Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig en hoeveel mag je leggen?

Door 24 minuten lezen Zonnepanelen, batterij en verbruik Bijgewerkt

Deel je jaarverbruik door ongeveer 870 kWh per kWp: 4.000 kWh vraagt 4,6 kWp, of een elftal panelen van 420 Wp op een zuiddak. Een maximum aantal panelen bestaat niet, wel een maximum omvormervermogen van 5 kVA op een monofasige aansluiting, en boven 10 kVA registreer je je als zelfstandige. Een elektrische wagen van 15.000 km vraagt ongeveer 7 panelen extra, een warmtepomp een elftal.

24 minuten

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig?

Het aantal panelen volgt uit je jaarverbruik. In Vlaanderen levert elke kWp aan panelen op een goed gericht dak ongeveer 850 tot 900 kWh per jaar. Ken je je verbruik, dan weet je het vermogen, en daaruit volgt het aantal.

Van jaarverbruik naar kWp

Kijk eerst hoeveel elektriciteit je op een jaar afneemt. Dat staat op je jaarafrekening of in Mijn Fluvius, en bij een digitale meter zie je het zelfs per kwartier. Neem het gemiddelde van twee of drie jaar, want één koude winter of een jaar thuiswerk vertekent het beeld.

Deel dat verbruik door ongeveer 870 kWh per kWp en je hebt het vermogen dat je nodig hebt. Een gezin dat 3.500 kWh verbruikt, komt zo op 4 kWp. De tabel van Fluvius hieronder rekent met dezelfde verhouding: 4.000 kWh hoort bij 4,6 kWp, 6.000 kWh bij 7 kWp.

Die 870 kWh per kWp is een gemiddelde voor een goed gericht dak, tussen zuidoost en zuidwest met een helling van 30 tot 50°: daar produceren panelen het meest. Op een oost-westdak of bij wat schaduw produceert elke kWp minder, en heb je voor hetzelfde verbruik iets meer panelen nodig.

Bakstenen woning met een donkergrijs pannendak waarop twaalf zwarte zonnepanelen in twee rijen van zes liggen, met vrije pannen langs nok, dakgoot en gevelrand en een schouw op de nok.
Twaalf panelen van ongeveer 420 Wp zijn samen zo’n 5 kWp: genoeg voor een jaarverbruik van ruwweg 4.000 tot 4.500 kWh.

Van kWp naar het aantal panelen

Deel het vermogen door het vermogen van één paneel. De tabel van Fluvius rekent nog met oudere panelen van ongeveer 270 Wp. De panelen die vandaag op woningen komen, halen meestal 400 tot 450 Wp. In het rekenvoorbeeld van de Vlaamse zonnepanelenverplichting staat 12,5 kWp gelijk aan een dertigtal panelen, dus ruim 400 Wp per stuk. Met zulke panelen heb je voor hetzelfde verbruik dus een derde minder stuks nodig.

Een paneel van die klasse meet ongeveer 172 bij 113 cm, dus zo’n 1,9 m². Tel daar een vrije rand bij langs nok, dakvoet en gevelrand, en je weet of het aantal op je dakvlak past.

JaarverbruikVermogenPanelen van ± 270 WpPanelen van ± 420 WpOppervlakte bij 420 Wp
2.000 kWh2,2 kWp85 à 6± 11 m²
3.000 kWh3,5 kWp138 à 9± 17 m²
4.000 kWh4,6 kWp1711± 21 m²
5.000 kWh5,7 kWp2114± 27 m²
6.000 kWh7 kWp2617± 33 m²

Waarom je beter niet het hele dak vollegt

Een installatie die op jaarbasis veel meer produceert dan je verbruikt, levert vooral stroom aan het net. Dat brengt weinig op: de terugleververgoeding daalt en is op sommige momenten zelfs negatief. Een gemiddeld Vlaams gezin dat zijn verbruik niet naar de middag verschuift, gebruikt maar 28% van zijn zonnestroom op het moment zelf. De rest, bijna 2.500 kWh per jaar, gaat het net op. Hoe groter de installatie ten opzichte van je verbruik, hoe lager dat aandeel; een kleinere installatie haalt net een hoger zelfverbruik.

Stem je installatie daarom af op wat je verbruikt, plus wat er de komende jaren zeker bijkomt. Denk aan een elektrische wagen, een warmtepomp of een warmtepompboiler. Wie die toestellen al plant, telt hun verbruik nu mee. Panelen later bijleggen kan, maar dan moet de omvormer het extra vermogen aankunnen; dat lees je bij zonnepanelen bijplaatsen of een installatie uitbreiden.

Hoeveel zonnepanelen mag je plaatsen?

Een maximum aantal panelen bestaat voor een particulier in Vlaanderen niet. De grens ligt bij het vermogen van de omvormer op je aansluiting, en daarnaast bij de vergunning en de staat van je dak.

Monofasig tot 5 kVA

Op een monofasige aansluiting mag je hooguit 5 kVA aan productievermogen plaatsen. Dat is de som van alle omvormers op die aansluiting: zonnepanelen, een hybride omvormer, een windturbine of een warmtekrachtkoppeling. Een hybride omvormer telt mee, ook als er nog geen panelen op hangen.

Een omvormer die alleen een batterij laadt en ontlaadt, telt apart. Zo’n batterij-omvormer mag zelf tot 5 kVA hebben, bovenop de rest. Je herkent hem op de lijst van Synergrid: er staat alleen een kruisje bij « Energy storage ».

Driefasig: tot 10 kVA als particulier

Boven 5 kVA heb je een driefasige aansluiting nodig. Ligt die er nog niet, dan vraag je de ombouw aan via Mijn Fluvius. Ook onder 5 kVA is een driefasige omvormer een goede keuze. Hij verdeelt de stroom gelijk over de drie fasen en valt daardoor minder snel uit.

Boven 10 kVA moet je je als particulier registreren als zelfstandige, met belastingen op de inkomsten uit de injectie. In de praktijk is 10 kVA dus de bovengrens voor een gezinswoning. Boven 25 kVA is een netstudie verplicht vóór de plaatsing, en boven 30 kVA een netontkoppelbeveiliging.

OmvormervermogenWat er geldt
Tot en met 5 kVAMonofasige aansluiting volstaat
Meer dan 5 kVADriefasige aansluiting verplicht
Meer dan 10 kVAParticulier registreert zich als zelfstandige
Meer dan 25 kVANetstudie vóór de plaatsing
Meer dan 30 kVANetontkoppelbeveiliging verplicht

Panelen en omvormer in verhouding

Het vermogen van de panelen in kWp en dat van de omvormer in kVA zijn twee verschillende getallen. In ons klimaat halen panelen hun piekvermogen zelden, en daarom raadt Fluvius onderdimensioneren aan: de omvormer is iets kleiner dan het paneelvermogen. Op een monofasige aansluiting kan dus iets meer dan 5 kWp aan panelen liggen. Hoeveel meer, berekent de installateur voor jouw dak en de omvormer die hij voorstelt.

Vrijgesteld van vergunning, onder voorwaarden

Zonnepanelen op een woning zijn in Vlaanderen vrijgesteld van vergunning als ze in of op het hellende dakvlak liggen. Op een plat dak mogen ze tot hooguit 1 m boven de dakrand komen. Op een gevel geldt een maximum van 4 m² per gevel. De woning moet hoofdzakelijk vergund zijn en de plaatsing mag niet ingaan tegen een verkaveling, een plan of de regels voor erfgoed. Voor panelen in het dakvlak of op een plat dak is geen architect nodig, ook niet als je toch een vergunning moet aanvragen.

Op een dak met asbesthoudende dakbedekking of een asbesthoudend onderdak mag je geen zonnepanelen plaatsen. Twijfel je over oude golfplaten of leien, lees dan eerst hoe je asbest herkent en laat onderzoeken.

Let op

Deze regels gelden in Vlaanderen. Vergunningsregels en de voorwaarden van de netbeheerder verschillen per gewest. Je gemeente kan bovendien eigen voorwaarden opleggen, bijvoorbeeld in een verkaveling. Vraag het bij de dienst omgeving van je gemeente vóór je tekent.

Vermogen per paneel in Wp

Het vermogen van een zonnepaneel staat in wattpiek (Wp) op de technische fiche. Het is een labowaarde: het vermogen onder vaste testomstandigheden met sterk zonlicht, zodat je panelen van verschillende fabrikanten kunt vergelijken.

Wat wattpiek zegt en wat niet

Op een Vlaams dak haalt een paneel dat piekvermogen zelden. De zon staat een groot deel van het jaar laag en vaak achter de wolken, en in de winter zijn de dagen kort. Voor je berekening telt daarom de jaaropbrengst, niet het piekvermogen. Met de vuistregel van 870 kWh per kWp levert een paneel van 420 Wp op een zuiddak ongeveer 365 kWh per jaar. Op een oost- of westdak met een helling van 30° is dat ongeveer 290 kWh.

Grotere panelen of meer panelen?

Panelen met een hoger vermogen zijn meestal ook groter. Wat je vergelijkt, is het vermogen per m²: deel het Wp-getal door de oppervlakte op de fiche. Op een klein dakvlak met een dakvenster en een schouw geeft dat cijfer de doorslag. Daar bepaalt de ruimte hoeveel vermogen je kwijt kunt. Op een groot, vrij dakvlak telt vooral de prijs per Wp. Twee offertes met een verschillend aantal panelen vergelijk je daarom op het totale vermogen in kWp en de prijs per Wp.

Zonnepanelen voor een elektrische auto

Een elektrische wagen die je thuis laadt, kan je jaarverbruik met een paar duizend kWh verhogen. Hoeveel panelen je ervoor bijlegt, reken je uit met twee getallen: je kilometers per jaar en het verbruik van je wagen.

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor een elektrische auto?

Het verbruik in kWh per 100 km staat in de technische fiche van de wagen. De boordcomputer toont wat je in de praktijk verbruikt. Vermenigvuldig het met je kilometers en deel door 100: dat is wat je wagen per jaar vraagt.

Een voorbeeld met aangenomen waarden: een wagen die 17 kWh per 100 km verbruikt en 15.000 km per jaar rijdt, vraagt 2.550 kWh. Bij 870 kWh per kWp heb je daarvoor ongeveer 2,9 kWp nodig, of 7 panelen van 420 Wp. Rijd je 10.000 km, dan volstaan er 5; rijd je 25.000 km, dan zijn het er 12.

Laad je vaak onderweg of op het werk, dan tel je alleen het deel dat je thuis laadt.

Laden als de zon schijnt

Panelen die op jaarbasis je wagen dekken, laden hem nog niet rechtstreeks op. Wie overdag gaat werken en ’s avonds thuis laadt, gebruikt vooral netstroom en levert overdag zijn zonnestroom aan het net. Het meeste haal je uit de extra panelen als de wagen overdag aan de laadpaal staat, bij thuiswerk of in het weekend. Een slimme laadpaal stemt het laadvermogen dan af op wat de panelen leveren.

Wat de laadpaal zelf vraagt aan kring, kabel en keuring, staat bij een laadpaal of stopcontact voor je elektrische auto. Hoeveel een thuisbatterij daarbij toevoegt, lees je bij een thuisbatterij bij je zonnepanelen.

Praktische tip

Twijfel je of er binnen enkele jaren een elektrische wagen komt? Kies dan nu al een driefasige omvormer met reserve. Of laat de installateur schriftelijk bevestigen dat er later panelen bij kunnen op dezelfde omvormer.

Verwarmen met zonnepanelen

Op jaarbasis kun je een warmtepomp perfect met zonnepanelen « dekken », maar de seizoenen werken tegen je. De panelen produceren het meest in de zomermaanden, terwijl de warmtepomp vooral in de winter en ’s ochtends en ’s avonds draait.

Hoeveel panelen voor een warmtepomp?

Een warmtepomp in een goed geïsoleerde woning verbruikt gemiddeld ongeveer 4.000 kWh elektriciteit per jaar. Volgens de tabel van Fluvius vraagt dat 4,6 kWp, of een elftal panelen van 420 Wp bovenop de panelen voor je gewone verbruik. Hoe je het verbruik van je eigen warmtepomp inschat, staat bij het verbruik van een warmtepomp.

Reken die panelen niet als gratis verwarming. Gezinnen met een warmtepomp gebruiken over het jaar maar 22% van hun zonnestroom rechtstreeks. In december en januari ligt dat aandeel wel hoger, rond 55 tot 63%, maar dan produceren de panelen nauwelijks iets. In juni is het maar 19%: veel zon, weinig warmtevraag.

Warm water en de boiler overdag

Water opwarmen is wat zich het best laat verschuiven. Laat een elektrische boiler of een warmtepompboiler tussen 11 en 15 uur opwarmen, met een timer of een energiebeheersysteem. Dan gebruikt hij zonnestroom op het moment dat die er is. Een boiler op nachttarief doet het omgekeerde: bij die gezinnen haalt het zelfverbruik maar 17%. Meer daarover bij een warmtepompboiler en warm water met een warmtepomp.

Accumulatieverwarming en elektrische radiatoren

Oudere woningen met accumulatieverwarming verbruiken 10.000 tot 20.000 kWh per jaar, vooral ’s nachts en in de winter. Zonnepanelen dekken daar weinig van, want het zelfverbruik zakt dan tot 8%. Hangt de accumulatieverwarming aan een aparte meter voor uitsluitend nachttarief, dan zitten de panelen op een andere meter en kan die verwarming zelfs helemaal geen zonnestroom gebruiken. Elektrische radiatoren lopen tegen hetzelfde probleem aan. Wie zo verwarmt, haalt meer uit isoleren en een warmtepomp dan uit extra panelen.

Beste oriëntatie en hellingshoek

Op het zuiden met een helling van 30 tot 50° produceren panelen het meest. Een dak op het oosten of westen levert ongeveer een vijfde minder, maar spreidt de productie over de dag.

Zuid, oost-west of een combinatie

Het verschil tussen de richtingen is kleiner dan veel mensen denken. Op het zuidoosten of zuidwesten verlies je bij 30° helling ongeveer 5%. Op het oosten of westen is het 20%. Pas op het noorden zakt de opbrengst sterk, vooral bij een steil dak.

De beste richting hangt ook af van wanneer je stroom gebruikt. Verbruik je vooral overdag, dan past het zuiden. Kook, was en laad je vooral ’s ochtends en ’s avonds? Dan levert een oost-westopstelling meer stroom op het juiste moment. Dat voordeel haal je alleen als je verbruik echt op die uren valt: in de Vlaamse meting van het zelfverbruik haalden oost-westinstallaties gemiddeld een lager zelfverbruik, bij gezinnen die hun gewoonten niet hadden aangepast. Panelen verdelen over twee dakvlakken mag ook. Panelen met een andere richting horen dan niet in dezelfde reeks: de omvormer heeft per dakvlak een eigen ingang (MPPT).

RichtingHelling 15°Helling 30°Helling 45°Helling 60°
Zuid95%100%100%95%
Zuidoost90%95%90%85%
Zuidwest90%95%95%90%
Oost85%80%75%70%
West85%80%75%70%
Noord75%60%45%35%

Welke hellingshoek?

Op een hellend dak volgen de panelen de helling van het dak. Een gewoon Vlaams pannendak van 35 tot 45° zit dus vanzelf goed. Een vlak dak van 15° geeft op het zuiden nog 95% van de maximale opbrengst. Op het oosten of westen doet een vlakke helling het zelfs beter dan een steile.

Op een plat dak kies je de helling zelf. Panelen schuin op het zuiden geven per paneel het meest, maar ze werpen schaduw op de volgende rij. Reken op ongeveer 2,3 m² dak per m² paneel. Een lage oost-westopstelling legt meer panelen op hetzelfde dak. De keuze en de ballast lees je bij zonnepanelen op een plat dak.

De Zonnekaart als eerste test

Op de Zonnekaart van de Vlaamse overheid tik je je adres in en zie je per dakvlak hoeveel zon er valt. De kaart houdt rekening met de richting, de helling en de schaduw van gebouwen, bomen en een schouw. Groen betekent dat 25 tot 90 m² dak meer dan 1.000 kWh zonlicht per m² per jaar krijgt, geel dat minstens 5 m² boven 800 kWh per m² zit. Ze geeft ook een schatting van de kostprijs en de terugverdientijd, en je kunt er je eigen verbruik en een offerteprijs in invullen.

Lees de kaart wel als een eerste test. Ze steunt op lasermetingen uit 2013 tot 2015: een boom die sindsdien gegroeid is of een nieuwe aanbouw ernaast, ziet ze niet. Dakvensters en panelen die er al liggen, rekent ze niet mee, en over de draagkracht van je dak zegt ze niets. De installateur maakt daarom na een plaatsbezoek een eigen schaduwanalyse.

Schaduw op zonnepanelen

Schaduw kost meer dan de oppervlakte die in de schaduw ligt doet vermoeden. Hoeveel, hangt af van hoe de panelen geschakeld zijn.

Waarom één paneel in de schaduw de rij afremt

Bij een gewone stringomvormer hangen de panelen in serie, als een ketting. De stroom door de hele ketting is zo groot als wat het zwakste paneel nog levert. Een schouw die ’s middags één paneel beschaduwt, remt dus ook de andere panelen van die string.

Een beetje schaduw op een deel van de dag is aanvaardbaar. Schijnt de zon minstens de helft van de dag op een dakdeel, dan kun je daar meestal panelen leggen, op voorwaarde dat je iets regelt voor de uren schaduw. Een dakdeel dat korter zon krijgt, laat je beter leeg.

Optimizers en micro-omvormers

Ligt er onvermijdelijk schaduw op een deel van het dak, dan zijn er twee oplossingen. Een optimizer achter elk paneel laat ieder paneel op zijn eigen beste punt werken, met nog altijd één centrale omvormer. Een micro-omvormer zet per paneel de gelijkstroom om in wisselstroom. Beide kosten extra per paneel, dus ze lonen vooral op een dak met een schouw, een dakkapel of een boom in de buurt.

Een omvormer met twee of meer MPPT-ingangen is een goedkopere tussenweg: je legt de panelen die soms schaduw krijgen op een aparte string. Hoe je de omvormer kiest, lees je bij een omvormer voor zonnepanelen kiezen.

Bomen, schouwen en de winterzon

Kijk naar je dak op een heldere dag in de winter, niet in de zomer. Op 21 juni staat de middagzon in Vlaanderen ongeveer 62° hoog, op 21 december maar 16°. Een boom die in de zomer ruim onder de zonnestralen blijft, werpt in de winter een schaduw van meer dan drie keer zijn hoogte.

In de winter is de productie laag, dus het verlies telt minder dan het lijkt. In maart en oktober staat de zon ook nog laag, en dan is het verlies wel merkbaar.

Hou ook rekening met een boom die nog groeit of met een geplande aanbouw van de buren.

Doorsnede van een woning met zonnepanelen op het zuidelijke dakvlak en een boom aan de zuidkant die hoger is dan de nok. De middagzon van 21 juni staat ongeveer 62 graden hoog en valt over de boom op de panelen. De middagzon van 21 december staat ongeveer 16 graden hoog; de boom beschaduwt dan de onderste rijen panelen.Bekijk groter
In juni schijnt de middagzon over de boom heen; in december valt de schaduw op de onderste rijen.

Glas-glas, indak en zonnepannen

Naast het gewone paneel met een aluminium kader zijn er glas-glaspanelen en indaksystemen. Zonnepannen en zonneleien vervangen de dakbedekking zelf.

Glas-glas of glas-folie

Een gewoon paneel heeft vooraan glas en achteraan een kunststof folie, de backsheet. Een glas-glaspaneel heeft aan beide kanten glas, met de cellen ertussen. Een glas-glaspaneel kan bifaciaal zijn, wat wil zeggen dat het ook licht via de achterkant opvangt.

Dat loont vooral op een plat dak of in de tuin, waar licht via de dakbedekking of de grond tegen de achterkant kaatst. Op een pannendak, waar het paneel vlak boven de pannen ligt, valt er langs achteren weinig te winnen.

Welke uitvoering in jouw offerte staat, lees je op de technische fiche. Vergelijk daar per uitvoering de garanties en het gewicht per paneel, want dat gewicht telt bij een oude dakstructuur of een licht plat dak.

Opdak of indak

Bij een opdaksysteem blijven de pannen liggen en komen de panelen er op haken en rails boven. Dat is de gewone opstelling: het dak blijft de waterdichting, en de panelen kun je later wegnemen voor een herstelling. Bij een indaksysteem haalt de plaatser de pannen weg en vormen de panelen met een eigen onderconstructie en aansluitstukken de dakbedekking.

Indak oogt strakker en past vaak bij nieuwbouw of een dak dat toch vernieuwd wordt. Het vraagt wel dakwerk: de aansluitingen met de pannen aan de zijkanten, de nok en de dakvoet moeten waterdicht zijn. Een lek of een kapot paneel herstellen betekent bij indak ook ingrijpen in de dakbedekking.

Zonnepannen en zonneleien

Zonnepannen en zonneleien zijn dakpannen of leien met ingebouwde zonnecellen. Ze vervangen de dakbedekking pan per pan en vallen daardoor minder op. Voor beschermd erfgoed geldt een apart systeem van toelatingen: vraag daar vóór je kiest welke vorm aanvaard wordt. Elke pan of lei heeft een eigen aansluiting, dus er zijn veel verbindingen onder het dak.

Vergelijk ze met gewone panelen op het vermogen per m² en de prijs per Wp, telkens met het dakwerk erbij. Vraag ook hoe een kapotte pan vervangen wordt en of de installateur dat zelf doet.

Opbrengst en prijs naast elkaar

Voor de kostprijs bestaat er geen officiële Belgische richtprijs per Wp; de Zonnekaart geeft wel een schatting voor jouw dak. De factuur bestaat uit de panelen, de omvormer, het montagesysteem, de bekabeling, het werk op het dak, de AREI-keuring en eventueel een driefasige aansluiting. Vraag offertes waarin elk van die posten apart staat, met het totale vermogen in kWp, zodat je de prijs per Wp kunt uitrekenen.

UitvoeringLigtWat je vergelijkt
Opdak, glas-folieBoven de pannenPrijs per Wp, garanties
Opdak, glas-glasBoven de pannenGewicht, garanties, prijs per Wp
IndakIn plaats van de pannenDakwerk, waterdichte aansluitingen
Zonnepannen, zonneleienAls dakbedekkingVermogen per m², vervanging van één pan

Levensduur, garantie en de omvormer

Zonnepanelen gaan gemiddeld 25 jaar mee. De omvormer gaat minder lang mee, en daar hoort een vervanging in je planning.

Panelen: 25 jaar en langer

Een paneel verliest elk jaar een klein beetje vermogen. De technische fiche vermeldt daarom een vermogensgarantie. Dat is het percentage van het oorspronkelijke vermogen dat de fabrikant na 25 of 30 jaar nog belooft. Daarnaast is er een productgarantie op fabricagefouten. Noteer beide uit elke offerte, met het aantal jaren en wie de garantie geeft: de fabrikant, de invoerder of de installateur.

De omvormer na 8 tot 12 jaar

Een omvormer heeft een veel kortere levensduur dan de panelen. Na acht tot twaalf jaar is hij aan vervanging toe als je de opbrengst wilt veiligstellen. Reken dus op minstens één nieuwe omvormer tijdens de levensduur van je panelen.

Komt er rond dat moment een warmtepomp, een laadpaal of een batterij bij? Kies dan meteen een hybride of driefasige omvormer. Controleer ook dat hij op de C10/26-lijst van Synergrid staat, de lijst van omvormers die geschikt zijn voor het Belgische net.

Je installatie dimensioneren

Met je verbruik, je dak en je aansluiting in de hand vergelijk je offertes op gelijke basis. Reken op een paar avonden voor de voorbereiding.

  1. Zoek je jaarverbruik op

    Haal het verbruik van de laatste twee of drie jaar uit je jaarafrekening of Mijn Fluvius. Noteer het gemiddelde in kWh en, bij een digitale meter, wanneer je verbruikt: overdag, ’s avonds of ’s nachts.

  2. Tel de toestellen erbij die komen

    Een elektrische wagen, een warmtepomp of een warmtepompboiler die je binnen vijf jaar plant, tel je nu mee. Reken hun verbruik uit met de voorbeelden hierboven en noteer de som.

  3. Bekijk je dak op de Zonnekaart

    Tik je adres in en kijk welk dakvlak groen of geel kleurt. Bepaal de vrije oppervlakte zonder dakvensters en schouw, met « Ontwerp op uw dak » op de kaart of op de bouwplannen, niet op het dak zelf. Deel ze door ongeveer 2 m² per paneel.

  4. Controleer je aansluiting en je dak

    Op de teller of in het keuringsverslag zie je of je aansluiting monofasig of driefasig is. Kijk of de dakbedekking nog 25 jaar meegaat en vrij is van asbest. Moet het dak binnenkort vernieuwd of geïsoleerd worden, doe dat dan eerst.

  5. Vraag drie offertes bij RESCert-installateurs

    Vraag het totale vermogen in kWp, de fiche van paneel en omvormer, de garanties en een simulatie van de opbrengst. Reken voor elke offerte de prijs per Wp uit.

  6. Laat keuren en meld aan binnen 30 dagen

    Na de plaatsing keurt een erkend organisme de installatie volgens het AREI. Binnen 30 dagen na die keuring meld je de panelen aan bij Fluvius, dat daarna je digitale meter in orde brengt.

Vóór je een offerte tekent

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Een rijwoning met een dak op het oosten en het westen

Het voordak ligt op het oosten, het achterdak op het westen, en het gezin verbruikt vooral ’s ochtends en na 17 uur. Controleer op de Zonnekaart of beide dakvlakken geel of groen kleuren en hoeveel panelen er per kant passen. Leg de panelen over beide kanten, elk op een eigen MPPT-ingang van de omvormer. Reken met ongeveer een vijfde minder opbrengst per paneel dan op het zuiden, en leg daarvoor een of twee panelen extra.

Veelvoorkomende situatie

Een monofasige aansluiting en een warmtepomp op komst

De installateur stelt 6 kWp aan panelen voor op een monofasige aansluiting, terwijl er volgend jaar een warmtepomp komt. Kijk in de offerte welk omvormervermogen erbij hoort: meer dan 5 kVA kan monofasig niet. Vraag twee varianten: een omvormer van 5 kVA met onderdimensionering, of een driefasige omvormer met de ombouw van de aansluiting. Beslis met de warmtepomp erbij: vraag de installateur van de warmtepomp welke aansluiting zijn toestel vraagt, zodat je de ombouw maar één keer laat doen.

Veelvoorkomende situatie

Een boom van de buren aan de zuidkant

In de zomer ligt het dak volop in de zon, maar in de winter valt er rond de middag schaduw op de onderste rij. Ga in december of januari kijken welke panelen in de schaduw komen en hoe lang. Leg die panelen op een aparte string of kies optimizers voor die rij. Groeit de boom nog, laat de onderste rij dan leeg in plaats van ze met verlies te laten draaien.

Veelgemaakte fouten

Het dak vol leggen omdat het kan

Een installatie die veel meer produceert dan je verbruikt, stuurt het grootste deel naar het net, tegen een lage of negatieve vergoeding. Stem het vermogen af op je verbruik plus de toestellen die er zeker bijkomen, en houd plaats en omvormerreserve voor later.

Offertes vergelijken op het aantal panelen

Twintig panelen van 300 Wp zijn 6 kWp, vijftien panelen van 430 Wp bijna 6,5 kWp. Wie op het aantal stuks vergelijkt, vergelijkt verkeerd. Reken elke offerte om naar kWp en naar de prijs per Wp.

Panelen op een dak dat binnenkort open moet

Panelen wegnemen en terugleggen voor een dakisolatie of een nieuw dakvenster is een stevige kost. Isoleer en vernieuw het dak eerst, of plan beide werken samen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kWh levert één zonnepaneel per jaar?

Een paneel van 420 Wp levert op een zuiddak met 30 tot 45° helling ongeveer 365 kWh per jaar. Op het oosten of westen met 30° helling is dat ongeveer 290 kWh. Het meeste daarvan valt in de zomermaanden.

Hoeveel m² dak heb ik nodig voor zonnepanelen?

Reken op ongeveer 2 m² per paneel van 400 tot 450 Wp, plus een vrije rand langs nok, dakvoet en gevelrand. Voor 4.000 kWh per jaar, of 11 panelen, is dat ongeveer 21 m² aan panelen. Op een plat dak met panelen schuin op het zuiden heb je ruim het dubbele aan dakoppervlakte nodig.

Kun je zonnepanelen op een dak op het noorden leggen?

Op een vlak noorddak van 15° geeft een paneel nog ongeveer 75% van de maximale opbrengst, op een noorddak van 45° nog maar 45%. Op een steil noorddak loont het zelden; op een bijna plat noorddak kan het, als de andere dakvlakken vol liggen.

Hoeveel zonnepanelen mag je maximaal leggen als particulier?

Een maximum aantal panelen is er in België niet; de grens is het omvormervermogen. In Vlaanderen is dat 5 kVA op een monofasige aansluiting. Op een driefasige aansluiting mag meer, maar boven 10 kVA moet je je als zelfstandige registreren. Het paneelvermogen in kWp mag iets hoger liggen dan het omvormervermogen.

Hoeveel zonnepanelen voor 3.500 kWh per jaar?

Voor 3.500 kWh heb je ongeveer 4 kWp nodig, of 9 à 10 panelen van 420 Wp op een zuiddak. Op een oost-westdak worden het er 11 à 12. Ga uit van je eigen meterstanden; hoe het verbruik van een gezin is opgebouwd, lees je bij het energieverbruik van een gezin.

Wanneer je een vakman inschakelt

Zonnepanelen plaats je met een RESCert-gecertificeerde installateur. Hij werkt op het dak met valbeveiliging en kent de aansluitingen met pannen en leien; zelf ga je niet het dak op om te meten of te kijken. Twijfel je of een oud dakgebinte of een licht plat dak het extra gewicht draagt, laat dat dan vóór de bestelling nakijken door een architect of ingenieur, want de Zonnekaart houdt er geen rekening mee. De installatie wordt vóór de ingebruikname gekeurd door een erkend organisme, en de aansluiting op de zekeringkast valt onder het AREI. Bij een indaksysteem of zonnepannen komt er dakwerk bij, dus vraag wie de waterdichting garandeert. Valt je woning onder erfgoed of een strenge verkaveling, vraag de gemeente dan vóór de bestelling of je panelen mag plaatsen. Meer over de keuring en de aanmelding lees je bij de keuring en aanmelding van zonnepanelen.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids