Inbouwhaard, houtcassette of gashaard laten plaatsen en onderhouden
Een houtcassette schuif je in een bestaande open haard, een inbouwhaard krijgt een nieuwe ombouw. Allebei hebben ze meestal een ventilator die de warmte de kamer in duwt. De rook gaat via een inox buis in de schouw naar een uitmonding minstens 50 cm boven de nok. De ombouw maak je uit onbrandbare platen van klasse A1. Een gashaard sluit een installateur aan, en de keuring volgt vóór de gasmeter opengaat.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Cassette, inbouwhaard of gashaard: het verschil
Bij alle drie zie je alleen de voorkant van het toestel, met het vuur achter glas. Het verschil zit achter de muur: waar het toestel in komt, welke brandstof het gebruikt en hoe rook en warmte hun weg vinden.
Een houtcassette schuif je in een bestaande open haard
Een cassette, ook inzethaard of inzetkachel genoemd, is een stalen kast met een glasdeur die in de opening van een bestaande open haard past. Je behoudt de schouwmantel; het toestel sluit de verbrandingskamer af en regelt de luchttoevoer. Zo krijg je het zicht op het vuur van een open haard met de verbranding van een kachel.
Dat verschil is groot. Een open haard trekt veel meer lucht uit de kamer dan het vuur nodig heeft. Bij koud weer voert hij daardoor soms meer warmte af dan hij geeft.
De Vlaamse BBT-studie over houtverwarming geeft voor moderne cassettes een rendement van 65 tot 85%, voor modellen van meer dan tien jaar oud 30 tot 60%. Het vermogen van een houtcassette ligt meestal tussen 5 en 10 kW.
Een inbouwhaard krijgt een nieuwe ombouw
Bij een inbouwhaard bouw je de schouwmantel rond het toestel, bij nieuwbouw of een grondige verbouwing. Technisch lijkt hij op een cassette, maar het toestel is minder beperkt in maat. Boven de verbrandingskamer is plaats voor naverbranding en extra warmteafgifte. Sommige modellen hebben een liftdeur die je omhoog schuift om met open vuur te stoken.
Door die ruimte kan een inbouwhaard ook water opwarmen voor de centrale verwarming. Hoe dat werkt en wat de koppeling vraagt, staat bij een houtkachel of pelletkachel op de cv aansluiten.
Een vrijstaande kachel voor de open haard is een andere keuze; die vergelijking lees je bij een houtkachel kiezen en aansluiten.
Gasvuren voor verwarming of sfeer
Een gashaard of inbouwgaskachel stookt op aardgas of propaan. Je hebt geen hout, as of schouwveger nodig en je regelt het vuur met een knop of afstandsbediening. Daar staat tegenover dat er een gasleiding naar de haard moet en dat de rookgassen via een eigen afvoer naar buiten gaan.
Een gashaard is dus vooral een keuze voor een bestaande woning die al aardgas heeft: daar trekt de installateur een tak van de bestaande leiding naar de haard. In een nieuwbouwwoning krijg je in Vlaanderen meestal geen gasaansluiting meer.
| Toestel | Waar het komt | Afvoer | Wat je regelt |
|---|---|---|---|
| Houtcassette | In een bestaande open haard | Inox buis in de oude schouw | Luchtschuiven en ventilator |
| Inbouwhaard op hout | In een nieuwe ombouw | Nieuwe schouw of buis in een schacht | Luchtschuiven, ventilator, soms liftdeur |
| Gashaard (gesloten) | In een ombouw of nis | Concentrische buis via dak, gevel of schouw | Knop of afstandsbediening |

Een houtkachel inbouwen: eerst het toestel
Wie een houtkachel wil inbouwen, kiest eerst het toestel en pas daarna de ombouw. De maten, de afstanden tot brandbare materialen en de roosters volgen namelijk uit de handleiding van dat ene model.
Een vermogen dat bij de kamer past
Een te zwaar toestel in een goed geïsoleerde living dwingt je om het vuur te smoren. Dan smeult het hout, met roet op het glas, vuile rook en hinder bij de buren. Een toestel dat op zijn nominaal vermogen kan branden, verbrandt schoner.
Een cassette geeft het grootste deel van haar warmte af via convectie: lucht die langs de mantel stroomt. Alleen het glas straalt rechtstreeks. Daarom verwarmt een cassette vooral de kamer waar ze staat, en vraagt warmte naar andere kamers een aparte oplossing.
Ecodesign, CE-markering en de norm op het toestel
Een nieuwe houtkachel of inbouwhaard moet in België voldoen aan het koninklijk besluit van 12 oktober 2010, met eisen voor rendement en uitstoot. Sinds 2022 gelden daarbovenop de Europese Ecodesign-eisen voor kachels. Elk toestel draagt een CE-markering. Inzethaarden werden vroeger getest volgens NBN EN 13229; die norm is sinds 2018 vervangen door NBN EN 16510-1.
Voor de plaatsing telt vooral de installatiehandleiding. Daarin staan de afstanden tot brandbare materialen voor zijwanden, achterwand en vloer. Je vindt er ook de maat van de roosters en de ruimte die rond het toestel vrij blijft.
Bewaar die handleiding: de plaatser heeft ze nodig voor de ombouw, de schouwveger voor het onderhoud en jij later voor een vervangonderdeel.
Wat een inbouwhaard of cassette kost
De Vlaamse BBT-studie over huishoudelijke houtverwarming vroeg in 2020 prijzen op bij fabrikanten en invoerders. Een houtcassette kostte 2.000 tot 3.000 euro, een inbouwhaard op hout 2.000 tot 7.500 euro, voor het toestel alleen. Inclusief plaatsing op een bestaande schouw, zonder bouwwerk en zonder btw, lag een gietijzeren inbouwkachel rond 2.000 tot 3.000 euro. Met een cv-aansluiting was dat 3.000 tot 6.000 euro.
Die bedragen hebben prijspeil 2020 en staan zonder btw: de btw komt erbovenop, en welk tarief geldt, hangt af van je woning en het werk. Laat de plaatser het tarief op de offerte zetten. Reken er de ombouw, de inox buis door de schouw, de elektrische aansluiting van de ventilator en eventuele herstellingen aan de schouw bij. Vraag een prijsofferte waarin toestel, buis, ombouw en plaatsing apart staan, zodat je offertes echt vergelijkt.
Regels verschillen per gewest, en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben over schouwen en stoken. Wat hier staat, geldt voor Vlaanderen; de voorschriften van je gemeente vind je in haar bouw- of politiereglement.
Een inbouwcassette in een bestaande open haard plaatsen
Een inbouwcassette in een bestaande open haard lijkt een eenvoudige ingreep: toestel erin, buis erop. Het werk zit in de schouw. Een oude gemetselde schouw is meestal te ruim voor een gesloten toestel. Dan trekt ze slecht en koelt de rook te snel af.
Past de opening en hoe staat de schouw ervoor?
Meet eerst de breedte, hoogte en diepte van de opening. Vergelijk ze met de inbouwmaten van het toestel, plus de ruimte die de fabrikant rondom vraagt. Laat daarna de schouw vegen en nakijken. Wie dat doet, controleert of ze dicht is, of er vocht of roetophoping zit en of de kop op het dak in orde is.
Een bestaand rookkanaal mag je hergebruiken als de doorsnede aan het toestel kan worden aangepast en de toestand van het kanaal aanvaardbaar is. In de praktijk krijgt een oude schouw bijna altijd een interne voering. Wat je doet met een schouw die scheurt of lekt, staat bij een schouw renoveren, tuberen of afbreken.
De schoorsteenbuis: tuberen met inox
Tuberen betekent dat er een inox schoorsteenbuis door de oude schouw tot op het dak loopt. Die buis heeft de diameter van de afvoerstomp van het toestel, met hooguit 10% verschil. Zo blijft de rook warm en snel, en trekt de schouw goed.
Op een nieuw rookkanaal staat een codering zoals T450 N1 D V2 G50. T450 is de rookgastemperatuur die het kanaal verdraagt, V2 de weerstand tegen corrosie en G de bestandheid tegen schouwbrand. Het getal achter de G is de afstand in millimeter tot brandbaar materiaal. Een houtcassette vraagt minstens T450 en een G.
Een aparte berekening is overbodig bij een toestel tussen 5 en 15 kW met een stomp van 130 tot 180 mm. Het kanaal heeft dan minstens 20 mm isolatie over de hele lengte, een totale hoogte van 4 tot 12 m en hooguit één versleping met twee bochten van 30°, en het mondt zonder obstakels in de buurt boven de nok uit. Daarbuiten rekent een specialist, vaak de fabrikant van de buis, het kanaal na volgens NBN EN 13384-1.
Het aansluitkanaal tussen cassette en schouw
Het stuk tussen de cassette en de buis in de schouw is zo kort mogelijk, uit star materiaal en demonteerbaar. Er zitten hooguit twee bochten van 90° in, zodat het rookgas vlot kan stijgen en je het later kunt reinigen.
Gaat de rook rechtstreeks naar een gemetseld kanaal zonder voering, dan steekt het aansluitstuk ongeveer 1 cm in het kanaal uit. Condens en roet lopen dan langs de binnenkant naar beneden in plaats van in het toestel.
Hoe hoog de schouw boven het dak komt
De uitmonding van een houtkachel ligt minstens 50 cm boven de nok van een hellend dak, of minstens 2 m boven een plat dak. In de gevel laat je de rook van een houttoestel niet uitmonden. De buis mag wel door de muur naar buiten, als ze daarna tegen de gevel tot boven het dak loopt.
Hou in de zone tot 1,5 m onder de nok vrij van ventilatieroosters en opengaande ramen, tot op 15 m van de schouw.
Staat er een hoger gebouw of een ander obstakel vlakbij, dan trekt de schouw slecht door neerslaande wind. Je verhoogt de schouw dan bij voorkeur tot boven dat obstakel; lukt dat niet, dan krijgt ze een statische of draaiende afvoerkap.
Verbrandingslucht in een luchtdichte woning
Een gesloten toestel heeft lucht nodig om te branden. In een oude, tochtige woning komt die vanzelf uit de kamer. In een luchtdichte woning zuigen een dampkap of de ventilatie de kamer in onderdruk. Dan kan rook langs de deur van het toestel naar binnen komen.
Kies daarom bij een luchtdichte woning een toestel dat zijn verbrandingslucht via een kanaal van buiten haalt, luchtdicht aangesloten. Hoe je ventilatie en dampkap daarop afstemt, hangt af van het systeem; de keuze lees je bij een ventilatiesysteem C of D.
Het tuberen van de schouw en het werk op het dak laat je over aan een kachelplaatser met stelling of hoogwerker en valbeveiliging. Laat hem in de offerte de codering en de diameter van de buis vermelden. Vraag na de plaatsing een verslag of foto’s van de buis tot aan de uitmonding.
Een inbouwhoutkachel met ventilator
Een cassette heeft bijna altijd een ventilator, een inbouwhaard vaak niet. In de Vlaamse studie over houtverwarming hadden alle bevraagde cassettes er een, maar slechts 7 van de 18 inbouwhaarden: die geven een groter deel van hun warmte vanzelf af aan de ombouw. De ventilator staat los van de verbranding: hij verplaatst alleen kamerlucht.
Wat de ventilator van een inbouwhaard doet
Rond de verbrandingskamer zit een tweede mantel. De ventilator zuigt koude kamerlucht aan via het rooster onder de deur en blaast ze tussen beide mantels door. De lucht warmt op en komt via het bovenrooster terug in de kamer. Zonder ventilator stroomt die lucht ook, maar trager, en blijft meer warmte achter in de ombouw.
Op het schema zie je die weg. De rook komt er nooit mee in contact: die gaat apart via de buis naar de schouw.
De regelaar: manueel of met een voeler
De kachelventilator van een inbouwhaard wordt op twee manieren gestuurd. Bij een manuele regeling zet je hem zelf aan en kies je het toerental met een draaiknop. Bij een thermische regeling schakelt een temperatuurvoeler hem in zodra het toestel warm genoeg is, en terug uit als het afkoelt. Die voeler zit meestal onder de stookbodem of op de achterwand.
Hoe jouw regelaar werkt en welke stand bij welk vuur hoort, staat in de handleiding van het toestel. Blijft de ventilator stil bij een warm toestel? Kijk dan eerst of de regelaar op een stand staat en of stekker en automaat van zijn kring in orde zijn.
De ventilator reinigen
Een ventilator die stof en as aanzuigt, wordt luider en blaast minder. Reinig hem daarom wanneer de handleiding het vraagt, en zeker na het stookseizoen. Het toestel is dan koud en de stroom is eraf: trek de stekker uit of zet de automaat van zijn kring uit.
Meestal bereik je de ventilator via het onderrooster of na het uitnemen van de aslade. Stof de schoepen af met een zachte borstel en zuig het stof uit de ruimte eronder. De ventilator zelf open je niet; een lager dat begint te zoemen of te tikken, kondigt een vervanging aan.
Een ventilator van een inbouwhaard vervangen
Een versleten ventilator vervang je door het onderdeel dat de fabrikant voor dat toestel voorschrijft. Een ander model kan een ander debiet hebben en de warmte slecht afvoeren, waardoor de ombouw te warm wordt.
Hangt de ventilator aan een stekker, dan is de wissel een kwestie van losschroeven en terugplaatsen met de stroom eraf. Is hij vast aangesloten in een lasdoos achter de ombouw, laat dan een elektricien de aansluiting doen.
Noteer vóór je een onderdeel bestelt het type en het serienummer van het toestel. Die staan op het typeplaatje en in de handleiding, en de leverancier heeft ze nodig om het juiste onderdeel te vinden.
Ombouw en afwerking rond een inbouwhaard
De ombouw staat dicht bij een hete mantel. Daarom bepaalt de installatiehandleiding wat erin mag, hoe groot de convectieruimte is en waar de roosters komen.
Een ombouw uit onbrandbare platen
Rond een houthaard bouw je de ombouw uit onbrandbare platen, Euroklasse A1 volgens EN 13501-1. Cementgebonden calciumsilicaatplaten zijn daarvoor gemaakt: ze blijven stabiel tot 1.000 °C en bestaan in diktes van 12, 15 en 18 mm. Ze komen op een metalen skelet of tegen de muur, met de plaatsingswijze die de plaatfabrikant voorschrijft.
Welke plaat de fabrikant van jouw toestel aanvaardt, staat in de installatiehandleiding. Daar lees je ook of de achtermuur een extra isolatieplaat nodig heeft, bijvoorbeeld als het een buitenmuur of een muur met hout erin is.
Brandwerende mdf voor de ombouw?
Brandwerende of brandvertragende mdf haalt Euroklasse B: de plaat ontvlamt moeilijk en vormt geen brandende druppels, maar het blijft hout. Ze is dus brandbaar, ook al staat er « brandwerend » op. Rond de mantel en de rookgasbuis hoort ze daarom niet thuis.
Brandwerende mdf kan wel dienen voor een kast of een tv-meubel naast de haard, op de afstand die de handleiding opgeeft voor brandbare materialen. Wil je een houten afwerking dichter bij het vuur, vraag dan de fabrikant van het toestel welke afstand en welke isolatie daarvoor nodig zijn.
Afwerking rond een inbouwhaard
Bij de afwerking volg je de handleiding van de plaat. Die zegt welke voegvuller en welke wapening op de naden komen en welke pleister of verf de hitte verdraagt. Rond het toestel zelf zit een rand of kader die de uitzetting van het staal opvangt; die rand pleister je niet dicht.
Laat de afwerking volledig drogen voordat je de eerste keer stookt, en stook de eerste keren rustig zoals de handleiding aangeeft. Een fijne scheur langs een naad wijst op een plaatnaad zonder wapening of op een toestel dat tegen de ombouw duwt.
Een open haard en tv naast elkaar
Een tv hangt het best op een zijmuur of naast de ombouw. Recht boven de haard komt de warme lucht uit het bovenrooster samen met de straling van het glas. Daar wordt het warmer dan elektronica graag heeft.
Wil je de tv toch boven de haard, hang hem dan hoger dan de zone die de handleiding voor brandbare materialen vrijhoudt. Een plek schuin boven het bovenrooster is beter dan er recht boven. Zet de vijzen van de tv-beugel in de draagstructuur van de ombouw, want een calciumsilicaatplaat alleen draagt weinig.
Vraag de installatiehandleiding van het toestel op vóór je de ombouw laat tekenen. De maten van de convectieruimte en de roosters staan erin, en een ombouw die al staat, pas je moeilijk nog aan.
Een gashaard plaatsen en op gas aansluiten
Een gashaard plaatsen is werk voor een gasinstallateur. Jij beslist welk toestel het wordt, waar het komt en langs waar de afvoer naar buiten kan. De installateur legt de leiding aan, sluit het toestel aan en zorgt voor de keuring.
Inbouwgaskachel of vrijstaande gashaard
Een inbouwgaskachel zit in een ombouw of nis, net als een houtcassette. Een vrijstaande gashaard staat op de vloer of hangt aan de muur, met de afvoer zichtbaar of achter het toestel. De keuze hangt af van de afvoer. Een inbouwtoestel vraagt een ombouw met ruimte voor de buizen. Een vrijstaand toestel vraagt een muur of dak waar de buis door kan, dicht bij de plek van de haard.
Gesloten toestel met concentrische buis
Een modern gastoestel is meestal gesloten, type C. Het haalt zijn verbrandingslucht van buiten via een kanaal door de muur of het dak. Vaak is dat een concentrische buis: binnenin gaan de rookgassen naar buiten, in de buitenste ring komt verse lucht binnen. Welke buis en welke maximale lengte passen, staat in de installatiehandleiding van het toestel; de installateur houdt zich daaraan.
Een open gastoestel, type B, neemt zijn lucht uit de kamer en voert de rookgassen via de schouw af. Die kamer moet dan voortdurend verlucht zijn, anders ontstaat koolstofmonoxide (CO). Bij vervanging kies je daarom bij voorkeur een gesloten toestel.

Gas aansluiten: wat de installateur doet
Voor een gashaard trekt de installateur een nieuwe tak van de bestaande binnenleiding naar het toestel, met een eigen afsluitkraan. Vraag hem na afloop een attest van wat hij heeft aangelegd en bewaar het bij de handleiding van de haard, samen met een schets van waar de leiding loopt.
Moet de gasmeter daarvoor dicht en opnieuw open, dan regelt een erkende CERGA-installateur meestal zelf de keuring. Met een andere installateur schakel je een erkende keuringsinstelling in, die de binneninstallatie keurt en meteen de gasmeter opent. Voor het openen van de meter vraagt Fluvius een keuringsverklaring van de binneninstallatie; de afspraak maak je via 078 35 35 34.
Wat jij vooraf beslist, is het tracé. Loopt de leiding in opbouw of in een sleuf, en komt de afsluitkraan van de haard op een plek die na de afwerking bereikbaar blijft? Bespreek dat vóór de ombouw er staat, want achteraf openbreken kost meer dan een luik voorzien.
Gas in een nieuwbouwwoning
Bouw je nieuw, dan is gas meestal geen optie meer. Sinds 2021 krijgen grote projecten geen aardgasaansluiting meer, en voor nieuwbouw met een omgevingsvergunning aangevraagd vanaf 2025 geldt het verbod algemeen. Wat dat voor een bestaande of af te sluiten aansluiting betekent, staat bij een aardgasaansluiting aanvragen of laten afsluiten.
Ruik je gas, draai dan de gasmeterkraan dicht, zet ramen en deuren open en ga naar buiten. Bel daar het gratis noodnummer van Fluvius: 0800 65 0 65. Schakel binnen geen lampen of toestellen aan of uit en gebruik binnen je gsm niet.
Een gaskachel aansteken en storingen bij opstart
Hoe je een gaskachel aansteekt, hangt af van het toestel. Een oudere kachel heeft een waakvlam en een drukknop, een nieuwere een elektronische ontsteking en een afstandsbediening.
Een gaskachel met waakvlam aansteken
Bij een kachel met waakvlam draai je de bedieningsknop naar de stand voor ontsteken en druk je hem in. Zo stroomt er gas naar de waakvlam. Met de piëzoknop maak je een vonk, en je houdt de knop ingedrukt zolang de handleiding vraagt. In die tijd warmt het thermokoppel op; dat is het voelertje in de waakvlam dat de gastoevoer openhoudt.
Laat je te vroeg los, dan dooft de waakvlam en sluit het thermokoppel het gas af. Wacht dan de tijd die de handleiding opgeeft voor je opnieuw probeert, zodat het gas dat al vrijkwam kan wegtrekken. Brandt de waakvlam, dan draai je de knop naar de gewenste stand en slaat de brander aan.
Toestellen met afstandsbediening
Bij een gashaard met elektronische ontsteking start je met de afstandsbediening of een knop op het toestel. Reageert de haard niet, kijk dan eerst naar de batterijen: in de afstandsbediening en vaak ook in de ontvanger in het toestel. Na een batterijwissel moet je zender en ontvanger soms opnieuw koppelen, zoals de handleiding beschrijft.
Waakvlam dooft of de brander slaat niet aan
De meeste storingen bij opstart hebben een eenvoudige oorzaak. Na werken aan de leiding zit er lucht in, en dan duurt het even voor er gas bij de waakvlam komt. Een dichte afsluitkraan voor het toestel of een uitgevallen gasmeter geven hetzelfde beeld.
Dooft de waakvlam telkens zodra je loslaat, dan krijgt het thermokoppel te weinig warmte of is het versleten. Een gele, roetende vlam of zwarte aanslag op het glas wijst op een slechte verbranding. Zet het toestel dan uit en laat het nakijken, want dat is ook het beeld van een toestel dat CO maakt.
| Wat je ziet | Mogelijke oorzaak | Eerste stap |
|---|---|---|
| Geen vonk bij de piëzo | Defecte ontsteker of draad los | Installateur laten kijken |
| Vonk, maar geen waakvlam | Kraan dicht of lucht in de leiding | Kraan nakijken, opnieuw proberen |
| Waakvlam dooft bij loslaten | Te kort ingedrukt of thermokoppel versleten | Langer vasthouden, anders laten vervangen |
| Haard reageert niet op afstandsbediening | Lege batterijen of ontkoppelde zender | Batterijen wisselen, opnieuw koppelen |
| Gele vlam, roet op het glas | Slechte verbranding | Toestel uit, laten nakijken |
Een oude gaskachel vervangen
Een gaskachel van enkele decennia oud is vaak een open toestel op de schouw. Hij werkt soms nog jaren, maar hij neemt zijn lucht uit de kamer. En die kamer heeft na nieuwe ramen vaak minder verse lucht dan vroeger.
Waarom een oud open toestel aandacht vraagt
Een open toestel verbrandt het gas met lucht uit de kamer. Zijn er nieuwe, dichte ramen gekomen en zijn de verluchtingsroosters dichtgemaakt, dan krijgt de vlam te weinig zuurstof. Dan ontstaat CO, een geurloos gas. Hoofdpijn, vermoeidheid of misselijkheid bij meerdere huisgenoten tegelijk, die beteren als je buiten komt, zijn een alarmsignaal.
Hang in elke kamer met een verbrandingstoestel een CO-melder aan het plafond. Kies er een met de norm NBN EN 50291 of een keurmerk, en test hem geregeld.
Bij een vermoeden van CO-vergiftiging verlucht je, ga je naar buiten en bel je 112.
Wat er bij de vervanging verandert
Een nieuw gesloten toestel heeft een eigen afvoer en luchttoevoer nodig. De installateur kijkt of de bestaande schouw een concentrische voering kan krijgen of dat de buis door de gevel of het dak gaat. Vaak moet ook de gasleiding naar het toestel aangepast worden, en dan volgt het attest of de keuring. Vraag de installateur welk btw-tarief hij voor jouw gashaard toepast en laat het op de offerte zetten. Overweeg je een andere bron van warmte voor één kamer, vergelijk dan eerst met de mogelijkheden voor bijverwarming.
Een oude gaskachel weghalen zonder vervanging
Haal je de kachel weg zonder er een nieuwe te plaatsen, laat dan de installateur de gasleiding afkoppelen en veilig afdoppen. De schouw die vrijkomt, sluit je af of verlucht je, zodat er geen vocht of koude lucht door binnenkomt.
Onderhoud van een houtcassette en een gashaard
Voor een kachel of haard in de living bestaat in Vlaanderen geen wettelijke onderhoudsplicht, anders dan voor een centrale ketel. Toch hangen veiligheid en verbranding sterk af van het onderhoud.
Wat je zelf doet aan een houtcassette
Laat na het stoken een laagje as van ongeveer 3 cm op de bodem liggen: het isoleert en houtresten branden de volgende keer mee. Bekijk bij het legen van de aslade het deurkoord, de vuurvaste stenen, de stookbodem en de vlamplaat. Een gebarsten vuurvaste steen vervang je; het toestel brandt intussen gewoon verder.
Het koord test je met een strookje papier dat je op verschillende plaatsen tussen deur en kader klemt. Trek je het er makkelijk uit, dan is het koord daar versleten. Stook alleen droog hout met een vochtgehalte van ongeveer 15%, gemeten aan de binnenkant van een vers gekloofd blok.
De schouw minstens één keer per jaar vegen
Laat de schouw en het aansluitkanaal van een houthaard minstens één keer per jaar vegen door een vakman. Die kijkt ook na of er schade, luchtlekken of sporen van vocht zijn, of de dakdoorvoer dicht is en of de schouwkap goed zit. Zo voorkom je een schouwbrand en een verstopte afvoer. Hoe dat gebeurt, lees je bij de schoorsteen reinigen.
Onderhoud van een gashaard
Een gashaard heeft geen as of roet, maar de brander, de waakvlam en de afvoer slijten wel. Geregeld onderhoud door een erkende technicus wordt sterk aangeraden: hij reinigt de brander, controleert de dichtheid van de afvoer en meet de verbranding.
Onderhoud volgens de handleiding van het merk
Elk merk geeft in zijn handleiding een eigen onderhoudsschema. Daarin staat hoe vaak je de ventilator reinigt, welke koorden je vervangt en wanneer een vakman het toestel nakijkt. Die handleiding gaat voor op algemene regels, ook omdat de garantie ervan afhangt. Bewaar ze bij het toestel, samen met de offerte en de gegevens van de buis in de schouw.
Een houtcassette laten plaatsen in een bestaande open haard
Het plaatsen zelf doet een kachelplaatser. Deze stappen tonen wat je als bouwheer voorbereidt en opvolgt, van de eerste meting tot het eerste vuur.
-
Meet de opening en noteer de schouw
Meet breedte, hoogte en diepte van de open haard en noteer of de schouw door een binnenmuur of langs een gevel loopt. Kijk op het dak hoe hoog de uitmonding boven de nok komt. Met die gegevens kan een plaatser al zeggen welke cassettes passen.
-
Laat de schouw vegen en nakijken
Een vakman veegt de schouw en controleert of ze dicht en droog is. Vraag hem of een inox buis door het kanaal kan en tot waar. Pas dan weet je of er herstellingen aan de schouw nodig zijn.
-
Kies het toestel en vraag de handleiding
Kies een cassette waarvan vermogen en inbouwmaten bij je kamer en opening passen. Vraag vooraf de installatiehandleiding: daarin staan de afstanden, de roosters en de diameter van de stomp.
-
Vergelijk offertes op dezelfde posten
Vraag minstens twee prijsoffertes met dezelfde posten: toestel, inox buis met codering en diameter, ombouw, ventilator en werk aan de schouwkop. Ontbreekt een post, dan vergelijk je geen gelijke offertes.
-
Volg de plaatsing op
Kijk na of de buis tot boven het dak loopt en of het aansluitkanaal demonteerbaar is. Ook de roosters horen op de plaatsen uit de handleiding. Vraag het attest of de gegevens van de buis voor je dossier.
-
Stook de eerste keren rustig
Laat de afwerking eerst volledig drogen. Stook daarna de eerste keren met weinig hout, zoals de handleiding vraagt, zodat lak en ombouw rustig kunnen uitharden. Hang een CO-melder aan het plafond van de kamer.
Voor het eerste vuur in je inbouwhaard
In de praktijk
Rook in de kamer bij het openen van de deur
Bij het bijleggen van hout komt er rook uit de cassette, vooral als de dampkap draait. Kijk eerst of de kamer in onderdruk staat: gaat het beter met de dampkap uit en een raam op een kier? Dan haalt het toestel te weinig lucht. Een luchttoevoer van buiten, aangesloten op het toestel, lost dat op. Blijft de rook ook met open raam, laat dan de schouw vegen en de buis en de uitmonding nakijken.
De ventilator draait niet meer na de zomer
Bij het eerste vuur van het seizoen blijft de ventilator stil. Kijk of de regelaar op een stand staat, of de stekker in het stopcontact zit en of de automaat van die kring aan staat. Een thermische regeling schakelt pas in als het toestel warm genoeg is; wacht dus even. Blijft hij stil bij een warm toestel, dan is de voeler of de motor defect en vervang je het onderdeel van de fabrikant.
Een barst in de pleister boven de haard
Na de eerste weken stoken verschijnt een fijne barst boven de deur of langs een plaatnaad. Kijk of de barst op een naad ligt en of er een kader rond het toestel vrijgelaten is. Een barst op een naad wijst op een voeg zonder wapening. Vertrekt de barst vanaf het toestel, dan duwt de mantel waarschijnlijk tegen de ombouw. Laat de plaatser bij die laatste het toestel en de ruimte rondom nakijken voor je herstelt.
De waakvlam van een oude gaskachel blijft uitvallen
De waakvlam brandt zolang je de knop vasthoudt en dooft zodra je loslaat. Hou de knop eerst langer ingedrukt, zoals de handleiding vraagt. Dooft hij nog, dan is het thermokoppel waarschijnlijk versleten. Laat een installateur dat vervangen en meteen de afvoer en de verbranding meten. Bij een toestel van die leeftijd is dit ook het moment om aan vervanging te denken.
Veelgemaakte fouten
Een cassette rechtstreeks op een te ruime schouw zetten
In een brede gemetselde schouw koelt de rook af en trekt ze traag. Dat geeft roet, condens en rook in de kamer. Een inox buis met de diameter van de stomp, tot boven de nok, houdt de rook warm en de trek constant.
Brandwerende mdf rond de mantel gebruiken
« Brandwerend » betekent dat de plaat moeilijk ontvlamt, niet dat ze onbrandbaar is. Vlak bij een hete mantel kan ze na verloop van tijd verkolen. Rond het toestel horen platen van klasse A1, en hout blijft op de afstand uit de handleiding.
De roosters dichtmaken of verkleinen
Wie de roosters kleiner maakt om de ombouw strakker te laten ogen, houdt de warmte binnen de ombouw. De mantel, de ventilator en de afwerking worden dan te heet. Hou je aan de doorlaat die de handleiding opgeeft.
Veelgestelde vragen
Kan ik een inbouwhaard zelf plaatsen?
Het toestel in een ombouw zetten kan een handige doe-het-zelver. Het tuberen van de schouw en het werk op het dak horen bij een vakman met stelling en valbeveiliging. Een gashaard plaatst en sluit altijd een gasinstallateur aan. Volg in alle gevallen de installatiehandleiding van het toestel voor afstanden en roosters.
Wat is een schoorsteenbuis?
Een schoorsteenbuis is de buis die de rook van de kachel naar boven brengt: als voering in een bestaande schouw of als vrijstaand rookkanaal. Voor hout is ze meestal van inox, met een codering zoals T450 N1 D V2 G50 die zegt welke temperatuur en welke schouwbrand ze verdraagt.
Verwarmt een cassette ook de andere kamers?
Een cassette verwarmt vooral de kamer waarin ze staat, met warme lucht uit het bovenrooster. Staat de deur naar de trap open, dan stijgt een deel naar boven. Voor warmte in andere kamers bestaan toestellen met een cv-aansluiting of luchtkanalen naar een andere ruimte.
Bestaat een cassette op pellets?
Ja, er bestaan pelletcassettes voor een bestaande open haard. Ze hebben een kleiner reservoir, een vermogen van ongeveer 7 tot 9 kW en een lager rendement dan een pelletkachel met meer plaats. Meer daarover lees je bij een pelletkachel kiezen en aansluiten.
Wanneer je een vakman inschakelt
Een gashaard laat je altijd plaatsen en aansluiten door een gasinstallateur; bij voorkeur een erkende CERGA-installateur, die ook de keuring regelt. Gasleidingen zelf aanleggen, wijzigen of afkoppelen doe je niet. Voor een houtcassette of inbouwhaard schakel je een kachelplaatser in. Hij tubeert de schouw en werkt op het dak met stelling of hoogwerker en valbeveiliging. Een vast aangesloten ventilator of een nieuw stopcontact achter de ombouw is werk voor een elektricien. Een nieuwe of gewijzigde elektrische kring wordt gekeurd. Laat de schouw van een houthaard elk jaar vegen door een vakman.
Bronnen
- Samenvatting van de Leidraad voor het voorkomen en beperken van hinder van rook van huishoudelijke houtverwarmingstoestellen, WTCB en VITO voor het Vlaams Gewest (2021)
- BBT-studie huishoudelijke houtverwarming, eindrapport, VITO (mei 2020)
- Code van goede praktijk voor huishoudelijke houtverwarming, VITO (2021)
- Een cementgebonden calciumsilicaatplaat voor haardomkasting, technisch productblad, Promat België
- Fluvius — Ik wil mijn elektriciteits- of gasmeter openen of sluiten
- Fluvius — Gasgeur of gaslek?
- Vlaanderen.be — Let op voor CO-vergiftiging
- Vlaanderen.be — Geen aardgasaansluitingen meer bij nieuwbouw en nieuwe grote projecten
Verder lezen over dit onderwerp
Infraroodverwarming in de badkamer en de slaapkamer
Pelletkachel kiezen en aansluiten op schouw of gevel
Accumulatieverwarming slim laden of vervangen