Tuinafsluiting kiezen: soorten, prijs per meter en regels
Een draadafsluiting is het goedkoopst: in Vlaamse aanbestedingen van 2022–2023 kostte ze geplaatst gemiddeld zo’n 72 euro per meter met 21% btw, tegen 205 euro voor houten schermen en 297 euro voor betonplaten. Een gesloten afsluiting mag in Vlaanderen zonder vergunning 1 m hoog zijn in de voortuin en 2 m in de zij- en achtertuin. Palen in de grond vragen hout van duurzaamheidsklasse 1 of 2, of verduurzaamd hout, en voor je graaft vraag je de KLIP-plannen aan.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Wat heb je nodig
Gereedschap
- grondboor of spade en schop
- waterpas en een lange metselkoord
- rolmeter en grondpennen om uit te zetten
- accuschroefmachine met bits
- betonmolen of kuip en schop
- rubberen hamer
Materiaal
- palen of paalhouders, met hoek- en eindpalen
- panelen, draad of platen
- beton of snelhardend beton voor de voeten
- roestvaste of verzinkte vijzen en beslag
- grind voor een strook onder de afsluiting
Welke tuinafsluiting past bij jouw tuin?
Een tuinafsluiting heet in Nederland meestal schutting of erfafscheiding. Ze markeert de grens, houdt kinderen of een hond binnen, of neemt de inkijk weg. Wat je het belangrijkst vindt, bepaalt de soort, en die soort bepaalt de prijs, het onderhoud en de regels.
Open of gesloten afsluiting
Een open afsluiting is draad of draadgaas op palen. Je kijkt erdoor, de wind waait erdoor en ze kost het minst. In de regels voor vergunningen telt ze apart: een open afsluiting mag in Vlaanderen tot 2 m hoog zonder vergunning, ook in de voortuin.
Een gesloten afsluiting is alles wat de inkijk wegneemt: houten of composieten schermen, betonplaten, een muur. Ze geeft privacy, maar vangt ook de volle wind en valt onder strengere hoogteregels. Maak je een draadafsluiting later dicht met doek of lamellen, dan is ze geen open afsluiting van draad meer: reken dan met de hoogtes voor een gesloten afsluiting.
Grens, kinderen, hond of inkijk
Wil je alleen de grens aanduiden, dan volstaat een lage draadafsluiting of een haag. Moet een hond of een jong kind binnen blijven, dan is de afsluiting overal even hoog en sluit ze onderaan aan. Dat geldt ook voor de poort. Wil je de inkijk wegnemen, dan kies je dichte schermen van 1,80 m of een groene afsluiting die die hoogte haalt. Langs een terras volstaat vaak een dicht stuk van een paar panelen, met verderop een open afsluiting die minder kost en minder wind vangt.
| Soort | Inkijk | Levensduur hangt af van | Onderhoud |
|---|---|---|---|
| Draad of draadgaas op palen | open | de palen en de zinklaag van het draad | weinig |
| Houten scherm | dicht | houtsoort en grondcontact van de palen | beitsen of laten vergrijzen |
| Composietscherm | dicht | kwaliteit van de planken en de palen | kuisen |
| Betonplaten tussen palen | dicht | beton en fundering | weinig |
| Kastanjehek | half open | het kernhout van de kastanje | weinig |
| Wilgenscherm | dicht tot half open | dunne tenen die snel verweren | vervangen |
| Haag of klimplant op draad | groeit dicht | de plant en het snoeiwerk | snoeien |

Wat kost een tuinafsluiting per meter?
De prijs van een tuinafsluiting reken je per lopende meter, met de palen, het plaatsen en de poort erbij. Betrouwbare Belgische prijzen per soort staan in de tabel met eenheidsprijzen van Wonen in Vlaanderen. Het zijn offerteprijzen uit aanbestedingen voor sociale woningbouw.
Prijzen uit Vlaamse aanbestedingen
In 2022 en 2023 kostte een draadafsluiting met draadgaas gemiddeld 59 euro per meter, gemeten over 138 offerteprijzen. De spreiding is groot: van 28 tot 165 euro. Houten tuinschermen kwamen gemiddeld op 169 euro per meter (39 prijzen, van 84 tot 622 euro), betonplaten tussen palen op 246 euro (8 prijzen). Een haag aanplanten kostte gemiddeld 24 euro per meter.
Wonen in Vlaanderen publiceert die prijzen zonder btw. Omgerekend met 21% btw wordt de gemiddelde draadafsluiting ongeveer 72 euro per meter en het gemiddelde houten scherm ongeveer 205 euro, materiaal en plaatsing samen. Het gaat om aannemers die meestal lange stukken in één keer plaatsen. Een kort stuk achter een rijwoning kost per meter eerder meer, omdat de verplaatsing en het opmeten dan over minder meters verdeeld worden.
| Post (2022–2023) | Gemiddeld zonder btw | Gemiddeld met 21% btw | Laagste en hoogste prijs zonder btw | Aantal prijzen |
|---|---|---|---|---|
| Draadafsluiting met draadgaas | 59 euro/m | 72 euro/m | 28 tot 165 euro/m | 138 |
| Draadgaas met betonplint | 61 euro/m | 74 euro/m | 54 tot 74 euro/m | 7 |
| Houten tuinschermen | 169 euro/m | 205 euro/m | 84 tot 622 euro/m | 39 |
| Betonplaten tussen palen | 246 euro/m | 297 euro/m | 73 tot 544 euro/m | 8 |
| Haag aanplanten | 24 euro/m | 29 euro/m | 9 tot 75 euro/m | 29 |
| Tuinhek in staal (poortje) | 512 euro/stuk | 619 euro/stuk | 275 tot 1.673 euro/stuk | 114 |
| Oude tuinafsluiting afbreken | 15 euro/m | 18 euro/m | 6 tot 30 euro/m | 15 |
Waaruit de prijs bestaat
De meterprijs bestaat uit drie delen. Eerst de palen met hun voet: in beton, op een paalhouder of geheid in de grond. Waar de afsluiting van richting verandert, komen hoekpalen met schoren. Dan de vulling tussen de palen: draad, panelen of platen. En ten slotte de poort, die per stuk geteld wordt en bij een kort stuk afsluiting al snel de helft van het budget is.
Verschillende dingen duwen de prijs omhoog. Op een terrein met hoogteverschil moet elk paneel getrapt worden. Oude palen en beton moeten eerst uit de grond, en puin of wortels maken het graven zwaar. Ligt de grens niet vast, dan moet er eerst een landmeter komen. Wie zelf plaatst, betaalt alleen het materiaal en de huur van een grondboor of een betonmolen.
Een goedkope omheining
De goedkoopste tuinomheining is draadgaas of geplastificeerd draad op palen. Met een open afsluiting bespaar je ook op de palen, want ze vangt veel minder wind dan een dicht scherm. En ze mag zonder vergunning tot 2 m hoog. Wil je toch privacy, plant dan een haag langs het draad. Die kost bij aanplanten ongeveer een zevende van een houten scherm, al duurt het enkele jaren voor ze dicht is.
Besparen op de palen loont zelden. Een dunne paal van zacht hout die rechtstreeks in de grond staat, rot net onder het maaiveld en neemt het hele stuk mee. Een goedkope afsluiting in de tuin gaat dus het langst mee met degelijke palen en een eenvoudige vulling, en niet omgekeerd. Hoe je een draadafsluiting zelf zet, staat bij een draadafsluiting plaatsen.
Hoe hoog mag een afsluiting zonder vergunning?
Voor een afsluiting bij een woning geldt in Vlaanderen een vrijstelling van omgevingsvergunning, op voorwaarde dat ze binnen vaste maten blijft. Regels verschillen per gewest, en je gemeente kan de vrijstelling beperken, een melding vragen of extra voorwaarden opleggen. Vraag het daarom na bij de dienst omgeving van je gemeente voor je bestelt.
Open en gesloten afsluitingen in Vlaanderen
Een open afsluiting van draad of draadgaas is vrijgesteld tot 2 m hoog. Een gesloten afsluiting is vrijgesteld tot 1 m in de voortuin en tot 2 m in de zij- en achtertuin. Ze moet dan volledig binnen 30 m van de woning staan die ze afsluit, en de eigenaar van die woning moet ze plaatsen.
Voor beide soorten geldt dat de afsluiting buiten de strook van 5 m langs een waterloop blijft. Ze moet ook kloppen met een BPA, een RUP of een verkavelingsvergunning die jonger is dan 15 jaar. Staat in je verkaveling dat een afsluiting alleen uit een haag mag bestaan, dan geldt dat voorschrift. Is aan een van die voorwaarden niet voldaan, dan heb je een omgevingsvergunning nodig.
Op de grens of op je eigen grond
Een afsluiting die langs of schrijlings op de perceelsgrens staat, wordt vermoed gemeen te zijn. Zo staat het in Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek, dat geldt voor afsluitingen die sinds 1 september 2021 geplaatst zijn; voor oudere afsluitingen blijven de regels van het oude wetboek gelden. Een gemene afsluiting is voor de helft van jou en voor de helft van je buur, en het onderhoud betaal je samen. Ook een haag, een omheining of een afrastering valt daaronder.
Plaats je de afsluiting volledig op je eigen grond, dan is ze van jou alleen en heb je de toestemming van je buur niet nodig. Omdat een afsluiting vlak langs de grens toch vermoed wordt gemeen te zijn, leg je dan best op papier vast dat ze op jouw grond staat. Leg in beide gevallen vooraf vast waar de grens precies loopt. Een paal die twintig centimeter te ver staat, verplaats je na het gieten niet zo makkelijk. Gaat het om een gemetselde afsluiting, lees dan ook een tuinmuur bouwen en afdekken.
Een gesloten afsluiting van 1,80 m in de voortuin valt buiten de vrijstelling: daar mag ze zonder vergunning hoogstens 1 m hoog zijn. Twijfel je of een draadafsluiting met zichtdoek of lamellen nog als open afsluiting telt, vraag het dan na bij je gemeente voor je ze hoger dan 1 m dichtmaakt aan de straatkant.
Houten schutting: opliggend of vleugeloverdekkend
Een houten tuinscherm bestaat uit planken op horizontale regels, in een kader dat tussen twee palen past. Hoe de planken op de regels zitten, bepaalt of je na een droge zomer door het scherm kijkt en hoeveel wind het vangt.
Opliggend paneel
Bij een opliggend paneel liggen de planken naast elkaar aan één kant van de regels, met de regels zichtbaar aan de achterkant. Het oogt strak aan de voorzijde. Hout zwelt in natte periodes en krimpt als het droogt. Bij een opliggend paneel zie je die krimp als open voegen tussen de planken. Plaats je het scherm met de mooie kant naar de buur, dan kijk jij zelf tegen de regels aan.
Vleugeloverdekkend paneel
Bij een vleugeloverdekkend paneel zitten de planken afwisselend voor en achter de regels, zodat elke plank de randen van haar buren overlapt. Krimpt het hout, dan schuiven de randen wat uit elkaar maar blijft de overlap de voeg dekken. Het scherm ziet er aan beide kanten hetzelfde uit, wat handig is op een gemene grens.
Tussen de voor- en de achterrij blijft een spleet zo dik als de regel. Daardoor kan de wind zigzag door het scherm, terwijl je er recht niet door kijkt. Een scherm dat wind deels doorlaat, belast de palen minder dan een volledig dicht scherm.
Grenen, douglas, lork of hardhout
Het kernhout van Europees eiken en tamme kastanje valt in duurzaamheidsklasse 2, op een schaal van 1 (duurzaam) tot 5 (niet duurzaam). Douglas haalt klasse 3, grenen en lork 3 tot 4 en vuren 4. Spinthout, de lichte buitenste laag van de stam, is nooit duurzaam. Grenen en vuren gebruik je buiten dus alleen verduurzaamd, zoals de meeste goedkope schermen geleverd worden.
Hardhout gaat langer mee maar kost meer, en sommige soorten trekken krom. Padoek, in de handel ook padouk geschreven, is een tropische soort van klasse 1 die zeer stabiel blijft. Een afsluiting in padouk is rood tot violetbruin en vergrijst buiten zoals elk onbehandeld hout. Eik verkleurt zwart waar het in vochtig weer met ijzer in contact komt: neem bij eik roestvaste vijzen en beslag.
Een zwarte schutting
Een zwarte schutting is meestal een houten scherm in zwarte beits of een zwart gecoat composiet- of metalen scherm. Zwart neemt meer zonnewarmte op dan een licht scherm. Bij hout trekt dat sneller vocht uit de planken en geeft het meer krimp; bij composiet zet het materiaal meer uit. Beitsen gaat het best op droog hout, en een dekkende zwarte beits frist je op voor ze afbladdert.
Een rij houten schermen plaats je met wat ervaring zelf. Een vakman komt erbij op een terrein met een groot hoogteverschil, waar eerst een keerwand nodig is. Ook schermen hoger dan 2 m, die een vergunning vragen, en een gemetselde of betonnen afsluiting op fundering laat je beter plaatsen. Ligt de grens niet vast, laat ze dan eerst uitzetten door een landmeter-expert. Die legt de grens vast in een plan dat je samen met je buur ondertekent. Toont het KLIP-plan een gas- of elektriciteitsleiding vlak bij de afsluiting, laat dan een aannemer graven die met zulke plannen werkt, in plaats van zelf een grondboor te huren.
Composiet tuinafsluiting
Composiet, ook houtcomposiet of WPC genoemd, is een mengsel van houtvezels en kunststof dat tot planken geperst wordt. Een omheining in composiet bestaat meestal uit holle of massieve planken die je in de groef van aluminium palen schuift, met een kap bovenaan.
Wat composiet anders doet dan hout
Composiet rot niet zoals hout en vraagt geen beits. Het vergrijst minder, maar de kleur kan in de eerste maanden in de zon wat bleker worden. Omdat er kunststof in zit, zet het uit bij warmte, vooral in de lengte. Daarom schuif je de planken los in de profielen, met de speling aan de uiteinden die de fabrikant opgeeft. Een donker scherm in volle zon zet meer uit dan een licht scherm in de schaduw.
Een composietplank buigt makkelijker door dan een houten plank van dezelfde dikte. Hoeveel planken je stapelt en hoe ver de palen uit elkaar staan, haal je uit de technische fiche van het systeem.
Palen en fundering bij composiet
De meeste composietsystemen staan op aluminium palen met een voetplaat of een paal die je in beton giet. Een voetplaat vijs je op een betonnen poer of een bestaande verharding. Een ingegoten paal staat in een betonvoet die vorstvrij ligt en breed genoeg is voor de windlast. Omdat een composietscherm volledig dicht is, vangt het de volle wind: dezelfde fundering als voor een dicht houten scherm is het minimum.
Composiet of hout kiezen
Kies composiet als je geen tijd wilt steken in beitsen en het scherm minstens even lang moet meegaan als de palen. Kies hout als je de afsluiting later wilt bijwerken met een plank uit de bouwhandel, of als je een natuurlijk vergrijzend scherm wilt. Composiet kost per meter doorgaans meer dan een houten scherm in verduurzaamd grenen. Vraag bij het vergelijken de prijs voor het volledige systeem, met palen, kappen en voetplaten.
Kastanjehek en wilgentenen
Een kastanjehek en een scherm van wilgentenen zijn natuurlijke afsluitingen met een landelijke uitstraling. Ze verschillen sterk in hoe lang ze meegaan.
Kastanje afsluiting plaatsen
Een kastanjehek bestaat uit gekloofde latten van tamme kastanje, die met gegalvaniseerd draad aan elkaar gevlochten zijn en op een rol geleverd worden. Het kernhout van kastanje valt in duurzaamheidsklasse 2. Paaltjes van zulk hout gaan in de grond gemiddeld 15 tot 25 jaar mee, langer dan die van grenen of vuren zonder behandeling.
Je zet eerst de palen: stevige hoek- en eindpalen met een schoor, omdat je het hek ertussen opspant, en daartussen lichtere tussenpalen. Rol het hek uit, zet het vast aan de eerste eindpaal en span het met spandraad of een spanlat tot de latten recht staan. Pas dan bevestig je het aan de tussenpalen, met krammen over het draad. Een kastanjehek past goed als lage omheining in de voortuin of als steun voor een jonge haag.
Omheining van wilgentakken
Een omheining van wilgentakken is een gevlochten scherm of een mat van wilgentenen tussen palen. Jonge tenen hebben nauwelijks kernhout, en spinthout is van geen enkele houtsoort duurzaam. Reken dus op een kortere levensduur dan een houten scherm, zeker waar de onderkant in nat gras staat.
Hang een wilgenmat daarom met de onderkant een paar centimeter boven de grond, op een kader of tegen een draadafsluiting, zodat ze kan opdrogen. Een alternatief is een levende wilgenhaag: je steekt verse wilgentenen in de grond en vlecht ze, waarna ze wortelen en uitlopen. Zo een scherm groeit elk jaar en vraagt snoeiwerk. Een rietmat of heidemat op een bestaande draadafsluiting staat bij een draadafsluiting dichtmaken met zichtdoek of matten.
Een groene afsluiting
Een groene afsluiting is een haag of een klimplant die langs een draadafsluiting groeit. Ze kost bij aanplanten het minst en vangt minder wind dan een dicht scherm. Daar staan snoeiwerk en een paar jaar geduld tegenover.
Een haag als afsluiting
Een haag heeft het voordeel dat ze de wind breekt in plaats van hem te vangen, dus er staat weinig kracht op. Volgens het Burgerlijk Wetboek staat ze op minstens een halve meter van de perceelsgrens. Dat geldt tenzij je met je buur iets anders afspreekt of de haag er al meer dan 30 jaar staat. Je buur kan zich wel niet verzetten tegen planten die niet hoger komen dan de afsluiting tussen de percelen.
Welke haagplant past en hoe dicht je plant, staat bij een haag kiezen en planten. Hoe hoog een haag aan de grens mag worden, lees je bij de hoogte van een haag bij de buren.
Draad met klimplanten
De snelste groene afsluiting is een draadafsluiting waarlangs je klimop of een andere klimplant laat groeien. Het draad geeft meteen een grens en houdt een hond binnen, en de plant maakt het in enkele seizoenen dicht. Staat de afsluiting op je eigen grond, dan mag je ze als steun voor je planten gebruiken. Staat ze op de grens, dan is ze gemeen. Spreek dan af wie de plant aan de kant van de buur snoeit.
Draad en haag samen
Wie snel een grens wil en later privacy, zet een lage draadafsluiting en plant er een haag achter. Het draad beschermt de jonge haag tegen honden en konijnen. Als de haag dicht is, verdwijnt het draad erin. Een haagsteun kostte in de Vlaamse aanbestedingen gemiddeld 14 euro per meter zonder btw (17 euro met 21% btw), dus het draad maakt de groene afsluiting nauwelijks duurder.
Plant een haag langs een bestaande draadafsluiting aan jouw kant, op een halve meter van de grens. Zo snoei je de haag aan beide kanten vanuit je eigen tuin. Het draad blijft dan ook bereikbaar voor herstellingen.
Lage omheining in de voortuin
In de voortuin is een gesloten afsluiting zonder vergunning hoogstens 1 m hoog; een open afsluiting van draad mag tot 2 m. Een lage omheining aan de straatkant moet dus vooral de grens tonen en een hond of kind binnenhouden, en geen inkijk wegnemen.
Wat goed werkt aan de straatkant
Aan de straatkant werken een laag kastanjehek, een spijlenhek of een draadpaneel van 1 m. Ook een lage gemetselde muur met een haag erachter past. Bij een lage omheining in de voortuin hoort meestal een poortje. Een stalen tuinhek kostte in de Vlaamse aanbestedingen gemiddeld 512 euro per stuk zonder btw, of zo’n 619 euro met 21% btw. Hoe je een poort hangt die niet gaat doorhangen, staat bij een tuinpoort maken en plaatsen.
Rooilijn en zichtbaarheid
Een omheining aan de straatkant zet je op je eigen grond. Waar die ophoudt en het openbaar domein begint, ligt niet altijd aan de rand van de stoep: vraag bij je gemeente waar de rooilijn precies loopt voor je de palen zet. Denk ook aan de zichtbaarheid aan je oprit. Een afsluiting of haag onder 1 m laat je de stoep zien als je achteruit buitenrijdt.
Omheining op een terras van een appartement
Een omheining op het terras van een appartement is meestal een privacyscherm tussen twee terrassen. Daar spelen andere vragen dan in een tuin. Van wie is de vloer, mag je in de gevel boren en wat doet de wind?
Wat de mede-eigendom zegt
De terrasvloer, de gevel en de dakdichting onder een terras zijn in een appartementsgebouw vaak gemeenschappelijke delen, ook als jij het terras alleen gebruikt. Kijk daarom in de basisakte en het reglement van mede-eigendom wat er over terrassen en schermen staat. Vraag de syndicus of de algemene vergadering moet beslissen. Sommige gebouwen leggen een vast model en een vaste kleur op, zodat alle terrassen er hetzelfde uitzien.
Een terrasafscheiding zonder te boren
Een terrasafscheiding in een appartement staat bij voorkeur vrij: schermen in zware plantenbakken, of een kader dat tussen vloer en plafond klemt. Zo blijft de waterdichte laag onder de terrastegels heel. Een gat in die laag laat water in de vloer lopen en toont zich pas maanden later als vochtvlek bij de buren eronder.
Op een terras op hoogte staat er meer wind dan in een tuin. Een volledig dicht scherm in een lichte bak kan omwaaien. Kies een scherm met open lamellen, of een bak die zwaar genoeg is volgens de fiche van de fabrikant. Een geplaatste terrasafscheiding in staal kostte in de Vlaamse aanbestedingen gemiddeld 1.881 euro per stuk zonder btw, of zo’n 2.276 euro met 21% btw. In aluminium was dat 1.431 euro zonder btw (1.732 euro met btw), op basis van maar 5 prijzen.
Een afsluiting voor de hond
Een afsluiting voor een hond moet drie dingen tegenhouden: springen, kruipen en graven. Welke van de drie je hond doet, bepaalt waar je het geld steekt.
Hoog genoeg en overal even hoog
Een hond zoekt het laagste punt. Dat is een poort die lager is dan de rest, een getrapt paneel op een helling of een tuinbank tegen de afsluiting. Kijk dus vooral naar de zwakke plekken. Een springende hond houd je beter tegen met een bovenkant die wat naar binnen helt. Een haag voor de afsluiting werkt ook: dan vindt hij geen aanloop of afzet.
Graven en kruipen onder de afsluiting
Een gravende hond gaat onder het draad door. Een draadafsluiting met een betonplint onderaan sluit die weg af. Ze kostte in de Vlaamse aanbestedingen gemiddeld 61 euro per meter zonder btw (74 euro met btw), nauwelijks meer dan gewoon draadgaas. Een alternatief is draad dat je een eind ingraaft of als strook plat op de grond naar binnen legt, onder de graszode. Bij een houten scherm laat je onderaan geen kier van een handbreedte open, of je zet er een plint onder.
Draad, spijlen of dicht
Een hond die naar alles blaft wat voorbijkomt, ziet achter een dichte afsluiting minder van de straat. Een hond die vooral wil ontsnappen, houd je even goed tegen met stevig draadgaas. Let bij spijlen op de tussenruimte: een kleine hond wringt zich door een opening waar zijn kop door past. Geplastificeerd draadgaas met kleine mazen werkt voor de meeste honden en blijft de goedkoopste oplossing.
Watervaste platen voor buiten
Wie een afsluiting met platen in plaats van planken wil, zoekt watervaste platen voor buiten. Watervast is daarbij niet hetzelfde als duurzaam: de lijm kan water verdragen terwijl het hout ertussen toch rot.
Welke plaat buiten blijft liggen
Multiplex voor buiten is met een watervaste lijm verlijmd, maar het hout van de fineerlagen blijft gewoon hout. Een zaagkant die openligt, zuigt water op en zwelt. Gebruik multiplex buiten daarom alleen met afgewerkte, geverfde kanten en met een kap die regen bovenaan tegenhoudt.
Platen die buiten van zichzelf blijven liggen, zijn HPL (harde kunstharsplaten), vezelcementplaten en betonplaten. HPL en vezelcement zijn dun en vlak. Je zet ze met roestvaste vijzen op een regelwerk, met de speling rond elke vijs die de fabrikant voorschrijft. Betonplaten schuif je in betonnen palen; die opbouw staat bij een omheining van betonplaten.
Platen en de hoogteregels
Een plaat is altijd een gesloten afsluiting. Hoger dan 1 m in de voortuin of hoger dan 2 m in de zij- en achtertuin vraagt dus een vergunning. Een volle plaat vangt ook de volle wind: plaats de palen voor plaatwerk dichter bij elkaar en dieper dan voor een open afsluiting.
Palen zetten die blijven staan
Bij elke afsluiting bepalen de palen hoe lang ze recht blijft. De vulling vervang je makkelijk; een paal die rot of scheef staat, neemt het hele stuk mee.
Houten palen in de grond of op een paalhouder
Hout dat in de grond staat, valt in gebruiksklasse 4: het blijft bijna voortdurend vochtig. Daarvoor volstaat alleen hout van duurzaamheidsklasse 1 of 2, zoals kernhout van eik of kastanje. Ander hout moet verduurzaamd zijn voor grondcontact. Paaltjes van klasse 1 gaan in de grond gemiddeld meer dan 25 jaar mee. Bij klasse 2 is dat 15 tot 25 jaar, bij klasse 5 minder dan 5 jaar.
Een paal op een metalen paalhouder staat boven de grond. Het hout droogt dan na elke regenbui op en valt in gebruiksklasse 3, buiten zonder grondcontact. Daar mag douglas (klasse 3) onbehandeld blijven, terwijl grenen en vuren verduurzaamd moeten zijn. De paalhouder zelf staat in een betonvoet of wordt in de grond geslagen. Zaag je een verduurzaamde paal in, behandel dan de zaagsnede opnieuw, want de bescherming zit vooral aan de buitenkant.
Betonvoet, paalafstand en wind
Hoe diep het gat moet zijn en hoeveel beton erin gaat, hangt af van de hoogte van de afsluiting en van de grond. De werkwijze met snelhardend beton staat bij palen plaatsen met turbobeton. Je begint altijd bij een hoek- of eindpaal, die je in het lood zet en waarvan je een koord naar de volgende hoek spant. Daarna is het paneel zelf de mal voor de afstand tot de volgende paal.
Een dicht scherm van 1,80 m hoog is een zeil. Bij een zware storm komt er op de palen veel meer kracht dan op die van een draadafsluiting. Wat de wind met een dichte afsluiting doet en hoe je dat opvangt, staat bij wind op een dichte afsluiting.
Eerst de kabels en leidingen opzoeken
Een paalgat is een grondwerk, en onder een tuin lopen vaak de aansluitingen voor elektriciteit, gas, water en telecom. Wie in Vlaanderen grondwerken uitvoert, moet daarom eerst via het Kabel- en Leidinginformatieportaal (KLIP) een planaanvraag indienen. Dat geldt ook op privédomein en ook voor een particulier.
Reken op minstens 3 werkdagen voor de plannen binnen zijn, en begin binnen 40 werkdagen na de aanvraag te graven. Een aanvraag voor een zone kleiner dan 200 m² kost 5 euro zonder btw. Zonder KLIP-aanvraag ben je niet verzekerd voor de gevolgen van graafschade. Loopt er een kabel of leiding waar een paal moet komen, verschuif dan de paal, want een paalboor of een spade ziet geen leiding.
Graaf of boor geen paalgat voor je de KLIP-plannen hebt. Een geraakte gas- of elektriciteitsleiding is levensgevaarlijk, en zonder planaanvraag draai je zelf op voor de schade.
Een tuinafsluiting met schermen plaatsen
Deze volgorde geldt voor houten of composieten schermen tussen palen. Bij een draadafsluiting blijven de eerste stappen gelijk; daarna span je draad in plaats van panelen te plaatsen.
-
Regels en grens vastleggen
Kijk na hoe hoog de afsluiting mag: gesloten 1 m in de voortuin en 2 m in de zij- en achtertuin. Vraag of je gemeente of verkaveling iets anders oplegt. Spreek met je buur af of de afsluiting op de grens of op je eigen grond komt, en zet dat op papier. Dien tegelijk de KLIP-planaanvraag in, want de plannen hebben minstens 3 werkdagen nodig. Je bent klaar als de grens vastligt en de KLIP-plannen binnen zijn.
-
Uitzetten met een koord
Zet een pen bij elke hoek en span een metselkoord op de hoogte van de bovenkant van de panelen. Meet de lengte en deel ze door de breedte van een paneel plus een paal, zodat je weet waar het laatste paneel uitkomt. Komt dat uit op een smal reststuk, schuif de reeks dan zo dat beide eindpanelen even breed zijn.
-
Hoek- en eindpalen zetten
Graaf of boor het gat voor de eerste hoekpaal. Zet de paal of paalhouder in beton en stel hem in twee richtingen in het lood. Doe hetzelfde bij de andere hoeken en eindpunten. De palen staan goed als het koord er overal op dezelfde afstand langs loopt.
-
Tussenpalen met het paneel als mal
Plaats het eerste paneel tegen de hoekpaal en zet de volgende paal er strak tegen. Zo werk je paneel na paneel verder, met elke paal in het lood en tegen het koord. Laat de panelen een paar centimeter boven de grond hangen, zodat ze na regen opdrogen.
-
Panelen of planken bevestigen
Vijs de panelen met roestvaste vijzen of het beslag van het systeem aan de palen, nadat het beton van de voeten is uitgehard. Schuif composietplanken los in de profielen met de speling van de fiche. Een waterpas op de bovenrand toont of elk paneel horizontaal staat.
-
Afwerken en nakijken
Zet de kappen op de palen, vul een strook grind onder de afsluiting en behandel ingezaagde verduurzaamde houten delen. Duw na een week aan elke paal: wie beweegt, staat in te weinig beton of op een te losse grond.
Vóór je de afsluiting bestelt
In de praktijk
Een schutting die na enkele jaren scheef gaat staan
Een houten scherm hangt na vier of vijf jaar scheef en een paal wiebelt. Graaf de grond rond de paal enkele centimeters weg en kijk naar het hout net onder het maaiveld. Is het zacht of bruin verkleurd, dan is de paal daar gerot. Vervang hem dan door een paal van klasse 1 of 2, of door een paalhouder in een nieuwe betonvoet. Is het hout gezond maar beweegt de voet, dan is het beton te klein voor de windlast. Zet de paal dan opnieuw in een grotere voet.
Een hoge haag gevraagd in een nieuwe verkaveling
In een nieuwe verkaveling wil je een houten scherm van 1,80 m langs de zijtuin. Kijk in de verkavelingsvoorschriften of de vergunning jonger is dan 15 jaar en wat ze over afsluitingen zegt. Schrijft ze een haag of een open draadafsluiting voor, dan geldt de vrijstelling voor een gesloten scherm daar niet. Plaats dan een draadafsluiting met een haag of vraag de gemeente of een vergunning voor het scherm kans maakt.
Een composietscherm dat in de zomer kromtrekt
Een antraciet composietscherm in volle zon toont in juli golvende planken. Kijk of de planken aan de uiteinden ruimte hebben in de profielen en of er geen vijs door een plank in de paal zit. Zit een plank klem, dan duwt de uitzetting ze krom. Haal de vijs weg of kort de plank in tot de speling uit de fiche. Kijk het scherm in het najaar opnieuw na, als het afgekoeld is.
Veelgemaakte fouten
Zachte palen rechtstreeks in de grond
Onbehandeld grenen of vuren in de grond rot binnen enkele jaren, net onder het maaiveld. Gebruik hout van klasse 1 of 2, hout dat verduurzaamd is voor grondcontact, of zet de palen op paalhouders.
Eerst de panelen bestellen, dan meten
Wie de panelen bestelt voor de grens is uitgezet, eindigt met een reststuk van twintig centimeter aan het eind. Zet eerst het koord, tel de panelen en palen, en verdeel het verschil over beide uiteinden.
Een dicht scherm op palen voor draad
Wie een bestaande draadafsluiting met doek of platen dichtmaakt, zet dunne draadpalen ineens in de volle wind. Versterk of vervang de palen voor je de afsluiting dichtmaakt, en kijk na of ze nog binnen de hoogteregels voor een gesloten afsluiting valt.
Veelgestelde vragen
Wat is de goedkoopste tuinafsluiting?
Draadgaas op palen is de goedkoopste tuinafsluiting: in Vlaamse aanbestedingen van 2022–2023 gemiddeld 59 euro per meter zonder btw, of zo’n 72 euro met 21% btw. Een haag aanplanten kost per meter nog minder, gemiddeld 24 euro zonder btw (29 euro met btw), maar heeft enkele jaren nodig om dicht te groeien.
Hoe lang gaat een houten tuinafsluiting mee?
Dat hangt vooral af van de palen. Paaltjes van klasse 1 halen in de grond gemiddeld meer dan 25 jaar, die van klasse 2 tussen 15 en 25 jaar. Onbehandeld spinthout houdt het er minder dan 5 jaar. Schermen op paalhouders boven de grond gaan langer mee dan dezelfde schermen op palen in de grond.
Mag een tuinafsluiting op de perceelsgrens staan?
Ja, met akkoord van je buur. Een afsluiting langs of op de grens wordt vermoed gemeen te zijn. Ze is dan voor de helft van elke buur, en het onderhoud deel je. Op je eigen grond is ze van jou alleen.
Is een balustrade hetzelfde als een terrasafscheiding?
Nee. Een balustrade of borstwering beschermt tegen vallen langs een terras of balkon en volgt eigen veiligheidseisen voor hoogte en sterkte. Een terrasafscheiding is een scherm tegen inkijk tussen twee terrassen. Een balustrade laat je ontwerpen en plaatsen door een vakman.
Bronnen
- Vlaanderen.be — Afscheiding: wanneer heb je een omgevingsvergunning nodig?
- Wonen in Vlaanderen — Eenheidsprijzen sociale woningbouw (tabel 2022–2023)
- Hout Info Bois — Houtsoorten voor buitentoepassingen (tabel)
- Hout Info Bois — Houtverduurzaming
- Homegrade — Gemene muren en afsluitingen (brochure)
- Athumi (Vlaamse overheid) — KLIP voor planaanvragers
- Grondwettelijk Hof — arrest 148/2021 (tekst van art. 3.133 Burgerlijk Wetboek)
Verder lezen over dit onderwerp
Een keerwand plaatsen voor een niveauverschil in de tuin
Draadafsluiting plaatsen: palen, spandraad en betonplaat
Draadafsluiting dichtmaken met zichtdoek, vlechtband of lamellen