Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Dakgoten in zink, aluminium of pvc: kiezen, hangen en vervangen

Door 26 minuten lezen Hellend dak en dakramen Bijgewerkt

Een hanggoot hangt in goothaken om de 40 à 60 cm en valt 1 à 2 mm per meter af naar de tapbuis. Zink is minstens 0,8 mm dik en wordt gesoldeerd, aluminium krijgt een kleurcoating en pvc schuif je in elkaar. Reken per m² dak op 1 cm² doorsnede van de afvoerpijp, met minstens 75 mm. Een zinken hanggoot kostte in 2023 geleverd en geplaatst gemiddeld 64 euro per meter met 21% btw.

26 minuten

Wat heb je nodig

1 à 2 dagen voor 12 m goot Gevorderd

Gereedschap

  • stelling of rolsteiger met leuning
  • slagkoord of lijnlaser en rolmeter
  • accuboormachine en schroefbits
  • ijzerzaag of blikschaar
  • soldeerbout en soldeer voor zink (alleen met ervaring)
  • waterpas

Materiaal

  • goot en hulpstukken van één systeem
  • goothaken met staart en roestvaste schroeven
  • eindplaten, tapbuis en uitzettingsstuk
  • afvoerpijp, beugels en eindstuk
  • bladvanger per tapbuis

Zink, aluminium of pvc: welk materiaal kies je?

De drie gangbare materialen voor een dakgoot verschillen in hoe ze verbonden worden, welke kleur ze kunnen krijgen en wat ze kosten. Koper bestaat ook, maar je ziet het vooral op erfgoed en het vraagt een eigen soldeer.

De zinken goot

Zink is in Vlaanderen het klassieke materiaal voor dakgoten, regenpijpen en ander zinkwerk. Een zinken hanggoot heeft volgens het modelbestek van de Vlaamse woningbouw een wanddikte van minstens 0,8 mm. De stukken worden met een overlap van minstens 30 mm aan elkaar gesoldeerd, zodat de goot één waterdicht geheel wordt zonder rubbers of kit.

Zink is duurzaam, maar het verdraagt een paar dingen slecht. Regenwater dat over koper loopt, tast het aan, net als bitumen dat in de zon organische zuren afgeeft. Ook looizuur uit eiken- of kastanjehout zet zink aan het corroderen. Daarom ligt een zinken bekleding in een houten goot op een tussenlaag, en komt koper altijd stroomafwaarts van zink.

Aluminium dakgoten

Een aluminium goot is minstens 0,7 mm dik en krijgt een krasvaste kleurcoating van minstens 20 µm. Vaak wordt ze ter plaatse uit één rol geplooid met een profileermachine, zodat een gevel van tien meter een goot zonder naad krijgt. Hoeken en eindstukken worden mechanisch verbonden en met een elastische kit afgedicht. Het grote voordeel is de kleur: antraciet, zwart, wit of een RAL-kleur naar keuze, die past bij aluminium ramen. Een aluminium goot soldeer je niet. Een herstelling gebeurt dus met hulpstukken en kit, of door een stuk te vervangen.

Pvc-goten

Een pvc-goot is licht, goedkoop en zonder speciaal gereedschap te plaatsen. De elementen schuiven met minstens 20 à 30 mm in elkaar en een soepele dichting laat ze vrij uitzetten. Pvc werkt sterk onder temperatuur. Een lange goot heeft daarom uitzettingsstukken nodig; wie ze vastlijmt of klemt, ziet ze na enkele zomers trekken of scheuren. Pvc past bij een tuinhuis, carport of garage, en bij een woning waar het budget de keuze bepaalt. Grijs pvc op een gevel van gevelsteen oogt eenvoudiger dan zink of gecoat aluminium.

ZinkAluminiumPvc
Wanddikte (minimum)0,8 mm0,7 mmvolgens NBN EN 607
Verbindinggesoldeerd, overlap min. 30 mmnaadloos geplooid, hulpstukken met kitineengeschoven met dichting
Kleurnatuurlijk grijs, voorgepatineerd of gelaktcoating in elke RAL-kleurgrijs, antraciet, bruin
Hanggoot, gemiddeld 2023 met 21% btw63,84 euro per m77,06 euro per m (2022–2023)te weinig gegevens
Afvoerpijp, gemiddeld 2023 met 21% btw55,80 euro per m74,20 euro per m45,59 euro per m
Zinken halfronde hanggoot aan goothaken langs een witte boordplank onder een dak van rode kleipannen. Aan de hoek loopt een ronde zinken regenpijp met beugels langs de bakstenen gevel naar een zwart eindstuk.
Een zinken hanggoot met kraal, gedragen door goothaken op gelijke afstand, en een regenpijp in het lood voor de gevel.

Hanggoot, bakgoot of ingewerkte dakgoot

Het materiaal is één keuze; de vorm van de goot een tweede. Die vorm hangt vast aan hoe de dakvoet gebouwd is, en bepaalt wat er gebeurt als de goot ooit overloopt.

De hanggoot hangt vóór de gevel

Een hanggoot, in Nederland ook mastgoot genoemd, hangt in goothaken aan de boordplank of op de kepers. Ze is halfrond, rechthoekig of geprofileerd, en voor een leien dak bestaat een J-vormige goot van het Ardense type. Loopt ze over, dan valt het water vóór de gevel naar beneden en blijft het dak droog. Een hanggoot is de eenvoudigste en goedkoopste vorm, en ze is van op een stelling volledig bereikbaar. Daar staat tegenover dat ze zichtbaar is en het beeld van de gevel mee bepaalt.

Een bakgoot in hout

Een bakgoot is een houten bak aan de voet van het dak, die met zink, EPDM of roofing bekleed wordt. In Vlaamse rijwoningen zie je hem vaak als brede kroonlijst. De houten draagconstructie bestaat uit gootklossen van minstens 63 x 72 mm, hart op hart hoogstens 40 à 45 cm. Ze dragen over de volle muurdikte en minstens om de drie klossen zit er een anker in het metselwerk. De bodem is van planken van 19 à 25 mm of van watervast multiplex.

De bekleding moet water van het dak en van het onderdak opvangen. Ze loopt minstens 10 cm onder de dakbedekking door. De helling is minstens 5 mm per meter bij metaal en 10 mm per meter bij roofing of EPDM. Een zinken bekleding is 0,7 à 1 mm dik, heeft dwarse soldeernaden over de volle lengte en geen naden in de lengterichting.

Hoe je een bakgoot langs buiten bekleedt met hout, pvc of plaatmateriaal, staat bij de dakoversteek en kroonlijst afwerken.

De ingewerkte dakgoot en haar noodoverloop

Bij een ingewerkte dakgoot zit de bak achter een opgaande gevelrand of in het dakvlak, zodat je van op straat geen goot ziet. Dat oogt strak, maar water dat de goot niet kan afvoeren, zoekt dan zijn weg naar binnen in plaats van naar buiten.

Daarom hoort bij elke bakgoot een noodoverloop. Ligt de buitenrand over de hele lengte minstens 30 mm lager dan de binnenrand, dan loopt een volle goot naar buiten over. Kan dat niet, zoals bij een goot achter een opstand, dan komen er noodspuwers of een overloopleiding. De mond daarvan ligt 5 cm hoger dan die van de gewone afvoer. Een noodspuwer kostte in 2023 gemiddeld 125,39 euro per stuk, geplaatst en met 21% btw.

Let op

Een ingewerkte goot zonder noodoverloop is een gekend risico bij hevige regen. Zie je vochtkringen aan het plafond onder de dakvoet, kijk dan eerst of de goot een overloop heeft en of de tapbuis vrij is. Voor het opsporen van het lek zelf, zie een lekkend dak opsporen en herstellen.

Dakgoten in landelijke stijl

Bij een landelijke woning kiezen bouwheren meestal een halfronde zinken hanggoot met kraal, ronde zinken regenpijpen en onderaan een gietijzeren eindstuk, soms dolfijn genoemd. Goothaken met een siermotief en een zichtbare houten boordplank horen bij dat beeld. Een gietijzeren eindstuk kostte in 2023 gemiddeld 181,45 euro per stuk, geplaatst en met 21% btw.

Antraciet of zwart: de kleur van je dakgoot

Naast de natuurlijke grijze kleur van zink bestaan donkere goten in twee soorten: voorgepatineerd of gelakt zink, en aluminium met een kleurcoating.

Antra zink: voorgepatineerd en donkergrijs

Antra zink is zink dat in de fabriek een donkergrijze patinalaag krijgt door fosfatering van het oppervlak. Het oogt meteen mat en donker, en de kleur zit in een omgezette toplaag van het zink zelf, niet in een verflaag. Bij het solderen moet die patinalaag op de naad eerst weg. Daarna wordt de zone bijgewerkt, zodat de naad dezelfde kleur krijgt.

Een zwarte dakgoot in aluminium of gelakt zink

Wie een echt zwarte dakgoot wil, kiest gecoat aluminium of tweezijdig gelakt zink in RAL 9005 of een andere tint. Een gecoate goot herstel je met verf in de juiste RAL-kleur; een kras tot op het metaal blijft anders zichtbaar. Zwart warmt in de zon sterker op dan lichtgrijs, waardoor het metaal meer uitzet. Een goede uitzettingsvoorziening is bij een donkere goot dus nog belangrijker.

Kies de kleur van goot en regenpijp samen met die van ramen en dakrand, zodat dezelfde RAL-code terugkomt. Een zinken dakrand of kraal in dezelfde tint, zie de dakrand van een plat dak afwerken.

Goothaken: afstand, helling en uitzetting

Hoe goed een goot ook is, ze werkt maar zo goed als de haken waarin ze hangt. Die bepalen de helling, dragen het gewicht van water en sneeuw en moeten de goot laten schuiven als ze uitzet.

Op welke afstand komen de goothaken?

Voor zinken hanggoten schrijft het Vlaamse modelbestek goothaken om de 40, 45, 50 of 60 cm voor, elk met minstens twee schroeven. Voor pvc is dat 40, 45 of 50 cm, voor aluminium 40 of 45 cm. De systeemleverancier bepaalt welke afstand bij jouw goot en haak hoort, want het profiel van de goot en de sectie van de haak bepalen samen hoeveel gewicht een haak draagt.

Tussen de voor- en achterkant van de haken komt een overbrugging. Daardoor wringt de goot niet open als er een ladder tegen leunt of als er sneeuw van het dak schuift.

Goothaken zijn van gegalvaniseerd, roestvast of geëpoxeerd staal, met een doorsnede van minstens 20 x 5 mm. Gegalvaniseerde haken hebben 450 g zink per m². Op een hellend dak hebben ze een staart die op de keper of onder de panlatten vastzit. Aan een gooteinde mag de goot hoogstens een halve haakafstand vrij uitsteken.

Twee tekeningen van een hanggoot. Boven een doorsnede van de dakvoet: keper, onderdak, dakpannen die tot boven de goot uitsteken, boordplank, een goothaak met staart op de keper en een halfronde hanggoot met kraal voor de gevelmuur. Onder de goot van voren gezien: goothaken om de 40 à 60 cm, een helling van 1 à 2 mm per meter naar de tapbuis, een eindplaat, de afvoerpijp met de eerste beugel ongeveer 5 cm onder de tapbuis, beugels hoogstens 1 m uit elkaar en een eindstuk naar de riolering.Bekijk groter
De goot hangt in haken die allemaal evenveel dragen en valt licht af naar de tapbuis; de afvoerpijp staat in het lood, met een beugel net onder de tapbuis.

De helling van een dakgoot

Een hanggoot wordt rechtlijnig geplaatst met een helling van 1 à 2 mm per meter naar de tapbuis. Op tien meter is dat 1 à 2 cm. Meer helling voert sneller af, maar een goot die zichtbaar scheef hangt, valt op tegen de horizontale lijn van de dakvoet. Je zet de helling uit met een slagkoord of een laser tussen de eerste en de laatste haak. De tussenliggende haken komen precies op die lijn, zodat de goot nergens doorzakt en elke haak evenveel draagt. Een bakgoot krijgt meer helling: minstens 5 mm per meter in metaal.

Waarom een goot moet kunnen uitzetten

Metaal zet uit in de zomer en krimpt in de winter. Een goot die vastgeschroefd of te strak ingeklemd zit, vervormt en scheurt na een paar seizoenen aan de soldeernaden. Daarom ligt een hanggoot los in haar haken, en worden lange stukken gescheiden door een broekstuk of een uitzettingsstuk. Een rubberen uitzettingsstuk werkt, maar gaat minder lang mee dan de goot.

In een zinken bakgoot komt hoogstens om de 6 m een uitzettingsvoeg met een neopreenband. Een verhoogde mechanische voeg mag tot 10 m uit elkaar. De tapbuis wordt niet aan de afvoerpijp gesoldeerd, zodat beide vrij kunnen bewegen.

Een zinken goot zelf hangen

Een pvc- of aluminiumgoot met klikhulpstukken hang je aan een lage dakvoet, zoals een garage of tuinhuis, met wat ervaring zelf. Een zinken goot vraagt solderen op hoogte, en dat is werk voor een dakwerker of loodgieter. Elke goot hang je vanaf een stelling of rolsteiger met leuning, want je werkt met twee handen boven je hoofd en draagt lange stukken. Welke stelling of ladder daarbij hoort, lees je bij veilig op hoogte werken met ladders en stellingen.

Praktische tip

Span voor je de oude goot weghaalt een koord onder de bestaande haken en meet de helling op enkele plaatsen. Zo zie je meteen of de boordplank recht is of dat de oude goot doorzakte. Dan weet je ook of de nieuwe haken op dezelfde lijn mogen komen.

Zink solderen

Zink wordt gesoldeerd. Bij solderen smelt alleen het soldeer en loopt het tussen twee overlappende stukken, terwijl het zink zelf vast blijft. Wat in de volksmond zink lassen heet, is dus solderen.

Soldeer, voorvertinnen en overlap

Voor zink gebruik je soldeer op basis van lood en tin. Koper vraagt een ander soldeer met koper of zilver, en een verkeerde soort corrodeert snel en laat de naad loskomen. De overlap tussen twee stukken is minstens 30 mm.

De hechting hangt af van de voorbereiding. Vuil, corrosie en de patinalaag gaan eerst weg door blank te schrapen of te schuren, of met een product dat daarvoor gemaakt is. Daarna worden beide vlakken voorvertind: er komt een dun laagje soldeer op, en pas dan worden ze samen gesoldeerd. Resten van chemische producten spoel je na, want ze tasten het zink aan.

Met een soldeerbout of een brander?

Zink soldeer je met een soldeerbout die met gas of elektrisch wordt verwarmd. De bout brengt de warmte gelijkmatig over op de naad. Een open vlam rechtstreeks op de goot is een reëel brandgevaar, zeker bij een houten bakgoot of een boordplank vlak eronder. In een bakgoot leg je onder de naad een hittebestendige plaat, zodat folies en hout eronder gespaard blijven.

Een gescheurde naad of een gaatje herstellen

Is de goot verder nog goed, dan herstel je een gescheurde soldeernaad of een gaatje met een nieuwe strook zink over de schade. Dat vraagt technische kennis en is werk voor een ervaren vakman. Moet een oudere goot het nog maar enkele jaren doen, dan is EPDM een optie, ook als vloeibare coating. Het vangt de uitzetting op en houdt langer dan tape of roofing.

Loopt een naad tot onder de pannen of leien, dan gaan die eerst weg. Een herstelling die halverwege de gootopstand stopt, lekt bij de eerste stevige regen opnieuw.

Regenpijpen en afvoerbuizen: diameter en bevestiging

De goot verzamelt het water; de regenpijp, ook regenafvoerbuis of afvoerpijp genoemd, brengt het naar de regenwaterput of de riolering. Is ze te smal, dan loopt de goot over, hoe goed die ook hangt.

Welke diameter voor de regenwaterafvoer?

In België rekent men een hemelwaterafvoer op een regenintensiteit van 0,05 liter per seconde per m² dak. Voor een hanggoot geldt een vuistregel: 1 cm² doorsnede van de afvoer per m² dak in horizontale projectie. De afvoerpijp is minstens 75 mm. Die vuistregel geldt alleen voor afvoeren in hanggoten; een plat dak of een bakgoot wordt berekend.

Met de horizontale projectie bedoelt men het grondvlak van het dak, niet de schuine oppervlakte. Een dakvlak van 10 m lang met een diepte van 5 m in grondvlak voert 50 m² af en vraagt dus 50 cm² doorsnede.

Een ronde pijp van 80 mm heeft ongeveer 50 cm², een pijp van 100 mm ongeveer 79 cm². Hoe je de afvoer van een plat dak bepaalt, staat bij de waterafvoer van een plat dak.

Ronde afvoerpijpDoorsnedeDak in grondvlak (vuistregel hanggoot)
75 mm (minimum)ca. 44 cm²tot ongeveer 44 m²
80 mmca. 50 cm²tot ongeveer 50 m²
100 mmca. 79 cm²tot ongeveer 79 m²
120 mmca. 113 cm²tot ongeveer 113 m²

Beugels en afstand tot de muur

Een afvoerpijp staat volkomen verticaal, liefst uit één stuk, op ongeveer 20 mm voor het muurvlak. Zo kun je ook de achterkant nakijken en blijft de gevel achter de pijp droog. De eerste beugel zit ongeveer 5 cm onder het laagste punt van de tapbuis.

Bij een zinken buis staan de beugels hoogstens 1 m uit elkaar bij buizen tot 2 m lang, en 1,5 m bij buizen van 3 m. Elke buis krijgt minstens één beugel. Om de andere beugel is glijdend, zodat de buis kan uitzetten. Zinken buizen schuiven minstens 30 mm in elkaar, en 80 mm bij een bocht. Het bovenste stuk steekt altijd in het onderste, zodat het water binnenin blijft.

Een pvc-buis wordt merkbaar langer als ze in de zon opwarmt. Ze krijgt daarom om de 1 à 1,5 m een beugel, deels klemmend en deels glijdend, en mofverbindingen met een dichtingsring die je niet verlijmt. Zo kan elk stuk bewegen zonder dat de buis kromtrekt of een mof openscheurt.

De zinken afvoerbuis en haar alternatieven

Een zinken afvoerbuis is rond in 80, 100 of 120 mm, of vierkant in 80 x 80 of 100 x 100 mm. De wand is minstens 0,8 mm dik. Aluminium bestaat in dezelfde maten met een kleurcoating. Pvc-buizen hebben een buitendiameter van 75, 90 of 110 mm en dragen het kenmerk voor hemelwater. Onderaan sluit een eindstuk van gietijzer, aluminium of slagvast kunststof de buis aan op de riolering of de regenwaterput. Die aansluiting en de overloop staan bij een regenwaterput plaatsen en aansluiten.

Oude eternit buizen en asbest

Grijze regenpijpen en ondergrondse afvoerbuizen van vezelcement uit de periode 1945 tot 2001 kunnen asbest bevatten; ze worden in de volksmond eternit buizen genoemd. Zekerheid geeft een labo-analyse, die ongeveer 50 euro kost, of het asbestattest van de woning.

Buiten de woning mag je als particulier hechtgebonden asbest zoals een asbestcementen buis zelf wegnemen. Voorwaarde is dat het niet verder breekt of vergruist en dat er niemand in de buurt is. Je zaagt, breekt of boort er dus niet in: je maakt de beugels los en neemt de buis in zijn geheel weg. Hoe je asbest herkent en afvoert, staat bij asbest herkennen in huis.

Let op

Is een asbestcementen buis al gebroken of krijg je ze alleen in stukken los? Laat ze dan weghalen door een onderneming voor eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar. Werk ook niet op een ladder met een zware buis in je handen.

Dakgoten vervangen: kostprijs en vergunning

De beste Vlaamse prijsbron voor dakgoten zijn de eenheidsprijzen die Wonen in Vlaanderen publiceert uit aanbestedingen voor sociale woningbouw. Het zijn gemiddelden van echte inschrijvingen voor nieuwbouw en vervangingsbouw, met levering en plaatsing samen. De tabel geeft ze zonder btw; hieronder staan ze omgerekend met 21% btw.

Wat kost een zinken dakgoot per meter?

In 2023 kostte een zinken hanggoot gemiddeld 63,84 euro per lopende meter met 21% btw, met offertes van 37,01 tot 107,59 euro. Een zinken afvoerpijp kwam op 55,80 euro per meter. De bekleding van een bakgoot wordt per m² ontwikkelde breedte gerekend: 169,73 euro per m² in zink en 92,78 euro in EPDM. Een nieuwe houten bakgootconstructie kostte 117,02 euro per meter.

Het zijn prijzen uit sociale woonprojecten met tientallen meters goot op één werf. Schaal, bereikbaarheid en de omstandigheden op de werf bepalen mee de prijs, dus gebruik ze als richtprijs om een offerte te lezen, niet als prijs voor jouw gevel. Het afbreken van bestaande goten werd in 2022 en 2023 tussen 7,14 en 37,41 euro per meter geraamd.

Post (2023, met 21% btw)GemiddeldSpreiding
Hanggoot zink, per m63,84 euro37,01–107,59 euro
Hanggoot aluminium, per m (2022–2023)77,06 euro64,55–107,69 euro
Afvoerpijp zink, per m55,80 euro29,66–110,92 euro
Afvoerpijp pvc, per m45,59 euro30,83–72,60 euro
Bakgootbekleding zink, per m²169,73 euro136,19–194,94 euro
Houten bakgootconstructie, per m117,02 euro61,20–213,04 euro
Afbraak oude goten, per m (2022–2023)19,79 euro7,14–37,41 euro

Een rekenvoorbeeld voor een rijwoning

Neem een rijwoning met 6 m goot vooraan en 6 m achteraan, en twee regenpijpen van elk 6 m. Met de gemiddelde prijzen van 2023 en 21% btw kost 12 m zinken hanggoot ongeveer 770 euro. Voor 12 m zinken afvoerpijp komt daar ongeveer 670 euro bij, en het afbreken van de oude goten voegt ongeveer 240 euro toe. Samen is dat zo’n 1.700 euro. Een stelling, extra hoeken of nieuwe boordplanken staan daar niet in, dus vraag minstens twee prijsoffertes met dezelfde posten om te vergelijken.

Wordt het hele dak vernieuwd, dan neemt de dakwerker het zinkwerk mee en deelt hij de stelling. Wat een volledig nieuw dak kost en welke btw geldt, staat bij wat een nieuw dak kost.

Wat valt onder zinkwerk?

Zinkwerk is alles wat de dakwerker of zinkbewerker in zink maakt. Naast goten en regenpijpen zijn dat slabben en loketten rond een schouw of dakraam, kielgoten, dakranden en muurkappen. Een zinken dakrandprofiel kostte in 2023 gemiddeld 64,02 euro per meter, geplaatst en met 21% btw. Op een offerte staat het zinkwerk vaak als één post; vraag dan welke onderdelen erin zitten en in welke dikte.

Heb je een vergunning nodig om dakgoten te vervangen?

In Vlaanderen zijn onderhoudswerken vrij van omgevingsvergunning: werken die versleten onderdelen herstellen of vervangen zonder het gebruik van het gebouw te veranderen. Een versleten goot vervangen door een gelijkaardige valt onder die omschrijving. Isoleer je de gevel langs buiten binnen de vrijstelling, dan mag je bij die werken ook de dakgoot en de regenpijp verplaatsen.

Een bakgoot vervangen door een hanggoot verandert het uitzicht van de gevel, en dat is meer dan onderhoud: vraag dan eerst bij de dienst omgeving van je gemeente of je een vergunning of melding nodig hebt. Voor beschermd erfgoed kan een toelating van het agentschap Onroerend Erfgoed nodig zijn, en bij een woning in de vastgestelde inventaris van bouwkundig erfgoed vervalt de vrijstelling voor buitenisolatie. Regels verschillen per gewest, en een gemeente kan strengere voorschriften hebben.

Dakgoot beschermen tegen bladeren en verstopping

Vuil in de goot is een van de grootste oorzaken van schade aan de dakwaterafvoer. Een verstopte goot blijft lang nat, waardoor het metaal sneller corrodeert, en ze loopt over langs de gevel.

Bladvangers, gootroosters en andere dakgootbescherming

Op elke tapbuis hoort een bladvanger: een bolvormig rooster van verzinkte staaldraad, roestvast staal of kunststof dat in de opening staat. Hij houdt bladeren uit de regenpijp, waar een verstopping veel moeilijker te verhelpen is dan in de goot. Gootroosters of borstels over de hele lengte houden grof blad tegen. Het fijne vuil en de mosresten gaan erdoor en blijven erin hangen.

Elke vorm van dakgootbescherming moet je zelf regelmatig kuisen; ze verplaatst het onderhoud, ze schrapt het niet. Snoei klimplanten tot een halve meter onder de goot en naast de regenpijp, zodat ze er niet in groeien.

Hoe vaak kuis je een goot?

Een goot kuis je in de regel één keer per jaar, na de bladval. In een omgeving met veel bomen, na een storm, bij duivenoverlast of bij een goot met weinig helling is vaker nodig. Duivenmest verstopt de goot en tast het metaal aan. Gebruik voor het ontmossen van het dak geen product met koperzouten boven een zinken goot: die zouten tasten het zink aan. Hoe je een dak veilig ontmost, staat bij een dak ontmossen en reinigen.

Een goot die je van op een stevige stelling veilig bereikt, kuis je zelf. Hangt ze hoog of kun je er alleen met een ladder tegen de goot bij, laat het dan doen door een dakwerker of een maatwerkbedrijf dat met de nodige beveiliging werkt. Omdat het werk elk jaar terugkomt, loont een onderhoudscontract. Kijk bij elke beurt ook of de beugels van de regenpijp en de goothaken nog vastzitten.

Zo zie je dat een goot lekt

Een lek verraadt zich vaak eerst aan de gevel. Afbladderende verf aan een houten bakgoot is vaak de eerste aanwijzing. Ook mos of groene strepen op het metselwerk, vochtkringen op de stoep of opgespat zand tegen de plint wijzen op water dat naast de afvoer loopt. Kijk bij regen naar de goot. Water dat over de rand loopt, wijst op een verstopping of een doorgezakte goot; water dat aan de onderkant druppelt, op een lekke naad.

Een hanggoot vervangen

Deze volgorde geldt voor het vervangen van een hanggoot met regenpijp. Bij zink doet de dakwerker de soldeerstappen. Pvc of aluminium met klikhulpstukken kun je aan een lage dakvoet zelf plaatsen, altijd vanaf een stelling.

  1. Dakvlak en afvoer opmeten

    Meet het dakvlak in grondvlak dat op elke afvoer uitkomt en kies de diameter: 1 cm² doorsnede per m², met minstens 75 mm. Bepaal waar de tapbuis komt en meet de lengte van de goot. Het klopt als elke afvoer haar eigen dakvlak heeft en geen enkele pijp meer dan haar doorsnede moet slikken.

  2. De oude goot en pijp nakijken en wegnemen

    Kijk of de oude regenpijp of goot van vezelcement is. Twijfel je, laat dan eerst een staal analyseren. Neem de oude goot weg en kijk de boordplank en de kepereinden na op rot; vervang slecht hout voor je verdergaat.

  3. De helling uitzetten

    Zet de eerste haak aan het hoge einde en de laatste boven de tapbuis, met 1 à 2 mm verval per meter. Span een koord tussen beide. De lijn is goed als ze recht loopt en de pannen tot boven het midden van de goot uitsteken.

  4. De goothaken plaatsen

    Zet de tussenliggende haken op de koord, om de 40 à 60 cm volgens de leverancier, elk met minstens twee schroeven. Aan de gooteinden blijft de vrije overstek hoogstens een halve haakafstand. Leg een rechte lat over de haken: geen enkele haak mag hoger of lager staan.

  5. De goot inleggen en verbinden

    Leg de goot in de haken, met de tapbuis boven de plek van de regenpijp. Zink wordt met minstens 30 mm overlap gesoldeerd en de eindplaten worden ingesoldeerd; aluminium en pvc verbind je met de hulpstukken van het systeem. Voorzie een uitzettingsstuk bij een lange goot, en klem de goot nergens vast.

  6. De regenpijp plaatsen

    Zet de eerste beugel ongeveer 5 cm onder de tapbuis en de volgende hoogstens 1 m verder, met om de andere een glijdende beugel. Het bovenste stuk steekt telkens in het onderste. Sluit onderaan het eindstuk aan op de riolering of de regenwaterput. De pijp staat in het lood en op ongeveer 2 cm van de muur.

  7. Met water testen

    Giet aan het hoge einde een emmer water in de goot. Het water loopt volledig naar de tapbuis en nergens blijft een plas van meer dan een paar millimeter staan. Onder de naden en aan de pijpverbindingen blijft het droog.

Als de nieuwe goot hangt

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Een goot die in het midden overloopt bij hevige regen

Bij een stevige bui loopt de goot halverwege de gevel over, terwijl de regenpijp maar half vol lijkt. Span een koord van eindhaak tot eindhaak en meet in het midden. Zakt de goot daar een paar centimeter door, dan blijft er water staan en klopt de helling niet. Kijk ook of er een haak los zit of ontbreekt. Zet de haken opnieuw op één lijn met verval naar de tapbuis. Giet daarna een emmer water in de goot om te zien of ze leegloopt.

Veelvoorkomende situatie

Afbladderende verf onder een houten bakgoot

Aan de kroonlijst van een oudere rijwoning bladdert de verf af en het hout voelt zacht aan. Dat is vaak het eerste teken van een lekkende bakgoot. Kijk van op een stelling naar de soldeernaden en naar de plek waar de bekleding onder de pannen doorloopt. Is één naad gescheurd in een verder goede zinken bekleding, dan volstaat een nieuwe strook zink. Is het hout eronder rot, dan moeten de bekleding en het rotte hout eruit. Er komt dan een nieuwe bakgoot, eventueel met EPDM als bekleding.

Veelvoorkomende situatie

Een grijze regenpijp van vezelcement in een huis uit de jaren zeventig

De regenpijp achteraan is grijs, licht ruw en klinkt hol als je erop tikt. Kijk in het asbestattest of de inventaris van de woning; staat ze er niet in, laat dan een staal analyseren. Bevat ze asbest en is ze heel, dan mag je ze buiten zelf in haar geheel wegnemen, zonder te zagen of te breken. Is ze gebroken of vast ingemetseld, laat het dan aan een onderneming voor eenvoudige handelingen.

Veelvoorkomende situatie

Gaatjes in een zinken goot onder een leien dak

Een zinken goot onder een natuurleien dak wordt na enkele jaren dun en krijgt kleine gaatjes, vooral recht onder het dakvlak. Kijk of de leien met koperen haken vastzitten en of er een koperen bliksemafleider of dakrand hoger op het dak zit. Vraag ook na of er onlangs een antimosproduct met koperzouten is gebruikt. Regenwater neemt koperdeeltjes mee en die vreten het zink aan, dus een nieuwe zinken goot onder dezelfde koperbron gaat ook snel stuk. Neem de koperbron weg, of laat de dakwerker de goot en de afvoer uitvoeren in een metaal dat stroomafwaarts van koper mag komen, zoals koper zelf.

Veelgemaakte fouten

De goot vastschroeven in haar haken

Een goot die met schroeven of nagels in de haken vastzit, kan niet uitzetten. Na een paar zomers trekt ze krom en scheuren de soldeernaden. Leg de goot los in de haken en voorzie een uitzettingsstuk bij lange lengtes.

De tapbuis aan de regenpijp solderen

Goot en regenpijp bewegen elk op hun eigen manier. Zijn ze aan elkaar gesoldeerd, dan scheurt die naad. De tapbuis steekt los in de regenpijp of in een vergaarbak, met speling.

Koper boven zink

Een koperen dakrand, slab of bliksemafleider boven een zinken goot tast het zink aan, want regenwater neemt koperdeeltjes mee. Koper hoort altijd stroomafwaarts van zink: onder of na de zinken onderdelen, nooit erboven.

Veelgestelde vragen

Kun je zink lassen?

Nee, zink wordt gesoldeerd. Met soldeer op basis van lood en tin en een soldeerbout verbind je twee stukken die minstens 30 mm overlappen. Ze worden eerst blank gemaakt en voorvertind. Echt lassen, waarbij het metaal zelf smelt, gebruikt men voor zinken goten niet.

Welke soldeerbout gebruik je voor zink?

Een zware soldeerbout met een brede punt, verwarmd met gas of elektrisch, zodat de naad gelijkmatig warm wordt. Een fijne elektronicasoldeerbout geeft te weinig warmte voor een goot. Werk met een open vlam nooit rechtstreeks tegen hout of folie.

Kun je een houten bakgoot vervangen door een hanggoot?

Ja, dat gebeurt vaak bij een dakrenovatie. De bakgoot wordt afgebroken, de kepers krijgen aan de dakvoet een boordplank en de goot hangt daarna in haken voor de gevel. Het onderdak moet dan tot in de nieuwe goot uitlopen, anders druppelt het water achter de goot langs de gevel. Omdat de kroonlijst verdwijnt, vraag je eerst bij de gemeente na of er een vergunning nodig is.

Hoeveel dakgoot heb je nodig per regenpijp?

Dat hangt af van het dakvlak dat op de afvoer uitkomt, niet van de lengte van de goot. Met de vuistregel van 1 cm² per m² dak voert een pijp van 80 mm ongeveer 50 m² dak in grondvlak af. Bij een lange gevel zet je de afvoer in het midden of komen er twee, zodat de goot naar twee kanten afloopt.

Wanneer je een vakman inschakelt

Een dakgoot hangt op hoogte, en dat bepaalt de grens van wat je zelf doet. Een pvc- of aluminiumgoot aan een lage dakvoet plaats je met een stelling of rolsteiger met leuning zelf. Werk niet vanaf een ladder die tegen de goot rust en niet op het dak zonder beveiliging. Welke beveiliging bij welk werk hoort, staat bij veilig op hoogte werken met ladders en stellingen. Zinkwerk solderen, een bakgoot bekleden of herstellen en een goot op twee of meer verdiepingen hoogte zijn werk voor een dakwerker of een loodgieter die met zink werkt. Het vraagt ervaring met soldeer en open vuur, en een vaste stelling. Vermoed je asbest in een regenpijp, goot of bakgootbekleding, laat dan eerst een staal analyseren. Is het materiaal beschadigd of breekt het bij het wegnemen, dan haalt een onderneming voor eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar het weg. Is het hout van de bakgoot of de dakvoet aangetast, dan kijkt een schrijnwerker of dakwerker het na. Raakt het werk aan het gebinte, dan komt er een architect bij.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids