Voorzichtig werken

Elektriciteit: het AREI en de keuring

Een elektrische installatie in een woning moet voldoen aan het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI). Een erkend controleorganisme keurt ze vóór je een nieuwe installatie of een belangrijke wijziging of uitbreiding in gebruik neemt. Een extra stroomkring op het verdeelbord is al zo’n wijziging, en de keuring geldt evengoed als je de werken zelf uitvoert. Daarna volgt om de 25 jaar een periodieke controle.

Een oude installatie die na 1 oktober 1981 nog geen volledig gelijkvormigheidsonderzoek kreeg, wordt ook gekeurd bij de verkoop van de woning en voor de netbeheerder de aansluiting verzwaart. Vindt de keurder inbreuken bij een verkoop, dan heeft de koper 18 maanden om de installatie in orde te brengen en opnieuw te laten keuren. Bij een keuring vóór de ingebruikname mag het deel met inbreuken pas gebruikt worden na een nieuwe, gunstige keuring.

Aan een kring wordt alleen gewerkt als ze spanningsloos is: de automaat of zekering staat uit en een spanningstester bevestigt dat er geen spanning meer op staat. Twijfel je over de opbouw van het verdeelbord, de aarding of de staat van oude leidingen, laat de installatie dan nakijken door een elektricien.

Gas: installateur, keuring en onderhoud

Een gaslek of een slechte verbranding kan brand, een ontploffing of CO-vergiftiging veroorzaken. De aanleg en elke wijziging van een gasleiding horen daarom bij een installateur. Fluvius opent de gasmeter pas als de binneninstallatie gekeurd is: een installateur met het CERGA-label regelt die keuring zelf, bij een andere installateur vraag je ze aan bij een erkend keuringsorganisme. Een nieuwe centrale verwarming wordt in Vlaanderen gekeurd vóór de ingebruikname. Daarna laat je een gasketel om de twee jaar en een stookolieketel elk jaar onderhouden door een erkende technicus.

Ruik je gas in huis, maak dan geen vuur en schakel geen licht, toestellen of gsm aan of uit, want een vonk kan het gas doen ontploffen. Draai de kraan aan de gasmeter dicht als je erbij kunt, zet ramen en deuren open en ga met iedereen naar buiten. Bel van daaruit het gratis noodnummer van Fluvius, 0800 65 0 65, en wacht buiten op de ploeg.

Asbest: eerst weten wat het is

In gebouwen van vóór 2001 kan asbest zitten, onder meer in golfplaten, leien, gevelplaten, vloertegels en de lijm eronder, en in isolatie rond leidingen. Hechtgebonden asbest, zoals asbestcement in golfplaten en leien, geeft weinig vezels af zolang het intact blijft. Het gevaar ontstaat bij boren, zagen, schuren, breken en afspuiten onder hoge druk, en bij los gebonden materiaal zoals leidingisolatie en spuitasbest.

Sinds 23 november 2022 moet de verkoper van een gebouw van vóór 2001 in Vlaanderen een asbestattest van de OVAM hebben. Vanaf 2032 geldt die plicht voor elke eigenaar van zo’n gebouw, ook zonder verkoop. Het attest steunt op een inspectie ter plaatse en toont welke asbesthoudende materialen er zijn gevonden.

Vermoed je asbest, stop dan met het werk en laat het materiaal identificeren. Volgens de OVAM mag je als particulier binnen alleen hechtgebonden asbest verwijderen dat onbeschadigd is en tijdens het verwijderen heel blijft. Buiten mag dat ook met beschadigd hechtgebonden asbest, op voorwaarde dat het niet verder breekt of verkruimelt en er niemand anders in de buurt is. Leidingisolatie, asbesthoudend pleisterwerk, spuitasbest en een asbesthoudende lijmlaag op een chape zijn werk voor een erkende asbestverwijderaar. De voorzorgen en de manier van afvoeren staan bij de OVAM; je gemeente zegt waar je asbestafval kwijt kunt.

Stabiliteit: niets wegnemen dat draagt

Een dragende muur, een balk, een vloer, het dakgebinte en de fundering houden het gebouw overeind. Een opening in een dragende muur, het wegnemen van een steunpunt of een zwaardere belasting op een vloer vraagt een berekening door een ingenieur stabiliteit en een uitvoering met de juiste stutten.

In Vlaanderen is een binnenverbouwing sinds 1 maart 2026 vrijgesteld van een omgevingsvergunning, ook als er stabiliteitswerken bij horen, zolang je de functie niet vergunningsplichtig wijzigt, het aantal woongelegenheden gelijk blijft en het gebouw hoofdzakelijk vergund is. Sinds 5 september 2026 geldt die vrijstelling bij stabiliteitswerken alleen als je een architect aanstelt voor het ontwerp en de controle van de werken. Een louter advies van een architect volstaat dus niet. Voor stabiliteitswerken aan gevel of dak zonder volumewijziging geldt dezelfde voorwaarde, en voor beschermd erfgoed gelden aparte regels van Onroerend Erfgoed.

Zie je scheuren die breder worden, een balk die doorbuigt of een muur die uit het lood staat, laat dat dan beoordelen voor je verder werkt.

Werken op hoogte, stof en producten

Een val van een ladder, een stelling of een dak heeft snel zware gevolgen. Een ladder waarmee je een dak of stelling bereikt, steekt ruim boven de rand uit en staat onderaan en bovenaan vast. Voor werk dat lang duurt of waarbij je beide handen nodig hebt, is een stelling met leuningen veiliger dan een ladder. Werk niet alleen op een dak, en laat werk op een steil dak of op golfplaten en lichtstraten, waar je door kunt zakken, over aan een dakwerker met valbeveiliging.

Draag bij slijpen, kappen en schuren oog- en gehoorbescherming en een stofmasker dat bij het stof past. Lees bij lijm, verf, hars en reinigingsmiddelen het etiket en het veiligheidsinformatieblad, verlucht de ruimte en bewaar producten in hun oorspronkelijke verpakking.

Waar een gids ophoudt

Een rekenhulp voor beton berekent een hoeveelheid, geen draagkracht. Een gids legt keuzes uit, maar kent de toestand van jouw muur, vloer of dak niet. Stop wanneer je iets tegenkomt dat je niet verwachtte, zoals een leiding in de muur, vochtig of verpulverd materiaal of een plaat die je niet kunt thuisbrengen, en zoek eerst uit wat het is.

De regels op deze pagina gelden in Vlaanderen. Het AREI geldt in heel België, maar de vrijstellingen voor verbouwingen, het asbestattest en het onderhoud van stooktoestellen verschillen per gewest, en je gemeente kan eigen voorschriften hebben. De dienst omgeving van je gemeente zegt welke regels voor jouw werken gelden.