Wanneer moet je een wadi aanleggen en hoe groot wordt hij?

Is een wadi verplicht?

Strikt genomen is een wadi nergens verplicht, een infiltratievoorziening wel. De gewestelijke hemelwaterverordening van 2023 is van toepassing op vergunningsaanvragen en vrijgestelde werken vanaf 2 oktober 2023. Ze vraagt eerst een regenwaterput, dan een voorziening die het overschot in de bodem laat zakken, en ze kiest daarvoor uitdrukkelijk voor bovengrondse oplossingen. Een wadi is de bekendste vorm, maar een ondiepe infiltratiekom of een infiltratiegracht voldoet ook. Sinds een omzendbrief van 5 december 2025 mag een kleine achtertuin met een motivatie ook ondergronds infiltreren.

Werken waarvoor de hemelwaterverordening geldt

De regels gelden als je een gebouw of overdekte constructie bouwt, herbouwt of uitbreidt. Ze gelden ook bij een verbouwing met werken aan de afwatering en bij elke verharding die je aanlegt, heraanlegt of uitbreidt. Een terras, een oprit, een zwembad en kunstgras tellen allemaal als verharding. Het gaat dus over meer dan een nieuwe woning: ook een veranda of een carport met dakgoten valt eronder.

Er is één belangrijke uitweg. Loopt het regenwater van een dak of verharding vanzelf af naar een onverharde zone op je eigen terrein, dan is de verordening niet van toepassing. Dakgoten en regenpijpen mogen, een afvoersysteem naar de riolering niet. Die onverharde zone moet minstens een vierde zijn van de afwaterende oppervlakte. Grond boven een kelder of een ondergrondse put telt daarbij niet mee, omdat het water er niet kan wegzakken.

Voor werken die van vergunning zijn vrijgesteld, zoals een klein tuinhuis of een terras, geldt sinds 2023 een extra voorwaarde. De vrijstelling blijft alleen bestaan als het hemelwater op natuurlijke wijze op je eigen grond infiltreert. Sluit je zo een dakje toch aan op de riolering, dan heb je een omgevingsvergunning nodig. Wanneer je die in het algemeen nodig hebt, lees je in de uitleg over de omgevingsvergunning.

Vrijstelling onder 120 m² en uitzonderingen voor kleine tuinen

De verordening zelf kent één vaste vrijstelling: de kadastrale percelen die samen je eigendom vormen, zijn kleiner dan 120 m². Tot 2023 lag die grens op 250 m², zodat de plicht nu op veel meer kleine percelen geldt.

Daarnaast bestaan er uitzonderingen die je met een motivatie aanvraagt. De omzendbrief OMG/2025/02 van 5 december 2025 geeft de vergunningverlener meer ruimte bij kleine tuinen. Bij een achtertuin tot ongeveer 100 m² kan hij afzien van infiltratie als minstens de helft van het dak een groendak is dat 50 liter per m² vasthoudt. Bij een achtertuin kleiner dan ongeveer 50 m² kan de infiltratievoorziening helemaal wegvallen. Voor beide dien je een gemotiveerd verzoek tot uitzondering in dat uitlegt hoe groot je perceel en je tuin zijn; alleen naar de omzendbrief verwijzen volstaat daarvoor niet. Is er wel plaats in de voortuin of zijtuin, dan moet je daar eerst naar kijken.

Heb je al een infiltratievoorziening volgens de vorige verordening? Dan hoef je de oppervlakte die daar al op aangesloten is bij een latere uitbreiding niet opnieuw mee te rekenen. Ook dat vraag je aan als gemotiveerde uitzondering.

Bovengronds als regel, ondergronds met motivatie

Bovengronds is de regel: een ondergrondse infiltratievoorziening mag alleen als de aanvrager gemotiveerd aantoont dat ze onvermijdbaar is. De reden is praktisch. Een open kom kun je zien, maaien en kuisen, terwijl ondergrondse systemen kunnen dichtslibben en bij hoog grondwater als drainage gaan werken.

De omzendbrief noemt drie situaties waarin een ondergrondse oplossing aanvaardbaar is. Het gaat om een achtertuin tot ongeveer 100 m², een tuin van ongeveer 6 meter breed of minder, en een tuin met een beperkte diepte. Daarvoor volstaat een eenvoudige motivatie bij de aanvraag die ingaat op de kleine afmetingen van de achtertuin. Ook een tuin die hoger ligt dan de woning, waardoor je het water naar een wadi zou moeten pompen, kan een geldige reden zijn. Een wegneembaar houten terras boven een infiltratievoorziening telt nog als bovengronds, op voorwaarde dat je er altijd bij kunt om te kuisen.

Heb je een vergunning nodig om een wadi te graven?

Meestal niet voor het graafwerk zelf. Het Departement Omgeving beschouwt de meeste wadi's als een vrijgestelde reliëfwijziging. Daarvoor blijft de tuin een tuin, blijft het totale volume onder 30 m³ en graaf je op geen enkel punt een halve meter of dieper. Een wadi in een weide of akker verandert de functie van de grond en valt dus buiten die vrijstelling. In ruimtelijk kwetsbaar of erosiegevoelig gebied en in de zones die de watertoets aanduidt, geldt die vrijstelling niet. Een gracht dempen valt er nooit onder.

Hoort de wadi bij een vergunning voor een woning of uitbreiding, dan staat hij al in het dossier. De architect geeft afmetingen, volume en oppervlakte op in het hemelwaterformulier (addendum B25). Die voorziening moet klaar en in gebruik zijn wanneer je het nieuwe gebouw of de verharding in gebruik neemt. De beplanting mag later volgen.

Hoe groot moet een wadi zijn?

Twee getallen bepalen de maat. Het buffervolume is minstens 33 liter per m² afwaterende oppervlakte, de infiltratieoppervlakte minstens 8% van die oppervlakte. Beide waarden liggen hoger dan in de verordening van 2013. Het volume vangt een stevige bui op, de oppervlakte bepaalt hoe snel het water daarna weer wegzakt.

Hoe bereken je de afwaterende oppervlakte?

Je telt de horizontale dakoppervlakte van wat je bouwt op bij de verhardingen die je aanlegt en die afwateren via een afvoer. Een waterdoorlatende verharding met een helling van minder dan 2% telt niet mee, omdat ze zelf infiltreert. Voor een gewone waterdoorlatende oprit of een toegangspad naar de woning kan de vergunningverlener sinds de omzendbrief van december 2025 een helling tot en met 5% aanvaarden, zonder rooster onderaan. Dat vraag je aan met een gemotiveerd verzoek tot uitzondering. Hoe je zo'n verharding opbouwt, staat in de gids over een waterdoorlatende oprit en terras.

Bij een uitbreiding tel je de nieuwe oppervlakte, en daarbovenop een deel van het bestaande dak of de bestaande verharding: twee keer de nieuwe oppervlakte, maar nooit meer dan wat er al bestaat. Een uitbreiding van 35 m² tegen een dak van 100 m² telt zo voor 105 m². Een groendak dat minstens 50 liter per m² vasthoudt, tel je voor de helft.

Sluit je het dak aan op een regenwaterput die aan de verordening voldoet, dan mag je 30 m² aftrekken per aangesloten woongelegenheid. Twee voorbeelden uit het technisch achtergronddocument maken het concreet. Een nieuwbouwwoning met 100 m² dak en een losse garage van 15 m² komt op 100 + 15 − 30 = 85 m². Een woning van 100 m² die met 35 m² uitbreidt en een nieuwe put krijgt, komt op 35 + 70 − 30 = 75 m².

Buffervolume en infiltratieoppervlakte uitrekenen

Vermenigvuldig de afwaterende oppervlakte met 33 voor het volume in liter en met 0,08 voor de infiltratieoppervlakte in m². Voor de nieuwbouw van 85 m² geeft dat 2.805 liter, ongeveer 2,8 m³ water. De wadi heeft dan 6,8 m² oppervlakte nodig waarlangs het water de grond in kan.

Het volume meet je van de bodem tot de onderkant van de noodoverlaat, want water boven die rand loopt weg. De infiltratieoppervlakte is bij een ondiepe wadi de bodem plus de schuine wanden. Geef op het plan aan hoe je de wanden hebt meegeteld; anders houdt de vergunningverlener alleen hun horizontale projectie aan.

Afwaterende oppervlakte	Minimaal buffervolume	Minimale infiltratieoppervlakte
50 m²	1.650 liter	4 m²
85 m²	2.805 liter	6,8 m²
120 m²	3.960 liter	9,6 m²
200 m²	6.600 liter	16 m²

Hoe diep mag een wadi zijn?

De verordening gaat ervan uit dat een bodem tot 50 cm onder het maaiveld boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand ligt. Tot die diepte telt dus het volledige volume en de volledige oppervlakte mee, bodem inbegrepen. Wat dieper ligt, telt alleen mee als je aantoont dat het grondwater lager zit: met metingen, of voor een woning met de grondwaterkaart hieronder.

Een infiltratiekom blijft doorgaans binnen 30 cm diepte, een wadi binnen 50 cm. De noodoverlaat ligt in elk geval minder dan 30 cm onder het maaiveld. Hij ligt ook hoger dan de gemiddelde hoogste grondwaterstand, zodat de wadi je tuin niet draineert.

Voor een eerste inschatting van het grondwater open je de Bodemverkenner van DOV Vlaanderen. De kaartlaag « Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand » geeft per vak van 10 bij 10 m de verwachte grondwaterstand in meter onder het maaiveld, met een betrouwbaarheidsinterval van 80%. Ligt de bodem van je voorziening hoger dan de onderkant van dat interval (de waarde die het dichtst bij het maaiveld ligt), dan mag je aannemen dat ze boven het grondwater blijft, ook als ze dieper gaat dan 50 cm.

Bekijk groter ↗

Rekenvoorbeeld: de maat van de kom in je tuin

Reken met het voorbeeld van 2,8 m³. Neem een kom met een bodem van 3,4 bij 2,4 m, taluds van 1 op 2 en 25 cm water tot aan de overloop. Op het waterpeil is ze dan 4,4 bij 3,4 m groot en bergt ze ongeveer 2,85 m³. Alleen de bodem is al 8,2 m², ruim boven de vereiste 6,8 m².

Leg je de noodoverlaat 15 cm onder het maaiveld, dan wordt de kom in totaal 40 cm diep. Aan het maaiveld neemt ze dan ongeveer 5 bij 4 m in, zo'n 20 m² gazon of border.

Op een smal perceel kies je eerder een langgerekte vorm. Een geul van ongeveer 1,8 m breed op het waterpeil en 10 m lang haalt met dezelfde diepte en taluds een vergelijkbaar volume.

De keuze tussen wadi, infiltratieput en kratten

De keuze hangt af van de ruimte in je tuin, het grondwater en of je ondergronds mag gaan. Een open kom is het eenvoudigst en het makkelijkst te onderhouden. Ondergrondse systemen nemen minder tuin in, maar ze tellen vaak minder volume mee dan je verwacht. De bodem van een put telt nooit als infiltratieoppervlakte, en het deel dieper dan 50 cm alleen met metingen.

Wadi en infiltratiekom

Een infiltratiekom is een verlaagde, begroeide zone van meestal hooguit 30 cm diep. De taluds zijn bij voorkeur flauwer dan 27° en de randen afgerond. Een wadi is zo'n kom met daaronder een infiltratiekoffer van grind of ander aggregaat. Soms ligt in die koffer een verdeelbuis, die je via een controleput inspecteert. Die koffer geeft extra volume en breekt door een minder doorlatende laag heen.

Wadi staat voor water, afvoer, drainage en infiltratie. Tel je de koffer mee in volume en oppervlakte, dan geldt de wadi als hybride systeem en voeg je een motivatienota toe. Laat je hem buiten de berekening, dan blijft het een bovengrondse voorziening zonder extra papierwerk.

Infiltratieput in beton plaatsen

Een infiltratieput is een ondergrondse put van geprefabriceerde ringen in geperforeerd of poreus beton, met of zonder bodemplaat. Er bestaan ook gecombineerde putten: onderaan een regenwaterput, bovenaan een infiltratiedeel dat het overschot laat wegzakken.

Bij de plaatsing omwikkel je geperforeerde ringen met een geweven waterdoorlatend geotextiel en vul je de bouwput rondom aan met draineerzand. Het grondwater mag tot hooguit 50 cm onder de onderkant van de geperforeerde wand stijgen. Alleen de wand telt als infiltratieoppervlakte, de bodem nooit.

Daardoor valt een diepe put in de berekening vaak tegen. Ken je de grondwaterstand niet, dan telt alleen het volume binnen 50 cm onder het maaiveld. Een put die 2 meter diep gaat, levert dan maar een klein deel van zijn inhoud als erkend buffervolume op.

Infiltratiekratten en infiltratieblokken

Infiltratiekratten, ook infiltratieblokken genoemd, zijn kunststofmodules die je tot een ondergronds bekken stapelt. Ze liggen op een vlak afgestreken bed van infiltratiezand en worden rondom in geotextiel ingepakt. Oudere generaties waren niet te inspecteren of te reinigen; nieuwere kratten hebben kanalen waar een camera en een spuitkop door kunnen.

Onder een oprit of terras moeten de kratten de belasting van voertuigen dragen; dat toont de leverancier aan. Omdat ze ondergronds liggen, gelden dezelfde voorwaarden als bij een put: een motivatie, een voorbehandeling voor zand en blad, en een toegang voor inspectie.

Wat is een zadi, een zitput of een verzinkput?

« Zadi » en « zitput » zijn geen begrippen uit de hemelwaterverordening of het technisch achtergronddocument, en er bestaat geen officiële omschrijving van. Een verzinkput is de klassieke put waarin regenwater in de grond wegzinkt, dus een ondergrondse infiltratieput. Welke naam je ook gebruikt, voor de vergunning telt alleen de vorm: een open kom is bovengronds, een put of koffer onder de grond is ondergronds en vraagt een motivatie.

Een oude verzinkput die je bij een verbouwing terugvindt, voldoet niet vanzelf aan de huidige regels. Controleer of hij inspecteerbaar is, of hij boven het grondwater ligt en hoeveel volume binnen de bovenste 50 cm valt. Valt dat tegen, dan is een ondiepe wadi naast de put vaak de eenvoudigste oplossing.

Verticale drainage in de tuin

Bij verticale drainage gaat het meestal om een infiltratiepaal of verticale infiltratiekolom: een geperforeerde kunststofbuis van bijvoorbeeld 400 mm, 6 tot 8 meter lang, in een boorgat van minstens 500 mm met drainagezand eromheen. In zandgrond is die zandmantel minstens 5 cm dik, bij klei of leem minstens 10 cm.

Zo'n kolom brengt water rechtstreeks diep in de ondergrond. Volgens de richtlijnen van Vlario is dat rechtstreeks infiltreren in de grond, en daarvoor vraag je bij de gemeente een milieuvergunning (VLAREM) aan. Waar gescheiden grondwaterlagen zitten, is zo'n kolom uit den boze, omdat je die lagen met elkaar zou verbinden. Voor een gewone tuin met plassen op het gazon is een ondiepe wadi met een grindkoffer de logischere stap. Water dat tegen de funderingen blijft staan, is een ander probleem: daarover gaat drainage rond het huis.

Type	Typische diepte	Wat telt mee	Onderhoud	Motivatie nodig
Infiltratiekom	tot 30 cm	bodem en wanden	maaien, blad en slib weghalen	nee
Wadi	tot 50 cm	bodem en wanden, koffer alleen met motivatie	maaien, controleput nakijken	alleen als je de koffer meetelt
Infiltratieput in beton	dieper dan 50 cm	alleen de wand, boven het grondwater	zand en slib uit de put halen	ja
Infiltratiekratten	grotendeels dieper dan 50 cm	wanden binnen de bovenste 50 cm zonder meting	inspectie met camera, spoelen	ja
Infiltratiepaal	6 tot 8 m	mantel van de buis	kolk en zandvang kuisen	ja, plus VLAREM-vergunning

Aanvoer, bezinkput en noodoverlaat aansluiten

Regenwater volgt een vaste volgorde: eerst gebruiken, dan infiltreren, pas daarna vertraagd afvoeren. Die volgorde bepaalt hoe je de leidingen legt en op welke hoogte elke overloop zit. Regenwater en afvalwater blijven altijd gescheiden; huishoudelijk afvalwater komt nooit in een wadi.

Eerst gebruiken, dan infiltreren, dan afvoeren

Het dak loopt naar de regenwaterput, en de overloop van die put gaat verplicht naar de infiltratievoorziening. Groendaken en verhardingen met een afvoer sluit je rechtstreeks op de infiltratie aan. Hoe je de put zelf plaatst en aansluit, lees je in de gids over het plaatsen van een regenwaterput.

Pas als de wadi vol is, loopt het water via de noodoverlaat verder naar de RWA-leiding (de regenwaterafvoer) of een gracht. Je bent niet verplicht die noodoverlaat op het openbaar domein aan te sluiten, en sommige gemeenten verbieden het zelfs. Vraag bij je rioolbeheerder welke aansluiting er mag, en zie riolering aanleggen met een gescheiden stelsel voor het leidingwerk.

Heb je een bezinkput nodig voor regenwater?

Voor dakwater dat via de overloop van een regenwaterput komt, is meestal geen aparte bezinkput nodig. De put zelf houdt het zand en het meeste blad tegen. Een bezinkput, of een kolk met een verlaagde bodem als zandvang, heeft vooral zin vóór een ondergrondse voorziening. Ook water van een oprit of terras gaat er beter eerst doorheen. Daar spoelt zand mee dat een put of kratten langzaam dichtslibt.

Bij een ondergrondse infiltratie beschrijft de motivatie zelfs hoe je drijvende stoffen en bezinkbaar materiaal tegenhoudt. Ook de manier waarop je de installatie inspecteert en reinigt, hoort erbij. Bij grote parkings kan een koolwaterstofafscheider nodig zijn. Voor het filter vóór de regenwaterput zelf, zie de voorfilter van de regenwaterput.

De noodoverlaat op de juiste hoogte

De rand van de noodoverlaat ligt minder dan 30 cm onder het maaiveld en boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand. Bij voorkeur is hij zichtbaar, bijvoorbeeld als kolk met rooster in de wadi. Na een zware bui zie je dan meteen of hij vrij is. Als maaiveld geldt het laagste terreinniveau rond de wadi na de werken.

Leg de aanvoerbuis hoger dan de noodoverlaat. Zo stuwt het water bij een volle wadi niet terug naar de regenwaterput, en zie je aan de uitmonding meteen of de aanvoer werkt. Water van een terras kan ook bovengronds aankomen via een goot. Meer daarover in de afwatering van terras en oprit.

Slecht doorlatende grond en hoog grondwater

De verordening maakt geen onderscheid naar bodemtype. Onderzoek in opdracht van de VMM toonde dat de verschillen binnen één bodemsoort groter zijn dan tussen bodemsoorten. In veel leemgronden lukt infiltratie prima. Een zware kleigrond of een hoge grondwaterstand vraagt wel een andere vorm en soms een uitzondering.

De emmertest en een infiltratieproef

Een eerste indruk krijg je met de emmertest die Stad Gent voorstelt. Graaf op de plek van de wadi een kuiltje van ongeveer 30 cm diep en giet er een emmer water in. Is het water na 15 minuten weg, dan is de plek geschikt; staat het er na een uur nog, dan niet. Doe de test na enkele droge dagen, want na een natte week is de grond al verzadigd.

De officiële meting is een infiltratieproef, bijvoorbeeld de dubbele ringproef op de diepte waar de bodem van de voorziening komt. Bij een afwaterende oppervlakte boven 1.000 m² en een voorziening dieper dan 50 cm zijn minstens drie proeven verplicht. Daar komt een grondwaterpeilmeting bij, maandelijks van november tot april. Voor een gewone woning is dat zelden nodig.

Kan een wadi werken in kleigrond?

Ja, binnen grenzen. Tot een infiltratiecapaciteit van 5 mm per uur werkt de standaard van 33 liter per m² goed. Zakt het water trager weg, tot ongeveer 0,5 mm per uur, dan werkt infiltratie nog aanvaardbaar als je het volume vergroot tot 43 liter per m². De wadi staat dan wel een groot deel van de tijd vol, en de bodem kan dichtslaan.

Een buffer met vertraagde afvoer in plaats van infiltratie wordt doorgaans pas aanvaard onder 0,5 mm per uur. Bovendien komt die buffer pas in beeld vanaf 1.000 m² afwaterende oppervlakte.

Voor een woning onder 1.000 m² blijf je dus infiltreren. Maak de wadi breder en ondieper, zodat er meer bodem is per liter water. Een grindkoffer breekt door een dichte laag, en beplanting houdt de bodem open. Daarnaast kun je de afwaterende oppervlakte verkleinen met een groendak of met een grotere regenwaterput die je meer gebruikt. Lukt het echt niet, dan vraag je met infiltratieproeven in de hand een uitzondering aan.

Een wadi bij hoog grondwater

Bij hoog grondwater werkt een brede, ondiepe kom het best, omdat ze ver boven de grondwaterstand blijft. Een diepe put of een krattenbekken zou er een deel van het jaar in het grondwater staan en dan juist water afvoeren. Een ligging in een gebied dat bij hevige regen overstroomt, is volgens het Departement Omgeving geen reden om af te zien van infiltratie.

Hoe leg je een wadi aan?

Een eenvoudige wadi graaf je met een minigraver of zelfs met de schop. Het precieze werk zit in de hoogtes. De bodem ligt vlak, de aanvoer komt boven de noodoverlaat uit en de overloop zit op de hoogte uit je plan. Wie de hoogtes vooraf uitzet met paaltjes en een laser, hoeft achteraf zelden bij te graven.

De juiste plek in de tuin

Kies het laagste punt van de tuin of een plek waar het water vanzelf naartoe stroomt, op minstens 1,5 m van de achtergevel. Ten opzichte van een nieuwe woning gelden geen vaste afstanden, als de funderingsmuren beschermd zijn. Dat kan met een bezetting van de funderingsmuur of met noppenfolie. Bij een oude woning met ondiepe funderingen beslist een ingenieur stabiliteit hoe dicht je mag graven.

Een wadi in de voortuin mag, en hij past er vaak goed in. Vermijd plekken onder grote bomen met veel bladval en plekken boven leidingen of een septische put. Een tuin die je opnieuw aanlegt, ontwerp je best meteen rond de wadi. Zo wordt hij een border of een lager gazon in plaats van een gat.

Talud, bodem en beplanting

Flauwe taluds, bij voorkeur minder dan 27° (ongeveer 1 op 2), zijn veilig, makkelijk te maaien en tellen mee als infiltratieoppervlakte. De bodem legt je zo vlak mogelijk, zodat het water zich spreidt in plaats van in één hoek te blijven staan. De toplaag is een doorlatend zandbed met organisch materiaal, of teelaarde gemengd met compost.

Gras werkt prima. Wil je bloemen, kies dan planten die zowel natte als droge periodes verdragen, zoals moerasvergeet-mij-nietje, kattenstaart, koninginnenkruid of kruipend zenegroen. Schors als bodembedekking wordt niet aanvaard, omdat het bij een bui gaat drijven.

Van regenpijp naar wadi: de aanvoer

Bovengronds aanvoeren is het eenvoudigst: een open goot of een smal waterloopje van de regenpijp naar de kom, met een klein verval. Je ziet dan meteen waar het water loopt. Bij een regenwaterput loopt de overloop meestal via een ondergrondse buis naar de wadi. Laat die uitmonden op een bedje stenen, zodat het water de grond niet wegspoelt.

Ligt de tuin hoger dan de afvoer van het huis, dan zou je moeten pompen. Dat is meteen een van de erkende redenen om een ondergrondse voorziening aan te vragen, omdat een pomp kost, onderhoud vraagt en kan uitvallen.

Kostprijs en onderhoud

Een bovengrondse kom is goedkoop in aanleg: het is vooral graafwerk en grond verplaatsen. Ondergrondse systemen kosten meer, omdat er putten of kratten, geotextiel, draineerzand, een voorbehandeling en een inspectieopening bij komen.

Wat kost een wadi?

Voor een private wadi bestaat geen officiële Belgische richtprijs per m² of per m³. De prijs volgt uit een handvol posten die je in elke offerte terugvindt. De grootste zijn het graafwerk in m³ en het afvoeren of herverdelen van de uitgegraven grond. Daarna komen de aanvoer- en overloopbuizen met een kolk, eventueel grind en geotextiel voor een koffer, en de beplanting.

Bij de wadi van 5 bij 4 m komt ruim 5 m³ grond vrij. Kun je die in de tuin gebruiken om elders te verhogen, dan valt de afvoerpost weg. Een ondergrondse oplossing kost extra aan materiaal en vaak aan een kraan, en ze vraagt later meer onderhoud. Sommige gemeenten geven een subsidie voor regenwater; zoek dat op in de Premiezoeker van de Vlaamse overheid onder « Rond het huis ».

Een wadi onderhouden

Maai het gras zoals de rest van het gazon en haal bladeren, takken en zwerfvuil uit de kom, zeker in de herfst. Kijk na elke zware bui of de noodoverlaat vrij is en of het water binnen enkele dagen verdwijnt.

Met de jaren kan zich een dunne sliblaag op de bodem vormen; die schraap je af wanneer het water merkbaar trager wegzakt.

Heeft de wadi een verdeelbuis in de koffer, open dan elk jaar de controleput en kijk of er zand in ligt. Bij een ondergrondse put of kratten haal je het slib uit de zandvang. Zo nodig laat je het bekken met een camera inspecteren en doorspuiten. De regenwaterput zelf houd je proper volgens de uitleg over het reinigen van een regenwaterput.

Water blijft dagenlang in de wadi staan

Een wadi die na een bui een dag of twee nat is, werkt normaal. Staat er na een week nog water, dan zakt het te traag weg. De oorzaak is meestal een dichtgeslagen of verdichte bodem, een sliblaag, of grondwater dat hoger staat dan gedacht.

Steek met een spade een paar proefgaten in de bodem. Stuit je net onder het oppervlak op een harde, dichtgereden laag, dan is de grond verdicht. Diep losmaken herstelt de doorlaatbaarheid, eventueel met een grindkoffer eronder die door de dichte laag breekt.

Loopt het gat zelf vol water, dan ligt de bodem te dicht bij het grondwater. Maak de kom dan breder en ondieper.

Een wadi aanleggen in je tuin

1. 1

   Zet de maten uit je vergunning op papier

   Noteer de afwaterende oppervlakte, het vereiste volume (33 liter per m²) en de infiltratieoppervlakte (8%). Teken de wadi op schaal in de tuin, met de hoogte van de noodoverlaat ten opzichte van het maaiveld. Klopt het volume op papier, dan ga je verder.

2. 2

   Test de bodem en het grondwater

   Doe de emmertest op de plek van de wadi, na enkele droge dagen. Zoek de gemiddelde hoogste grondwaterstand van je perceel op in de Bodemverkenner. De bodem van de wadi moet daar ruim boven blijven.

3. 3

   Zet de zone af tijdens de werf

   Span een lint rond de toekomstige wadi en laat er geen materiaal of machines toe. Is de grond toch verdicht, maak hem dan los voor je de kom vormt.

4. 4

   Graaf de kom en werk de bodem af

   Graaf tot de diepte uit je plan, met taluds flauwer dan 27°. Leg de bodem vlak met een laser of een lange rei en een waterpas, en breng een laag zand met compost of teelaarde aan. Graaf je een koffer, leg die in geotextiel en vul ze met gewassen grind.

5. 5

   Plaats aanvoer en noodoverlaat op hoogte

   Leg de aanvoerbuis met verval vanaf de overloop van de regenwaterput en laat ze boven het waterpeil uitmonden op stenen. Zet de rand van de kolk of overloop op de hoogte uit het plan, minder dan 30 cm onder het maaiveld. Sluit hem aan zoals de rioolbeheerder voorschrijft.

6. 6

   Zaai of plant in en test de werking

   Zaai gras of plant de talud en bodem in. Laat bij een eerste stevige bui of met een tuinslang water toestromen. Het water spreidt zich vlak over de bodem en loopt pas via de overloop weg wanneer de kom vol is.

Vóór je de wadi oplevert

• Het buffervolume tot de onderkant van de noodoverlaat is minstens 33 liter per m² afwaterende oppervlakte.
• De infiltratieoppervlakte (bodem en taluds) is minstens 8% van de afwaterende oppervlakte.
• De bodem ligt hooguit 50 cm onder het maaiveld, of een meting of de grondwaterkaart toont aan dat het grondwater lager staat.
• De rand van de noodoverlaat ligt minder dan 30 cm onder het laagste maaiveld rond de wadi.
• De overloop van de regenwaterput is op de wadi aangesloten en mondt uit boven het waterpeil.
• Er komt geen afvalwater en geen water van de keuken, de badkamer of een carwash in de wadi.
• De taluds zijn flauwer dan 27° en de bodem ligt vlak.
• De maten van de uitgevoerde wadi komen overeen met het hemelwaterformulier.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

De wadi dieper graven om ruimte te winnen

Een diepere kom lijkt meer water te bergen. Zonder meting of grondwaterkaart telt echter alleen wat binnen 50 cm onder het maaiveld ligt, en een diepe bodem zit sneller in het grondwater. Maak de kom liever breder en ondieper, of laat de grondwaterstand meten als je echt dieper wilt.

De noodoverlaat te laag zetten

Ligt de rand van de overloop te laag, dan loopt de wadi leeg naar de riolering voordat het water kan infiltreren. Het volume eronder telt dan ook minder mee. Zet de rand op de hoogte uit het plan en meet ze na met een laser of waterpas voordat je de kolk aanvult.

De bodem laten berijden tijdens de werf

Werfverkeer over de toekomstige wadi verdicht de grond, waarna het water dagen blijft staan. Zet de zone af vanaf de eerste dag, of maak de bodem diep los voordat je hem afwerkt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Schakel een ingenieur stabiliteit in als je dieper dan de funderingsaanzet of dicht bij een oude woning of een gemene muur graaft. Een rioleringsaannemer legt de aansluiting van de noodoverlaat op de RWA-leiding of de straatriolering, volgens de voorwaarden van de rioolbeheerder. Bij nieuwbouw, herbouw en een nieuwe aansluiting op de openbare riolering wordt de privéwaterafvoer gekeurd. Die keuring controleert ook hoe het regenwater wordt opgevangen, gebruikt en afgevoerd. Welke keuringen bij nieuwbouw nog meer volgen, staat in het overzicht van keuringen en attesten.

Bronnen

• Vlaamse overheid — Verplichte installatie van een regenwaterput en infiltratiesysteem bij nieuwbouw en herbouw
• Vlaamse Codex — Gewestelijke stedenbouwkundige verordening hemelwater 2023, integrale tekst
• Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid — Technisch achtergronddocument bij de GSV hemelwater, versie 1.3
• Departement Omgeving, 26 juli 2024 — FAQ Gewestelijke hemelwaterverordening 2023
• Vlario — Moet ik een infiltratievoorziening plaatsen?
• Vlario — Richtlijnen ondergrondse infiltratievoorzieningen, versie 2 oktober 2023
• Stad Gent — In vier stappen naar een wadi in je tuin