Waar begin je bij een fundering of een natte kelder?
Onder een woning vallen de beslissingen in een vaste volgorde: eerst de grond, dan de fundering, dan de vraag of er een kelder komt, en pas daarna de bouwput en het water. Deze rubriek wijst je de gidsen over grondwerken, palen, kelder, bouwput, waterdicht maken en pompput, voor wie nieuw bouwt en voor wie een kelder heeft die water laat binnenkomen.

Alle gidsen over fundering en kelder
Een kelder of kruipkelder bouwen bij nieuwbouw
Leg met je architect en studiebureau eerst de dichtheidsklasse vast: klasse 0 tot 3 volgens NBN EN 1992-3. Daarna kies…
Je kelder waterdicht maken, langs binnen of langs buiten
Zoek eerst waar het water vandaan komt: grondwater, een lek, de riolering of condensatie vragen elk een andere aanpak. Langs…
Welke fundering je woning nodig heeft, van strook tot betonslof
Op vaste grond staat een woning op een strookfundering: betonstroken onder de muren, minstens 80 cm onder het maaiveld en…
Grondwerken bij nieuwbouw, van uitzetten tot grond afvoeren
Grondwerken beginnen met de KLIP-plannen en het afgraven van de teelaarde. Daarna zet je de woning haaks uit met een…
Wanneer je woning op palen komt en wat een paalfundering kost
Een woning komt op palen als de draagkrachtige grond te diep ligt voor een strookfundering of putten. Een sondering toont…
Berlinerwand en bemaling: een bouwput stutten en droog houden
Een berlinerwand bestaat uit stalen profielen met meestal houten planken ertussen. Ze houdt de grond van een diepe bouwput tegen…
Pompput en dompelpomp in de kelder plaatsen
Een pompput is een put van ongeveer 50 tot 60 cm breed op het laagste punt van de kelder. Een…
Eerst de grond, dan het type fundering
Wat onder de woning komt, volgt uit de grond.
Je weet nog niet welke fundering past
Begin bij welke fundering je woning nodig heeft. Je leest het verschil tussen een strookfundering, een funderingsplaat met vorstranden en een betonslof op putten of palen, en waarom het grondonderzoek en de stabiliteitsstudie beslissen. Ook de controle vóór het gieten komt aan bod: peil, diepte, wapening en de aardingslus op de bodem van de sleuf.
De graafmachine komt eraan
Dan heb je grondwerken bij nieuwbouw nodig. Ze begint bij wat je regelt voor de eerste spadesteek: de plannen van kabels en leidingen opvragen, het peil vastleggen en het grondonderzoek. Daarna volgen het uitzetten, de teelaarde, de funderingssleuven, het aanvullen in lagen en het afvoeren van grond. Hoe diep de fundering gaat, beslist de ingenieur stabiliteit.
Het grondonderzoek wijst op palen
Ligt de draagkrachtige grond te diep voor stroken of putten, dan komt de woning op palen. Paalfundering en schroefpalen legt uit hoe een sondering toont waar die vaste laag begint, welke palen er bestaan en wat de werf vraagt, van een werkplatform tot een plaatsbeschrijving bij de buren.
Een kelder kies je voor er gegraven wordt
Een kelder maakt de bouwput dieper en brengt het grondwater in beeld. Beide beslis je mee, nog voor de graafmachine komt.
Kelder, kruipkelder of niets onder de vloer
Een kelder of kruipkelder bouwen bij nieuwbouw is de gids voor die keuze. Ze zet de kelder naast de kruipkelder, die ondieper blijft, en naast een vloer op volle grond, die de ruwbouw sneller en goedkoper maakt maar de leidingen in of onder de vloer legt. Twijfel je, kijk dan eerst hoe hoog het grondwater staat: bij hoog grondwater wordt een kelder snel duur. Kies je een kelder, dan volgen de dichtheidsklasse, gegoten of prefab, en de kosten.
De bouwput die bij een kelder hoort
Een diepe put heeft een talud of een stutting nodig, en soms moet het water eruit. Berlinerwand en bemaling gaat over die twee. Een berlinerwand houdt de grond tegen, geen water; staat het grondwater te hoog, dan pomp je het weg met een bronbemaling, die bij een woning meestal een melding vraagt. Ook de buren komen aan bod: een bemaling kan hun grond doen zakken, en de gids legt uit hoe je dat vooraf vastlegt.
Water in een bestaande kelder
Voor een kelder die water laat binnenkomen zijn er drie gidsen, en de volgorde maakt uit.
Eerst weten waar het water vandaan komt
Begin bij je kelder waterdicht maken. Grondwater, een lek, de riolering en condensatie vragen elk een andere aanpak, dus de oorzaak komt vóór het product. Staat er nu water, lees dan eerst wat je meteen doet: stap niet in water dat tot aan stopcontacten of de zekeringkast reikt. Daarna kies je tussen waterdicht maken langs buiten, wat het best werkt maar ruimte en een stabiliteitsadvies vraagt, en langs binnen.
Een drain of een pomp
Een drain langs de funderingsmuren voert water af zonder stroom, maar alleen met een lager punt waar het heen kan; daarover gaat drainage rond het huis en tegen funderingsmuren. Ligt de keldervloer lager dan elke afvoer in de buurt, dan komt er een pomp aan te pas, en daarvoor is een pompput met dompelpomp in de kelder de gids. Drain en pomp sluiten elkaar niet uit. Eerst komt de waterdichting, dan pas de pomp.
Wat je zelf regelt en wat je uitbesteedt
Een fundering en een kelder zijn stabiliteitswerk. De ingenieur stabiliteit kiest het funderingstype en rekent afmetingen en wapening op basis van het grondonderzoek; bij een kelder bepaalt hij met de architect ook de dichtheidsklasse. Wat zo een studie inhoudt, lees je bij stabiliteitsstudie en ingenieur stabiliteit. Een aanbouw tegen een bestaande woning vraagt altijd zijn ontwerp, omdat de bestaande fundering kan verzakken; een aanbouw of een extra verdieping zegt wat daar nog bij komt.
Graafwerk, palen, een gestutte bouwput en een bemaling laat je uitvoeren door een aannemer of een gespecialiseerde firma. Jij vergelijkt offertes en bewaakt de melding of vergunning. In een put van meer dan 1,2 m diep stap je niet zonder talud of beschoeiing. Voor een pomp die voortdurend grondwater wegpompt vraag je bij de dienst omgeving van je gemeente of een melding of vergunning nodig is. Regels verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben.
Elektriciteit in de kelder laat je aan een erkend elektricien. Een stopcontact voor de pomp bijplaatsen of verhogen is een wijziging van de elektrische installatie. De elektricien werkt met de installatie spanningsloos, en bij een belangrijke wijziging keurt een erkend controleorganisme de installatie volgens het AREI. De aardingslus op de bodem van de funderingssleuf legt de aannemer of de elektricien vóór het gieten.
Wat boven de fundering komt, staat bij Beton en chape en Metselwerk, binnen Ruwbouw en structuur.
Rekenhulp
Beton of chape berekenen
Bereken hoeveel beton, stabilisé of chape je nodig hebt voor een vloer, plaat of fundering: in kubieke meter en in liter, met een marge.