur rekent er dan de oppervlakte van de woning mee uit. Voor een zolder als berging of hobbyruimte bepaalt vooral je comfort hoe diep een kast mag zijn.

Regels verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben. De actuele tekst staat in het technisch handboek van Wonen in Vlaanderen.

Wat past op welke hoogte

De Vlaamse ontwerpleidraad voor sociale woningbouw gaat in een slaapkamer uit van kasten van 60 cm diep en 2,00 m hoog. Onder het dak haal je die twee maten niet allebei. Bij 1,00 m kniehoogte en 40° blijft een rechte kast van 60 cm diep tegen de lage zijde op 1,00 m. Met een schuine bovenkant is ze vooraan 1,50 m hoog.

Als vuistregel past onder ongeveer 60 cm een opbergbak en tussen 60 cm en 1 m laden of legplanken. Vanaf ongeveer 1 m kan korte kleding aan een kleerstang hangen. Lange jassen en jurken vragen rond 1,50 m vrije hoogte onder de stang en hangen dus in het hoge deel van de zolder.

De stahoogte, waar je rechtop kunt staan, begint bij ongeveer 2,00 m plafondhoogte. Bij een kniehoogte van 1,00 m en 40° ligt die lijn op 1,20 m van het knieschot. De strook daarvoor is geen plek om te staan, wel om te zitten, te knielen en op te bergen.

Zolderkamer met een witte kast die in drie trappen onder het schuine dak is gebouwd: links een lage kommode met drie laden, in het midden twee deuren en rechts twee hogere deuren, naast een dakraam.
Tegen de gevelmuur volgt de bovenkant van de kast het dak in trappen.

Een kast onder een schuine wand ontwerpen

Er zijn twee vaste situaties. Staat de kast tegen de gevelmuur, dan volgt haar bovenkant het profiel van het dak. Staat ze langs de lage zijde, dan bepaalt haar diepte hoe hoog ze kan zijn.

Tegen de gevelmuur volgen de trappen het dak

Tegen een gevelmuur heeft het plafond het profiel van het dak, en dat profiel blijft gelijk over de diepte van de kast. Je bouwt daarom modules van dezelfde diepte naast elkaar. Elke module is zo hoog als het plafond boven haar laagste kant. Bij 1,00 m kniehoogte, 40° en modules van 60 cm breed worden dat 1,00 m, 1,50 m en 2,00 m.

Boven elke trap blijft een driehoek over van 60 cm breed en 50 cm hoog. Die dicht je met een passtuk uit dezelfde plaat als de kast, afgewerkt met een schaduwvoeg of een lat.

Langs de lage zijde bepaalt de diepte de hoogte

Staat de kast langs de lage zijde, tegen het knieschot, dan stijgt het plafond over de diepte van de kast. Een rechte kast kan niet hoger zijn dan het dak boven haar achterkant. Bij een kniehoogte van 1,00 m is dat 1,00 m, en de driehoek erboven blijft leeg.

Een kast met schuine bovenkant benut die driehoek. Ze is 1,00 m hoog achteraan en 1,50 m vooraan, als de bovenplaat de helling van het dak volgt. De bovenste vakken zijn dan wigvormig en kleren hangen alleen in het voorste deel.

Twee doorsneden van een kast van 60 cm diep tegen een knieschot van 1,00 m onder een dak van 40°. Links is de kast recht en 1,00 m hoog, met een driehoek erboven die ongebruikt blijft. Rechts loopt de bovenkant mee met het dak, van 1,00 m achteraan tot 1,50 m vooraan.Bekijk groter
Een rechte kast laat de driehoek onder het dak leeg; een schuine bovenkant benut hem.

Laden onder, hangruimte boven

De indeling volgt de hoogte. In het lage deel werken laden beter dan deuren. Je trekt ze naar je toe en ziet de inhoud, ook als je er niet rechtop voor kunt staan. De hangruimte komt waar het plafond hoog genoeg is, legplanken in de zone ertussen. Kies voor de lage modules een uitgefreesde greep. Een uitstekende greep op 1,20 m hoogte is de plek waar je je hoofd later aan stoot.

Een systeemkast aanpassen aan de helling

Een systeemkast is een modulair kastensysteem met korpussen in vaste hoogtes en breedtes, zoals een meubelwinkel ze verkoopt. Onder een schuine wand past ze zonder ingreep zolang elke module onder het dak blijft. Alles wat erboven uitkomt, vraagt een aanpassing.

Wat zonder aanpassing past

Meet de plafondhoogte boven de laagste hoek van de plek waar een module komt. Bij een kast langs de lage zijde is dat de achterkant, bij een kast tegen de gevelmuur de kant richting het knieschot. De module past als ze minstens 1 à 2 cm lager is. Zo zet je het systeem in trappen op, volgens de helling. Kommodes en lage modules komen waar het dak onder 1,20 m blijft, hogere korpussen richting de gevelmuur.

Ook de deuren tellen mee. Een open deur mag het dakvlak en het volgende element niet raken. Zet ze in gedachten open voor je de modules op hun plaats kiest.

Een korpus inkorten of een passtuk plaatsen

Een korpus inkorten kan aan de bovenkant van de zijpanelen. De boorgaten voor scharnieren en legplankdragers liggen echter vast en een gezaagde rand heeft kantenband nodig. Bepaal dus eerst waar de gaten zitten voor je een paneel inkort.

Eenvoudiger is een passtuk: een strook plaat in dezelfde kleur die de ruimte tussen kast en dakvlak opvult. De vorm teken je af met een kartonnen mal van het dakprofiel.

Blijft er een kier van enkele centimeters tussen kast en dakvlak, dan maak je er een schaduwvoeg van of dek je ze af met een schuine lat. Een kitvoeg scheurt na verloop van tijd, want kast en dak werken anders.

Bevestigen zonder het dak aan te raken

Zet een hoge kast vast aan de gevelmuur, het knieschot of de vloer, en niet in het dakvlak. Daar zitten isolatie en dampscherm, en elke vijs door het dampscherm maakt er een gat in.

Het Vlaamse bestek voor sociale woningbouw eist daarom dat elke doorboring van het dampscherm hersteld wordt met een daartoe bestemde tape. Hoe je een dampscherm opspant en afkleeft, staat bij dampscherm plaatsen en afplakken.

Steunhout voor de kast plaats je voor de beplating dichtgaat, in het regelwerk of tussen de profielen. In gyproc alleen houdt een vijs een kast niet. Is de wand al dichtgemaakt, zoek dan de regels of profielen achter de plaat op en schroef daarin. Voor lichte spullen bestaan pluggen voor holle wanden; welke bij welke wand past, staat bij de juiste plug en vijs voor elke muur.

Let op

Een hoge kast die niet aan de wand vastzit, kan kantelen. Zet ze vast met minstens twee bevestigingen in de gevelmuur of in de regels en profielen van het knieschot, nooit aan de beplating van het dakvlak.

Een kast onder het schuine dak zelf maken

Een kast voor een schuin dak is vooral meten en tekenen. Het bouwen zelf is een reeks rechthoekige korpussen, zoals bij elke kast op maat. Welke platen je kiest en hoe je ze verbindt, staat bij een kast op maat maken en bij plaatmateriaal kiezen en bewerken.

Het dakprofiel opmeten en op papier zetten

Meet de plafondhoogte om de 20 cm langs de wand waar de kast komt, vanaf het knieschot of de gevelmuur. Zet de punten op ruitjespapier of hardboard en verbind ze. Je hebt dan het profiel van het dak op ware grootte of op schaal 1:10. Een lijnlaser maakt dit werk sneller, maar een lat met waterpas en rolmeter volstaat ook.

Teken de kast in dat profiel en kijk bij elke module naar de hoogte boven haar laagste punt. Houd boven elke module 1 à 2 cm speling voor het dakvlak.

Praktische tip

Trek het dakprofiel over op een strook karton of hardboard tegen de wand. Die mal geeft de gezaagde panelen de juiste hoek en gaat mee naar de plaatzaag.

Trapsgewijs bouwen in plaats van één scheve kast

Bouw liever een reeks rechthoekige korpussen die elk onder het dak passen dan één korpus met een schuine bovenkant. Rechthoekige korpussen zaag, boor en verbind je rechter, en je draagt ze per stuk de trap op. De driehoeken boven elke trap dicht je met passtukken.

Een korpus met een schuine bovenplaat benut de ruimte beter. Het vraagt wel zijpanelen met een schuine bovenzijde en een bovenplaat die onder de hellingshoek aansluit. Met een cirkelzaag op een geleiderail lukt dat goed als je de hoek eerst op een restplank uitprobeert.

Platen, verbindingen en legplanken

Het bestek vraagt voor het korpus van een inbouwkast spaanplaat of MDF van minstens 16 of 18 mm. Beide zijden zijn bekleed met melamine of laminaat. De legplanken zijn 18 mm dik en rusten op steunpennen in de zijpanelen, zodat je ze in de hoogte kunt verplaatsen. In dubbele kasten ondersteunt het bestek legplanken langer dan 80 cm ook in het midden.

Het korpus moet onvervormbaar zijn. Het bestek werkt daarvoor met verlijmde pen-en-gatverbindingen of met mechanische verbindingen, en verbiedt nagelen en nieten. De rugplaat zit in een groef en is 10 mm dik, of 5 mm bij hardboard. Zo houdt ze het korpus haaks. Laden hebben een bodem van 16 of 18 mm en lopen op telescopische geleiders, zodat je ze helemaal uittrekt.

Zagen, bevestigen en de laatste speling

De gaten voor legplankdragers en scharnieren boor je in een plat paneel, voor het korpus in elkaar zit. De korpussen komen op een vloer of sokkel die waterpas is, worden onderling verbonden en vastgeschroefd aan de gevelmuur of het knieschot. Daarna meet je de speling onder het dakvlak en dek je die af met een lat of een schaduwvoeg.

Knieschotkasten en ingebouwde kasten in gyproc

Het knieschot is de natuurlijke plek voor een kast onder het dak: de achterwand staat er al. Het is een lage binnenwand, meestal in gyproc, in Nederland gipsplaat genoemd. Wat erachter zit, bepaalt hoe je er een kast of een luik in maakt.

Wat er achter het knieschot zit

Achter het knieschot blijft een lage driehoek over tussen het dakvlak en de vloer. Loopt de dakisolatie door tot de muurplaat, dan is die ruimte warm en bruikbaar als bergruimte. Isoleer je in plaats daarvan het knieschot zelf, dan blijft ze koud. Die keuze staat uitgewerkt bij hellend dak en zolder isoleren.

Voor een luik of kast in het knieschot maakt dat verschil. In een warme ruimte volstaat een gewone deur. In een koude ruimte moet het luik isoleren en luchtdicht sluiten.

Het Vlaamse bestek eist voor een zolderluik dat het continu aansluit op luchtdichtheidsmembranen, dampschermen en isolatie waar het die onderbreekt. Een luik in een knieschot naar een koude ruimte onderbreekt dezelfde lagen, dus daar geldt hetzelfde principe.

Een luik in het knieschot

Een luik in het knieschot geeft toegang tot de bergruimte erachter. Maak de opening met een houten kader in het regelwerk, zodat de plaat rondom steun heeft, en hang er een luik aan scharnieren in. Bij een koude ruimte krijgt het luik isolatie, een dichtingsband rondom en een grendel die het tegen de band aandrukt.

Meet de bakken die je erdoor wilt schuiven voor je de opening vastlegt. In een warme driehoek werkt ook een rolcontainer op wielen. Je trekt hem tot in de kamer en bereikt zo de ruimte tot onder het laagste punt van het dak.

Een kastwand in gyproc op metalen profielen

Een ingebouwde kast in gyproc is een lichte wand met een nis. Je bouwt een kader van metalen profielen, beplaat het met gyproc en sluit de nis met een deur uit MDF of plaat. De gyprocplaat draagt de legplanken niet; die rusten op latten of steunhout dat je in de profielen vastvijst. Hoe je profielen uitzet en beplaat, staat bij zelf gyproc plaatsen op wand en plafond.

Bestekken delen lichte wanden in naar wat ze dragen. Klasse a draagt zware objecten zoals lavabo’s en kleine rekken, klasse b zeer zware objecten zoals verwarmingsketels en rekken (TV 233 van Buildwise). Een plank vol boeken is een zware last op zo’n wand. Zet steunhout of extra profielen op de plaats van de planken voor je de plaat sluit.

Bed onder een schuin dak: hoogte en plaatsing

Een bed is de grootste vaste vorm in een slaapzolder. Liggen lukt zonder probleem onder het laagste deel van het dak; rechtop zitten tegen het hoofdeinde vraagt hoogte.

Het voeteneinde naar de lage kant

Zet het voeteneinde bij het knieschot en het hoofdeinde waar het dak hoog is. Je voeten hebben weinig hoogte nodig, je hoofd en rug des te meer. Zittend heb je als volwassene ongeveer 90 cm boven de matras nodig, en een lange slaper meer. Ligt de matras op 50 cm, dan vraagt dat een plafond van 1,40 m boven het hoofdkussen.

Bij een kniehoogte van 1,00 m en 40° bereikt het plafond die 1,40 m op 48 cm van het knieschot: 1,40 min 1,00, gedeeld door 0,84. Met het hoofdeinde bij het knieschot is er op 30 cm maar 75 cm boven de matras. Je stoot dan tegen het dak zodra je rechtop zit. Ligt het hoofd op 1,75 m van het knieschot, dan is er 1,97 m boven de matras.

Twee doorsneden van een bed van 2,05 m onder een dak van 40° met een knieschot van 1,00 m. Links ligt het hoofdeinde bij het knieschot en raakt de zitruimte van 90 cm het dakvlak: er is maar 75 cm boven de matras. Rechts ligt het voeteneinde bij het knieschot en is er bij het hoofd 1,97 m boven de matras.Bekijk groter
Met het hoofdeinde aan de hoge kant kun je rechtop zitten zonder het dak te raken.
Praktische tip

Leg een oud matras op de geplande plek, of zet er een kruk neer die even hoog is als je matras, en ga er rechtop op zitten. Zo voel je meteen waar je hoofd het dak raakt.

Een bed langs de helling

Staat het bed met de lange zijde langs het dakvlak, dan zit je aan de kant van het knieschot onder het laagste stuk dak. Zit je op die bedrand, dan heb je daar ongeveer 90 cm boven de matras nodig. De rand ligt dus minstens waar het plafond 1,40 m hoog is, met de matras op 50 cm. Bij 1,00 m kniehoogte en 40° is dat 48 cm van het knieschot. In die strook passen laden of een lage bank.

Een tweepersoonsbed van 1,60 m breed vraagt dan 48 cm voor die strook en 1,60 m voor het bed. Daar komt 80 cm vrije doorgang aan de andere kant bij. De kamer is dan ongeveer 2,90 m breed, gemeten vanaf het knieschot.

Bedmaten en doorgang

De Vlaamse ontwerpleidraad voor sociale woningbouw rekent in een ouderslaapkamer met een bed van 2,05 m bij 1,60 m. Twee nachtkastjes en 80 cm vrije doorgang horen ook bij de berekening. Voor een kind geldt een bed van 2,05 m bij 0,90 m. Daarbij horen een kast van 1,00 m bij 0,60 m en een bureau van 1,20 m bij 0,70 m. Teken die maten op je plattegrond, samen met de lijn waar het plafond 1,80 m bereikt. Wat onder die lijn valt, is bergruimte of de voetenstrook van het bed, geen leefruimte.

Zolder afwerken: volgorde en materialen

De afwerking van een zolder bestaat uit isolatie en dampscherm, beplating, voegen en schilderen, vloer en plinten. De kast komt na het stoffige werk, en de vloer loopt tot tegen de kast. Het volledige werk in gyproc staat bij zolder afwerken met gyproc.

Waarom de kast na het stoffige werk komt

Beplaten, voegen en schuren geven stof dat op kastfronten blijft liggen. Een afgewerkte wand vraagt bovendien rechte aansluitingen die je met de kast ervoor niet meer bereikt. Daarom komen eerst de leidingen, het steunhout en de beplating, dan het voegen en het schilderen, en pas daarna de kast.

De vloer legt een eigen volgorde op. Een zwevende vloer moet langs de randen kunnen uitzetten, en een zware kast die erop staat of eraan vastzit, houdt hem tegen. Leg de vloer daarom tot aan de lijn waar de kast komt en zet de kast op de draagvloer, de vloerplaten of de chape. De uitzetvoeg tussen vloer en kast verberg je achter een plint of sokkel.

Gyproc als standaard op het dakvlak

Op het schuine dakvlak is gyproc de standaard. De maten voor het dakvlak komen uit het bestek voor sociale woningbouw. Dat is geen wet voor een particuliere verbouwing, maar wel een gedegen maatstaf. De platen zijn minstens 12,5 mm dik en komen op een regelwerk van latten of metalen profielen dat vlak is uitgelijnd tegen de draagstructuur.

Houten latten voor dat regelwerk zijn volgens het Vlaamse bestek minstens 40 x 32 mm. Het regelwerk is meteen een leidingspouw tussen dampscherm en plaat, zodat kabels erin liggen zonder het dampscherm te doorboren.

Gyproc heeft de beste brandreactie van de gangbare platen: klasse A2-s1,d0, niet ontvlambaar.

Zolder afwerken met MDF of OSB

MDF en OSB kunnen als bekleding op een regelwerk, maar het Vlaamse bestek kent ze voor verschillende plaatsen. MDF staat erin als bekleding van voorzetwanden: platen van minstens 12 tot 18 mm, van het type HLS of LA volgens NBN EN 622-5. De platen eindigen 10 mm boven de vloer.

OSB staat erin als bekleding van plafonds en dakvlakken: OSB-3 voor een vochtige ruimte, minstens 18 mm dik. De naden blijven zichtbaar. Bij MDF zijn ze voorzien van een tand en groef of opgekit met een elastische kit, bij OSB recht of met tand en groef. Een glad vlak met gevoegde naden zoals bij gyproc krijg je zo niet.

Het verschil zit ook in de brandreactie: gyproc is niet ontvlambaar, MDF en OSB zijn brandbaar. Op een slaapzolder houd je de grote vlakken daarom liever in gyproc. MDF gebruik je voor kastfronten, passtukken en een lambrisering tot borsthoogte. Hoe je MDF schildert, staat bij MDF, melamine en ander plaatmateriaal schilderen.

PlaatBrandreactieDikte en typeIn het bestek
GyprocA2-s1,d0minstens 12,5 mmwanden, plafonds en dakvlakken; naden voegen
MDFD-s2,d0minstens 12 mm, type HLS of LAvoorzetwanden; naden met tand en groef of opgekit
OSBD-s2,d0minstens 18 mm, OSB-3 in een vochtige ruimteplafonds en dakvlakken; naden zichtbaar

Elektra en verlichting voor je dichtmaakt

Waar stopcontacten, lichtpunten en ledverlichting in of bij een kast komen, bepaal je voor de beplating dichtgaat, want achteraf bereik je de leidingspouw niet meer. De kabels lopen in die spouw tussen dampscherm en plaat, zoals het bestek voorschrijft, zodat het dampscherm heel blijft. Teken de plaats van elk punt af met maten vanaf de vloer en neem foto’s met een rolmeter in beeld.

Een nieuw stopcontact of lichtpunt is een wijziging van de elektrische installatie. Daaraan werk je alleen met de installatie spanningsloos, en een elektricien legt de kabels en sluit ze aan. Na een belangrijke wijziging of uitbreiding keurt een erkend controleorganisme de installatie. Een ledstrip met een stekkertransformator in een bestaand stopcontact verandert er niets aan; die staat bij ledstrip inbouwen en aansluiten.

Kosten van afwerking en kast

Voor een kast onder een schuin dak bestaat geen standaardprijs, want elke kast heeft een andere vorm. Voor de onderdelen bestaan wel cijfers: het afwerken van het dakvlak, het schilderen en een gewone inbouwkast.

Richtprijzen uit Vlaamse aanbestedingen

De cijfers komen uit de eenheidsprijzen die Wonen in Vlaanderen verzamelt uit aanbestedingen van nieuwbouw en vervangingsbouw in de sociale woningbouw. Het zijn gemiddelden van 2023: prijzen van aannemers voor volledige werken, materiaal en plaatsing samen, in grote projecten. Schaal en bereikbaarheid van de werf drukken die prijzen, dus een verbouwing van één zolder kan hoger of lager uitvallen. Ze zijn hier van de prijs zonder btw omgerekend naar 21% btw. Ze geven een orde van grootte en vervangen een offerte niet.

Post (prijspeil 2023, met 21% btw)Gemiddelde prijsSpreiding
Dakvlak of plafond afwerken in gyproc, per m² (latwerk, platen en afwerking, zonder isolatie en dampscherm)ongeveer 83 euro29 tot 144 euro
Binnenschilderwerk op gyproc, per m²ongeveer 12 euro6 tot 23 euro
Inbouwkast, per stukongeveer 1.585 euro468 tot 4.564 euro

Waar de prijs van een schuine kast op stijgt

Een schuine kast kost meer dan een rechte, omdat elke schuine zijde extra zaagwerk is en elke driehoek boven een trap een extra stuk plaat. Daar komen deuren op maat, laden met uittrekrails en gespoten fronten bovenop. De prijs van een gewone inbouwkast is daarom een vergelijkingspunt en geen richtprijs voor een kast met schuine bovenkant.

Zelf maken bespaart de arbeid, maar niet het materiaal. Richtprijzen voor een kast op maat en een gordijnkast staan bij een kast op maat of een omkasting maken.

Een kast onder een schuin dak ontwerpen en plaatsen

Deze volgorde geldt voor een kast van rechthoekige modules onder een schuine wand in een zolder die nog niet is afgewerkt. Is de zolder al afgewerkt, sla dan stap 4 over en zoek in stap 3 de regels of profielen achter de plaat op.

  1. Het dakprofiel opmeten

    Meet de kniehoogte en de plafondhoogte om de 20 cm langs de wand, en teken het profiel op schaal 1:10. Het klopt als de stijging per meter op drie plaatsen langs de wand dezelfde is.

  2. De modules indelen

    Teken de kast in het profiel, met elke module onder het dak boven haar laagste punt en 1 à 2 cm speling. Zet laden en lage modules in het lage deel en de hangruimte waar het plafond minstens 1,50 m haalt. De tekening klopt als elke module in het profiel past zonder het dak te raken.

  3. Steunhout en leidingen voorbereiden

    Plaats steunhout voor de bevestigingen voor de beplating dichtgaat en laat de elektricien de kabels voor verlichting in de leidingspouw leggen. Foto’s met een rolmeter in beeld tonen later waar alles zit. Het dampscherm is nergens doorboord, of de gaten zijn met tape hersteld.

  4. Wand, plafond en vloer afwerken

    Beplaat het dakvlak, voeg en schilder, en leg de vloer tot aan de lijn waar de kast komt. Tussen vloer en kast blijft een uitzetvoeg die later achter een plint of sokkel verdwijnt, en de draagvloer is vlak op de plek van de kast. Het is klaar als de wand droog en schilderklaar is.

  5. De korpussen bouwen en plaatsen

    Zaag en boor de panelen, bouw de korpussen en zet ze op een sokkel of stelpoten, waterpas in beide richtingen. Verbind ze onderling en schroef ze vast aan de gevelmuur of het knieschot. De kast staat goed als de luchtbel van de waterpas op elke module in het midden blijft.

  6. Passtukken en afwerking

    Dicht de driehoeken boven de trappen met passtukken. Laat 1 à 2 cm speling onder het dakvlak en werk die af met een schaduwvoeg of een lat. Hang de deuren af en stel ze bij. Het is klaar als de deuren vrij openen en nergens het dakvlak raken.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Vul je maten in en kies Berekenen.

Reken met het oppervlak dat je werkelijk bekleedt: trek grote openingen zoals deuren en ramen af, kleine niet. Voor een dubbele beplating verdubbel je het oppervlak. De standaardwaarde is een gangbare plaat van 1,20 × 2,60 m; platen bestaan ook in 0,60 m breed en in andere lengtes, dus vul de maat in van de plaat die je koopt. Het snijverlies hangt af van de indeling van de ruimte: 10% is een gebruikelijk vertrekpunt, bij veel hoeken of schuine wanden is het meer.

Bekijk de volledige uitleg bij deze rekenhulp

Voor je de kast bestelt of zaagt

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Een knieschot van 70 cm en een kast met te weinig hoogte

Je ziet een knieschot van 70 cm onder een dak van 40°. Je rekent de plafondhoogte op 60 cm van het knieschot uit: 0,70 plus 0,60 maal 0,84 is 1,20 m. Een rechte kast van 60 cm diep wordt dus 70 cm hoog. Een kast met schuine bovenkant loopt op van 70 cm tot 1,20 m. Je kiest laden en legplanken en zoekt de hangruimte elders. Daarna trek je elke lade helemaal uit om te zien of ze het dakvlak nergens raakt.

Veelvoorkomende situatie

Een slaper die tegen het dak stoot

Je merkt dat je bij het rechtop zitten tegen het dakvlak stoot. Je meet de afstand van het hoofdkussen tot het knieschot en de plafondhoogte op die plek. Ligt het plafond daar lager dan 1,40 m, bij een matras van 50 cm, dan is er minder dan 90 cm zitruimte. Je schuift het bed ongeveer een halve meter op of draait het, zodat het hoofd waar het dak hoog is ligt. Zit je daarna rechtop, dan raak je het dak niet meer.

Veelvoorkomende situatie

Een kast die niet de zoldertrap op wil

Je ziet dat een gemonteerd kastgeheel niet door het trapgat of de bocht van de trap naar de zolder past. Je meet de smalste doorgang, in breedte en hoogte, en vergelijkt die met de diagonaal van het grootste korpus. Past het niet, dan bouw je de korpussen op de zolder uit losse panelen in elkaar. Je meet elke module vooraf en niet alleen de totale kast.

Veelgemaakte fouten

Een kast vastzetten in het dakvlak

Een kast die met lange vijzen door de beplating en het regelwerk in de dakconstructie is vastgezet, doorboort het dampscherm. Vochtige binnenlucht trekt door die gaten naar de koude kant van de isolatie en slaat daar neer. Zet de kast vast aan de gevelmuur, het knieschot of de vloer, plaats steunhout voor de beplating dichtgaat en herstel elke doorboring met tape.

De kast tekenen op de hoogte in het midden van de kamer

Wie de plafondhoogte in het midden meet en daarmee een kast tekent, bouwt ze te hoog voor de lage kant. Meet de hoogte boven het laagste punt van elke module. Bij een kast langs de lage zijde is dat de achterkant, bij een trap tegen de gevelmuur de lage kant.

Geen speling tussen kast en dakvlak

Beplating op een schuin dak werkt mee met temperatuur en vocht. Zit de kast er strak tegenaan gezaagd, dan scheurt de verf of de kit op de overgang. Laat 1 à 2 cm speling en werk die af met een afdeklat of een schaduwvoeg.

Veelgestelde vragen

Wat kost het afwerken van een zolder per m²?

Aannemers rekenden in 2023 gemiddeld ongeveer 83 euro per m² met 21% btw voor een dakvlak in gyproc (latwerk, platen en afwerking). Het schilderwerk komt daar voor ongeveer 12 euro per m² bij. Samen is dat ongeveer 95 euro per m², zonder isolatie, dampscherm, vloer en elektriciteit. Spreiding en uitleg staan in de tabel bij de kosten.

Telt een zolderkamer als slaapkamer?

Voor de bezettingsnorm, die bepaalt hoeveel mensen in een woning mogen wonen, telt een zolderkamer als slaapkamer mee. Dat geldt niet als ze minder dan 4 m² nettovloeroppervlakte heeft, nergens 2,20 m hoog is of zowel natuurlijke verlichting als verluchting mist. Een dakraam dat opent kan allebei leveren. De vloer onder het schuine plafond telt mee vanaf 1,80 m vrije hoogte.

Wat is een knieschot?

Een knieschot is het lage, rechte muurtje onderaan een schuin dakvlak. Het is meestal een lichte wand in gyproc op een regelwerk van hout of metaal. Erachter blijft een lage driehoekige ruimte over tussen het dakvlak en de vloer.

Wanneer je een vakman inschakelt

Een kast onder een schuin dak bouw je met wat meetwerk zelf. Een vakman of een architect komt erbij in twee gevallen. Twijfel je of het knieschot of een muur draagt, laat dan een architect of ingenieur stabiliteit kijken. Dat geldt ook voor een zware, volle kast op een houten zoldervloer. Dragende delen pas je niet zelf aan en de draagkracht van een vloer reken je niet zelf uit. Voor elk nieuw stopcontact of lichtpunt in de kast of de wand moet de installatie spanningsloos zijn voor je eraan werkt. Een elektricien doet het werk, en na een belangrijke wijziging of uitbreiding keurt een erkend controleorganisme de installatie volgens het AREI.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids