Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Dampscherm plaatsen en afplakken aan de warme kant van de isolatie

Door 25 minuten lezen Isolatiematerialen Bijgewerkt

Een dampscherm komt aan de warme kant van de isolatie, dus aan de kamerkant, zonder luchtlaag ertussen. Onder een hellend dak met wol en een dampopen onderdak volstaat een damprem met een Sd-waarde van 2 tot 10 m of een vochtvariabele folie; een compact plat dak krijgt altijd een vochtvariabele folie. Het scherm werkt pas als je elke overlap, aansluiting en doorvoer luchtdicht afkleeft. Bij PUR- of PIR-platen met aluminiumbekleding tape je de naden met aluminium tape.

25 minuten

Wat heb je nodig

Eén tot twee dagen voor 40 m² dakvlak Gemiddeld

Gereedschap

  • nietpistool met roestvrije nietjes
  • scherp breekmes en schaar
  • drukroller voor tape
  • rolmeter en potlood
  • stevige ladder of rolsteiger
  • stofzuiger of borstel om de ondergrond te kuisen

Materiaal

  • dampscherm, damprem of vochtvariabele folie volgens de opbouw
  • systeemtape voor de naden
  • aansluitlijm of aansluitband voor metselwerk en ramen
  • manchetten voor buizen en kabels
  • aluminium tape bij platen met aluminiumbekleding
  • latten voor de leidingspouw

Waarom een dampscherm bij isolatie?

Binnenlucht is in de winter warmer en vochtiger dan buitenlucht. Die waterdamp trekt naar buiten, door de wand of het dak heen, en koelt onderweg af. Waar hij een koud vlak bereikt, slaat hij neer als water.

Condens in de isolatie

In een geïsoleerd dak is de buitenkant van de isolatie in de winter bijna even koud als de buitenlucht. Waterdamp die tot daar raakt, condenseert in de wol, tegen het onderdak of op het hout van de kepers. Natte wol isoleert slechter. Hout dat lang vochtig blijft, kan rotten, en druppels tegen het onderdak lopen terug naar binnen.

Het dampscherm remt die stroom aan de kant waar hij begint. Het is een folie, een plaat of een pleisterlaag aan de kamerzijde van de isolatie. Het laat zo weinig damp door dat wat er toch door raakt, aan de koude kant weer kan wegdrogen.

Diffusie en lekken door kieren

Damp gaat op twee manieren door een constructie. Bij diffusie dringt hij langzaam door het materiaal zelf. Bij convectie stroomt vochtige lucht mee door kieren en gaten, en dat gaat veel sneller. Door één lek van 2 bij 2 cm kan tot honderd keer meer waterdamp de isolatie in dan door diffusie.

Een dampscherm draait dus minstens even goed om luchtdichtheid als om dampdichtheid. Een folie met een hoge dampweerstand en open naden doet het slechter dan een eenvoudige folie die overal netjes is afgeplakt.

Een spleet kost ook isolatiewaarde. Een wand met 14 cm wol haalt in theorie een R-waarde van 4 m²K/W. Met een spleet in het dampscherm blijft daar ongeveer 0,8 van over, zoveel als 3 cm isolatie.

Wanneer heb je een dampscherm nodig?

Je hebt een apart dampscherm nodig als de isolatie zelf dampopen is: glaswol, rotswol, cellulose, vlas, houtvezel en andere wollige of vlokvormige isolatie. Bij wol tussen de kepers, een voorzetwand met wol of wol tussen de balken van een zoldervloer hoort het er altijd bij.

Cellenglas en XPS houden zelf veel damp tegen, net als PUR- en PIR-platen met een aluminiumbekleding. In een gewone slaapkamer of living volstaat zo een plaat, op voorwaarde dat je de naden en de randen met aluminium tape afkleeft. In een badkamer met douche, een keuken, een washok met droogkast of een sauna komt er toch een doorlopend apart scherm over het hele vlak, omdat daar veel meer damp vrijkomt. Gespoten PUR tussen de kepers heeft geen bekleding en krijgt altijd een apart dampscherm.

Een capillair actief binnenisolatiesysteem krijgt bewust geen dampscherm: het neemt vocht tijdelijk op en geeft het later weer af. Wanneer dat past, lees je bij een buitenmuur langs binnen isoleren.

Dampscherm als premievoorwaarde

Voor Mijn VerbouwPremie legt Vlaanderen in 2026 het dampscherm ook vast als technische voorwaarde. Isoleer je een hellend dak langs binnen, dan is een dampscherm aan de binnenkant altijd verplicht. Bij PUR- of PIR-platen met een aluminiumfolie moet de continuïteit verzekerd zijn: naden en randaansluitingen zijn met aluminium tape afgeplakt.

Bij een overzetdak, met de isolatie boven op de bestaande dakbedekking, komt er een dampscherm boven de oude bedekking of het oude onderdak; die bedekking zelf telt niet als scherm. Bij een plat dak en bij een zoldervloer is een dampscherm voor de premie aangeraden maar geen verplichting. De overige voorwaarden staan verderop bij de kosten.

Zolder onder een hellend dak met gele minerale wol tussen de houten kepers. Een doorschijnende folie is horizontaal over de kepers gespannen; elke naad tussen twee banen en de rand rond het dakraam zijn met blauwe tape afgeplakt. Bovenaan ligt de wol nog open. Op de houten vloer liggen een rol tape en een drukroller.
De folie loopt haaks over de kepers en elke overlap is over de volle lengte afgekleefd. Bovenaan moet nog een baan komen.

Dampscherm, damprem of vochtvariabele folie

Een folie beoordeel je op zijn µd-waarde, ook Sd-waarde genoemd. Dat is de dikte in meter van een laag stilstaande lucht die evenveel damp tegenhoudt. Hoe hoger de waarde, hoe dampdichter de folie; ze staat op de technische fiche.

De Sd-waarde lezen

Een echt dampscherm houdt bijna alle diffusie tegen en heeft doorgaans een Sd-waarde boven 10 m. Een damprem laat een deel door, met een waarde tussen 2 en 10 m. Hij past bij goed verluchte wanden en bij dampopen isolatie. In de handel gaan de waarden van ongeveer 2 m tot meer dan 200 m.

Belgische bronnen trekken de grens niet overal op dezelfde plek. Test-Aankoop spreekt pas vanaf 30 m van een dampscherm, Buildwise al vanaf 10 m. Vergelijk daarom de Sd-waarde zelf met wat de opbouw vraagt, en kijk minder naar de naam op de rol.

Hoe werkt een vochtvariabele folie?

Een vochtvariabele of vochtgestuurde folie, ook hygrovariabel dampscherm genoemd, verandert van Sd-waarde met de luchtvochtigheid. In de winter is de lucht rond de folie droog: dan sluit hij zich en ligt de waarde hoog. In de zomer opent hij, zodat vocht in de isolatie naar binnen kan uitdrogen. Gangbare folies van dat type schuiven tussen ongeveer 0,25 m en meer dan 10 m.

Die zomerdroging is het voordeel. In de zomer keert de dampstroom immers om, van buiten naar binnen. Een volledig dampdicht scherm houdt het vocht dan in de constructie vast.

Fabrikanten verkopen zulke folies vaak onder een naam met « vario ». De werking is bij elk merk dezelfde; de exacte waarden lees je op de fiche.

Welk type voor welke opbouw?

Een hellend dak met een dampopen onderdak en wol tussen de kepers werkt met een damprem of een vochtvariabele folie. Bij een compact plat dak zit de isolatie tussen de houten balken, onder een dakafdichting die geen damp doorlaat. Die constructie kan alleen naar binnen drogen, dus daar kies je altijd een vochtvariabele folie.

Een ruimte die voortdurend vochtig is of slecht verlucht wordt, krijgt een dampscherm met een hoge Sd-waarde. Denk aan een zwembad, een sauna of een badkamer zonder afzuiging. Voor een gewone living of slaapkamer bestaat er geen vaste beste waarde. Daar beslist de rest van de opbouw: hoe dampopener het onderdak, hoe meer ruimte je hebt voor een damprem. Hoe vochtig jouw binnenlucht is, lees je bij de luchtvochtigheid in huis.

TypeSd-waardeWaar het past
Damprem2 tot 10 mhellend dak met dampopen onderdak, goed verluchte ruimte
Dampschermmeer dan 10 m, tot 200 m en meerzeer vochtige ruimte, zwembad, sauna
Vochtvariabele folieongeveer 0,25 m (zomer) tot meer dan 10 m (winter)compact plat dak, hellend dak, renovatie
PE-folie (visqueen)hoog, maar overlappen zijn niet lasbaaronder en boven vloerisolatie, eenvoudige wand of dak

De onderdakregel: van dicht naar open

Elke laag in een dak moet naar buiten toe dampopener zijn dan de laag ervoor. Het onderdak laat minstens zes keer meer damp door dan het dampscherm, en liefst vijftien keer meer. Een dampopen onderdak heeft een µd-waarde onder 0,5 m. Zo kan het beetje damp dat toch door het scherm raakt, naar buiten weg.

Ligt er een oud onderdak dat weinig damp doorlaat? Dan kun je het dak toch langs binnen isoleren, met een strenger dampscherm. Blijft de ruimte goed verlucht en rond 20 °C en 50% vochtigheid, dan volstaat klasse E2, met een Sd boven 5 m. Lukt dat niet, dan wordt het klasse E3, met een Sd boven 25 m.

Praktische tip

Werk je de wand af na een damprem of vochtvariabele folie, houd de afwerking dan dampopen. Vinylbehang of een dampdichte verf op de gyproc maakt van de damprem alsnog een dampscherm en blokkeert de zomerdroging.

PE-folie en visqueen als dampscherm

Visqueen is in Vlaanderen de gewone naam voor bouwfolie in polyethyleen, kortweg PE-folie. Ze is goedkoop en houdt als materiaal veel damp tegen. Of ze als dampscherm voldoet, hangt af van waar je ze legt en hoe je ze afwerkt.

Waar PE-folie goed werkt

Harde vloerisolatieplaten op een betonvloer krijgen een PE-folie eronder en erboven. De bovenste folie beschermt de isolatie tegen het water uit de chape en dient meteen als dampscherm aan de warme kant. Een klassieke bouwfolie van 0,2 mm volstaat. Hoe die vloer verder is opgebouwd, staat bij een vloer isoleren op beton of volle grond.

In een hellend dak of tegen een voorzetwand kan PE-folie ook als dampscherm dienen. Voorwaarde is dat ze overal doorloopt en dat de naden afgekleefd zijn met een tape die op PE blijft hechten. Ze is wel volledig dampdicht en laat in de zomer niets terug naar binnen drogen. Bij een dampdicht onderdak of een compact dak kies je daarom een vochtvariabele folie.

Waarom PE-folie tekortschiet op een nieuwe betonnen dakvloer

Een nieuwe betonnen dakvloer of een verse hellingslaag in cementmortel zit nog vol bouwvocht. Dat vocht droogt jarenlang uit naar boven, de dakopbouw in. Op zo een ondergrond is minstens een dampscherm van klasse E3 nodig. Een PE-folie haalt na plaatsing hoogstens klasse E2, ook al is het materiaal zelf zeer dampdicht. Ze scheurt of perforeert gemakkelijk op de werf, en de overlappen en aansluitingen kun je niet lassen. De dakdekker legt daar een dampscherm dat hij volledig verkleeft of last.

PE-folie onder een betonplaat

Een folie onder een betonplaat op volle grond is geen dampscherm in de zin van deze uitleg. Ze houdt het aanmaakwater in het beton en scheidt het beton van de grond. Opstijgend vocht remt ze een beetje af, maar een afdichting is ze niet. Vocht uit de grond pak je aan in de vloeropbouw, met de isolatie en de lagen erboven.

Aan welke kant komt het dampscherm?

Het dampscherm komt altijd aan de warme kant van de isolatie. In een woning is dat de kant van de verwarmde ruimte. Het scherm ligt rechtstreeks tegen de isolatie, zonder luchtlaag ertussen.

Hellend dak en schuine zolderwanden

In een geïsoleerd hellend dak is de volgorde van buiten naar binnen altijd dezelfde. Eerst komen de dakpannen op pan- en tengellatten, dan het dampopen onderdak. Daaronder vult de isolatie de ruimte tussen de kepers volledig. Onder de kepers zit het dampscherm, daaronder latten voor een leidingspouw en daarop de gyproc.

Een luchtlaag tussen de isolatie en het dampscherm laat lucht circuleren. Daardoor presteert de isolatie minder en stijgt het risico op condens. Hoe dik je het dak isoleert, lees je bij een hellend dak en zolder isoleren.

Let op

In oudere daken kan het onderdak of de dakbedekking asbest bevatten. Twijfel je, nagel, boor of zaag er dan niet in. Asbesthoudend onderdak laat je verwijderen door een aannemer die werkt volgens de code van goede praktijk van de OVAM; voor de bijkomende premie voor asbestverwijdering is dat een voorwaarde.

Isoleren in twee lagen

Isoleer je in twee lagen, met een tweede laag onder de kepers, dan mag het dampscherm tussen beide lagen zitten. De laag boven het scherm moet dan een R-waarde hebben die minstens 1,5 keer zo groot is als die van de laag eronder. Bij 12 cm wol tussen de kepers mag er onder het scherm dus hooguit ongeveer 8 cm van dezelfde wol komen. In vochtige ruimtes leg je het scherm wel helemaal aan de kamerkant.

Zoldervloer en verdiepingsvloer

Isoleer je de vloer van een onverwarmde zolder, dan is de warme kant de onderkant: het plafond van de kamers eronder. Op een houten zoldervloer komt het dampscherm eerst op de vloer, met de randen omhoog tegen de muren tot boven de isolatie. Isoleer je tussen de balken langs onder, dan komt het scherm onder de balken en daaronder het plafond.

Een betonnen vloer zonder openingen is zelf lucht- en dampdicht. Het zwakke punt zit dan bij het zolderluik, dat rondom luchtdicht moet aansluiten. De varianten en diktes staan bij een zoldervloer of plafond naar de zolder isoleren.

Binnenmuur en voorzetwand

Bij een voorzetwand met wol tegen een buitenmuur komt het dampscherm tussen de wol en de gyproc, met afgeplakte naden. Kies het daar niet dichter dan de opbouw vraagt. Een te dicht scherm belet de muur om naar binnen uit te drogen, en een gevel die veel regen vangt, heeft die droging nodig.

Welke klasse past, hangt af van de slagregen op de gevel, het type en de dikte van het metselwerk, het binnenklimaat en de isolatiedikte. Die afweging maak je met een hygrothermisch ontwerp of met hulp van een architect.

Doorsnede van een hellend dak tussen de kepers, met buiten boven en binnen onder. Van boven naar onder: een dampopen onderdak, isolatie tussen twee kepers, een zwarte lijn voor het dampscherm, een leidingspouw van ongeveer 5 cm tussen latten en een gyprocplaat. Een donkere pijl van binnen stopt tegen het dampscherm; een rode pijl gaat door een open naad in het dampscherm de isolatie in.Bekijk groter
Het dampscherm zit tussen de isolatie en de leidingspouw. Eén open naad laat vochtige binnenlucht rechtstreeks de isolatie in.

Overlappen en afplakken met tape

Afplakken is het werk waar een dampscherm valt of staat. Een folie die alleen met nietjes vastzit, is niet luchtdicht. Elke naad, elk nietje en elke aansluiting moet je afkleven.

Welke tape voor een dampscherm?

Gebruik de tape die de fabrikant van de folie in zijn systeem opgeeft, of een tape die volgens de fiche bij die folie past. Een kleefband die voor iets anders gemaakt is, zoals verpakkingstape of schilderstape, kan na verloop van tijd loslaten. Een geschikte kleefband op een droge, stofvrije en stabiele ondergrond blijft ook op lange termijn hechten.

Niet alle folies en tapes verdragen uv-licht. Valt er zon door een dakraam op het scherm, laat de afwerking dan geen maanden wachten, of kies een folie en tape die volgens de fiche langer bloot mogen liggen.

Overlappen, nietjes en naden

De banen overlappen met de breedte die op de rol of in de plaatsingsvoorschriften staat. De tape komt in het midden van de overlap, zodat hij op beide banen even breed kleeft. Druk hem stevig aan, liefst met een drukroller; licht aangestreken tape kleeft slecht.

Leg je de banen haaks op de kepers, dan rust elke baan op meerdere kepers en blijft ze vlak hangen terwijl je kleeft. Nietjes zet je in de overlap, zodat de tape ze afdekt. Een nietje buiten de overlap krijgt een stukje tape, want ook een nietgat is een lek.

Aluminium tape bij isolatieplaten

PUR- en PIR-platen met een aluminiumbekleding vormen zelf het dampscherm, maar alleen de plaat. De naden tussen de platen blijven open tot je ze afkleeft. Daarvoor gebruik je aluminium tape, kortweg alu tape, die op de bekleding kleeft en zelf ook dampdicht is.

Plak elke stootvoeg over de volle lengte af, ook in de hoeken en langs de randen. Leg de platen zo strak mogelijk tegen elkaar. Snij je een plaat bij, dan komt de snijkant tegen de volgende plaat en tape je ook die naad.

Hetzelfde geldt voor rollen wol met een aluminiumfolie eraan: zonder afgekleefde stroken en zonder aansluiting op de muur is zo een zolder niet luchtdicht. Waarop je verder let bij het plaatsen van deze platen, staat bij PUR- en PIR-platen.

Aansluitingen en doorboringen dichtmaken

Bij de aansluitingen ontstaan de meeste lekken. Het dampscherm loopt ononderbroken van het dakvlak naar de gevel, rond de gordingen, langs de dakramen en tot aan de vloer.

Aansluiting op muren, gordingen en vloer

Op ruw metselwerk kleeft een folie slecht. Laat de folie daarom een paar centimeter op de muur doorlopen. Daar kleef je ze met aansluitlijm of aansluitband op een vlakke, stofvrije ondergrond, bijvoorbeeld op de bezetting. Een binnenbepleistering van minstens 8 mm is zelf luchtdicht; metselwerk met alleen voegen of een laag verf is dat niet.

Gordingen, nokbalken en spanten die door het scherm steken, krijgen rondom een strook folie of tape op het hout. Onderaan loopt het scherm tot op de vloer of de muurplaat. Ook daar kleef je het af, anders trekt lucht via de voet van het dak de isolatie in.

Dakramen en verluchtingsbuizen

Rond een dakraam kleef je het dampscherm met een aansluitband op het kader, rondom en zonder plooien. Een verluchtingsbuis of kabel door het scherm krijgt een manchet. Dat is een rubberen kraag op een stuk folie, die je om de buis schuift en op het scherm kleeft. Een rookafvoer door een geïsoleerd dak sluit de installateur aan met de onderdelen die bij dat afvoersysteem horen.

Stopcontacten en spots in een leidingspouw

Elk gat voor een kabel, een stopcontact of een inbouwspot is een lek. Daarom komt er onder het dampscherm een leidingspouw: latten met de gyproc erop. Kabels, dozen en spots zitten in die spouw, en het scherm blijft heel. Voor stopcontacten is de spouw minstens 50 mm breed.

Moet een stopcontact toch in een buitenwand zonder spouw, gebruik dan een luchtdichte inbouwdoos. Spots die tot in de isolatie reiken, kosten veel luchtdichtheid; houd ze uit een geïsoleerd dakvlak.

Stopcontacten bijplaatsen of verleggen is een wijziging van de elektrische installatie. Wie eraan werkt, doet dat met de kring spanningsloos. Een belangrijke wijziging laat je keuren.

Let op

Laat het dampscherm niet wekenlang wachten in een bewoonde of verwarmde woning terwijl de isolatie al ligt. Plaats de luchtdichting tegelijk met de isolatie, zeker in het stookseizoen. Anders sluit je vochtige lucht in de constructie in.

Dampscherm bij een plat dak

Bij een plat dak hangt de plaats van het scherm af van waar de isolatie zit. Ligt ze boven op de dakvloer of tussen de balken eronder? Plat dak isoleren is meestal werk voor een dakdekker, maar zo begrijp je de opbouw die hij voorstelt.

Warm dak: het scherm op de dakvloer

Bij een warm dak ligt de isolatie boven op de dakvloer, onder de dakafdichting. Het dampscherm komt dan eerst op de dakvloer, voor de isolatie. Aan de dakranden en rond lichtkoepels trekt de dakdekker het scherm op tot boven de isolatie. Daar sluit hij het aan op de dakafdichting, zodat de isolatie volledig ingepakt zit.

Bij renovatie kan een bestaande, nog dichte dakafdichting soms als dampscherm blijven liggen, met de nieuwe isolatie erop. Welk scherm de dakdekker legt, hangt af van het binnenklimaat, de dakvloer, de isolatie en de bevestiging van de afdichting. Op een nieuwe betonnen dakvloer is het minstens klasse E3.

Compact dak: altijd een vochtvariabele folie

Bij een compact dak zit de isolatie tussen de houten balken en ligt de afdichting rechtstreeks op het dakbeschot. De constructie kan niet naar buiten drogen. Het scherm aan de onderkant moet dus volledig luchtdicht zijn en in de zomer vocht naar binnen laten. Daarom gebruik je hier altijd een vochtvariabele folie, strak tegen de isolatie.

Het risico op condens is groot zodra er ergens een spleet zit. Een plaatselijke blowerdoortest toont of het scherm dicht is voor de afwerking erop komt. Opbouw, diktes en de keuze tussen beide daktypes staan bij een plat dak isoleren.

Wat kost een dampscherm en wie plaatst het?

De folie zelf is een kleine post in een isolatiewerk. Het dichtmaken van alle aansluitingen kost wel tijd, en die arbeid zit in de prijs per m² van de aannemer.

Prijs van isolatiewerk met dampscherm

Test-Aankoop gaf in een dossier met prijzen van oktober 2025 richtprijzen voor isolatiewerk door een vakman, materiaal en plaatsing samen. Wollige isolatie tussen de kepers van een hellend dak kostte ongeveer 75 tot 85 euro per m². Een compact plat dak zat in dezelfde orde, terwijl een warm plat dak 185 tot 310 euro per m² kostte. Of de btw in die bedragen zit, vermeldt de bron niet; vraag het bestek daarom inclusief btw op. Het dampscherm hoort bij die werken; een aparte prijs voor alleen het scherm geeft geen Belgische bron.

Doe je het zelf, dan bepalen vooral het type folie en het aantal aansluitingen wat je uitgeeft. Een vochtvariabele folie kost meer dan PE-folie. Tape, aansluitlijm en manchetten tellen snel op bij een dak met veel dakramen. Hoeveel isolatie je nodig hebt voor een bepaalde R-waarde, reken je uit met de rekenhulp voor de R-waarde van isolatie.

Premie: alleen als een aannemer isoleert

Mijn VerbouwPremie voor het dak geldt in 2026 voor nieuwe dak- of zoldervloerisolatie die een aannemer plaatst, met een Rd-waarde van minstens 4,5 m²K/W. Doe-het-zelfwerk komt niet in aanmerking. De eindfactuur mag bij de aanvraag hoogstens 2 jaar oud zijn, en het bedrag hangt af van je inkomenscategorie.

Regels en premies verschillen per gewest, en gemeenten kunnen eigen voorschriften of premies hebben. Wat hier staat, geldt voor Vlaanderen. De actuele voorwaarden voor je eigen dossier staan op vlaanderen.be.

Zelf plaatsen of laten doen?

Een dampscherm onder een hellend dak of tegen een voorzetwand plaats je met geduld zelf. De moeilijkheid zit in de aansluitingen, minder in het spannen van de folie. Reken je op Mijn VerbouwPremie, dan moet een aannemer de isolatie plaatsen, en dan ook het scherm. Een warm of compact plat dak laat je aan een dakdekker. Twijfel je over de juiste Sd-waarde, bijvoorbeeld door een oud onderdak, laat de opbouw dan door een vakman bepalen. Zekerheid over het resultaat geeft een blowerdoortest, zolang het scherm nog zichtbaar is.

Een dampscherm plaatsen onder een hellend dak

Deze volgorde geldt voor wol tussen de kepers onder een dampopen onderdak, afgewerkt met gyproc op latten. Bij een voorzetwand blijven de stappen gelijk; daar loopt het scherm van vloer tot plafond.

  1. De opbouw en de folie kiezen

    Zoek op de fiche van het onderdak of in de plannen welke µd-waarde het onderdak heeft. Bij een dampopen onderdak, onder 0,5 m, volstaat een damprem of vochtvariabele folie. Bij een dampdicht of onbekend onderdak kies je een strenger scherm of laat je de opbouw nakijken. Koop de tape, aansluitlijm en manchetten die bij de folie horen.

  2. De isolatie laten aansluiten

    De wol vult de ruimte tussen de kepers overal, tot tegen het onderdak en zonder spleten langs het hout. Wol die uitpuilt, duw je terug tot ze gelijk ligt met de onderkant van de kepers. Zo komt de folie er straks strak tegen.

  3. De folie spannen en vastzetten

    Begin onderaan en span de eerste baan haaks op de kepers, met de bedrukte kant naar de kamer als de fiche dat vraagt. Zet de folie met nietjes vast op elke keper. De volgende baan overlapt de vorige met de breedte die op de rol staat, en de nietjes komen in die overlap. De folie hangt nergens los.

  4. De naden afkleven

    Kleef de tape over het midden van elke overlap, over de volle lengte, en druk hem aan met de roller. Dek elk nietje buiten een overlap af met een stukje tape. Strijk met de hand over elke naad: je voelt geen plooi en geen open rand.

  5. Muren, gordingen en dakramen aansluiten

    Laat de folie op de muur doorlopen en kleef ze vast met aansluitlijm op een vlakke, stofvrije ondergrond. Kleef rond gordingen en spanten een strook folie of tape op het hout. Rond een dakraam sluit je aan op het kader met een aansluitband. Onderaan loopt het scherm tot op de vloer of de muurplaat.

  6. Doorvoeren dichten en de leidingspouw plaatsen

    Schuif een manchet over elke buis of kabel die door het scherm gaat en kleef hem op de folie. Vijs daarna de latten voor de leidingspouw door de folie in de kepers en leg kabels en dozen in die spouw. Kijk het scherm een laatste keer na op scheurtjes voor de gyproc erop komt.

Rekenhulp

R-waarde en isolatiedikte berekenen

Bereken de R-waarde van een isolatielaag uit de dikte en de lambdawaarde, en de dikte die je nodig hebt voor een gewenste R-waarde.

Vul je maten in en kies Berekenen.

De rekenhulp berekent de warmteweerstand van één homogene isolatielaag: R = dikte in meter ÷ lambda. De lambdawaarde (λ, in W/mK) staat op de verpakking of de technische fiche. De U-waarde van een volledige wand, een dak of een vloer hangt ook af van de andere lagen, de overgangsweerstanden en onderbrekingen zoals kepers; die berekening maakt een EPB-verslaggever of architect.

Bekijk de volledige uitleg bij deze rekenhulp

Vóór de gyproc op het dampscherm komt

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Natte plekken onder een pas geïsoleerd dak

Na de eerste koude weken zie je natte plekken op de gyproc onder een nieuw geïsoleerd dak. Of je ziet druppels tegen het onderdak als je een dakraam opent. Kijk eerst of de plekken onder naden, dakramen of spots zitten: dat wijst op een lek in het dampscherm. Meet ook de luchtvochtigheid; een kamer die vaak boven 60% zit, belast het dak extra. Open de gyproc plaatselijk, kleef de open naad of aansluiting af en laat de wol drogen voor je het plafond sluit.

Veelvoorkomende situatie

Aluminiumfolie op de isolatie, maar geen tape

Je koopt een woning met een zolder die geïsoleerd is met wol of platen met aluminiumfolie, maar de stroken zijn alleen tegen elkaar geschoven. Haal een plint of een stuk afwerking weg en kijk of de naden en de aansluiting met de muur afgekleefd zijn. Zijn ze open, kleef dan alle naden en randen af met aluminium tape. Bij een grondige renovatie kan er ook een doorlopend dampscherm onder. Voel daarna op een koude, winderige dag langs de randen of er nog tocht is.

Veelvoorkomende situatie

Extra isolatie onder een bestaand dampscherm

Er zit al 8 cm wol met een folie tussen de kepers, en je wilt er een tweede laag onder. Bekijk welke R-waarde de bestaande laag heeft en hoeveel je wilt bijzetten. Heeft de nieuwe laag hooguit twee derde van de R-waarde van de bestaande, dan mag het oude scherm blijven waar het zit. Bij 8 cm wol tussen de kepers is dat ongeveer 5 cm van dezelfde wol eronder. Wil je dikker bijzetten, dan hoort het scherm aan de kamerkant van de nieuwe laag, en laat je een vakman bepalen wat er met het oude scherm gebeurt, want de lagen moeten naar buiten toe dampopener worden. In een badkamer of ander vochtig vertrek zet je geen isolatie onder het scherm.

Veelgemaakte fouten

Het scherm aan de koude kant

Een folie tussen de isolatie en het onderdak sluit de damp in aan de koude kant, precies waar hij condenseert. Het dampscherm hoort aan de kamerkant. Aan de buitenkant komt alleen een dampopen onderdak of windscherm.

Nieten zonder afkleven

Een folie die alleen met nietjes vastzit, houdt diffusie tegen maar lekt lucht langs elke overlap en elk nietje. Kleef elke naad af met de bijpassende tape en dek de nietjes af. Anders isoleert het dak slechter en stroomt er vochtige lucht de wol in.

Spots en dozen door de folie

Een inbouwspot of stopcontact dat rechtstreeks door het dampscherm gaat, maakt een gat waar warme, vochtige lucht het makkelijkst opstijgt. Plaats een leidingspouw onder het scherm en houd alle doorboringen daarin.

Veelgestelde vragen

Hoe plaats je een dampscherm?

Je spant de folie aan de kamerkant tegen de isolatie en zet ze met nietjes vast op de kepers of het regelwerk. De banen overlappen, en elke naad kleef je af met de bijpassende tape. Daarna sluit je de randen met aansluitlijm aan op muren, gordingen en ramen en geef je elke doorvoer een manchet.

Wanneer plaats je het dampscherm?

Meteen na de isolatie, in dezelfde werkfase, en voor de leidingspouw en de gyproc. Plaats je het scherm pas weken later in het stookseizoen, dan trekt vochtige binnenlucht intussen de isolatie in. Het scherm is ook klaar voordat de elektricien de kabels trekt, zodat die in de leidingspouw blijven.

Heb je een dampscherm nodig bij een vloer?

Op een betonvloer komt er een PE-folie onder en boven harde vloerisolatie. De bovenste folie houdt het chapewater tegen en dient als dampscherm; een bouwfolie van 0,2 mm volstaat. Bij een zoldervloer is de onderkant de warme kant, en daar komt het scherm.

Wat is het verschil tussen een dampscherm en een onderdak?

Het dampscherm zit aan de warme binnenkant en remt de damp. Het onderdak zit aan de koude buitenkant: het houdt wind en regen tegen, maar laat damp door. Het onderdak is minstens zes keer, en liefst vijftien keer, dampopener dan het scherm.

Kan een OSB-plaat als dampscherm dienen?

Een OSB-plaat kan dienen als damprem, maar alleen onder twee voorwaarden. De ruimte heeft een gewoon binnenklimaat, rond 20 °C en 50% vochtigheid, en het scherm aan de buitenkant is meer dan tien keer dampopener dan de OSB. Het dampgedrag van OSB verschilt sterk van plaat tot plaat. Is aan die voorwaarden niet voldaan, dan komt er een apart dampscherm bij, en ook bij OSB kleef je alle naden en aansluitingen luchtdicht af.

Wanneer je een vakman inschakelt

Een dampscherm onder een hellend dak of tegen een voorzetwand plaats je zelf als je de opbouw kent. In vijf gevallen schakel je een vakman in. Een warm of compact plat dak legt een dakdekker. Daar hangen het dampscherm, de isolatie en de afdichting samen, en een fout merk je pas als het lekt of condenseert. Bij een oud of onbekend onderdak, bij binnenisolatie van een gevel met veel slagregen of bij een ruimte die voortdurend vochtig is, laat je de nodige Sd-waarde bepalen door een architect of een studiebureau, met een hygrothermisch ontwerp. Zit er mogelijk asbest in het onderdak of de dakbedekking, dan haalt een aannemer het eruit volgens de code van goede praktijk van de OVAM voor je isoleert. Stopcontacten of lichtpunten in de leidingspouw bijplaatsen is een wijziging van de elektrische installatie. Daaraan werk je alleen spanningsloos, en een erkend controleorganisme keurt elke belangrijke wijziging of uitbreiding volgens het AREI. Werk aan de schuine wand van een hoge zolder of boven een trapgat is werk op hoogte: gebruik een stevige rolsteiger of laat het uitvoeren.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids