Kabelsectie per kring en hoeveel stopcontacten erop mogen
Een kring met stopcontacten krijgt minstens 2,5 mm², een automaat van hooguit 20 A en hooguit acht enkele of meervoudige stopcontacten. Een lichtkring zonder stopcontact mag 1,5 mm² hebben met hooguit 16 A. Voor 32 A heb je 6 mm² nodig, voor 63 A 10 mm². Wasmachine, droogkast, vaatwasser, oven, kookplaat en elk vast toestel vanaf 2.600 W krijgen een eigen kring.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Welke kabelsectie hoort bij welke automaat?
In een woning kies je eerst de automaat en dan de draad die hij mag beschermen. Het AREI zet die koppeling in één tabel, en de keurder legt elke kring ernaast.
De AREI-tabel voor woningen
Voor huishoudelijke installaties legt tabel 4.11 van het AREI vast hoe zwaar de beveiliging op elke doorsnede mag zijn. Een automaat mag één stap zwaarder zijn dan een smeltzekering op dezelfde draad. Hij schakelt bij een kleine overbelasting sneller en nauwkeuriger af.
De sectie, ook draadsectie of doorsnede genoemd, is de oppervlakte van de koperen kern in mm². De diameter is iets anders: een kern van 2,5 mm² is ongeveer 1,8 mm dik, een kern van 6 mm² ongeveer 2,8 mm.
| Doorsnede | Max. automaat | Max. smeltzekering | Gewoon gebruik in een woning |
|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 16 A | 10 A | Lichtkring zonder stopcontact |
| 2,5 mm² | 20 A | 16 A | Stopcontacten, wasmachine, vaatwasser, gemengde kring |
| 4 mm² | 25 A | 20 A | Zwaarder toestel op 25 A, lange kring |
| 6 mm² | 40 A | 32 A | Kookplaat of laadpaal op 32 A, tweede kast op 40 A |
| 10 mm² | 63 A | 50 A | Tweede zekeringkast op 63 A |
| 16 mm² | 80 A | 63 A | Voeding achter een smeltzekering van 63 A |
De automaat beschermt de draad, niet het toestel
Elke draad warmt op als er stroom door loopt. Een automaat schakelt af voordat de isolatie te heet wordt.
Daarom volgt de sectie uit de automaat aan het begin van de kring en niet uit het toestel dat je er vandaag in steekt. Een ledlamp van 8 W op een kring met een automaat van 20 A vraagt dus toch 2,5 mm², want de automaat laat 20 A door voordat hij reageert.
Het AREI vraagt daarnaast dat de kabel de stroom die de kring echt trekt blijvend kan voeren. In een woning valt dat meestal samen met de tabel. Een kabel die over meters in isolatie loopt, of een bundel van tien kabels in één koker, koelt slechter af. Dan rekent de elektricien met een lagere toelaatbare stroom en kiest hij een dikkere draad of een lichtere automaat. Meer over afschakeltijden en curves staat bij hoe een automatische zekering werkt en welke curve je kiest.
1,5 mm² voor verlichting, 2,5 mm² voor stopcontacten
De basisregel van het AREI is streng: een vaste leiding in een woning heeft aders van minstens 2,5 mm².
Op die regel bestaat één uitzondering die je overal tegenkomt. Een kring zonder stopcontact, dus een zuivere lichtkring, mag 1,5 mm² hebben. Het enige stopcontact dat erop mag, is een stopcontact van 2,5 A dat in een verlichtingsarmatuur is ingebouwd. Een gewoon stopcontact op een kabel van 1,5 mm² is daarom een inbreuk, ook als er een automaat van 16 A op staat. Bedienings- en signalisatiekringen, zoals de draden van een drukknop naar een teleruptor of van een thermostaat, mogen dunner zijn: 0,75 of zelfs 0,5 mm². Die kringen voeren geen vermogen naar een toestel.
Smeltzekeringen in een oude installatie
Zitten er nog porseleinen zekeringen in de kast, dan geldt de linkerkolom van de tabel. Op 2,5 mm² hoort dan hooguit een smeltzekering van 16 A, op 1,5 mm² hooguit 10 A. Wie de smeltzekeringen door automaten vervangt, mag op 2,5 mm² naar 20 A, maar alleen als de hele kring werkelijk 2,5 mm² is. Een nieuwe kast die anders is opgebouwd dan de oude, geldt voor het AREI als een belangrijke wijziging: daarna volgt een keuring.
In installaties van vóór 1 oktober 1981 kom je soms draden van 1 mm² tegen. Het AREI laat die in oude installaties in dienst, met een smeltzekering van hooguit 6 A of een automaat van hooguit 10 A. Op de deur van de kast hoort dan een rood-wit etiket met « 1 mm² », « 6 A » en « 10 A », zodat niemand er later een zwaardere beveiliging op zet. Komt er een belangrijke wijziging, dan bekijkt de elektricien of die kring blijft of vervangen wordt.
Kabelcodes als 5G6 en 3G2,5 lezen
De code op een kabel zegt hoeveel aders erin zitten en hoe dik elke ader is. Wie die code kan lezen, ziet in de winkel of op de werf meteen voor welke kring een kabel dient.
Het getal, de G en de x
Het eerste getal is het aantal aders, het tweede de doorsnede van elke ader in mm². De G staat voor groen-geel: één van de aders is de beschermingsgeleider. Een 5G6 heeft dus vijf aders van 6 mm², waarvan één geelgroene. Een 3G2,5 heeft drie aders van 2,5 mm², een 5G10 vijf aders van 10 mm².
Staat er een x in plaats van een G, zoals 3x2,5, dan zit er geen geelgroene ader in. Voor een stopcontact of een metalen toestel neem je altijd een kabel met G. Het aardcontact van het stopcontact moet immers op de beschermingsgeleider aangesloten zijn.
Een « 4 carré kabel » is in de volksmond een kabel met aders van 4 mm²; de volledige code zegt nog hoeveel aders.
Drie, vier of vijf aders
Een kabel met drie aders, zoals 3G1,5 of 3G2,5, hoort bij een monofasige kring: een lijngeleider (bruin), de neuter (blauw) en de beschermingsgeleider (geelgroen). Vijf aders, zoals 5G2,5, 5G4, 5G6 of 5G10, horen bij een driefasige kring met neuter op een 3 x 400 V-net. Daarin zitten drie lijngeleiders in bruin, zwart en grijs, een blauwe neuter en de geelgroene ader.
Een 4G-kabel kom je in twee situaties tegen. Op een driefasig net van 3 x 230 V zonder neuter voert hij drie lijngeleiders en de beschermingsgeleider. Binnen een woning dient een 4G1,5 vaak voor verlichting met een extra geschakelde draad. Denk aan een wisselschakeling of twee lampen op één dubbele schakelaar. Welk net jij hebt, zie je op de teller; de gevolgen lees je bij het verschil tussen een 3 x 230 V- en een 3 x 400 V-aansluiting.
Waarom de geelgroene ader even dik is
In een kabel tot 16 mm² heeft de beschermingsgeleider volgens het AREI dezelfde doorsnede als de andere aders. Bij een isolatiefout loopt de volle foutstroom door die ader tot de automaat of differentieel afschakelt. Een dunne geelgroene draad zou dan zelf het zwakke punt worden. Pas boven 16 mm² mag hij dunner zijn dan de lijngeleiders.
Hoe dik is een 5G6- of 5G10-kabel?
Voor de buis, de doorvoer en de bocht telt de buitendiameter. Een XVB 3G2,5 is ongeveer 10 mm dik en een 5G2,5 ongeveer 11,8 mm. Een 5G4 meet zo’n 12,9 mm, een 5G6 14,2 mm en een 5G10 16,6 mm. Een 5G6 weegt zo’n 430 kg per kilometer, dus ruim 4 kg per 10 meter.
Die dikte maakt het buigen lastig. Een meeraderige XVB buig je met een straal van minstens 12 keer de buitendiameter. Voor een 5G6 is dat ongeveer 17 cm, voor een 5G10 ongeveer 20 cm. Tot 10 mm² zijn de kernen massief, daarboven samengeslagen uit dunnere draden. Leg de kabel ook niet bij vriesweer: de fiche geeft 0 °C als laagste temperatuur bij het plaatsen.
5G6 XVB of 5G6 EXVB
De letters voor de samenstelling zeggen waar de kabel mag liggen. XVB is de grijze installatiekabel voor binnen, in de muur, in een buis of op een kabelgoot. EXVB is de zwarte kabel die met bescherming in de grond mag. Een « 5G6 XVB » is dus vijf aders van 6 mm² voor binnen. Waar welke kabel mag, staat bij de keuze tussen XVB, VOB en EXVB.
Hoeveel stopcontacten op één kring?
Op een nieuwe kring met stopcontacten mogen hooguit acht enkele of meervoudige stopcontacten. Die kring krijgt 2,5 mm² en een automaat van 16 of 20 A.
Acht enkele of meervoudige stopcontacten
Het AREI telt contactdozen, geen stekkerplaatsen. Een dubbel of drievoudig stopcontact telt als één meervoudige contactdoos. Op één kring mag je dus acht dubbele stopcontacten zetten, goed voor zestien stekkers. Een vast toestel, of een groep vaste toestellen met één schakelaar, telt ook als één stopcontact zodra het op zo’n kring hangt.
Tien stopcontacten op één kring zijn in een nieuwe installatie of bij een uitbreiding dus te veel, met een automaat van 16 A evengoed als met een van 20 A. Tel je per zekering, dan kom je op hetzelfde uit: één automaat beschermt één kring, en daarachter mogen acht stopcontacten.
Hoeveel ampère verdraagt een stopcontact?
Een gewoon stopcontact in een Belgische woning is gemaakt voor 16 A bij 230 V. Daarmee kan het blijvend ongeveer 3.680 W leveren (16 x 230). De kring erachter mag met een automaat van 20 A in totaal ongeveer 4.600 W voeren, verdeeld over alle stopcontacten.
Een waterkoker van 2.200 W en een strijkijzer van 2.400 W brengen een 20 A-kring samen op 4.600 W, precies op zijn grens.
Daarom zet het AREI een grens voor vaste toestellen. Elk toestel met een vaste plaats en een vermogen van 2.600 W of meer krijgt een eigen kring. Dat geldt voor een elektrische boiler, een airco of een vaste elektrische radiator van die grootte.
Een kring van 16 A of 20 A?
Op 2,5 mm² mag allebei. De zekering van 20 A geeft wat meer marge voor een keuken of een bureau met veel toestellen. Een automaat van 16 A schakelt eerder af, en dat kan nuttig zijn bij een lange kring waar de spanningsval meetelt. In een kast met nog smeltzekeringen is 16 A het maximum op 2,5 mm².
Een stopcontact van 20 A bestaat in een woning eigenlijk niet. Het stopcontact zelf is 16 A; de 20 A slaat op de automaat van de kring. Een automaat van 25 A op 2,5 mm² is nooit toegelaten; voor 25 A heb je minstens 4 mm² nodig.
Zet de keuken op minstens twee stopcontactkringen, los van de toestellen met een eigen kring. Waterkoker, broodrooster en microgolfoven draaien vaak tegelijk, en zo vallen ze niet samen uit.
Meer dan acht in een oudere installatie
Een bestaande installatie, aangelegd en gekeurd volgens het oude AREI, mag meer dan acht stopcontacten per kring houden. Dat geldt ook voor de oudste installaties van vóór 1 oktober 1981. De voorwaarde is telkens dezelfde: het vermogen van de vaste toestellen op die kring mag niet groter zijn dan wat de kabel toelaat. Komt er bij een verbouwing een nieuwe kring bij, dan volgt die de regel van acht.
Lichtpunten en gemengde kringen
Voor een zuivere lichtkring legt het AREI geen aantal lichtpunten vast. Zodra er een stopcontact bij komt, gelden de regels van een stopcontactkring.
Hoeveel lichtpunten op één kring?
Op een lichtkring van 1,5 mm² met een automaat van 16 A beperkt het vermogen het aantal lampen, niet een getal in het reglement. Met 16 A bij 230 V zit je theoretisch op 3.680 W; met ledlampen van 5 tot 10 W kom je daar nooit aan. Het AREI vraagt wel minstens twee aparte lichtkringen in een woning met meer dan twee lokalen.
Die tweede kring heeft een praktische reden. Valt de enige lichtkring uit, dan staat het hele huis in het donker, ook de trap. Een gangbare verdeling is één lichtkring per verdieping, met de trap en de inkom op een andere kring dan de leefruimte. Zo houd je licht als één kring afslaat.
Stopcontacten en lichtpunten op één kring
Een gemengde kring met verlichting, stopcontacten en vaste toestellen samen is toegelaten. Het AREI behandelt hem dan als een stopcontactkring: 2,5 mm², een automaat van hooguit 20 A en hooguit acht punten. Elk lichtpunt telt als een stopcontact, en een groep spots met één gemeenschappelijke schakelaar telt als één punt.
Een slaapkamer met vier dubbele stopcontacten en twee lichtpunten zit zo op zes punten. Een living met zes stopcontacten, een plafondlicht en een groep van acht spots op één schakelaar zit op acht, en daar houdt het op. Toestellen die een eigen kring moeten krijgen, zoals de wasmachine of de oven, mogen nooit op een gemengde kring.
Wat er verandert met het AREI van 2023
In installaties die sinds 1 juni 2023 worden aangelegd, komen stopcontacten en verlichting allebei achter een differentieel van 30 mA, met hooguit acht kringen per differentieel. Bestaande installaties hoeven daarvoor niet te worden aangepast. Voor de gemengde kring zelf veranderde daardoor weinig, want beide soorten punten horen nu achter dezelfde 30 mA. De voorwaarden voor de gemengde kring staan in Boek 1 van het AREI, vastgesteld bij koninklijk besluit van 8 september 2019.
Een nadeel blijft. Slaat de differentieel of de automaat af door een fout aan een toestel, dan valt in die kamer ook het licht weg. Met genoeg plaats in de kast kies je daarom beter voor aparte licht- en stopcontactkringen. Een gemengde kring past dan in een kleine ruimte zoals een berging of een zolder. Hoe je kringen over de differentiëlen verdeelt, staat bij de 30 mA-differentieel en de acht kringen erachter.
Eigen kringen voor wasmachine, kookplaat en oven
Een reeks toestellen krijgt altijd een eigen kring, met een sectie die past bij hun vermogen.
Welke toestellen een eigen kring krijgen
Het AREI noemt ze bij naam: de wasmachine, de vaatwasmachine, de droogkast, het elektrisch fornuis, de elektrische kookplaat en de elektrische oven. Daarbij komt elk vast toestel van 2.600 W of meer, en de vaste elektrische verwarming op één of meer eigen kringen.
Wasmachine, vaatwasser en droogkast hangen gewoonlijk elk aan een kring van 2,5 mm² met een automaat van 16 of 20 A. Elk toestel krijgt zijn eigen kring, ook al gebruik je ze zelden samen. Een kookplaat en een oven vragen meer; hoeveel, staat op het typeplaatje en in de installatiehandleiding.
Welke kabel voor 32 A?
Een kring op 32 A vraagt minstens 6 mm², bijvoorbeeld een 3G6 voor monofasig. Op 6 mm² mag de automaat tot 40 A gaan. Met 4 mm² kom je niet verder dan 25 A, dus een « 32 A-kabel » van 4 mm² bestaat niet in een woning.
Monofasig op 32 A kun je ongeveer 7.360 W leveren (32 x 230). Dat is de orde van grootte van een volledige inductiekookplaat. Veel kookplaten kun je ook op twee fasen of driefasig aansluiten, met dunnere draad per fase. De mogelijkheden per net lees je bij een kookplaat aansluiten op één of twee fasen.
Kabeldikte voor 63 A
Een automaat van 63 A vraagt minstens 10 mm², bijvoorbeeld een 5G10 voor een driefasige voeding of een 3G10 voor monofasig. Staat er een smeltzekering van 63 A voor, dan moet de kabel minstens 16 mm² zijn. 63 A kom je in een woning tegen als voeding van een tweede zekeringkast of in de hoofdleiding van een zware aansluiting.
Laadpaal, warmtepomp en andere zware toestellen
Voor toestellen met een groot vermogen schrijft de fabrikant in de installatiehandleiding de automaat en vaak ook de minimale doorsnede voor. Een laadpaal van 7,4 kW trekt monofasig 32 A en vraagt dus minstens 6 mm². Driefasig op 11 kW trekt hij op een 3 x 400 V-net 16 A per fase; op een 3 x 230 V-net zonder neuter is dat bijna 28 A. Bij een warmtepomp telt ook de aanloopstroom van de compressor, die de curve van de automaat bepaalt. Kabel, differentieel en vermogen voor de auto staan bij een laadpaal of stopcontact voor je elektrische auto.
Kabel naar een tweede zekeringkast
Een tweede zekeringkast in een garage, een tuinhuis of op een verdieping hangt aan de hoofdkast. Aan het begin van de voedingskabel staat een eigen automaat.
De automaat aan het begin bepaalt de sectie
Ook hier geldt de tabel. Zet de elektricien in de hoofdkast een automaat van 25 A, dan volstaat 4 mm², bij driefasig een 5G4. Op 40 A wordt het 6 mm², op 63 A 10 mm². Bij een driefasige aansluiting gebruik je een vijfaderige kabel, zoals 5G6 of 5G10, zodat de tweede kast ook driefasige toestellen kan voeden.
De kringen in de tweede kast krijgen hun eigen automaten, en de regel van acht stopcontacten per kring geldt daar evengoed. Op het eendraadschema staat de tweede kast als onderverdeling, met de sectie van de voedingskabel erbij. Hoe je een kast indeelt, staat bij een zekeringkast inrichten en uitbreiden.
Lengte telt mee
Een kabel naar een garage achteraan de tuin is al snel 30 tot 50 meter lang. Hoe langer de kabel, hoe meer spanning hij onderweg verliest. Het AREI vraagt dat de spanningsval beperkt blijft volgens de regels van goed vakmanschap en dat de toestellen aan het eind er betrouwbaar op blijven werken, zonder er zelf een percentage op te plakken.
Wie de kabel naar een tuinhuis ontwerpt, rekent daarom de spanningsval mee. Vaak wordt het een maat dikker dan de tabel vraagt, zeker als er een compressor, een lasapparaat of een laadpaal aan het eind hangt. Voor de grond is dat een EXVB in een beschermbuis. De volledige aanleg buiten staat bij elektriciteit naar een tuinhuis of garage trekken.
Een kabel berekenen op lengte en vermogen
Een kabel berekenen gaat in drie stappen. Je zet het vermogen om in stroom, kiest daarbij automaat en sectie en controleert dan de lengte. Het rekenwerk voor een echte installatie doet de elektricien; met de formules hieronder begrijp je zijn keuze.
Van vermogen naar stroom
Monofasig deel je het vermogen door 230 V. Een toestel van 3.500 W trekt dus ongeveer 15,2 A. Driefasig op 3 x 400 V deel je het totale vermogen door 692 (400 x 1,73). Een toestel van 11.000 W trekt zo’n 15,9 A per fase. Bij motoren en warmtepompen komt er een factor bij, want de stroom is daar hoger dan het vermogen doet vermoeden. Neem dan de stroom van het typeplaatje of de handleiding, niet een berekening uit het vermogen.
Van stroom naar automaat en sectie
De automaat kies je gelijk aan of net boven de stroom die de kring trekt, en de sectie volgt uit de AREI-tabel. Bij 15,2 A wordt het een automaat van 16 A op 2,5 mm². Komt er nog een toestel op de kring, dan 20 A. Bij 30 A wordt het een automaat van 32 A op 6 mm².
Ligt de kabel lang in isolatie of in een warme ruimte, dan daalt zijn toelaatbare stroom. Hetzelfde gebeurt met veel kabels samen in één buis. De elektricien past daar een correctie toe en neemt een maat dikker als dat nodig is.
Controle op de lengte met de spanningsval
Monofasig loopt de stroom heen door de lijngeleider en terug door de neuter. De spanningsval is daarom ongeveer 2 x lengte x stroom x 0,0183 gedeeld door de sectie. Die 0,0183 is de weerstand in ohm van 1 meter koper van 1 mm² bij 20 °C; het AREI rekent met 1,83 ohm per kilometer voor een koperdraad van 10 mm². Neem 30 m op 2,5 mm² bij 16 A: 2 x 30 x 16 x 0,0183 / 2,5 = 7,0 V. Dat is 3,1% van 230 V. Met 4 mm² zakt dat naar 4,4 V of 1,9%.
Een kabel die warm wordt door de stroom, heeft een iets hogere weerstand dan bij 20 °C, dus in werkelijkheid valt de spanningsval wat hoger uit. De rekensom toont vooral hoe sterk de lengte doorweegt. Dubbel zo lang is dubbel zoveel verlies, en dubbel zo dik is half zoveel. Voor een gewone kamer in de woning speelt dat nauwelijks, voor een tuinhuis op 40 m of een laadpaal achteraan de oprit wel.
| Voorbeeld | Stroom | Automaat en sectie | Spanningsval bij 20 °C |
|---|---|---|---|
| Stopcontactkring, 15 m | 16 A | 20 A op 2,5 mm² | ± 3,5 V (1,5%) |
| Garage op 30 m | 16 A | 20 A op 2,5 mm² | ± 7,0 V (3,1%) |
| Garage op 30 m, dikker | 16 A | 25 A op 4 mm² | ± 4,4 V (1,9%) |
| Kookplaat, 10 m, monofasig | 30 A | 32 A op 6 mm² | ± 1,8 V (0,8%) |
Een extra kring toevoegen: wat mag je zelf?
Een kring toevoegen in een woning is volgens het AREI een belangrijke uitbreiding. Na het werk keurt een erkend organisme de installatie voordat je ze weer gebruikt.
Belangrijke uitbreiding, eendraadschema en keuring
Het AREI is een federaal reglement en geldt in heel België op dezelfde manier. Het noemt de toevoeging van een kring in een huishoudelijke installatie uitdrukkelijk als voorbeeld van een belangrijke uitbreiding. De verantwoordelijke voor het werk maakt dan het eendraadschema en het situatieplan op, met zijn naam en hoedanigheid. Op het schema staan per kring de sectie, de automaat en het aantal punten.
Daarna volgt de controle door een erkend organisme. Dezelfde keuring komt er bij een nieuwe installatie, een verzwaring van de aansluiting en de verkoop van een woning met een oude installatie. Wat de keurder nakijkt, staat bij de keuring van de elektrische installatie.
Plaats in de kast en achter de differentieel
Een nieuwe kring heeft een vrije plaats op de rail nodig. Valt hij onder 30 mA, dan moet er een differentieel zijn met minder dan acht kringen erachter. Tel op het eendraadschema hoeveel kringen er al achter elke differentieel staan. Zijn het er acht, dan komt er eerst een extra differentieel bij.
Kijk ook naar de hoofddifferentieel en de aansluiting. Een kookplaat van 7 kW of een laadpaal erbij kan meer vragen dan de aansluiting levert. De netbeheerder kan die verzwaren, en daarna volgt opnieuw een keuring.
Werk in de zekeringkast gebeurt spanningsloos: de hoofdschakelaar uit en met een spanningstester gecontroleerd. Een kring aanleggen, aansluiten en in dienst nemen vraagt kennis van het AREI en meetapparatuur voor de isolatie en de werking van de differentieel. Wie dat niet heeft, laat het aan een elektricien.
Wat je zelf kunt voorbereiden
Zelf maak je de lijst van toestellen met hun vermogen. Je zet de gewenste stopcontacten en lichtpunten op een plan en telt de bestaande kringen in de kast. Met die lijst kan de elektricien een prijsofferte maken waarin de sectie, de automaten en de keuring apart staan. Wie het eendraadschema zelf leest of bijwerkt, vindt de symbolen bij een eendraadschema tekenen en bijwerken.
Een kring aanleggen, een automaat vervangen door een zwaardere of een tweede zekeringkast plaatsen laat je doen door een elektricien. Hij kiest sectie en automaat, rekent bij lange kabels de spanningsval na en werkt het eendraadschema bij. Na een belangrijke wijziging of uitbreiding, zoals een extra kring, keurt een erkend organisme de installatie voordat je ze weer in gebruik neemt.
Een extra kring laten aanleggen
Het aanleggen en aansluiten doet de elektricien. Met deze stappen weet je wat je vooraf regelt en wat je bij de oplevering nakijkt.
-
Maak de lijst van toestellen en punten
Noteer per ruimte de stopcontacten, de lichtpunten en de toestellen met hun vermogen van het typeplaatje. Duid aan welke toestellen een eigen kring moeten krijgen: wasmachine, vaatwasser, droogkast, oven, kookplaat en alles vanaf 2.600 W.
-
Tel de bestaande kringen
Leg het eendraadschema naast de kast. Tel per kring de stopcontacten en lichtpunten en per 30 mA-differentieel het aantal kringen. Zo zie je of een nieuwe kring nog achter een bestaande differentieel past.
-
Vraag een prijsofferte met sectie en automaat
Laat per nieuwe kring de sectie, de automaat, het type kabel en de lengte vermelden, en vraag de keuring als aparte post. Bij een kabel naar een tuinhuis of tweede kast vraag je naar de berekende spanningsval.
-
Laat de kring aanleggen en aansluiten
De elektricien trekt de kabel, plaatst de automaat en sluit de punten aan met de kast spanningsloos. Na het werk meet hij de isolatie en test hij de differentieel met de testknop.
-
Controleer het bijgewerkte eendraadschema
Op het schema staat de nieuwe kring met een letter, zijn sectie, zijn automaat en het aantal punten. Kijk of dat klopt met wat in de kast hangt en met wat er in de kamers zit.
-
Laat de installatie keuren
Een erkend organisme keurt de uitbreiding voordat je de kring gebruikt. Bewaar het keuringsverslag en het ondertekende schema bij het dossier van de woning.
Vóór de keuring of na een uitbreiding
In de praktijk
Na de nieuwe keuken hangen tien stopcontacten op één kring
Bij de renovatie zijn er stopcontacten bijgekomen op de bestaande keukenkring. Tel op het eendraadschema en in de kamer de dozen op die kring; een dubbel stopcontact telt als één. Boven acht laat je de kring splitsen in twee kringen van 2,5 mm², elk met een eigen automaat. Komt er een nieuwe kring bij, dan volgt een keuring.
Een automaat van 20 A op een lichtkring van 1,5 mm²
In de kast staat bij de verlichting een automaat van 20 A, terwijl de kabel naar de plafonddozen 1,5 mm² is. Kijk op het eendraadschema welke sectie er vermeld staat en controleer de opdruk op de kabel bij de kast. Klopt het, dan vervangt de elektricien de automaat door een van hooguit 16 A. Hangt er ook een stopcontact aan die kring, dan wordt het een kring van 2,5 mm².
De lamp in de garage achteraan de tuin flikkert als de compressor aanslaat
De garage hangt aan een kabel van 2,5 mm² over 40 meter. Bij het aanslaan van een zwaar toestel zakt de spanning merkbaar. Laat de elektricien de spanningsval berekenen met de werkelijke lengte en stroom. Is ze te groot, dan komt er een dikkere voedingskabel of een aparte kring voor het zware toestel.
In een woning uit de jaren zeventig zitten draden van 1 mm²
Bij het vervangen van een schakelaar zie je dunne draden zonder geelgroene ader. In een installatie van vóór 1 oktober 1981 mag 1 mm² blijven, met hooguit 6 A smeltzekering of 10 A automaat. Kijk welke beveiliging er nu op staat en of het rood-witte etiket voor 1 mm² op de kastdeur zit. Komen er nieuwe punten bij, laat dan die kring vernieuwen met 2,5 mm² en een beschermingsgeleider.
Veelgemaakte fouten
Een zwaardere automaat plaatsen omdat de kring afslaat
Slaat een kring van 2,5 mm² vaak af, dan lost een automaat van 25 of 32 A niets op. De draad mag die stroom niet voeren en warmt op in de muur. Verdeel de toestellen over meer kringen, of laat een eigen kring aanleggen voor het zware toestel.
Een stopcontact aftakken van een lichtkring
Een stopcontact op een kabel van 1,5 mm² naar een plafonddoos maakt van de lichtkring een stopcontactkring met een te dunne draad. Een stopcontact komt op een kring van 2,5 mm², ook als het maar voor een lampje bedoeld is.
De lichtpunten vergeten bij een gemengde kring
Wie op een gemengde kring alleen de stopcontacten telt, komt al snel op tien of elf punten. Elk lichtpunt, of elke groep lampen op één schakelaar, telt mee in de grens van acht.
Veelgestelde vragen
Hoeveel watt mag op een kring van 16 A?
Op 230 V is dat ongeveer 3.680 W samen, op een kring van 20 A ongeveer 4.600 W. Dat is het maximum voor alle toestellen die tegelijk draaien; een kring die lang op die grens zit, verdeel je beter.
Mag een 4G1,5-kabel naar een stopcontact?
Nee, aders van 1,5 mm² zijn alleen toegelaten op kringen zonder stopcontact. Een 4G1,5 dient voor verlichting met een extra geschakelde draad of voor een driefasig toestel met een kleine stroom op een eigen kring.
Welke draaddikte zit er in de zekeringkast zelf?
In de kast volgt de draad dezelfde logica als daarbuiten: hij past bij de beveiliging die ervoor staat. De verbinding van de hoofddifferentieel naar de rijen automaten draagt de stroom van veel kringen samen. Daarom is ze dikker dan een kringdraad of uitgevoerd met een kamrail. Eén uitzondering staat in het AREI: een stopcontact dat in de kast zelf is ingebouwd, bijvoorbeeld op de rail, mag met 1,5 mm² gevoed worden, zolang de beveiliging bij die sectie past. Die bekabeling hoort bij het werk van de elektricien en wordt mee gekeurd.
Is een 10 mm²-kabel nodig voor een gewone woning?
Voor de kringen in huis zelden. Een kabel van 10 mm² dient voor een voeding op 63 A, zoals een tweede zekeringkast of een zware aansluiting. Voor stopcontacten volstaat 2,5 mm², voor verlichting 1,5 mm².
Mag ik zelf de kabelsectie kiezen voor een nieuwe kring?
Je kunt de keuze voorbereiden met de AREI-tabel, maar de verantwoordelijke voor het werk legt ze vast op het eendraadschema. Na de uitbreiding beoordeelt de keurder of sectie, automaat en aantal punten kloppen.
Bronnen
- AREI Boek 1 — Installaties op laagspanning en op zeer lage spanning, geconsolideerde versie (FOD Economie, via Volta)
- Vlaanderen.be — Keuring van je elektrische installatie (AREI)
- Wijzigingen aan het AREI door het KB van 5 maart 2023, presentatie Volta (2023)
- Volta — Fiche 08: Soorten kabels
- Technische fiche XVB Cca-s3,d2,a3 0,6/1 kV, Kabelwerk Eupen (2019)
Verder lezen over dit onderwerp
XVB-kabel, VOB-draad of EXVB: welke kabel waar mag
Welke wachtbuis je voor elektriciteit gebruikt en hoe je ze legt
Elektrische draden veilig verbinden met de juiste klem
