Een badkamer verwarmen: welk toestel en hoeveel vermogen

Welke verwarming past bij een badkamer?

Een badkamer moet warmer zijn dan de rest van het huis en wordt maar kort gebruikt. Dat stuurt de keuze: een toestel dat snel reageert voor de ochtend en, als het kan, een vloer die de basis warm houdt.

Warmer en korter gebruikt dan andere kamers

In de rekenvoorbeelden van Buildwise staat de badkamer op 24 °C, tegen 20 °C in de living en 18 °C in een slaapkamer. Dat verschil zie je in het vermogen. Een badkamer grenst vaak aan slaapkamers van 18 °C, en ook na isolatie loopt er dan veel warmte naar die kamers weg.

Je gebruikt de kamer bovendien maar kort per dag, meestal onbekleed en met natte huid. Een vloer reageert traag en past daar slecht bij. Een radiator of een elektrisch toestel levert zijn warmte veel sneller.

In nieuwbouw telt de badkamer voor de EPB-regelgeving als ruimte met menselijke bezetting. Wie in de EPB-berekening een lagere ontwerpvertrektemperatuur wil ingeven, bewijst met een dimensioneringsnota dat de afgifte in elke ruimte minstens het berekende warmteverlies dekt. Voor de badkamer rekent de regelgeving met een ontwerptemperatuur van minstens 20 °C. Een badkamer zonder eigen verwarmingselement kan alleen onder een vrijstelling. Die geldt bij een warmteverlies onder 20 W/m² of onder 200 W, en bij een plaatselijke verwarming die in het E-peil is ingerekend.

Verwarmen lost het vocht niet op. De lucht uit de douche moet de woning uit. De ventilator die dat doet, trekt ook warme lucht mee, en dat verlies telt in de berekening mee. Hoe je die kiest en aansluit, staat bij een badkamerventilator plaatsen en aansluiten.

Zes manieren om een badkamer te verwarmen

In een badkamer komen zes oplossingen voor. Ze sluiten elkaar niet uit. Vaak combineer je er twee: een warme vloer voor de basis en een radiator of elektrisch toestel voor de piek.

Een fabrikant van vloerverwarming rekent in nieuwbouw op 20 tot 21 °C in de leefruimtes, met alleen de vloer. Voor de badkamer voorziet hij een radiator met thermostatische kraan voor 22 tot 24 °C. Een zoneregeling houdt de twee temperaturen apart.

Oplossing	Warmtebron	Reactie	Past vooral bij
Handdoekradiator op de cv	Ketel of warmtepomp	Snel	Elke woning met centrale verwarming; bij lauw water een grotere radiator
Gemengde handdoekradiator	Cv in de winter, element in het tussenseizoen	Snel	Handdoeken drogen ook als de cv uit staat
Elektrische handdoekradiator	Stroom	Snel	Badkamer zonder cv-aansluiting
Sierradiator op de cv	Ketel of warmtepomp	Snel	Wie de radiator ook als decor ziet; let op de watertemperatuur
Vloerverwarming met water of mat	Collector of stroom	Traag	Warme voeten en basiswarmte in nieuwbouw of grondige renovatie
Elektrische convector of stralingspaneel	Stroom	Snel	Bijverwarming voor korte pieken

De bouwsituatie bepaalt de watertemperatuur

In nieuwbouw met een bouwaanvraag vanaf 2023 mag de ontwerpvertrektemperatuur hooguit 45 °C zijn. Alle afgifte, ook de handdoekradiator, wordt daarop gedimensioneerd. Bij een ingrijpende energetische renovatie geldt die eis niet.

Vervang je de ketel door een warmtepomp en blijven de radiatoren hangen, dan is de badkamer vaak de eerste kamer die tekortschiet. De bestaande radiator blijft dan de basis leveren, aangevuld met een elektrische bijverwarming. De uitwerking staat bij een warmtepomp op je bestaande radiatoren.

Hangt de badkamer nog aan een ketel met warmer water, dan geeft dezelfde handdoekradiator meer vermogen: de tabel bij de handdoekradiator toont hoeveel. Vloerverwarming in een bestaande badkamer botst op de vloerhoogte, zie vloerverwarming in een bestaande woning.

Hoeveel vermogen heeft een badkamer nodig?

De maat voor het vermogen is het warmteverlies van de badkamer op de koudste dag, niet de radiator die er nu hangt. Dat verlies hangt vooral af van de temperatuur die je wilt en van wat er aan de andere kant van de muren ligt.

Warmteverlies per kamer laten berekenen

Een installateur of studiebureau berekent het warmteverlies volgens de norm NBN EN 12831. Hij telt het verlies door muren, ramen, vloer en dak, door luchtlekken en door de ventilatie. Daarbij rekent hij met de temperatuur die jij voor de kamer kiest. Buildwise biedt de rekentool HeatLoad gratis aan. Met de tool Powerheat schat je wat een bestaande radiator bij lagere watertemperaturen nog levert.

Voor nieuwbouw komt die berekening in de dimensioneringsnota van het afgiftesysteem, naast de eigenschappen van de toestellen en met de badkamer als aparte regel. Bij een renovatie vraag je dezelfde kamerlijst in het bestek, met het vermogen per toestel bij de watertemperatuur van de nieuwe installatie.

Waarom de badkamer bijna evenveel vraagt als de living

Buildwise rekende een totaalrenovatie van een kleine driegevelwoning door. Na isolatie verloor de living op 20 °C tussen 688 en 1.133 W, en de badkamer op 24 °C tussen 766 en 1.051 W. Het lage getal geldt als de buurwoning verwarmd is, het hoge als de norm uitgaat van een onverwarmde buurwoning.

De bestaande radiator van de badkamer leverde 904 W bij 55/50 °C en 515 W bij 45/40 °C. Bij 45/40 °C bleef de badkamer dus ook met een verwarmde buurwoning ongeveer 250 W tekort. De radiator van de living haalde daar 900 W tegen een verlies van 688 W.

Dat komt door de ligging. Een badkamer heeft meestal weinig buitenmuur en veel muur naar slaapkamers van 18 °C, terwijl ze zelf op 24 °C moet komen. Isoleren verkleint het verlies naar buiten, maar het verlies naar die slaapkamers blijft.

22 of 24 °C: de temperatuur die je afspreekt

De 24 °C is een rekenwaarde, geen verplichting. Buildwise stelt voor om een lagere insteltemperatuur, bijvoorbeeld 22 of 20 °C, schriftelijk af te spreken als het vermogen tekortschiet.

Zet de gekozen temperatuur in het bestek of de offerte. Dan weet je achteraf waarom een radiator van een bepaalde maat is gekozen, en kun je nagaan of de installatie haalt wat is afgesproken.

Handdoekradiator op de centrale verwarming

Een handdoekradiator is een buizenradiator die handdoeken laat drogen en de badkamer verwarmt. Op de centrale verwarming hangt hij aan dezelfde aanvoer en retour als een gewone radiator. Het vermogen in de catalogus geldt voor water van 75/65 °C in een kamer van 20 °C.

Hoeveel warmte geeft hij bij lauw water?

Een radiator geeft minder warmte naarmate het water kouder is. Het vermogen schaalt met het temperatuurverschil tussen water (het gemiddelde van aanvoer en retour) en kamer, verheven tot een macht van ongeveer 1,3. Die exponent staat op de technische fiche; de EPB-pedia geeft de omrekening. In een badkamer van 24 °C is het verschil kleiner dan in de rest van het huis.

De tabel toont wat een handdoekradiator van 500 W volgens de catalogus overhoudt in een badkamer van 24 °C. De 500 W is een rekenvoorbeeld, geen aanbeveling. Bij een verschil van 8,5 °C is de uitkomst een schatting met dezelfde exponent. De fiche of de rekentool van de fabrikant geeft de werkelijke waarde.

Voor een kamer van 20 °C geeft dezelfde rekenregel de factoren die Buildwise voor een bestaande woning noemt. Je deelt het catalogusvermogen dan door ongeveer 1,8 bij 55/50 °C en door 2,8 bij 45/40 °C. Op lauw water moet een handdoekradiator in de badkamer op papier twee tot ruim vier keer zo groot zijn.

Water (aanvoer/retour)	Waar je dat tegenkomt	Verschil met de kamer	Vermogen van 500 W
75/65 °C	Oudere ketel	46 °C	ongeveer 450 W
55/45 °C	Condensatieketel, warmtepomp op radiatoren	26 °C	ongeveer 210 W
45/35 °C	Nieuwbouw, warmtepomp	16 °C	ongeveer 115 W
35/30 °C	Circuit van de vloerverwarming	8,5 °C	ongeveer 50 W

Aansluiting, kraan en inregeling

De handdoekradiator hangt aan de aanvoer en de retour van het cv-circuit, met een thermostatische kraan die de kamertemperatuur bewaakt. Zet de kraan in de badkamer op een hogere stand dan in de slaapkamers: je mikt op 22 tot 24 °C. Hoe je een radiator vervangt en aansluit, lees je bij een radiator vervangen en aansluiten.

Een metalen handdoekradiator op metalen leidingen hoort bij de bijkomende potentiaalvereffening van de badkamer. De elektricien verbindt daarmee alle metalen delen die je tegelijk kunt aanraken, zodat er geen gevaarlijk spanningsverschil tussen kan ontstaan. Alleen een radiator die via kunststof leidingen wordt gevoed, valt er uitdrukkelijk buiten. De uitvoering staat bij equipotentiale verbindingen in huis en badkamer.

Na een ingreep aan een radiator of aan het leidingnet laat je de installatie opnieuw hydraulisch inregelen. Zo krijgt elke radiator het debiet waarvoor hij berekend is.

Koud buiten het stookseizoen

De cv draait alleen in het stookseizoen. In het voorjaar en de herfst staat de verwarming uit terwijl de handdoeken toch moeten drogen. Dan blijft de handdoekradiator koud. Dat is geen defect: er stroomt geen warm water doorheen.

Er zijn twee uitwegen: een gemengde radiator met een elektrisch element, of een aparte elektrische handdoekradiator. Beide staan verderop bij de elektrische toestellen.

Een sierradiator naast vloerverwarming

Een sierradiator is een radiator waarvan het uiterlijk even zwaar weegt als de warmte. Denk aan een smal kolommodel, een horizontale buizenradiator of een gekleurd wandpaneel. In de badkamer is het vaak de handdoekradiator zelf. Voor de warmte gelden dezelfde regels als voor elke radiator.

Wat een sierradiator in de badkamer anders maakt

Het vermogen van een sierradiator staat op de technische fiche, bij 75/65/20 °C volgens de norm EN 442. Daar staat ook de exponent voor de omrekening. Vergelijk modellen op dat getal en niet op de afmetingen: een smal model met weinig oppervlak geeft weinig watt. Wat een aluminium radiator onderscheidt van staal en gietijzer, lees je bij welke radiator je kiest.

Een radiator op het vloercircuit geeft nauwelijks warmte

Een vloerlus krijgt bij lagetemperatuurverwarming water van hooguit 35 °C. Een radiator op datzelfde circuit krijgt dus lauw water. In een badkamer van 24 °C houdt een radiator van 500 W daar ongeveer 50 W over. Dat is een tiende, en de radiator voelt nauwelijks warm aan.

Omgekeerd past het warmere water van de radiatoren niet in de vloerlus. Grote platenradiatoren werken bij lagetemperatuurverwarming op water tot 55 °C, een vloer op hooguit 35 °C. Radiator en vloer draaien dus op verschillende watertemperaturen, ook al staan ze in dezelfde kamer.

Een eigen tak voor de radiator

Een gangbare oplossing is een radiator op de aanvoer van de ketel of warmtepomp, vóór de menggroep van de vloerverwarming. Hij krijgt een eigen thermostatische kraan. De vloerlus krijgt water van 35 °C, de radiator het water dat de installatie voor de radiatoren levert. Dat vraagt een leiding naar de badkamer die los van de collector loopt, wat in een bestaande woning extra leidingwerk betekent.

Bekijk groter ↗

Een ventielset voor één verwarmingskring

Heeft de badkamer maar één kring, dan bestaat er een aansluitventiel van fabrikanten van vloerverwarming. De radiator hangt dan op het warme circuit en het ventiel beperkt de retour naar de vloerlus tot de toegelaten temperatuur. Radiator en vloer blijven apart regelbaar. Of zo’n ventielset past bij jouw vloerverwarming, bevestigt de leverancier ervan.

Ventilatoren en ventiloconvectoren helpen hier weinig

Op een circuit van 35 °C leveren ventilatoren onder een radiator ongeveer 20 tot 30% extra: 50 W wordt 60 à 65 W. Een ventiloconvector geeft ruwweg het dubbele van een radiator, dus ongeveer 100 W. Hij vraagt een elektrische voeding, waarvoor de zones van het AREI gelden. Beide blijven ver onder wat de badkamer vraagt: 766 tot 1.051 W in het rekenvoorbeeld van de driegevelwoning. Op het vloercircuit zelf is een eigen tak of een ventielset dus de uitweg.

Vloerverwarming in de badkamer

Vloerverwarming maakt de tegels warm onder je voeten en geeft een gelijkmatige basiswarmte. Ze reageert traag, want ze moet eerst de chape en de tegels opwarmen, en haar vermogen is begrensd door de temperatuur van de vloer.

Hoeveel vermogen haalt een badkamervloer?

Een vloer wordt in een badkamer niet warmer dan ongeveer 32 tot 33 °C, tegen 29 °C in een leefruimte. Bij 24 °C in de ruimte geeft een tegelvloer dan hooguit ongeveer 100 W per m². Dat zijn rekenwaarden uit de technische brochure van een Belgische fabrikant van vloerverwarming.

Die 100 W per m² haal je alleen met warm water. Volgens dezelfde brochure geeft een tegelvloer in een kamer van 24 °C ongeveer 35 tot 50 W per m² op water van 35 °C. Pas op water van ongeveer 45 °C, met buizen op 10 tot 15 cm, komt ze in de buurt van 100 W per m². Vraag de leverancier de afgifte bij jouw aanvoertemperatuur, legafstand en vloerafwerking.

Neem als rekenvoorbeeld een badkamer van 6 m² met 4 m² vrije vloer, de rest ligt onder douchebak, meubel en toilet. Op water van 45 °C geeft die vloer dan ongeveer 400 W, op water van 35 °C 140 tot 200 W. Het verlies van de badkamer in het rekenvoorbeeld van de driegevelwoning was 766 tot 1.051 W. De vloer dekt op 45 °C dus ruim een derde tot de helft van dat verlies, op 35 °C hooguit een kwart. Beide getallen komen uit verschillende bronnen en tonen dus een orde van grootte, geen berekening.

Water of elektrisch?

Vloerverwarming met water sluit aan op de collector van de woning en vraagt voor de badkamer één extra kring. In de aanbestedingen voor sociale woningbouw kostte vloerverwarming in 2023 gemiddeld 36,68 euro per m² zonder btw, ongeveer 44 euro met 21% btw. De spreiding liep van 22 tot 72 euro zonder btw (67 prijzen). Voor 4 m² is dat ongeveer 180 euro. Dat zijn prijzen voor grote projecten en geen offerte voor één badkamer. Wat een volledige installatie kost, staat bij welke vloerverwarming je kiest en wat ze kost.

Elektrische vloerverwarming werkt met een mat of kabel en vraagt geen collector, maar elke kWh warmte kost een kWh stroom. Wat dat per maand kost, staat bij de elektrische toestellen verderop.

Elektrische vloerverwarming volgens het AREI

Voor een verwarmingskabel of -paneel in de vloer stelt het AREI eisen die in een badkamer zwaarder wegen. De kring hangt achter een differentieel van 30 mA of gevoeliger. Het verwarmingselement mag niet in volume 0: de binnenkant van bad of douchebak, en bij een inloopdouche de natte vloerzone zelf. Het krijgt een geaard metalen scherm: in de mat zelf of als corrosievast metaalgaas. Dat scherm is verbonden met de bijkomende potentiaalvereffening.

Een lokaal groter dan 4 m² krijgt een schakelaar die alle polen onderbreekt. Een thermostaat telt alleen als die schakelaar wanneer hij zelf alle polen onderbreekt. In het eendraadschema en op het situatieplan komt de waarschuwing dat de vloer elektrisch verwarmd is. Er mogen dan geen werken gebeuren die de isolatie of de bekleding beschadigen. Verwarmingspanelen snij en werk je niet zelf op de werf af. Het AREI laat dat alleen toe aan een ploeg die onder de verantwoordelijkheid van de fabrikant of invoerder werkt.

Vloerverwarming in een bestaande badkamer

In een bestaande badkamer botst vloerverwarming op de vloerhoogte: deuren, drempel en douchebak liggen vast. Welke opbouwen er bestaan en hoeveel hoogte ze vragen, lees je bij vloerverwarming in een bestaande woning. Kan de vloer niet hoger, dan blijven een handdoekradiator en een elektrisch toestel over.

Laat de badkamer als eigen zone regelen. Een fabrikant raadt een zoneregeling aan. Zo kan de badkamer op 22 tot 24 °C staan terwijl de rest op 20 tot 21 °C blijft. Hoe je zones instelt, staat bij vloerverwarming regelen en opstarten.

Welk elektrisch toestel mag waar in de badkamer?

Elektrische verwarming in de badkamer volgt de zones van het AREI: hoe dichter bij het water, hoe minder er mag. De afmetingen van de volumes rond bad en douche staan bij stopcontacten en verlichting in de badkamer. Elke kring die de badkamer voedt, hangt achter een differentieel van 30 mA of gevoeliger, in de zekeringkast buiten de ruimte. Deze volumes gelden voor werken die vanaf 1 maart 2025 ter plaatse beginnen. Een badkamer die daarvoor is aangelegd, mag onder voorwaarden de oude indeling houden.

De zones in één tabel

De tabel toont wat een elektrisch verwarmingstoestel per zone moet zijn. Volume 2 bestaat alleen naast een bad, als een strook van 60 cm rond volume 1.

Zone	Verwarmingstoestel op 230 V	Beschermingsgraad
Volume 0: binnenkant van bad of douchebak; bij een inloopdouche de vloer tot 1,20 m van de watertoevoer	Praktisch niets; alleen vaste toestellen op zeer lage veiligheidsspanning die de fabrikant voor volume 0 geschikt verklaart. Verwarmingselementen in vloer of wand zijn verboden	IPX7
Volume 1: tot 2,25 m hoog rond bad of douche	Vast aangesloten, zonder stekker, en door de fabrikant voor volume 1 geschikt verklaard; of op zeer lage veiligheidsspanning met de voeding buiten volume 0 en 1	Minstens IPX4
Volume 2: 60 cm rond volume 1, alleen bij een bad	Vast aangesloten, of via een stopcontact dat achter 10 mA hangt of een eigen transformator van 100 W heeft	Minstens IPX4
Rest van de ruimte, tot 3 m hoog en 4 m van de watertoevoer	Vast aangesloten of met stekker op een stopcontact achter 30 mA	Minstens IPX1

Elektrische of gemengde handdoekradiator

Een elektrische handdoekradiator verwarmt met een weerstand en hangt aan een eigen aansluiting, zonder leidingwerk. Een gemengde radiator heeft beide. In de winter werkt hij op de cv; voor de dagen dat de cv uit staat heeft hij een elektrisch element met eigen thermostaat.

Dat element is een vast elektrisch toestel en volgt de tabel. In volume 1 mag het alleen vast aangesloten en door de fabrikant voor dat volume geschikt verklaard. In volume 2 mag het ook via een stopcontact achter 10 mA, en daarbuiten volstaat 30 mA. Volg voor het eerste gebruik van het element de handleiding van de fabrikant.

In de aanbestedingen voor sociale woningbouw kostte de voeding van een badkamerradiator, de aansluitdoos, in 2023 gemiddeld 91 euro zonder btw. Met 21% btw is dat ongeveer 110 euro; de spreiding liep van 29 tot 178 euro zonder btw.

Elektrische convector en stralingspaneel

Een elektrische convector verwarmt de lucht die door het toestel stroomt, een stralingspaneel vooral wat het beschijnt. Beide zijn bijverwarming: voor het uur vóór het douchen, of als aanvulling wanneer de radiator tekortschiet.

Hang het toestel buiten volume 1 en 2 en sluit het vast aan via een aansluitdoos. Dan volstaan IPX1 en de 30 mA van de kring. Een convector heeft vrije luchtdoorstroming nodig. Hang er geen handdoeken over tenzij de handleiding het toestaat.

Een convector kan ook op het cv-water werken, als wandconvector of vloerconvector. Daarvoor gelden de regels van een radiator, en hun vermogen bij lauw water staat bij welke radiator je kiest.

Wat elektrisch verwarmen kost

Het verbruik is vermogen in kW maal het aantal uren, en de kost is dat maal de stroomprijs. Als rekenprijs neem je 32,25 cent per kWh. Dat is het CREG-tarief voor huishoudens in Vlaanderen voor het vierde kwartaal van 2026, inclusief energie, netkosten, heffingen, toeslagen en btw. Je eigen contract kan hoger of lager liggen.

Drie rekenvoorbeelden, met aangenomen vermogens en uren; neem het typeplaatje van jouw toestel en je eigen gebruik. Een element van 500 W in een handdoekradiator dat twee uur per dag draait, verbruikt 1 kWh. Dat is 0,32 euro per dag, ongeveer 9,70 euro per maand. Een elektrische convector van 1.500 W die een uur per dag aanstaat, kost 0,48 euro per dag, ongeveer 14,50 euro per maand. Een verwarmingsmat van 400 W die vier uur per dag draait, kost 0,52 euro per dag, ongeveer 15,50 euro per maand.

Een warmtepomp levert met dezelfde kWh stroom meer warmte. Houd elektrische toestellen daarom voor korte pieken en gebruik de vaste verwarming voor de basis.

Keuring bij een nieuwe kring

Een elektrische installatie in een woning moet voor ze in gebruik komt door een erkend organisme gekeurd worden. Hetzelfde geldt voor elke belangrijke wijziging of uitbreiding. Zo’n wijziging heeft een bijkomende impact op de veiligheid die nog niet door een keuring is afgedekt. Een extra kring in een woning is daar een voorbeeld van. De keuring beperkt zich dan tot het nieuwe of gewijzigde deel.

Voeg je voor een elektrische vloerverwarming of een handdoekradiator een kring toe, dan valt dat onder die regel. Of een andere ingreep als belangrijke wijziging telt, vraag je aan de elektricien of aan het erkend organisme. Regel dat vóór het sleuven en tegelen, want daarna zijn de leidingen niet meer te zien.

Een badkamerverwarming kiezen en laten plaatsen

1. 1

   Kies de temperatuur en het gebruik

   Beslis op welke temperatuur de badkamer moet komen, 22 of 24 °C, en wanneer je ze gebruikt. Zet die temperatuur in je aanvraag aan de installateur. Je weet dat het klopt als elke offerte dezelfde temperatuur noemt.

2. 2

   Laat het warmteverlies berekenen

   Vraag per kamer een warmteverliesberekening volgens NBN EN 12831, de badkamer als aparte regel. Noteer het verlies in watt en de watertemperatuur waarmee de installateur rekent. Het klopt als de offerte het vermogen per toestel bij die watertemperatuur geeft en niet alleen het catalogusvermogen.

3. 3

   Kies de combinatie

   Leg het verlies naast wat de vloer kan leveren. Dat is hooguit ongeveer 100 W per m² vrije vloer op water van ongeveer 45 °C. Op water van 35 °C is het 35 tot 50 W per m². Kies voor het resterende deel een handdoekradiator op de cv, een gemengd of een elektrisch toestel. Bij een warmtepomp reken je de radiator op 45/35 °C of plan je een elektrische aanvulling.

4. 4

   Plan de aansluitingen

   Bepaal waar de radiator hangt en hoe hij op de cv komt: eigen tak, ventielset of een model voor lauw water. Teken voor elektrische toestellen de volumes rond bad en douche en kies een plaats buiten volume 0 en 1. Je weet dat het klopt als geen enkel toestel in een zone staat waar het niet mag.

5. 5

   Vraag een bestek met aparte posten

   Laat de installateur en de elektricien afzonderlijk offreren, met toestellen, werk, aanpassing van de zekeringkast en keuring als aparte posten. Zo vergelijk je offertes op dezelfde basis en zie je wat de elektrische optie extra kost.

6. 6

   Controleer, laat keuren en regel

   Controleer na de plaatsing of de radiator over de hele hoogte warm wordt en ontlucht is. Een nieuwe kring, bijvoorbeeld voor elektrische vloerverwarming, telt als belangrijke wijziging van de installatie: een erkend organisme keurt ze voor je ze gebruikt. Stel de badkamer in als eigen zone met haar eigen temperatuur en kijk op een koude ochtend of ze haalt wat is afgesproken.

Vóór je de badkamerverwarming bestelt of laat plaatsen

• De gewenste temperatuur van de badkamer, 20, 22 of 24 °C, staat in de offerte.
• Het warmteverlies van de badkamer is berekend en in watt genoteerd.
• Het vermogen van elk toestel staat bij de watertemperatuur van jouw installatie, niet alleen bij 75/65/20 °C.
• Een radiator naast de vloerverwarming hangt op een eigen tak of met een ventielset, niet op het circuit van 35 °C.
• Elk elektrisch toestel hangt buiten volume 0 en 1, of is vast aangesloten en door de fabrikant voor volume 1 geschikt verklaard.
• Elke elektrische kring van de badkamer hangt achter een differentieel van 30 mA of gevoeliger; een stopcontact in volume 2 hangt achter 10 mA of heeft een eigen transformator.
• Metalen radiatoren op metalen leidingen en het metalen net van de vloerverwarming zijn aan de potentiaalvereffening verbonden.
• Een nieuwe elektrische kring is door een erkend organisme gekeurd voor je hem gebruikt.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

Het catalogusvermogen overnemen

Een offerte noemt 800 W voor de handdoekradiator, maar dat geldt voor water van 75/65 °C. Op een warmtepomp met 45/35 °C haalt hij in een badkamer van 24 °C nog ongeveer een vierde. Vraag het vermogen bij de watertemperatuur van jouw installatie en reken zo nodig met de omrekening uit de technische fiche.

Een stopcontact waar een vaste aansluiting hoort

Een elektrische radiator of convector die in volume 1 komt, mag niet met een stekker aan een stopcontact. In volume 1 is alleen een vast aangesloten toestel toegelaten dat de fabrikant voor dat volume geschikt verklaart. Hang het toestel buiten de zone of kies een uitvoering die de fabrikant voor volume 1 aanvaardt.

De badkamer op dezelfde temperatuur rekenen als de rest

Is de installatie overal op 20 °C berekend, dan haalt de badkamer op een koude dag vaak de 22 of 24 °C niet. Laat de badkamer in de berekening een eigen temperatuur krijgen en spreek ze schriftelijk af.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Een installateur centrale verwarming berekent het warmteverlies, kiest het vermogen bij jouw watertemperatuur en sluit de handdoekradiator aan op leidingen die onder druk staan. Een elektricien legt elke nieuwe kring, vaste aansluiting en elektrische vloerverwarming aan. Hij werkt alleen aan een spanningsloze installatie en bevestigt de plaats van elk toestel ten opzichte van de volumes. Een erkend organisme keurt een nieuwe kring voor je ze in gebruik neemt. Zelf kies je de temperatuur en laat je het warmteverlies en het vermogen per toestel berekenen. Daarna vergelijk je offertes op dezelfde basis en regel je de keuring. Twijfel je of een toestel of mat in jouw badkamer mag, laat de elektricien dat dan vóór het sleuven en tegelen schriftelijk bevestigen.

Bronnen

• FOD Economie — AREI Boek 1: installaties op laagspanning en zeer lage spanning (2025)
• Vlaanderen.be — EPB-pedia: dimensioneringsnota van het afgiftesysteem (2026)
• Vlaanderen.be — Stap 2: verwarming op lage temperatuur (2026)
• Buildwise — De uitdaging van warmtepompen bij renovatie, Innovation Paper 53 (2025)
• CREG — Tarief voor de terugbetaling van het thuisladen van bedrijfswagens (2026)
• Vasco — Technische brochure vloerverwarming België (2023)
• Wonen in Vlaanderen — Eenheidsprijzen sociale woningbouw, tabel 2022-2023 (2024)