Welke warmtepomp past bij je woning en wat zoek je eerst uit?

Begin bij het water dat je woning nodig heeft

Een warmtepomp werkt het best met lauw water. Hoe warm het water in jouw woning moet zijn, bepaalt welk toestel past, hoe groot het is en hoeveel stroom het vraagt. Daarom komen eerst de gidsen over je bestaande installatie.

Je vervangt een ketel

Staat er een gasketel of mazoutketel, begin dan bij je gasketel of mazoutketel vervangen door een warmtepomp. Met je huidige ketel test je of de woning warm blijft met water van hooguit 50 tot 55 °C. Lukt dat niet, dan isoleer je eerst of kies je een hybride warmtepomp waar de ketel op koude dagen bijspringt. Blijft de ketel nog een tijd draaien, dan hoort die uitleg bij Ketel op gas en mazout.

Je hebt radiatoren

Een warmtepomp werkt ook zonder vloerverwarming, maar een radiator die voor ketelwater gekozen is, geeft bij lage temperatuur maar een deel van zijn vermogen. Een warmtepomp op bestaande radiatoren rekent per kamer na of ze volstaan en wat je aanpast als dat niet zo is, meestal in de living en de badkamer. Een radiator vervangen of de thermostaat regelen staat bij Vloerverwarming, radiatoren en thermostaat.

Type, vermogen en koelmiddel kiezen

Pas als de watertemperatuur vaststaat, kies je het toestel. Bron, vermogen, type en koelmiddel grijpen daarbij op elkaar in.

Lucht-water en het juiste vermogen

Bij een lucht-waterwarmtepomp kiezen draait alles om het vermogen. Je kijkt naar het vermogen bij -7 °C en bij de watertemperatuur van jouw woning, niet naar het cijfer bij 7 °C uit de folder. Een te groot toestel pendelt en verliest rendement; bij een te klein toestel draait de elektrische weerstand mee en stijgt het verbruik.

Geothermisch met een boring

Een geothermische warmtepomp haalt warmte uit de bodem en heeft geen buitenunit. Een geothermische warmtepomp met boring vraagt een erkend boorbedrijf, een tuin waar de boorwagen kan komen en een diepte die bepaalt of je een omgevingsvergunning nodig hebt. Bij een rijwoning zonder achterdoorgang is die bereikbaarheid vaak het probleem. Verliest de woning nog veel warmte, dan gaat isoleren voor.

Waar de koelkring zit

Bij een monoblock zit de volledige koelkring in de buitenunit en lopen alleen waterleidingen naar binnen; bij een split loopt koudemiddel door de muur. Monoblock of split zet de gevolgen naast elkaar: een monoblock staat best vlak bij de woning en heeft vorstbeveiliging nodig, een split mag verder weg maar vraagt een erkend koeltechnicus.

Het koelmiddel in het toestel

R32 of R290 zet het synthetische F-gas R32 naast propaan, dat brandbaar is en een vrije zone rond de buitenunit vraagt. Vanaf 1 januari 2027 komen er in de EU geen nieuwe lucht-waterwarmtepompen tot 12 kW met R32 meer op de markt, dus lees die gids voor je een offerte aanvaardt. Een R32-toestel dat je al hebt, mag je blijven gebruiken en onderhouden.

Waar het toestel komt en wat het aan stroom kost

Pas als type en koelmiddel vaststaan, kijk je naar de plek en de rekening. Prijzen en de Mijn VerbouwPremie staan telkens in de gids waar de keuze valt.

De plaats van de buitenunit

Waar de buitenunit komt en wat erbij hoort gaat over de afstand tot slaapkamers en buren, de leidingen naar binnen, het buffervat en de vraag of je een vergunning of melding nodig hebt. Wie een omgevingsvergunning moet aanvragen, rekent daar maanden voor in. Kies je propaan, dan komt de vrije zone uit de gids over het koelmiddel erbij.

Het stroomverbruik

Hoeveel stroom een warmtepomp verbruikt rekent het uit je gasfactuur uit en legt COP en SCOP uit, samen met zonnepanelen en het capaciteitstarief. Valt je rekening hoog uit, dan zoek je de oorzaak in dezelfde gids: de elektrische weerstand, te warm water of een te laag voorschot. Warm water alleen met een warmtepomp maken staat bij Warm water en boiler, verwarmen met een airco bij Airco. De overige toestellen staan in de rubriek Verwarming en koeling.

Wanneer een vakman of een keuring in beeld komt

Een warmtepomp plaatst een installateur. Voor Mijn VerbouwPremie moet dat een RESCert-gecertificeerde installateur zijn, of hij valideert de installatie. De regels in de gidsen gelden voor Vlaanderen; ze verschillen per gewest en je gemeente kan eigen voorschriften hebben.

Koelkring en boring

Aan het koelcircuit van een split of van een toestel met R32 werkt alleen een erkend koeltechnicus, bij de plaatsing en bij elk onderhoud of herstel. Een propaanmonoblock komt gevuld uit de fabriek, maar de installateur moet voor brandbare koelmiddelen opgeleid zijn. Een verticale boring voert een erkend boorbedrijf uit.

Elektriciteit, gas en dak

De nieuwe kring in de zekeringkast legt een elektricien aan op een spanningsloze installatie, en een erkend controleorganisme keurt de installatie volgens het AREI voor de warmtepomp draait. De gasleiding naar de oude ketel laat je door de installateur afsluiten. Twijfel je of een plat dak de buitenunit draagt, dan kijkt een architect of ingenieur mee.