Kattenluik in een binnendeur of muur plaatsen

Welk kattenluik past bij jouw kat?

Een kattenluik is een tunnel met een klep die je in een deur of muur zet. Drie keuzes komen eerst: de grootte van het luik, de manier waarop de klep opent en sluit en het bouwdeel waarin het komt. Dat laatste bepaalt wat je doorzaagt of doorboort en hoe lang de tunnel moet zijn.

Hoe groot moet het luik zijn?

Je meet je kat op het breedste punt, meestal de borst of de schouders. Daarna laat je haar ontspannen staan en meet je de hoogte van de vloer tot de onderkant van de buik. De klepopening is ruim breder dan de borst, want een kat die er maar net door past, gebruikt het luik niet graag.

Neem als voorbeeld het aanbod van één fabrikant. Zijn luik voor katten heeft een klepopening van 14,2 bij 12 cm en vraagt een uitsparing van 16,5 bij 17,1 cm. Voor een zware kater bestaat een groter huisdierluik. Dat heeft een klepopening van 17,8 bij 17 cm en een uitsparing van 20,7 bij 23,4 cm. Het kader is groter dan de uitsparing en dekt de rand af. Andere fabrikanten wijken af, en de mal in de doos telt altijd zwaarder dan deze richtmaten.

De onderrand van de opening komt op de buikhoogte die je gemeten hebt, zodat de kat er niet over hoeft te stappen. Is de vloer nog niet afgewerkt, dan tel je de dikte van tegels of parket bij die hoogte.

Voorbeeldmaat	Luik voor katten	Groot luik
Klepopening (breedte × hoogte)	14,2 × 12 cm	17,8 × 17 cm
Uitsparing in deur of muur	16,5 × 17,1 cm	20,7 × 23,4 cm

Klepluik, halsbandsleutel of chipluik

Een klepluik is het eenvoudigste type. De klep zwaait in twee richtingen open, en een handmatige vergrendeling sluit het luik voor één richting of helemaal. Het werkt zonder batterij, maar elk dier dat past komt er wel door.

Bij een luik met halsbandsleutel, een magneet of een zender opent de klep alleen voor de kat die de sleutel draagt. Dat werkt zolang de halsband om blijft: raakt de kat hem kwijt, dan staat ze buiten. Een halsband kan ook blijven haken, dus kies een veiligheidshalsband met een gesp die makkelijk opengaat.

Een chipluik leest de microchip die je kat al heeft en opent alleen voor de katten die je hebt ingesteld. Sommige modellen hebben een timer waarmee het luik 's nachts dichtgaat. Andere laten je kiezen of een kat alleen naar binnen of alleen naar buiten mag. Een chipluik werkt op batterijen.

Voor een chipluik moet je kat een chip hebben. In Vlaanderen moet een kat sinds 1 november 2017 gechipt en geregistreerd zijn voor ze 12 weken oud is. Voor katten die vóór 8 augustus 2017 zijn geboren geldt geen registratieplicht, tenzij de verantwoordelijke verandert. Alleen een dierenarts plaatst de chip, en een dierenarts leest ook het chipnummer uit als je het niet kent.

Een luik dat weinig opvalt

Een discreet luik valt weinig op tegen de deur of de gevel. Een kader in de kleur van de deur helpt daarbij. De deur van de berging of de bijkeuken staat bovendien minder in beeld dan die van de living.

Je schildert alleen het kader, nooit de klep of de scharnieren. Verf maakt de klep stroef, en een klep die klemt, gebruikt je kat niet. Het kader ontvet je eerst en je schuurt het licht aan.

Kattenluik in een binnendeur

Een luik in een binnendeur is de eenvoudigste plaatsing. Je zaagt door een deurblad en niet door isolatie, een spouw of een draagstructuur. Het blijft wel een ingreep die je niet terugdraait: een gat in een deurblad herstel je meestal met een nieuw blad.

Welke binnendeuren je kunt openzagen

Een gewone binnendeur is een hol blad. Twee dunne platen liggen op een kern van kartonnen honingraat (celrooster) of van tubespaan, met rondom een smalle rand van massief hout of spaanplaat. Zaag je een gat in het midden, dan snijd je door de kern, en daarin zit niets wat een vijs vasthoudt. Een deur met volle kern van spaanplaat of een massief houten deur is makkelijker, want het hout rond de snede blijft dan heel.

Klinkt het blad hol als je erop klopt, dan zit er een celrooster in. Een Belgische deurfabrikant raadt in zijn voorschriften af om achteraf een glasopening in een binnendeur te maken, tenzij het type dat na overleg toelaat. Dat gaat over glas en niet over kattenluiken, maar het is een waarschuwing: vraag bij de leverancier van je deur wat dit type verdraagt.

Waar het luik in het deurblad komt

Je meet de onderrand vanaf de afgewerkte vloer. Ligt er nog alleen een chape, dan tel je de dikte van tegels met lijm of van parket erbij. Anders hangt het luik straks lager dan bedoeld en schuurt de klep over de nieuwe vloer. Hoe je met het vloerpeil omgaat, staat ook bij een binnendeur plaatsen of vervangen.

Rondom de uitsparing blijft minstens 5 cm van het blad staan, zodat de rand van de deur het luik draagt. Je tekent het kader daarom eerst op de deur af: dan zie je meteen of de randen overal breed genoeg blijven.

Het luik komt niet in de buurt van het slot en de scharnieren. Daar zit het blad vol uitfrezingen en bevestigingen, en een gat in de buurt maakt die plek zwakker. Weeg ook af of een luik in deze deur past. Een opening in het blad werkt als een spleet, en de deur houdt minder geluid tegen. Voor een slaapkamerdeur kies je liever een andere deur. Waarom een spleet zoveel uitmaakt, lees je bij de geluidsisolerende binnendeur.

Een hol deurblad versterken

De tunnel van het luik klemt het blad tussen twee kaders. In een hol blad kan die klem de kartonnen kern platdrukken, waardoor het luik na verloop van tijd loskomt. Kleef daarom na het zagen latjes of strookjes multiplex in de holte rond de uitsparing, tegen beide platen aan. De tunnel en de vijzen drukken dan op hout.

De snijkanten schuur je glad en je beschermt ze meteen met een laag grondverf of lak, want blootliggend karton en spaanplaat nemen vocht op.

Kattenluik in een muur

Een luik in een muur is een andere klus dan een luik in een deur. Je maakt een gat in een bouwdeel dat draagt, isoleert of het huis tegen regen beschermt. Wat je doet, hangt af van de muur.

Eerst weten welke muur het is

Een kattenluik kan in vier soorten muren komen: een gyprocwand, een niet-dragende binnenmuur van baksteen of snelbouw, een dragende binnenmuur en een buitenmuur. De eerste twee pak je zelf aan, voor de buitenmuur schakel je een vakman in en een dragende muur laat je aan een ingenieur. Een wand tussen garage en woning kan bovendien brandwerend zijn: ook die laat je heel.

Een dragende muur draagt vloeren, balken of het dak. Je herkent hem aan de vloerbalken of welfsels die erop rusten en aan een muur die op elke verdieping op dezelfde plek staat. Ook is hij dikker dan een gewone scheidingsmuur. Zeker weet je het pas met het bouwplan of na een blik van een ingenieur stabiliteit. Hoe een dragende muur werkt en wanneer er een poutrel komt, staat bij een poutrel steken en een draagmuur uitbreken.

Een gat van 17 cm lijkt klein, maar in een dragende muur beslist een ingenieur stabiliteit of het kan en waar het mag staan. Dat geldt ook voor het binnenblad van een spouwmuur, want dat draagt vaak de vloeren. Komen er stabiliteitswerken bij werken aan een opening, dan is een architect verplicht.

Gyprocwand en lichte binnenmuur

In een gyprocwand zaag je tussen twee staanders, met een gyproczaag of een decoupeerzaag. Teken eerst de staanders af en ga na of er leidingen of buizen in de wand lopen. Schakel de groepen van die ruimte uit aan de zekeringkast voor je zaagt. Een uitsparing van 17 cm past doorgaans tussen twee staanders, zodat je geen profiel doorknipt.

De tunneldiepte staat op de verpakking van het luik. Je meet de dikte van de wand, met beide platen erbij, en vergelijkt die maat. Is de wand dikker dan de tunnel, dan koop je bij hetzelfde type luik een tunnelverlengstuk. De tunnel loopt dwars door de holte van de wand en sluit ze af. Zo hangt er geen isolatie in het luik en kan er niets in de wand kruipen.

Binnenmuur van baksteen of snelbouw

In een niet-dragende muur van baksteen of snelbouwsteen is een kernboor het snelst. Met een klopboormachine en een beitel lukt het ook. Je boort rond de rand van de uitsparing een rij gaten en breekt de steen ertussen uit. Snelbouwsteen heeft holtes en breekt gemakkelijk, dus werk je met korte, lichte slagen.

In een muur kunnen kabels en leidingen lopen. Ze gaan vaak recht omhoog of omlaag vanaf een stopcontact of schakelaar, maar in een oudere woning kan een kabel overal zitten. Zoek met een leidingdetector wat er zit en schakel de groepen van die ruimte uit aan de zekeringkast voor je boort. Het stof van baksteen en beton is fijn: je zet een stofzuiger bij de boor en draagt een stofmasker.

De rand werk je bij met pleister, of het kader van het luik dekt hem af. Is de uitsparing iets te groot uitgevallen, dan vul je ze op met mortel voor je het kader plaatst.

Een tunnel door de spouwmuur

Van binnen naar buiten bestaat een spouwmuur uit pleister, een binnenblad, een spouw en een gevelsteen. Het binnenblad is vaak 14 cm baksteen of snelbouwsteen, de gevelsteen 6,5 of 9 cm. De spouw bevat isolatie en een luchtspouw. Samen is dat grofweg 25 tot 40 cm. Een standaardtunnel is dus veel te kort: de buis moet de hele muur doorlopen, en daarvoor bestaan tunnelverlengstukken die je op elkaar stapelt. Hoe zo'n muur is opgebouwd, lees je bij de opbouw van een spouwmuur.

De spouw is er voor het water. Gevelmetselwerk houdt niet al het regenwater tegen. Wat achter de gevelsteen terechtkomt, loopt in de spouw naar beneden en wordt onderaan afgevoerd. Bij een muur met gedeeltelijke isolatie blijft de luchtspouw open als decompressiekamer, waar de druk van wind en regen wegvalt. Ze is ook een anticapillaire barrière: water trekt er niet verder omhoog of opzij. Zo is de spouw een tweede barrière tegen slecht weer. Bij traditioneel metselwerk is ze minstens 30 mm breed. Een gat dat de spouw blootlegt, geeft water en buitenlucht een kortere weg naar het binnenblad.

Daarom loopt er door de spouw één gesloten buis, de tunnel, die alles wat in de spouw zit buiten het luik houdt. De tunnel sluit aan het binnenblad luchtdicht aan en aan de gevelsteen waterdicht. Hij helt licht naar buiten, zodat water dat erop druppelt wegloopt: de buitenopening staat daarom een paar millimeter lager dan de binnenopening. De isolatie in de spouw sluit er strak tegenaan. Hoe zo'n doorvoer precies wordt uitgevoerd, hangt af van de opbouw van de muur, en de vakman beoordeelt per muur wat past.

Een gat door binnenblad, spouw en gevelsteen dat jaren waterdicht moet blijven, laat je in de regel door een metser of gevelspecialist maken. Die werkt met een kernboor. Jij bepaalt de plek, kiest het luik en werkt de binnenkant af.

Bekijk groter ↗

Laag, van binnen naar buiten	Gangbare dikte	Wat dat vraagt
Pleister of gyproc	ongeveer 1 cm	De rand netjes insnijden voor het boren, zodat de pleister niet uitbreekt
Binnenblad	ongeveer 14 cm	Dit blad draagt vaak de woning: afstand tot lateien en hoeken, bij twijfel een ingenieur
Isolatie en luchtspouw	enkele cm tot ongeveer 15 cm	Eén gesloten tunnel, met de isolatie strak ertegenaan
Gevelsteen	6,5 of 9 cm	Kernboring of één steen weg, en de tunnel waterdicht aansluiten met afschot naar buiten

Waar in de gevel het luik niet komt

Onderaan de gevel, boven het maaiveld, ligt de waterkering die het spouwwater opvangt. Open stootvoegen in de laag erboven voeren dat water naar buiten af: verticale voegen zonder mortel, als vuistregel ongeveer één per meter gevel. Daar boor je niet, want daar komt al het water uit de spouw samen. Een luik dat vlak boven de binnenvloer begint, komt buiten vaak in de buurt van de muurvoet uit. Je kijkt buiten dus eerst waar de waterkering en de eerste open stootvoegen zitten en kiest een plek ruim erboven. Komt het luik daardoor hoger dan buikhoogte, dan zet je binnen een lage trede of een kistje voor de kat.

Boven een raam of deur komt het luik niet, want daar ligt een latei die het metselwerk draagt, met erboven opnieuw een waterkering en open stootvoegen. Onder een raam of naast een regenpijp krijgt de muur veel water, dus ook daar kies je een andere plek. Op een terras spat regen bovendien tegen de onderste lagen van de gevel. Hoe lager het luik, hoe natter de tunnel van buiten.

Heb je een vergunning nodig voor een gat in de gevel?

Regels verschillen per gewest, en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben. In Vlaanderen mag je volgens de regels van 1 maart 2026 aan een gevel werken zonder omgevingsvergunning als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Het bouwvolume blijft gelijk en de energieprestatie verslechtert niet: de EPC-waarde mag geen klasse dalen. De functie en het aantal woongelegenheden blijven gelijk. De woning is hoofdzakelijk vergund. En de werken zijn niet strijdig met verordeningen, vergunningsvoorwaarden of lokale plannen.

Een kattenluik staat niet als apart geval in de regels van Vlaanderen over werken aan gevels. Het voorbeeld daar is een nieuw raam, en een gat van 17 cm is veel kleiner. Of voor een gat van die grootte iets geldt, vraag je bij je gemeente na.

Staat de woning op de vastgestelde inventaris van bouwkundig erfgoed, dan geldt de vrijstelling niet. Voor beschermd erfgoed kan een schriftelijke toelating nodig zijn van het Agentschap Onroerend Erfgoed of de erkende onroerenderfgoedgemeente. Meer over wat vergunningplichtig is, lees je bij wanneer je een omgevingsvergunning nodig hebt.

Kattenluik in een buitendeur of raam

Een buitendeur en een raam moeten dicht, isolerend en vaak inbraakvertragend zijn. Een luik is daar een zwakke plek, dus het vraagt meer zorg dan in een binnendeur.

Houten, pvc- en aluminium deuren

Een houten deur met een massieve kern is te bewerken, maar de tunnel moet dan wel tegen water en tocht sluiten. Een pvc-deur bestaat uit holle kamers en een aluminium deur uit profielen met een thermische onderbreking. Een gat verstoort die opbouw en kan de garantie of de inbraakwerendheid van de deur raken. Een inbraakwerende deur is getest zoals ze geleverd wordt, en na een ingreep kan dat testrapport niet meer gelden. Je vraagt daarom eerst aan de schrijnwerker die de deur leverde wat mag, en je laat hem het luik plaatsen.

Een luik in glas

Glas bewerk je niet zelf. In een glazen deur, een schuifraam of dubbele beglazing komt het luik in een gat in het glas. Gehard glas, een gewone soort veiligheidsglas, valt bij bewerking uit elkaar, en een gat in dubbel glas maakt het element lek. Het gat wordt dus in een nieuwe ruit gemaakt, door een glaszetter of de glasleverancier. De maat van het gat staat in de handleiding van het luik. Welke soorten glas er bestaan, lees je bij mat glas, spiegelglas en veiligheidsglas.

Het luik en de beveiliging van de deur

Een luik in de deur zit dicht bij het slot. Door het open luik kan een hand of een stok bij een klink, een knop of een sleutel in het slot komen. Daarom blijft er nooit een sleutel in het slot van een deur met luik, en het luik zit zo ver mogelijk van het slot. Met de vergrendeling of de timer houd je het luik 's nachts dicht, maar die houden ongewenste dieren buiten en zijn geen inbraakbeveiliging. Hoe je sloten en inbraakbeveiliging aanpakt, staat bij sloten en inbraakbeveiliging voor deur en ramen.

Isolatie en tocht rond een kattenluik

Een kattenluik is een gat in de schil van het huis waar een klep voor hangt. Hoe zwaar dat weegt, hangt af van de plek. Tussen twee verwarmde kamers merk je er nauwelijks iets van, naar buiten of naar een onverwarmde ruimte wel.

Waar de tocht vandaan komt

Wind, verwarming en ventilatie veroorzaken een drukverschil tussen binnen en buiten. Via kieren en spleten dringt koude lucht binnen en ontsnapt warme lucht, en dat geeft tocht, condensatie en schimmel. Bij een luik zijn de kieren de naad tussen klep en kader en de naad tussen kader en muur of deur. Een klep van dun plastic isoleert bovendien nauwelijks.

Je test het luik op een winderige dag met een dun strookje papier tegen de gesloten klep en langs het kader. Beweegt het strookje, dan zit daar een lek. De EPB-regelgeving eist geen luchtdichtheidsmeting. Laat je een nieuwbouw wel meten voor een beter E-peil, dan telt een luik in de gevel of de buitendeur als luchtlek mee in het resultaat. Meld het luik daarom vooraf aan de aannemer, zodat het tijdens de meting netjes is afgekit. Hoe zo'n test werkt, staat bij de blowerdoortest en luchtdicht bouwen.

Een tochtvrij luik afwerken

Het kader dicht je rondom af met silicone: aan de buitenkant een type voor buitengebruik, aan de binnenkant een flexibel type. Zo komen wind en regenwater niet achter het kader. Dat doe je pas als de tunnel op zijn plaats zit en de klep vrij zwaait.

Veel luiken hebben een tochtstrip rond de klep, dus kijk bij het kiezen of die erin zit. Een ontgrendeld luik laat bij vorst en wind de meeste koude binnen. Je houdt het dan 's nachts dicht met de vergrendeling of de timer. Laat je kat er rustig aan wennen dat het luik 's nachts dicht is, zodat ze het niet pas merkt wanneer ze naar buiten wil.

Condens rond het kader

De tunnel onderbreekt de isolatielaag, en op een koude dag is het kader het koudste punt van de binnenwand. Vocht uit de binnenlucht slaat daar neer. Je ziet een natte rand of druppels, en later in de winter soms een donkere vlek op de pleister rond het kader. Dat gebeurt vooral als de isolatie niet strak tegen de tunnel sluit of de aansluiting op de pleister niet dicht is. Veeg het kader droog en laat een vakman de aansluiting nakijken als de natte rand terugkomt. Meer over koudebruggen staat bij koudebruggen herkennen en oplossen.

Een luik tussen warme en koude ruimtes

Een luik in een binnendeur tussen twee verwarmde kamers kost nauwelijks warmte. Tussen de woonkamer en een onverwarmde ruimte, zoals een garage, een kelder of een zolder, werkt het luik als een kier. Voor die deur kies je een luik met een goed sluitende klep en een tochtstrip, en je vergrendelt het bij vorst.

Een kattenluik in een binnendeur plaatsen

1. 1

   De kat meten en het luik kiezen

   Meet de breedte van de borst en laat de kat ontspannen staan om de hoogte tot de onderkant van de buik te meten. Kies een luik waarvan de klepopening ruim breder is dan de borst. Het luik is goed gekozen als de kat er met speling door past en de mal op de deur past.

2. 2

   De plek bepalen

   Zet de onderrand op de gemeten buikhoogte, vanaf de afgewerkte vloer. Houd rondom minstens 5 cm van het blad over en blijf weg van slot en scharnieren. Is de deur brandwerend, bijvoorbeeld de deur tussen garage en woning, ga dan niet verder en kies een andere deur. De plek klopt als de kat er zonder te stappen door kan en het luik rondom ruim deurblad overhoudt.

3. 3

   De uitsparing aftekenen

   Plak schilderstape op de deur, leg de mal met de waterpas recht en trek de lijn na met potlood. Doe dat aan beide kanten van het blad. De uitsparing is goed afgetekend als het kader van het luik er met een marge omheen past.

4. 4

   De hoeken voorboren en zagen

   Boor in elke hoek een gat dat breder is dan het zaagblad. Zaag daarna langs de lijn met de decoupeerzaag en een fijn blad, traag en zonder te forceren. De snede is goed als de rand recht is en het laagje aan beide kanten niet is uitgescheurd.

5. 5

   De rand versterken en afwerken

   Kleef bij een hol blad latjes of strookjes multiplex in de holte rond de uitsparing. Schuur de snijkanten glad en geef ze meteen grondverf of lak. Wacht tot alles droog is: de rand is klaar als hij hard aanvoelt en niet meer vochtig is.

6. 6

   Het luik plaatsen en instellen

   Plaats bij een chipluik eerst de batterijen en stel het in op de chip van je kat. Dat gaat makkelijker met het luik nog los in je hand. Schuif dan de tunnel in de uitsparing en zet het kader aan beide kanten vast met de bijgeleverde vijzen. Trek ze aan zonder het blad te vervormen. De klep zwaait vrij open en sluit vanzelf.

7. 7

   De kat laten wennen

   Zet de klep eerst open of in de stand die vrij doorgang geeft. Zo loopt de kat zonder duwen door de tunnel. Sluit de klep pas wanneer ze het luik zelf gebruikt. Bij een chipluik controleer je daarna of het luik alleen voor de ingestelde kat opent.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Oppervlak van wand of plafond (m²)

Lengte van de plaat (m)

Breedte van de plaat (m)

Snijverlies (%)

Berekenen

Vul je maten in en kies Berekenen.

Vóór je het luik in gebruik neemt

• De kat is gemeten en de klepopening is ruim breder dan haar borst.
• De onderrand van de opening ligt op de gemeten buikhoogte, vanaf de afgewerkte vloer.
• De deur is niet brandwerend, zo nodig nagevraagd bij de leverancier, en de muur draagt geen vloer, balken of dak.
• Rondom de uitsparing blijft minstens 5 cm deurblad of muur staan, en het luik zit ver van slot en scharnieren.
• Bij een hol deurblad zitten er latjes of multiplex in de holte, en alle snijkanten zijn geschuurd en beschermd met grondverf of lak.
• Bij een buitenmuur heeft een vakman de doorvoer gemaakt: één gesloten tunnel, binnen luchtdicht en buiten waterdicht aangesloten, met afschot naar buiten.
• Bij een chipluik is de chip van je kat ingesteld en opent het luik niet voor een andere kat.
• De klep sluit vanzelf en een papierstrookje bij de gesloten klep blijft stil bij wind.

In de praktijk

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Een luik in een gewone binnendeur zet je met wat ervaring zelf. In deze gevallen komt er een vakman of ingenieur bij. Een dragende muur, of een muur waarvan je niet zeker weet of hij draagt, bespreek je eerst met een ingenieur stabiliteit. Komen er stabiliteitswerken bij, dan is een architect verplicht. Een kernboring door een spouwmuur laat je door een metser of gevelspecialist doen, zeker bij een spouw met na-isolatie. Het gat moet achteraf waterdicht en luchtdicht blijven. Een luik in glas laat je door een glaszetter of de glasleverancier maken. Voor een luik in een pvc-, aluminium-, brandwerende of inbraakwerende deur spreek je de leverancier van de deur aan. Staat de woning op de inventaris van bouwkundig erfgoed of is ze beschermd, vraag dan eerst de gemeente en het Agentschap Onroerend Erfgoed. Vermoed je asbest in de gevelbekleding of in materiaal uit 1945 tot 2001, laat dat dan eerst onderzoeken door een asbestdeskundige of een erkend labo. Schakel de groepen van de ruimte altijd vooraf uit. Raak je tijdens het boren toch een kabel, laat de groep dan uit. Een elektricien kijkt de kabel na voor je de groep weer inschakelt.

Bronnen

• Vlaanderen.be — Identificatie en registratie van katten (2026)
• Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: een woning renoveren (2026)
• Buildwise — Hoe de spouw van een spouwmuur isoleren bij nieuwbouw?
• Vlaanderen.be — EPB-pedia: Luchtdichtheid (2026)
• Theuma Groep — Verwerkings-, onderhouds- en overschildervoorschriften (2023)
• Wienerberger België — Gevelmetselwerk: handboek voor uitvoering
• OVAM — Hoe asbest herkennen? (2026)
• Sure Petcare — Huisdierluiken: vergelijking van modellen (2026)