Wand of plafond afwerken: kies je gyproc of pleister?

Een wand of plafond in gyproc zetten

Begin bij gyproc plaatsen op wand en plafond. Die gids legt uit hoe platen op latten, op metalen profielen of met kleefgips tegen een muur komen, in welke volgorde je werkt en welke vijzen je neemt. De platen kies je best vooraf: welke gyprocplaat voor welke wand gaat over dikte, kanten en soorten.

Staat er al een muur, lees dan gyproc tegen een muur lijmen of op latten zetten: lijmen lukt alleen op een droge, stevige muur en een scheve muur vraagt een andere aanpak. Voor een nieuwe wand is er een valse wand of scheidingswand in gyproc, met de structuur, een deur in de wand en geluid. Voor het plafond is er een gyprocplafond of vals plafond: daar lees je hoeveel hoogte je verliest en hoe je de platen omhoog krijgt.

Een badkamer heeft een eigen gids, welke gyproc in de badkamer mag, omdat vocht een gewone plaat aantast en ook kleefgips gips is. Dozen en pluggen horen bij het plaatsen zelf: inbouwdozen, pluggen en een inspectieluik in gyproc zegt welke doos in gyproc past en wat je er met pluggen aan kunt hangen. Voor een hele zolder is er zolder afwerken met gyproc. Wie hout liever ziet dan gyproc, leest een houten plafond of wandbekleding plaatsen.

Gyproc afwerken tot je kunt schilderen of behangen

Voor de volgorde van voegen, schuren en plamuren is er gyproc afwerken tot het schilderklaar is. Welke afwerkingsgraad je nodig hebt, hangt af van de verf en van het licht in de kamer, dus bepaal dat voor je voegt. Het materiaal heeft een eigen gids: welk voegmiddel voor gyproc legt het verschil uit tussen vuller, finish en alles-in-een.

Hoeken afwerken in gyproc en pleisterwerk behandelt buitenhoeken, binnenhoeken en de overgang naar metselwerk. Rond een raam gaat het om de dagkanten van ramen, waar een luchtdichte aansluiting op het kader voorafgaat aan de afwerking met pleister, gyproc of mdf.

Behangen op gyproc, muur en plafond begint bij de ondergrond: op gyproc rol je eerst een behangprimer uit, zodat het behang later loskomt zonder het karton mee te trekken. Glasvezelbehang heeft een eigen gids, tasso aanbrengen, schilderen en verwijderen, en daar weegt het verwijderen zwaarder dan het plakken. Het schilderen zelf hoort bij schilderwerk, een andere deelrubriek van afwerking binnen.

Pleisteren, cementeren of een andere eindlaag

Kies je voor een bezette muur, begin dan bij muren pleisteren of laten plafonneren. Die gids helpt je kiezen tussen zelf bezetten en een plafonneerder, tussen soorten pleister, en laat met de besprenkelingsproef zien wat de muur nodig heeft vóór de eerste laag.

Gyplat plaatsen en bepleisteren gaat over smalle gipsplaten die gemaakt zijn om te bepleisteren. Een muur cementeren past waar vocht of tegels komen, zoals in een kelder, een garage of een badkamer. Een decoratieve eindlaag vind je bij sierpleister binnen, een voegloze eindlaag op muur of vloer bij mortex op vloer en muur.

Pleister moet drogen voor je verft of behangt. Hoe lang pleisterwerk moet drogen heeft een eigen gids, en de gidsen over pleisteren en behangen komen er ook op terug.

Een bestaande muur of een oud plafond herstellen

Staat de muur er al, kijk dan eerst wat er mis is. Een scheur beoordeel je vóór je ze dichtsmeert: scheuren in een muur herstellen onderscheidt haarscheuren, werkende scheuren en zettingsscheuren en zegt wanneer je een expert nodig hebt. Klinkt de pleister hol of komt ze los, dan is oud pleisterwerk herstellen of verwijderen de gids: eerst afkloppen, dan beslissen wat blijft.

Een plafond in slechte staat heeft meer uitwegen dan herstellen en schilderen. Een oud plafond vernieuwen zet er zes naast elkaar, van overplaten met gyproc tot een spanplafond of panelen. Kies je overplaten, dan lees je ook de gids over het gyprocplafond.

Wat het kost en wanneer een vakman in beeld komt

Twee gidsen rekenen de kosten uit: wat pleisterwerk per m² kost en wat gyproc plaatsen per m² kost. Beide vertrekken van bedragen uit Vlaamse aanbestedingen en leren je een prijsofferte lezen en vergelijken.

De meeste klussen doe je met wat ervaring zelf; elke gids zegt waar de grens ligt. Raak je een dragende muur of vloer aan, dan rekent een ingenieur stabiliteit en is een architect nodig. Vermoed je asbest in pleisterwerk, een plafond of wandbekleding van vóór 2001, dan laat je eerst een staal analyseren door een erkend labo en boor, zaag of schuur je er niet in. Een stopcontact of lichtpunt in een nieuwe wand of in een plafond is werk aan de elektrische installatie: alleen spanningsloos, en na een belangrijke wijziging keurt een erkend controleorganisme de installatie. De waterdichte laag van een douche laat je best uitvoeren door een vloerder of een firma die het systeem met garantie plaatst, en een spanplafond plaatst een gespecialiseerde firma. Deze regels gelden in Vlaanderen; ze verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Oppervlak van wand of plafond (m²)

Lengte van de plaat (m)

Breedte van de plaat (m)

Snijverlies (%)

Berekenen

Vul je maten in en kies Berekenen.