Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Vloer egaliseren met egaline: beton, chape of hout vlak maken

Door 26 minuten lezen Beton en chape Bijgewerkt

Egaline is een vloeibare egalisatiemortel die zichzelf vlak legt. Op een propere, geprimerde beton- of chapevloer giet je 1 tot 30 mm, met minstens 3 mm op het hoogste punt. Een houten vloer krijgt een vezelversterkte egaline van minstens 10 mm. Reken op ongeveer 1,7 kg poeder per m² per mm. Is het hoogteverschil groter dan 3 tot 5 cm, dan leg je een chape.

26 minuten

Wat heb je nodig

1 dag voor 20 m², plus droogtijd Gemiddeld

Gereedschap

  • rechte aluminium lat van 2 m en een wig of voelermaat
  • laser of waterpasslang en stelpinnetjes
  • betonschuurmachine of haakse slijper met afzuiging, bouwstofzuiger
  • hoge mengkuip en mengspiraal op een traag draaiende boormachine
  • vachtroller voor de primer
  • inox of getande spaan en een stekelroller
  • stekelschoenen of steltjes om in de natte egaline te lopen
  • stofmasker, handschoenen en kniebeschermers

Materiaal

  • primer of hechtgrondlaag die bij de ondergrond past
  • egaline, vezelversterkte egaline of egaline voor buiten
  • randstrook van 5 tot 8 mm
  • plastic voegprofielen voor de bestaande voegen
  • wapeningsnet en schuim of silicone voor een houten vloer

Wat is egaline en wanneer gebruik je het?

Egaline, ook geschreven als « égaline », is een zelfnivellerende egalisatiemortel. Je mengt het poeder met water tot een dunne brij die je op de vloer giet. Die brij vloeit uit tot een vlak oppervlak, zodat je enkele millimeters tot een paar centimeter oneffenheid wegwerkt zonder te reien.

Egaline, egalisatiemortel en zelfnivellerende chape

Achter die drie namen zit hetzelfde principe: een mortel op basis van cement of gips met hulpstoffen die hem vloeibaar maken zonder dat hij ontmengt. « Egaline » is in Vlaanderen de gewone soortnaam, zoals gyproc voor gipsplaat. De naam op de zak zegt weinig. Kijk op de technische fiche naar de laagdikte, de ondergronden waarvoor het product geschikt is en de wachttijd tot je kunt afwerken.

Een gewone egaline is gemaakt voor een laag van 1 tot 30 mm op een stenige ondergrond. Een vezelversterkte egaline gaat tot ongeveer 50 mm en verdraagt meer beweging, waardoor ze ook op hout kan. Een egaline voor buiten is gemaakt voor nieuwe buitenvloeren, mag onbekleed blijven en kan in helling.

Een « zelfnivellerende chape » of vloeichape is dikker: die vervangt de klassieke chape en hoort bij vloeichape en anhydrietchape.

Egaline of chape: de dikte beslist

Egaline maakt een vloer vlak, maar brengt hem nauwelijks op hoogte. Ze is bedoeld als laatste, dunne laag onder een vloerbekleding. Een betonplaat die enkele centimeters te laag ligt of overal scheef staat, breng je eerst met een chape op peil. Daarna maak je ze desnoods met egaline glad. Wat een chape minimaal dik moet zijn, staat bij de dikte van een chape per vloeropbouw.

Egaline is ook geen slijtlaag. Bijna alle egalines voor binnen moeten bedekt worden met tegels, parket, vinyl, tapijt of linoleum. Wie een betonlook als afgewerkte vloer wil, zoekt een gietvloer of gepolierd beton, met een eigen opbouw.

Welke afwerking vraagt welke vlakheid?

De vloerbekleding bepaalt hoe vlak de ondergrond moet zijn. Je meet dat met een rechte lat van 2 m: de grootste kier eronder is de afwijking. Een chape in de normale klasse mag 4 mm afwijken onder die lat. Voor gelijmd parket is dat te veel: daar vraag je 3 mm onder 2 m en 2 mm onder 1 m. Een zwevend parket verdraagt 4 mm onder 2 m.

Een soepele bekleding zoals vinyl, pvc of linoleum is maar enkele millimeters dik en volgt elke bult en elke korrel. Onder zo een vloer is een egalisatielaag daarom vaak nodig, ook op een chape die binnen de normale klasse valt. Vraag de plaatser vooraf welke vlakheid hij nodig heeft en meet zelf na voor je bestelt.

Ondergrond of afwerkingToegelaten kier onder 2 mOnder 1 m
Chape, normale klasse4 mm3 mm
Chape, strenge klasse3 mm2 mm
Ondergrond voor gelijmd parket3 mm2 mm
Ondergrond voor zwevend of genageld parket4 mm3 mm
Lege kamer met bezette muren waarvan de vloer net met grijze egaline is overgoten: het oppervlak is nat, glad en glanzend. Langs de muren loopt een witte randstrook. In de deuropening liggen op een stuk karton een witte mengkuip met een mengspiraal op het deksel, een kleiner emmertje, een inox spaan, een rolmeter en een stekelroller met lange steel.
Verse egaline vloeit uit tot een vlak oppervlak; een randstrook houdt ze los van de muur.

De ondergrond beoordelen voor je egaliseert

Egaline hecht alleen zo goed als de laag eronder. Een vloer die vlak genoeg lijkt maar stoffig, nat of los is, geeft na enkele maanden holle plekken en barsten in de nieuwe bekleding. Drie dingen meet of test je daarom eerst: de vlakheid, de stevigheid en het vocht.

Meten met een lat van 2 m

Leg een rechte aluminium lat van 2 m op de vloer, in de lengte, de breedte en schuin. Schuif een wig of een plaatje met gekende dikte onder de lat waar de kier het grootst is. Duid hoge en lage plekken met krijt aan, zodat je achteraf ziet waar je moet schuren en waar de egaline dikker wordt.

Meet ook het hoogteverschil over de hele kamer, met een laser of een waterpasslang. Die meting bepaalt het materiaal. Een vloer die over 4 m 1 cm afloopt, maar onder de lat vlak is, kan zo blijven voor een vloerbekleding in één ruimte. Komen er tegels die doorlopen naar de keuken, dan moeten beide vloeren wel op hetzelfde peil uitkomen.

Een ruwe betonvloer egaliseren

Een betonplaat of welfsels met druklaag zijn draagvloeren. Hun vlakheid is afgestemd op een chape erboven, niet op een vloerbekleding. De eisen van 3 of 4 mm onder een lat van 2 m gelden voor de chape. Voor de betonplaat zelf verwijst Buildwise naar de betonnormen. Een ruwe betonvloer heeft bovendien vaak een hoogteverschil van een centimeter of meer over de kamer. Moet er ook nog isolatie, vloerverwarming of een vaste afwerkhoogte bij, dan volstaat egaline alleen niet. In een nieuwbouw komt er daarom eerst een uitvullaag en een chape; de volgorde staat bij de vloeropbouw van ruwe vloer tot vloerpas.

Wil je de betonplaat zelf als ondergrond gebruiken, bijvoorbeeld in een garage of berging, dan bepaalt de grootste afwijking wat je doet. Tot ongeveer 30 mm volstaat egaline. Daarboven werk je met een vezelversterkte egaline tot 50 mm of met een hechtende chape. Losse brokken, cementresten en uitstekende wapening haal je eerst weg.

Stevig, proper en droog

Kras met een schroevendraaier over de vloer. Komt er alleen een lijn, dan is de toplaag stevig. Krast hij zand los of ontstaat er een gleuf, dan zit er een zwakke toplaag op die je wegschuurt voor je primer aanbrengt. Een chape van 28 dagen hoort een oppervlaktecohesie van 0,5 N/mm² te halen; zonder trekproef is de krastest een goede eerste aanwijzing.

Vet, verf, oude lijm en cementmelk verwijder je door te schuren en te stofzuigen. Een nieuwe chape moet droog genoeg zijn: reken op ongeveer een week per centimeter dikte bij goede omstandigheden, en meet het restvocht voor je afwerkt. Hoe je dat meet, staat bij de droogtijd van chape en het restvocht.

Een vloer met opstijgend vocht of die voortdurend nat is, is geen ondergrond voor egaline.

Oude vloerbekleding en zwarte lijm

Bij een renovatie ligt er vaak nog vinyl, balatum of tapijt, of je vindt na het uitbreken van tegels resten van lijm. Materiaal dat tussen 1945 en 2001 geplaatst is, kan asbest bevatten. In vloeren zit het vooral in vinyl, in de kartonlaag onder een rolvloer en in de doorgaans zwarte lijm eronder.

Met het blote oog zie je het verschil niet. Een staal dat een erkend labo analyseert, geeft uitsluitsel; zo een analyse kost ongeveer 50 euro (OVAM, 2026). Hoe je het vermoeden bevestigt en wat je dan zelf mag, staat bij asbest in vloeren, vinyl en zwarte lijm. De regels hier zijn die van Vlaanderen: ze verschillen per gewest, en gemeenten kunnen eigen afspraken hebben, bijvoorbeeld over de inzameling.

Let op

Schuur, slijp of schraap oude zwarte lijm of resten van vinyl pas als je weet dat er geen asbest in zit. Asbesthoudende lijm onder vloerbekleding verwijdert alleen een erkende asbestverwijderaar, in een hermetisch afgesloten zone.

Een betonvloer of chape egaliseren

Op beton, een chape of een oude tegelvloer egaliseer je met een gewone egaline. Het gieten zelf gaat snel, want elke zak blijft maar een twintigtal minuten verwerkbaar. De voorbereiding vraagt meer tijd, en ze beslist of de laag blijft hechten.

Waarom een primer nodig is

Een primer of hechtgrondlaag doet twee dingen. Op een zuigende ondergrond zoals beton of chape regelt hij de zuiging, zodat de ondergrond het water niet uit de egaline trekt. Dat water heeft de egaline nodig om uit te vloeien en te binden. Zonder primer krijg je luchtbellen, putjes en een zwakke hechting.

Op een gladde, niet-zuigende ondergrond zoals oude tegels of verf geeft een hechtprimer de egaline grip. Welke primer bij welke ondergrond hoort, staat op de fiche van de egaline. Rol hem gelijkmatig uit zonder plassen en laat hem 1 tot 3 uur drogen. Losse tegels kleef je eerst vast, want egaline houdt een losse tegel niet tegen.

Randstroken en voegen

Langs de muren, rond kolommen en rond leidingen kleef je een soepele randstrook van ongeveer 5 tot 8 mm dik. Zo kan de laag uitzetten zonder tegen het metselwerk te duwen, en loopt de egaline niet in kieren weg. Een deuropening of een overgang naar een andere ruimte sluit je af met een latje of een strook schuim.

Uitzet- en verdelingsvoegen in de chape of de betonplaat neem je over in de egaline, met een plastic profiel op de hoogte van de laag. Hoe groot een veld zonder voeg mag zijn, staat op de fiche. Bij een gewone egaline deel je velden breder dan ongeveer 12 m op. Voor een vezelversterkte egaline op hout of rond vloerverwarming ligt de grens bij 40 m², met een langste kant onder 6 m. Wie een voeg overgiet, krijgt de barst later in de egaline en in de tegels erop.

Mengen en gieten in één keer

Je mengt in een hoge, smalle kuip met een mengspiraal op een traag draaiende boormachine, rond 500 toeren per minuut. Per zak van 20 kg gaat er meestal 3,6 tot 4 liter zuiver water bij; de juiste hoeveelheid staat op de zak. Meng 1 tot 2 minuten, laat het mengsel 2 minuten rusten en meng kort opnieuw. Wie extra water toevoegt om vlotter te werken, krijgt een zwakkere laag die stoft en barst.

Een aangemaakte zak blijft ongeveer 20 minuten verwerkbaar. Giet in banen, vanaf de verste muur naar de deur, en sluit elke nieuwe baan aan terwijl de vorige nog vloeit. Met een getande of vlakke spaan duw je de mortel naar de hoeken.

Een stekelroller haalt de luchtbellen eruit en helpt de banen in elkaar te laten vloeien. Bij meer dan een paar zakken werk je daarom met twee: één mengt, de ander giet en rolt.

Hoeveel egaline heb je nodig?

Het verbruik is ongeveer 1,7 kg poeder per m² per mm dikte. Een kamer van 20 m² met gemiddeld 5 mm egaline vraagt dus 20 × 5 × 1,7 = 170 kg: 9 zakken van 20 kg.

Reken met de gemiddelde dikte, niet met de dunste plek: een holte van 2 cm in een hoek slokt snel een extra zak op.

Bepaal die gemiddelde dikte met je metingen. Leg met de lat of een laser enkele referentiepunten op het gewenste peil, bijvoorbeeld met stelpinnetjes, en meet op elk punt de afstand tot de vloer. Koop een zak extra uit dezelfde productiepartij; een half gevulde baan omdat de laatste zak ontbreekt, is moeilijk te herstellen.

Praktische tip

Zet voor je begint drie of vier stelpinnetjes in de vloer, met de kop op het gewenste peil. Tijdens het gieten zie je dan meteen waar de laag te dun blijft, en je hoeft niet te gissen naar de dikte.

Waaruit de kostprijs van egaliseren bestaat

De grootste post is het poeder. Dat volgt rechtstreeks uit je meting: oppervlakte × gemiddelde dikte × 1,7 kg. Een vloer met gemiddeld 10 mm egaline vraagt dus dubbel zoveel zakken als een vloer met 5 mm. Schuur je eerst de bulten weg, dan daalt de gemiddelde dikte en dus ook het aantal zakken.

Daar komen de primer, de randstrook, de voegprofielen en eventueel de huur van een betonschuurmachine en een bouwstofzuiger bij. Laat je het werk uitvoeren, vraag dan een prijsofferte waarin de voorbereiding, het product en de laagdikte apart staan. Zo vergelijk je offertes op dezelfde vloer: het schuren, kuisen en primeren is vaak meer werk dan het gieten zelf.

Vloer egaliseren van enkele mm tot 5 cm

Hoeveel hoogteverschil je wilt wegwerken, bepaalt het materiaal. Tot enkele centimeters blijft egaliseren een kwestie van een vloeibare mortel; daarboven wordt het een chape.

Welk materiaal bij welke dikte?

Een gewone egaline giet je in één laag van 1 tot 30 mm. Op het hoogste punt van de vloer moet er nog minstens 3 mm liggen; een dunnere laag hecht en draagt slecht. Een vezelversterkte egaline gaat tot ongeveer 50 mm in één laag. Daarom gebruik je ze bij een vloer egaliseren tot 5 cm, of als je vloerverwarming wilt inwerken.

Heb je meer dan 30 mm nodig met een gewone egaline, dan kan een tweede laag zodra de eerste hard is. Zit er meer dan 24 uur tussen, dan zet je eerst opnieuw primer. Boven ongeveer 3 cm loopt het verbruik snel op: 20 m² aan 30 mm is al ruim 1.000 kg poeder. Een hechtende chape is dan meestal de logischere keuze, en bij meer dan 5 cm de enige.

HoogteverschilMateriaalAandachtspunt
1 tot 30 mmegaline (zelfnivellerende egalisatiemortel)overal min. 3 mm, primer eerst
2 tot 50 mmvezelversterkte egalineook op hout en rond vloerverwarming
vanaf 20 tot 30 mmhechtende chape uit zakkenaanbrandlaag of hechtbrug op het beton
meer dan 5 cmtraditionele chapemin. 6 cm, 8 cm bij vloerverwarming
3 tot 15 mm, buitenegaline voor buitenhelling van min. 1,5% houden

Vloer egaliseren met cement en zand

Een oude manier om een vloer te effenen is een dunne laag zand-cementmortel. Dat werkt alleen als hechtende chape: een stugge, aardvochtige mortel op een aanbrandlaag of hechtbrug, aangestampt en afgereid tussen latten. Een kant-en-klare snelchape uit zakken mag hechtend vanaf ongeveer 20 mm, een traditionele chape vanaf ongeveer 30 mm. Dunner dan dat breekt de mortel los of verkruimelt hij.

Zand en cement alleen vloeien niet. Wie losse mortel met veel water aanlengt om een « zelfnivellerend » mengsel te krijgen, maakt een zwakke laag die krimpt en barst. Voor enkele millimeters tot 3 cm gebruik je daarom egaline; voor meer leg je een chape zoals uitgelegd bij chape leggen tussen chapelatten.

Egaliseren op vloerverwarming

Vezelversterkte egaline kan een vloerverwarming met dunne buizen of matten inwerken. Hechtend op een bestaande chape komt er minstens 10 mm boven de buizen. Zwevend op isolatie is dat minstens 25 mm, altijd met een wapeningsnet. De buizen liggen goed vast en zijn tijdens het gieten met water gevuld. De eerste opwarming gebeurt pas na minstens 3 weken, stap voor stap met 5 °C per dag, en altijd voor de vloerbekleding erop komt. Of vloerverwarming in een bestaande woning past, hangt af van de beschikbare hoogte en de warmtebron; dat lees je bij vloerverwarming bij renovatie.

Een houten vloer egaliseren

Een houten vloer werkt: de planken zwellen en krimpen met het vocht in de lucht, en een verdiepingsvloer op balken veert een beetje bij elke stap. Een gewone egaline is daar te stijf voor en barst. Op hout gebruik je een vezelversterkte egaline, en alleen op een vloer die stevig vastligt.

De plankenvloer voorbereiden

Vijs elke loszittende plank vast op de balken en vervang rotte of gebarsten planken. Schuur boenwas, vernis en verf weg, of controleer bij een geverfde vloer of de verf goed hecht. Naden en gaten breder dan 1 mm sluit je met schuim of silicone, zodat de egaline niet naar beneden loopt.

Langs de plinten en rond vaste elementen komt een randvoeg van ongeveer 5 mm in een soepel materiaal. Ligt de vloer uit platen, zoals multiplex of OSB, dan kleef je over elke naad tussen twee platen een strook wapeningsnet van 20 cm breed.

Onder de vloer moet de ruimte verlucht blijven: hout dat aan de onderkant vocht opneemt en bovenaan door de egaline afgesloten wordt, gaat rotten of trekken.

Twee doorsneden langs de muur. Links ligt egaline op een betonplaat of chape: een primer op de ondergrond, een randstrook van ongeveer 8 mm tegen de muur, minstens 3 mm egaline op het hoogste punt en tot 30 mm in een holte, met een vlak bovenvlak. Rechts ligt vezelversterkte egaline van minstens 10 mm op een vastgevijsde plankenvloer op een houten balk, met een randstrook van ongeveer 5 mm, een strook wapeningsnet over een naad en een verluchte ruimte onder de planken.Bekijk groter
Op beton volgt de dikte van de egaline de holtes; op hout komt er een dikkere, vezelversterkte laag op een vaste vloer.

Vezelversterkte egaline van minstens 10 mm

Na een waterwerende primer giet je de vezelversterkte egaline overal minstens 10 mm dik. De vezels houden de laag samen als het hout eronder beweegt. Die 10 mm geldt overal, ook boven de hoogste plank, want boven de naden werkt het hout het sterkst. Tegels kun je na minstens 2 dagen leggen, een andere vloerbekleding na minstens een week, op voorwaarde dat het restvocht laag genoeg is. Een houten vloer egaliseren voor laminaat of klikparket kan ook droog, met een plaatmateriaal dat je op de planken vijst. Hoe dat gaat, staat bij een OSB-vloer leggen.

Chape op een houten vloer weegt zwaar

Egaline op hout is licht: 10 mm is ongeveer 17 kg poeder per m², met het aanmaakwater erbij iets meer. Een chape is een ander verhaal. Een zand-cementmortel weegt ruim 2.000 kg per m³. Een chape van 5 cm legt dus al meer dan 100 kg per m² extra op de balken, nog voor er tegels op liggen. Een oude houten verdiepingsvloer is daar zelden op berekend. Wil je een chape op een houten vloer, laat dan eerst een ingenieur stabiliteit nagaan wat de balken dragen. Die kijkt naar de doorsnede, de overspanning en de staat van het hout. Wat zo een studie inhoudt, staat bij een stabiliteitsstudie bij verbouwen.

Zwaluwstaartplaten op houten balken

Zwaluwstaartplaten zijn stalen platen met een geprofileerde doorsnede in de vorm van een zwaluwstaart. Je legt ze op de houten balken en vult ze met mortel, zodat er een stijve, steenachtige ondergrond ontstaat waarop tegels kunnen. Je ziet ze vooral waar een tegelvloer op een houten verdieping moet komen, zoals in een badkamer boven.

Ook dit systeem weegt meer dan de oorspronkelijke plankenvloer, dus laat je de draagkracht van de balken eerst door een ingenieur beoordelen. De opbouw, de dikte van de vullaag, de wapening en de toegelaten balkafstand verschillen per systeem. Je haalt ze uit de technische fiche van de fabrikant.

Egaliseren buiten

Buiten wordt een vloer nat, bevriest hij in de winter en warmt hij in de zon sterk op. Een egaline voor binnen is daar niet tegen bestand. Voor een terras, een kelderingang of een betonnen pad bestaat een aparte egaline voor buiten.

Welke egaline voor buiten?

Een egalisatiemortel voor buiten giet je op een nieuwe, stevige betonplaat of cementchape, na de bijbehorende primer. Je werkt met een laag van 3 tot 15 mm, plaatselijk tot 20 mm. Het verbruik ligt iets hoger dan binnen, rond 1,8 kg per m² per mm. Anders dan de meeste egalines voor binnen mag ze onbekleed blijven. Tegels kunnen er na 8 tot 12 uur op, vloerverf na 72 uur.

Het grote verschil met binnen is de helling. Een buitenvloer moet water afvoeren, met een helling van minstens 1,5%, weg van de gevel. Dat is 1,5 cm per meter. Een zelfnivellerende mortel zoekt het horizontale vlak, dus kies een product dat in helling mag worden aangebracht en controleer de afloop na het gieten.

Beton buiten egaliseren of opnieuw opbouwen

Egaline buiten maakt een ruw betonoppervlak vlak. De fiches noemen nieuwe buitenvloeren als ondergrond: voor een oud, afgesleten terras vraag je de fabrikant eerst of het product daarop mag. Een terras dat verzakt is, een betonplaat met doorgaande barsten of een plaat zonder helling los je er niet mee op. Daar komt een gewapende chape met de juiste helling en voegen op, of een nieuwe opbouw. Hoe zo een terras is opgebouwd en waarom tegels buiten op een uitgeharde chape komen, staat bij terrastegels leggen op een chape. Giet buiten niet bij vorst of als er binnen 24 uur vorst verwacht wordt. Ook volle zon en droge wind zijn slecht: dan droogt de dunne laag te snel uit en hecht ze slecht.

Chape schuren of effenen

Chape schuren is de omgekeerde weg van egaliseren: je haalt materiaal weg in plaats van het toe te voegen. Vaak combineer je beide. Je schuurt de bulten en de zwakke toplaag weg, en vult daarna de holtes met egaline.

Wanneer schuur je een chape?

Een chape heeft na het drogen vaak een dunne, zachte toplaag van cementmelk. Die laag stoft, krast makkelijk en houdt lijm of egaline slecht vast. Je schuurt ze weg tot je een harde, ruwe ondergrond ziet. Ook een bult van een paar millimeter, een rand bij een chapelat of resten van pleister en mortel schuur je weg.

Onder gelijmd parket en vinyl schuur je de cementmelk ook weg als de chape vlak genoeg is. De lijm hecht op een open, stofvrij oppervlak en niet op een zachte toplaag. Wat de plaatser van de ondergrond verwacht, lees je bij parket leggen op een chape en bij een vinylvloer plaatsen.

Schuren, slijpen of egaliseren

Voor een kamer huur je een betonschuurmachine met een diamantschijf en een aangesloten bouwstofzuiger. Een haakse slijper met een komschijf is goed voor een hoek of een bult, maar laat op een grote oppervlakte golven achter.

Schuren lost bulten op; een holte vul je met egaline. Ligt een chape over de hele kamer te hoog of te scheef, dan schuur je ze niet recht. Dan blijft egaliseren tot een nieuw peil of uitbreken over.

Chape en beton bevatten kwartszand. Bij het droog schuren komt fijn stof vrij dat je niet wilt inademen. Werk met een machine met afzuiging, draag een goed aansluitend stofmasker, en sluit de ruimte af van de rest van de woning. Na het schuren stofzuig je grondig voor de primer erop gaat.

Droogtijd en afwerken op egaline

Egaline droogt veel sneller dan een chape, omdat de laag dun is en de hulpstoffen het water binden. Hoe snel je kunt afwerken, hangt van het product, de dikte en de bekleding af. Alle wachttijden op de fiches gelden bij 20 °C; bij koude worden ze langer.

Hoe lang moet egaline drogen?

Op een gewone egaline kun je na 4 tot 6 uur lopen. Tegels kunnen er meestal na 24 tot 36 uur op. Voor parket, vinyl of tapijt wacht je minstens 48 uur, en bij een dikke laag of koud weer tot enkele weken. Een sneldrogende egaline is na 12 tot 24 uur klaar voor de meeste bekledingen. Een dikke laag op hout of rond vloerverwarming heeft langer nodig.

Voor parket en soepele vloerbekledingen meet de plaatser het restvocht voor hij begint; dat cijfer telt, niet het aantal dagen. Houd ramen de eerste dag dicht of op een kier en zet geen bouwdroger of verwarming op de verse laag. Een te snel drogende bovenkant krimpt en barst.

EgalineLopen naTegels naParket, vinyl, tapijt na
Gewone egaline, 1 tot 30 mm4 tot 6 uur24 tot 36 uur2 tot 20 dagen, na meting
Sneldrogende egaline1 tot 2 uur12 uur24 uur, na meting
Vezelversterkte egaline2 tot 4 uur2 dagen1 tot 3 weken
Egaline voor buiten2 tot 4 uur8 tot 12 uurvloerverf na 72 uur

Barsten, putjes of een hol geluid

Fijne haarscheurtjes over het hele oppervlak wijzen meestal op te veel aanmaakwater of te snel drogen. Ze zijn vaak alleen een probleem onder een soepele bekleding; vul ze dan met een dunne laag na het opnieuw primeren. Een barst die precies boven een voeg in de chape loopt, is een voeg die overgegoten werd. Die zaag je open en neem je over in de bekleding.

Kleine putjes en luchtbellen komen van een zuigende ondergrond zonder of met te weinig primer.

Klinkt de laag hol als je erop klopt met een hamer, dan hecht ze daar niet. Dat gebeurt bij stof, een zwakke toplaag of een vochtige ondergrond. Een holle plek breek je uit tot je op een vaste rand zit, en je herstelt ze na primer met verse egaline.

Een betonvloer of chape egaliseren met egaline

Deze volgorde geldt voor een gewone egaline van 1 tot 30 mm op beton, een chape of oude tegels binnen. Op een houten vloer veranderen de voorbereiding en het product; de rest blijft gelijk.

  1. Meten en de dikte bepalen

    Meet de vloer met een lat van 2 m en een laser, en zet stelpinnetjes op het gewenste peil. Bereken de gemiddelde dikte en het aantal zakken: oppervlakte × dikte in mm × 1,7 kg. Je meting klopt als het hoogste punt nog minstens 3 mm onder het peil ligt.

  2. De ondergrond schuren en kuisen

    Schuur de zwakke toplaag, verf- en lijmresten en de bulten weg, en kleef losse tegels vast. Stofzuig daarna grondig. De ondergrond is goed als een schroevendraaier alleen een kras maakt en er geen stof meer aan je hand blijft.

  3. Randstroken en voegen plaatsen

    Kleef de randstrook van 5 tot 8 mm tegen alle muren, kolommen en leidingen. Zet plastic profielen op de bestaande voegen en sluit de deuropening af met een latje. Wordt het veld groter dan de fiche toelaat, deel het dan op met een verdelingsvoeg.

  4. Primer aanbrengen

    Rol de primer gelijkmatig uit, zonder plassen, en laat hem 1 tot 3 uur drogen volgens de fiche. Hij is klaar als hij niet meer nat glanst en je er met een vinger geen vlek meer uit trekt.

  5. Mengen, gieten en ontluchten

    Meng elke zak met de voorgeschreven hoeveelheid water, 1 tot 2 minuten, laat 2 minuten rusten en meng kort opnieuw. Giet in banen van de verste muur naar de deur, spreid met de spaan en rol de luchtbellen eruit met de stekelroller. Sluit elke baan aan binnen de verwerkingstijd van ongeveer 20 minuten.

  6. Laten drogen en controleren

    Houd de ruimte de eerste dag zonder tocht, zon of bouwdroger. Leg na het uitharden de lat van 2 m opnieuw op de vloer en klop met een hamer op verdachte plekken. De vloer is klaar voor de bekleding als hij vlak genoeg is voor de plaatser, nergens hol klinkt en het restvocht is gemeten.

Rekenhulp

Beton of chape berekenen

Bereken hoeveel beton, stabilisé of chape je nodig hebt voor een vloer, plaat of fundering: in kubieke meter en in liter, met een marge.

Vul je maten in en kies Berekenen.

De berekening gaat uit van een rechthoekig vlak met overal dezelfde dikte. Meet de dikte op meerdere plaatsen: een ondergrond die niet vlak is, vraagt snel meer. Kies de marge zelf; 5 tot 10% is gangbaar. De uitkomst zegt niets over de samenstelling, de wapening of de draagkracht.

Bekijk de volledige uitleg bij deze rekenhulp

Vóór je de vloerbekleding legt

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Een ruwe betonvloer na het uitbreken van oude tegels

Na het uitbreken van een oude tegelvloer blijft er een ruwe betonvloer over met mortelresten en enkele putten. Leg eerst de lat van 2 m en meet de diepste put en het hoogteverschil over de kamer. Blijft alles binnen 30 mm, dan bik je de mortelresten weg, schuurt en stofzuigt de vloer, en giet je na primer een gewone egaline. Is het verschil groter, of moet de vloer hoger komen voor een aansluitende ruimte, dan leg je eerst een hechtende chape en egaliseer je daarna alleen nog de bovenkant.

Veelvoorkomende situatie

Een oude plankenvloer die moet betegeld worden

Op de verdieping liggen oude planken die bij elke stap licht veren, en er moeten tegels op komen. Kijk eerst of de planken veren of de balken: loop over de vloer en voel waar het beweegt. Bewegen alleen planken, dan vijs je ze vast en giet je na een waterwerende primer minstens 10 mm vezelversterkte egaline. Veert de hele vloer tussen de muren, dan is hij te slap voor een harde, broze bekleding, en laat je eerst een ingenieur naar de balken kijken.

Veelvoorkomende situatie

Een nieuwe chape die net niet vlak genoeg is voor parket

De parketlegger meet onder een lat van 2 m kieren van 4 tot 5 mm, terwijl hij 3 mm vraagt voor gelijmd parket. Duid met krijt de bulten en de holtes aan. Schuur de bulten weg; zijn er daarna nog holtes van meer dan 3 mm, dan giet je na primer een dunne egaline over die zones of over de hele vloer. Spreek af dat de parketlegger daarna opnieuw meet en het restvocht bepaalt voor hij lijmt.

Veelgemaakte fouten

Extra water in de egaline

Een dunner mengsel vloeit makkelijker, maar het overtollige water laat bij het drogen een zwakke, stoffige laag met barstjes achter. Houd je aan de hoeveelheid water op de zak, meet het af met een maatemmer en meng elke zak op dezelfde manier.

Gieten zonder primer

Beton en chape zuigen het water uit de egaline voor ze kan uitvloeien. Het resultaat zijn putjes, luchtbellen en een laag die op plekken hol klinkt. Primer elke ondergrond met het product dat de fiche voorschrijft, ook als de vloer er proper uitziet.

Een voeg overgieten

Een uitzet- of verdelingsvoeg in de chape blijft bewegen, ook onder de egaline. Wie er overheen giet, ziet een barst verschijnen recht boven de voeg, en daarna in de tegels. Zet een plastic profiel op elke bestaande voeg en neem die voeg over in de vloerbekleding.

Veelgestelde vragen

Wat is égaline?

Égaline is een andere schrijfwijze van egaline: een zelfnivellerende egalisatiemortel op basis van cement of gips. Je giet ze in een laag van enkele millimeters tot ongeveer 3 cm op een vloer om die vlak te maken voor een vloerbekleding.

Is een zelfnivellerende chape hetzelfde als egaline?

Bijna. Beide vloeien vanzelf vlak, maar een zelfnivellerende chape of vloeichape is bedoeld als volwaardige dekvloer van enkele centimeters dik, vaak rond vloerverwarming. Egaline is een dunne afwerklaag onder een vloerbekleding. Welke dikte een product aankan, staat op de technische fiche.

Kun je egaline onbekleed laten?

Meestal niet. Egaline voor binnen is geen slijtlaag en moet bedekt worden met tegels, parket, vinyl, tapijt of een andere bekleding. Een egaline voor buiten mag volgens de fiche onbekleed blijven of met vloerverf afgewerkt worden.

Kun je egaline gieten op een oude tegelvloer?

Ja, als de tegels vastliggen. Klop elke tegel na, kleef losse tegels opnieuw vast en kuis vet en onderhoudsproducten weg. Op tegels gebruik je een hechtprimer voor gladde ondergronden en giet je overal minstens 3 mm egaline.

Vervangt een egaliserende ondervloer het egaliseren?

Nee, alleen voor kleine oneffenheden. Een egaliserende ondervloer onder laminaat of klikparket vangt een korrel of een kleine rand op, maar een holte of bult van enkele millimeters blijft voelbaar en laat de planken wippen. Een zwevend parket vraagt een ondergrond die onder een lat van 2 m hooguit 4 mm afwijkt.

Wanneer je een vakman inschakelt

Een kamer of een berging egaliseren lukt met wat voorbereiding zelf. In drie gevallen schakel je een vakman in. Ligt er in een woning van vóór 2001 oude vinyl, een rolvloer of zwarte lijm, laat dan eerst een staal analyseren. Bevat het asbest, dan verwijdert een erkende asbestverwijderaar de lijm; als particulier mag je binnen alleen hechtgebonden asbest wegnemen dat intact is en intact blijft. Komt er een chape, zwaluwstaartplaten of een zware tegelvloer op een houten verdiepingsvloer, dan berekent een ingenieur stabiliteit eerst wat de balken dragen. Voor een hele verdieping, of een vloer met vloerverwarming die je wilt inwerken, werkt een vloerder met een mengpomp sneller en gelijkmatiger dan wie zak per zak mengt. Spreek in de prijsofferte de laagdikte, het product en de vlakheidsklasse af die de plaatser van de vloerbekleding vraagt.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids