Vliegenraam voor een velux: kiezen, opmeten en plaatsen

Hoe een vliegenraam in een dakraam werkt

Een dakraam heeft een vleugel die draait of naar buiten klapt, en daaraan kan geen gaas hangen. Daarom zit een vliegenraam voor een dakraam vast in de opening van de binnenafwerking. Dat is het kader van gyproc of panelen tussen het raam en het plafond.

Waarom het gaas op de binnenafwerking komt

Bij een gewoon tuimelend dakraam draait de vleugel rond een as in het midden: de onderkant gaat naar buiten, terwijl de bovenkant naar binnen komt. Bij een uitzetraam klapt de hele vleugel naar buiten. Wat aan de vleugel vastzit, beweegt dus altijd mee.

De fabrikanten monteren hun muggengaas daarom op de muur rond het raam, op de aftimmering, en laten het raamkader vrij. Het gaas sluit de volledige opening van de binnenafwerking af. Wat je bestelt, hangt dus af van de maat van die opening en veel minder van het raam.

Plissé, oprolbaar of met klittenband

Voor dakramen bestaan grofweg drie soorten. Een plissé vouwt het gaas als een harmonica in een smal pakket, en je trekt het met een bedieningslat langs twee zijgeleiders naar beneden. Een oprolbaar vliegenraam windt het gaas op rond een as in een cassette bovenaan. Gaas met klittenband kleef je rondom op de binnenafwerking; je trekt het los als je bij het raam moet.

Het originele systeem van de dakraamfabrikanten is oprolbaar. Het gaas zit in een smalle cassette bovenaan, en zijgeleiders met een onderprofiel sluiten de opening aan vier kanten af. In de geleiders schuif je dichtingsstrips, zodat er langs de randen geen kier overblijft.

De bedieningslat zet je helemaal boven of helemaal onderaan, want een tussenstand heeft het systeem niet. Wil je minder licht, dan doe je dat met een gordijn op de vleugel en niet met het gaas.

Bediening binnen handbereik

Bij een tuimelraam zit de greep bovenaan de vleugel, dus achter het gaas. Om het raam te bedienen, schuif je eerst het gaas open en daarna trek je het weer dicht. Een handbediend vliegenraam past daarom vooral bij een dakraam dat je zonder trap bereikt.

Hangt het raam hoog in een nok of boven een trapgat, dan wordt dat elke avond klimwerk. Een elektrisch dakraam bedien je met de schakelaar terwijl het gaas dicht blijft, want het gaas zit los van de vleugel. Bij een handbediend raam buiten bereik zet je het raam aan het begin van de zomer in de stand die je wilt en laat je het gaas dicht.

Welk vliegenraam past op jouw dakraam?

Twee dingen bepalen wat past. Het type en de maat van het raam staan op het typeplaatje. Wat het zwaarst weegt, is de werkelijke opening van de binnenafwerking, want daar komt het gaas.

De code op het typeplaatje aflezen

Een velux-dakraam heeft een identificatieplaatje bovenaan op de vleugel. Soms zie je het pas als je het raam een stukje opent. De drie letters geven het model, bijvoorbeeld GGL, en de code erna is de maat. Er staat ook een productiecode op, waaruit je het bouwjaar afleidt.

Bij een raam van 2013 of later bestaat de maatcode uit twee letters en twee cijfers, zoals CK02 of MK06. De letter vooraan staat voor de breedte, de cijfers voor de hoogte. MK06 is een raam van 78 bij 118 cm.

Andere fabrikanten gebruiken eigen codes. Die staan op een plaatje op een vergelijkbare plek of in de handleiding.

Oude codes omzetten naar de huidige maat

De buitenmaten van velux-dakramen zijn sinds 1942 gelijk gebleven; alleen de codes veranderden. Een raam van vóór 2001 heeft een code van één tot drie cijfers. Een raam uit de periode tot 2012 heeft een letter met cijfers. Met de tabel vind je de huidige code die bij jouw oude raam hoort.

Die code helpt je de juiste reeks te kiezen. Meten blijft nodig. Bij een vliegenraam kan de bestelcode zelfs afwijken van de raamcode, want de opening in het plafond is groter of kleiner dan het raam.

Buitenmaat raam	Vóór 1991	1991–2001	2001–2012	Sinds 2013
55 x 98 cm	GGL 6	GGL 104	GGL C04	CK04
78 x 98 cm	GGL 1	GGL 304	GGL M04	MK04
78 x 118 cm	GGL 14	GGL 306	GGL M06	MK06
94 x 160 cm	GGL 3	GGL 410	GGL P10	PK10
114 x 118 cm	GGL 4	GGL 606	GGL S06	SK06
134 x 98 cm	GGL 7	GGL 804	GGL U04	UK04

De opening meten: breedte A en hoogte B

Meet aan de kamerkant, op de rand waar de cassette en de zijgeleiders komen. De breedte A loopt van de linker- tot de rechterdagkant. De hoogte B loopt van de onderste tot de bovenste dagkant, gemeten langs het schuine plafond.

Neem A bovenaan, in het midden en onderaan, en B links en rechts. Oude binnenafwerkingen staan zelden helemaal haaks. De kleinste maat is je bestelmaat.

Bij de gangbare afwerking loopt de bovenste dagkant horizontaal en staat de onderste verticaal. De opening wordt dan naar de kamer toe breder, en dat is ook de vorm die de handleiding van het originele systeem als beste toont. Rechte, evenwijdige dagkanten gaan ook. Wordt de opening naar de kamer toe smaller, dan past er geen cassette.

De dagkanten moeten bovendien vlak zijn. Een dagkant die bol staat, laat langs de geleider een kier die geen dichtingsstrip helemaal sluit.

Zit er onder het dakraam nog een verticaal gevelelement, of is de opening hoger dan de grootste maat in de maattabel van het systeem? Dan heb je twee vliegenramen nodig met een verbindingsprofiel ertussen. Het ene trek je naar beneden, het andere naar boven.

Bekijk groter ↗

Dakramen waarop het origineel niet past

Sommige dakramen laten geen standaardvliegenraam toe. Bij velux zijn dat de combinaties van twee of drie vensters in één kader, de types GGLS 2-in-1 en 3-in-1. Ook een binnenafwerking die naar de kamer toe smaller wordt, scheef staat of uit losse planken bestaat, biedt geen houvast voor cassette en geleiders. Dan bestel je een universeel gaas op maat of maak je zelf een kader.

Moet de binnenafwerking nog komen, leg de dagkanten dan meteen recht en vlak. Hoe je de dakraamopeningen afwerkt, staat bij een zolder afwerken met gyproc.

Een velux-vliegenraam plaatsen

Een vliegenraam in de binnenafwerking plaats je alleen, met een accuschroefmachine, een ijzerzaag en een rolmeter. De volgorde staat in het stappenplan; drie punten bepalen of het gaas later sluit.

Wat de binnenafwerking moet dragen

De cassette hangt aan beugels midden in de bovenste dagkant, en de geleiders komen met vijzen in de zijkanten. In hout volstaan korte vijzen: de handleiding van het originele systeem rekent op 15 mm voor de beugels en 30 mm voor de geleiders. In steen of bezetting boor je gaten van 6 mm voor pluggen, met vijzen van 40 tot 55 mm.

Gyproc op zich is zacht en houdt een vijs slecht vast. Daar zet je de vijzen in de houten of metalen regel erachter, of je gebruikt pluggen voor holle wanden.

Achter de binnenafwerking loopt het dampscherm. Bij een goed geplaatst dakraam is dat met een aangepaste kleefband luchtdicht op het raamkader aangesloten. Pas daarna komen de afwerkingsplaten.

Een te lange vijs vlak bij het kader prikt door die aansluiting. Kies daarom vijzen die net door de afwerking en in de regel grijpen. Boor ook geen gaten dieper dan nodig.

Zijgeleiders op maat zagen

De cassette heeft een vaste breedte per bestelcode, maar de zijgeleiders kort je in tot de hoogte van jouw opening. Je meet die hoogte in de opening zelf, van de onderste tot de bovenste rand, en niet op de doos. Bij het originele systeem zaag je elke geleider dan op die hoogte plus 25 mm; bij een universeel systeem staat de toeslag in de handleiding.

Zaag haaks, met een fijne ijzerzaag of in een verstekbak, en vijl de braam weg. Een geleider die een paar millimeter te kort is, laat onderaan een kier waar muggen door kruipen.

Ruimte voor de draaiende vleugel

Zet het raam voor je begint in de stand die je in de zomer gebruikt. Kijk dan hoe ver de bovenkant van de vleugel in de opening komt. Een verduisteringsgordijn op de vleugel draait mee.

Het gaas en de cassette blijven daarbuiten, aan de kamerkant van de binnenafwerking. Zo zitten de originele systemen. Aan die regel toets je ook een universeel of zelfgemaakt vliegenraam.

Alternatieven voor een velux-muggengaas

Het originele vliegenraam is één weg. Een universeel gaas op maat, klittenband of een systeem van een andere dakraamfabrikant past soms beter bij een oud raam, een scheve opening of een kleiner budget.

Waar de prijs van afhangt

Prijzen van vliegenramen komen van fabrikanten en winkels, dus je vergelijkt zelf prijsoffertes. Drie dingen bepalen het bedrag. De maat van de opening telt het zwaarst: een grote bestelcode, of twee gazen met een verbindingsprofiel, kost meer dan één klein gaas. Daarna komt het systeem, want een cassette met geleiders en dichtingsstrips is veel meer materiaal dan een rol gaas met klittenband. Laat je het plaatsen, dan betaal je ook de verplaatsing en de werkuren.

Vraag bij elke prijsofferte of de prijs inclusief btw is en of de plaatsing erin zit, zodat je gelijke bedragen naast elkaar legt.

Een universeel vliegenraam op maat

Zonweringsbedrijven en sommige bouwmarkten maken plissé- en oprolbare vliegenramen op de maat van je opening. Ze staan los van het merk van het raam en gaan op dezelfde manier op de binnenafwerking, met een cassette of bovenprofiel en zijgeleiders.

Voor een oud raam, een raam van een merk dat niet meer bestaat of een opening buiten de standaardmaten is dat vaak de netste oplossing.

Geef de kleinste breedte A en hoogte B door, en zeg of de dagkanten schuin uitlopen. Vraag ook na of het systeem voor een schuin vlak gemaakt is: een plissé voor gevelramen hangt verticaal, en in een dakvlak kan het gaas dan doorhangen.

Muggengaas met klittenband

Gaas met klittenband is de goedkoopste oplossing. Je kleeft de haakband rondom op de binnenafwerking, een paar centimeter van de rand, en drukt het gaas erop. Om het raam te bedienen, trek je het telkens los.

Het past dus vooral bij een raam dat de hele zomer in dezelfde stand blijft. Kleef op een droge, stofvrije dagkant, want op stof of oude, krijtende verf hecht de kleeflaag slecht.

Het systeem van een andere dakraamfabrikant

Ook andere fabrikanten van dakramen hebben een eigen muggengaas. Ook dat zit op de aftimmering en niet op het raam. Je bedient het met de hand en het past samen met hun binnen- en buitenzonwering. De fabrikanten geven het op voor hun eigen dakramen.

Heb je een raam van een ander merk, dan beslist ook hier de maat van de opening. Vraag na of de cassette in jouw dagkant past.

Oplossing	Bevestiging	Bediening	Past vooral bij
Origineel vliegenraam van de fabrikant	cassette en geleiders op de binnenafwerking	lat volledig open of dicht	standaardmaat, rechte opening
Universeel vliegenraam op maat	cassette of bovenprofiel met geleiders	lat of koord	oud raam, afwijkende maat
Gaas met klittenband	kleefband rondom op de dagkant	gaas lostrekken	raam dat de hele zomer open staat
Zelfgemaakt kader	draaiknoppen, klemmen of magneten	kader uitnemen	scheve of brede opening, klein budget

Zelf een vliegenraam voor een velux maken

Een vliegenraam voor een dakraam zelf maken lukt goed met een kader van aluminium of hout en gespannen gaas. Hoe je zo een kader bouwt en het gaas met een spie in een groef drukt, staat bij een vliegenraam zelf maken en bevestigen. Bij een dakraam komen er drie dingen bij.

Een kader dat buiten de draaiende vleugel blijft

Het kader komt in of tegen de opening aan de kamerkant. Dieper, bij het raamkader, heeft de vleugel geen ruimte meer om te draaien. Meet daarom eerst hoe ver de vleugel in open stand in de opening komt. Houd het kader daar een paar centimeter vandaan.

De onderste dagkant staat verticaal en de bovenste horizontaal. Daardoor is de opening aan de kamerkant zelden een rechthoek met haakse hoeken. Meet de vier zijden en beide diagonalen.

Zijn de diagonalen ongelijk, dan bouw je het kader op de kleinste maat en dicht je de rand af met een borstel- of schuimstrip. Bij een gekocht systeem doe je dezelfde controle: ook de handleiding van het originele vliegenraam laat beide diagonalen meten voor je de geleiders vastzet.

Bevestigen tegen een schuin plafond

Een kader in een schuin vlak hangt deels boven je hoofd. Magneten alleen houden het bovenaan soms niet, zeker als het gaas door de wind bolt. Zet aan de bovenkant draaiknoppen of klemmen die het kader mechanisch vasthouden. Langs de zijkanten en onderaan sluiten magneten of klittenband de kier.

Een licht aluminium profiel weegt minder dan een houten lat en vervormt minder in de warmte onder het dak. Werk je met hout, kies dan droge, rechte latten en schilder ze voor je het gaas spant.

Wanneer zelf maken loont

Zelf maken loont bij een opening zonder standaardmaat en bij een raam dat de hele zomer open staat. Ook op een zolder waar de afwerking minder telt, is het een goede keuze. Moet je het raam dagelijks bedienen, dan is een plissé met geleiders handiger. Een uitneembaar kader haal je anders elke avond weg, op een trap en boven je hoofd.

Vliegenraam combineren met verduistering of rolluik

Een vliegenraam zit los van de rest van de zonwering, en dat maakt combineren eenvoudig. Van buiten naar binnen is de volgorde altijd dezelfde. Het rolluik of zonnescherm zit buiten op het raam, het verduisteringsgordijn op de vleugel en het vliegenraam op de binnenafwerking.

Verduisteringsgordijn op de vleugel, gaas in de opening

Een verduisterings- of rolgordijn van de dakraamfabrikant klikt in geleiders op de vleugel. Het draait mee als je het raam opent. Het vliegenraam hangt verder naar de kamer toe, zodat beide elkaar niet hinderen. Volgens de fabrikanten past het originele muggengaas bij al hun binnengordijnen.

In een slaapkamer laat je in de zomer het raam op een kier, met gordijn en gaas dicht. Valt er nog licht langs de randen binnen? Dan ligt dat aan de geleiders van het gordijn. Wat je daaraan doet, lees je bij een slaapkamer volledig verduisteren.

Rolluik of zonnescherm buiten op het dakraam

Een rolluik of buitenzonnescherm zit buiten op het raamkader en raakt het vliegenraam niet. Buitenzonwering houdt de zon tegen voor ze het glas bereikt, en daarom helpt ze tegen de warmte op zolder meer dan een gordijn binnen. Hoe een rolluik op zonne-energie werkt, en wat je doet als het niet meer reageert, staat bij een rolluik of zonnescherm voor een dakraam.

's Nachts verluchten met het dakraam open

Het vliegenraam bewijst vooral zijn nut bij nachtverluchting. Op warme dagen houd je ramen en deuren overdag dicht, zodat de warme lucht buiten blijft. Is het buiten 's nachts frisser dan binnen, dan zet je ramen open om de opgestapelde warmte af te voeren.

Een open raam op de zolder werkt daarbij het best. De warme lucht verlaat het huis bovenaan en koelere lucht komt beneden binnen: het schouweffect. Met ramen in tegenover elkaar liggende gevels gaat het nog sneller. Een mechanische ventilatie op het hoogste debiet verplaatst veel minder lucht dan open ramen.

Met gaas in de opening blijft het dakraam de hele nacht open, en de muggen blijven buiten. Wie de zolder ook beter wil beschermen tegen de warmte, vindt meer bij een hellend dak en zolder isoleren.

Een vliegenraam in de binnenafwerking van een dakraam plaatsen

1. 1

   Code aflezen en de opening meten

   Lees de code op het typeplaatje bovenaan de vleugel. Meet aan de kamerkant de breedte A op drie hoogtes en de hoogte B links en rechts. De kleinste maten bepalen de bestelcode; noteer ze samen met het type raam.

2. 2

   De binnenafwerking nakijken

   Controleer of de dagkanten vastzitten en vlak zijn, en zoek met een magneet of een proefgaatje waar de regels achter gyproc zitten. Kies vijzen die net in de regel grijpen. De opening is klaar als een waterpas op de onderkant en de zijkanten nergens een kier van meer dan een paar millimeter toont.

3. 3

   Zijgeleiders op maat zagen

   Meet de hoogte van de opening en zaag elke geleider op de lengte die de handleiding geeft; bij het originele systeem is dat de hoogte plus 25 mm. Zaag haaks en ontbraam de zaagsnede met een vijl. Beide geleiders zijn dan precies even lang.

4. 4

   De cassette bovenaan monteren

   Vijs de beugels midden in de bovenste dagkant, aan de kamerkant van de opening, en klik de cassette erin. Zet het raam in open stand en kijk of de vleugel en een eventueel verduisteringsgordijn vrij blijven van de cassette.

5. 5

   Geleiders en gaas plaatsen

   Zet de zijgeleiders met de onderlat tegen de dagkanten en meet beide diagonalen: zijn ze gelijk, dan staat het geheel haaks en vijs je de geleiders vast. Schuif de dichtingsstrips in de geleiders en knip ze af. Trek de lat helemaal naar beneden: het gaas hoort zonder plooien en zonder kier tegen de onderkant te sluiten.

6. 6

   Testen met het raam open

   Open en sluit het gaas een paar keer, met het raam dicht en in de stand die je in de zomer gebruikt. Kijk ’s avonds met een zaklamp langs de zijkanten en onderaan: valt er nergens licht door een kier, dan sluit het gaas. Een kier langs een bolle dagkant dicht je met een schuimstrip.

Voor je het vliegenraam bestelt

• Het type en de code van het dakraam staan genoteerd, van het typeplaatje bovenaan de vleugel.
• Breedte A is op drie hoogtes en hoogte B links en rechts gemeten, aan de kamerkant van de opening.
• De opening wordt naar de kamer toe breder of heeft evenwijdige dagkanten, en de dagkanten staan nergens bol.
• Zit er een gevelelement onder het raam of is de opening hoger dan de maattabel toelaat, dan staan twee vliegenramen en een verbindingsprofiel op de bestelling.
• De dagkanten zitten vast, en je weet waar achter gyproc de regels lopen.
• In de stand die je in de zomer gebruikt, blijft de bovenkant van de vleugel buiten de plek van de cassette.
• Je weet of je het raam elke dag bedient (plissé met geleiders) of de hele zomer open laat (klittenband of vast kader).
• Bij een raam buiten handbereik is beslist hoe je het bedient: elektrisch raam, stang of een gaas dat dicht blijft.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

De maat van het raam bestellen in plaats van de opening

Wie alleen de code van het raam doorgeeft, krijgt soms een vliegenraam dat te smal of te kort is. De opening aan de kamerkant is immers groter dan het raam. Meet altijd A en B in de opening en bestel op die maat.

Te lange vijzen dicht bij het raamkader

Een vijs die door de dagkant en de regel heen gaat, kan het dampscherm of de kleefband aan het kader doorboren. Daar ontstaat later een luchtlek, soms met condens. Gebruik korte vijzen of pluggen voor holle wanden en blijf met de bevestiging aan de kamerkant van de opening.

Een kader in de draaicirkel van de vleugel

Een zelfgemaakt kader diep in de opening blokkeert de vleugel van een tuimelraam. Soms duwt de vleugel het er bij het openen uit. Zet het raam in open stand voor je meet en houd het kader aan de kamerkant.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Een vliegenraam plaats je zelf. Een vakman komt erbij in drie gevallen. Ontbreekt de binnenafwerking of staat ze scheef, laat dan eerst de dagkanten recht zetten door een schrijnwerker of een plaatser van droogbouw. Een vliegenraam sluit nooit beter dan de opening waarin het zit. Zie je vochtplekken in de dagkant of rond het kader, laat dan eerst het raam en de aansluiting van het dampscherm nakijken door de plaatser of een dakwerker. Hangt het raam hoog boven een trapgat of in een nok, dan werk je op hoogte. Welke trap of rolsteiger daarbij past, lees je bij veilig op hoogte werken met ladders en stellingen. Wie het dakraam zelf wil vervangen of bijplaatsen, vindt meer bij een dakraam of dakkapel plaatsen.

Bronnen

• Provincie Oost-Vlaanderen — Fiche nachtventilatie met inbraakveilig schrijnwerk
• Buildwise — Luchtdichtheid: integratie van een dakvenster (bouwdetail 1204)
• VELUX België — Wanneer, hoe en waarom uw oude VELUX dakvenster vervangen?
• VELUX — Montagehandleiding muggengaas ZIL (VAS 454515)
• VELUX België — Muggengaas voor dakvensters
• Woningpas Vlaanderen — Vermijden van oververhitting
• FAKRO België, Muggengaas voor dakvensters