Ventilatie in huis: bij welke vraag begin je?

Voor het hele huis begin je bij het systeem

Wie bouwt, ingrijpend renoveert of voor het eerst de ventilatie van het hele huis regelt, begint bij het verschil tussen systeem C en systeem D. Bij systeem C komt de verse lucht binnen via roosters en zuigt een ventilator af, bij systeem D blaast ook een ventilator in. Daarmee ligt vast of je roosters in de ramen nodig hebt en hoeveel kanalen je legt. Dezelfde gids zegt wat de EPB in Vlaanderen vraagt: een volledig systeem bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie, bij een gewone verbouwing alleen voorzieningen in de ruimten die je aanpakt. Regels verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben; de gidsen wijzen telkens naar de plek waar je de actuele versie vindt.

Kies je systeem D

Dan volgt wat een ventilatiesysteem D kost en hoe je het zelf plaatst: het legplan van de kanalen, de plek van de unit, geluid en wat je zelf kunt doen. Lees die gids voor de afwerking begint, want de kanalen gaan erin voor de chape en de gyproc komen. Raamroosters zijn bij systeem D overbodig.

Kies je systeem C, of vervang je alleen je ramen

Dan is ventilatieroosters in ramen de volgende gids: of ze verplicht zijn, hoeveel lucht ze moeten doorlaten, welk type je kiest en wat je doet tegen tocht en straatlawaai. Ook wie niets anders doet dan ramen vervangen, vindt daar of een rooster moet. Dat verschilt met en zonder omgevingsvergunning of melding, en Mijn VerbouwPremie stelt een eigen voorwaarde.

De afvoer naar buiten

Een afvoer met ventilator mag door de gevel of door het dak, een kanaal zonder ventilator moet boven het dak uitkomen. Een dakdoorvoer of muurdoorvoer voor ventilatie zegt ook hoe ver de luchtinlaat van de afvoeropening moet liggen en hoe je de doorvoer waterdicht en luchtdicht afwerkt. Ga die afstand na voor je de plek van de unit vastlegt.

Eén ruimte: de badkamer of de kelder

Is maar één ruimte het probleem, dan begin je bij die ruimte.

De badkamer

Een badkamerventilator plaatsen en aansluiten vergelijkt de inbouwventilator, de buisventilator en de ventilator met timer of vochtsensor, en zegt waar je hem hangt en hoe de afvoer naar buiten loopt. Heeft de woning al systeem C of D, dan staat er ook in hoe het afzuigventiel van dat systeem zich verhoudt tot een losse ventilator.

De kelder en de kruipkelder

Een kelder verlucht je anders dan de rest van het huis, want in de zomer kan buitenlucht hem natter maken in plaats van droger. Kelder en kruipkelder verluchten zegt wanneer je best verlucht, hoe groot de roosters zijn, wat je met het keldergat doet en wat een buisventilator in de kelder moet kunnen. Isoleer je de vloer boven een kruipkelder, dan blijven de roosters open: hoe je isoleert staat bij dak en vloer isoleren. Zoek je de oorzaak van natte keldermuren of van schimmel, dan hoort dat bij vocht en schimmel.

Luchtlekken meten en dichten

Een systeem D werkt beter naarmate de woning luchtdichter is, want de lucht gaat dan via de ventielen en de warmtewisselaar naar buiten in plaats van door kieren. Een blowerdoortest laten uitvoeren en luchtdicht bouwen legt uit wat de test meet, of hij verplicht is in Vlaanderen, wanneer je hem laat uitvoeren en hoe je één luchtdichte laag rond het hele huis aanlegt, met folie, tape en de aansluitingen bij ramen, dak en doorvoeren. Het dampscherm en het isoleren zelf staan in de andere deelrubrieken van isolatie, ventilatie en vocht, onder meer bij isolatiematerialen.

Een installatie die al hangt

Staat het systeem er al, dan gaan de vragen over het dagelijks gebruik en over onderhoud.

Instellen, lampjes en storingen

Een ventilatie-unit instellen en storingen oplossen is de gids voor elke dag: welke stand je wanneer kiest, wat een rood of oranje lampje betekent en wat je nagaat bij lawaai, geurhinder of water onder de unit. Of je een unit mag uitzetten staat er ook, en de bediening van gangbare units per fabrikant heeft een eigen sectie.

Filters, ventielen en kanalen

Ventilatie onderhouden loopt de onderdelen één voor één na: filters, ventielen, kanalen, warmtewisselaar en ventilatoren, met wat je zelf doet, wat de installateur doet en wat een onderhoudsbeurt kost. Brandt de filtermelding, lees dan beide gidsen: de ene zegt wat het lampje betekent, de andere welke filter je vervangt en hoe vaak.

Wanneer een vakman of keuring in beeld komt

Het ontwerp van een ventilatiesysteem, de plaatsing en het inregelen van de debieten horen bij een ventilatie-installateur. Bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie stelt de bouwheer ook een ventilatieverslaggever aan, voor het voorontwerp en het prestatieverslag. Een blowerdoortest voor de EPB voert een erkende luchtdichtheidsmeter uit.

Een nieuwe voeding of kring voor een ventilator of unit legt een elektricien spanningsloos aan, en een nieuwe kring wordt gekeurd voor je hem gebruikt. Een doorvoer door het dak is werk op hoogte: zonder stelling met leuning of vaste dakladder laat je het aan een dakwerker. Een opening in een dragende muur, bij een latei of door een keper vraagt eerst een architect of ingenieur stabiliteit. Vermoed je asbest in oude vezelcementplaten of -buizen, laat het dan onderzoeken voor iemand erin zaagt of boort. Staat er een stookketel of een open verbrandingstoestel in de buurt van een afzuiging, laat dan de installateur van dat toestel nagaan of beide samen veilig werken.

Rekenhulp

R-waarde en isolatiedikte berekenen

Bereken de R-waarde van een isolatielaag uit de dikte en de lambdawaarde, en de dikte die je nodig hebt voor een gewenste R-waarde.

Dikte van de isolatie (cm)

Lambdawaarde (λ) (W/mK)

Gewenste R-waarde (m²K/W)

Berekenen

Vul je maten in en kies Berekenen.