Een lucht-waterwarmtepomp kiezen met het juiste vermogen

Hoe een lucht-waterwarmtepomp werkt

Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het water van je centrale verwarming. Een compressor brengt die warmte op een bruikbare temperatuur en gebruikt daarvoor stroom. Haalt het toestel over een heel stookseizoen een SCOP van 4, dan levert het per kWh stroom gemiddeld 4 kWh warmte. Drie kwart van die warmte komt dan uit de buitenlucht.

Buitenunit, binnenunit en boilervat

Buiten staat een kast met een ventilator en een verdamper, een warmtewisselaar met fijne lamellen. Daar onttrekt het koelmiddel warmte aan de lucht, ook als het vriest. Bij een monoblock zit de hele koelkring in die buitenunit en lopen er alleen waterleidingen naar binnen. Bij een split lopen er koelleidingen naar een binnenunit, en die sluit een erkende koeltechnicus aan. Welke van de twee bij jouw woning past, lees je bij monoblock of split kiezen.

Binnen staat de module met de circulatiepomp, de regeling en een elektrische weerstand als reserve. Maakt de warmtepomp ook je sanitair warm water, dan komt er een boilervat bij, los of ingebouwd in een staande binnenunit. Soms hoort er nog een buffervat bij: een extra watervoorraad die de compressor langer laat doordraaien.

COP en SCOP lezen

De COP zegt hoeveel warmte het toestel levert per kWh stroom, gemeten bij één vaste buitentemperatuur en één watertemperatuur. Een COP van 4 bij A7/W35 betekent 4 kWh warmte per kWh stroom bij 7 °C buiten en water van 35 °C. Die COP verandert met het weer. Bij water van 45 °C zakt hij van ongeveer 4 naar 3 als het buiten afkoelt van 12 naar 0 °C.

De SCOP is het gemiddelde over een heel stookseizoen, berekend met een referentieklimaat, en daarom het betere getal om toestellen te vergelijken. Catalogi geven voor water van 35 °C meestal een SCOP van 4 tot 4,5, voor 55 °C 3 tot 3,5. Vlaanderen rekent in zijn kostenvergelijking met een rendement van 400% bij vloerverwarming op 35 °C en 320% bij water van 45 °C.

Elke graad koeler water levert dus rendement op. Of je radiatoren met lauw water toekomen, zoek je uit met de 50-gradentest en een berekening per kamer. Hoe dat gaat, staat bij een warmtepomp op je bestaande radiatoren.

Welk vermogen heeft je warmtepomp nodig?

Het vermogen in kW is wat de warmtepomp moet leveren op de koudste dag waarvoor je woning berekend wordt. Met te weinig vermogen draait de elektrische weerstand vaak mee. Te veel vermogen kost meer in aankoop en laat het toestel in het tussenseizoen aan en uit slaan.

Een eerste schatting in watt per m²

Een eerste orde van grootte haal je uit de warmtevraag per vierkante meter bruikbare vloeroppervlakte. Vlaanderen gebruikt die indeling in zijn test Warmtepompklaar, omdat ze ook toont of de woning met lauw water warm te krijgen is. Een goed geïsoleerde woning zit onder 70 W/m², een matig geïsoleerde tussen 70 en 105 W/m² en een slecht geïsoleerde daarboven.

Voor een woning van 150 m² geeft 70 W/m² ongeveer 10,5 kW. In zijn kostenvergelijking rekent Vlaanderen met 8 kW voor een goed geïsoleerde woning die per jaar 10.000 kWh warmte vraagt. Voor een matig geïsoleerde woning met 17.000 kWh is dat 15 kW. Aan de andere kant van de schaal heeft een woning van 250 m² bij 150 W/m² al 37,5 kW nodig. Zo'n warmtepomp is duur en vraagt een groot elektrisch vermogen; daar isoleer je eerst.

Zo'n schatting is een vertrekpunt voor het gesprek met de installateur. Het echte getal hangt af van het aantal gevels, de ramen, de luchtdichtheid en de verluchting, en die zitten pas in een berekening.

Woning	Warmtevraag per m²	Voor 150 m²	Advies van Warmtepompklaar
Goed geïsoleerd	minder dan 70 W/m²	tot ± 10,5 kW	Volledige warmtepomp
Matig geïsoleerd	70 tot 105 W/m²	± 10,5 tot 16 kW	Hybride warmtepomp
Slecht geïsoleerd	meer dan 105 W/m²	meer dan 16 kW	Eerst isoleren

Hoe gaat een warmteverliesberekening?

De installateur of een studiebureau rekent het warmteverlies per ruimte uit volgens de norm NBN EN 12831-1, met de Belgische bijlage van 2020. Hij telt drie verliezen op: transmissie door muren, dak, vloer en ramen, infiltratie door kieren en de verluchting. Elke ruimte krijgt haar eigen binnentemperatuur, bijvoorbeeld 20 °C in de living, 24 °C in de badkamer en 18 °C in een slaapkamer. Buiten rekent hij met een ontwerpbuitentemperatuur, de koude dag waarvoor de installatie moet volstaan; in de Belgische rekenvoorbeelden is dat -7 °C.

Je bestaande ketel en radiatoren zijn een slechte maatstaf, want ze zijn vaak ruim gekozen. In een doorgerekende renovatiewoning gaven de bestaande radiatoren op 80/60 °C 25 tot 30% meer dan de woning nodig had. Wie de warmtepomp daarop afstemt, koopt een te groot toestel.

Isoleer je in fasen, laat de berekening dan per fase maken. Een warmtepomp voor een woning die volgend jaar een nieuw dak krijgt, is anders te groot zodra dat dak klaar is. Extra opwarmvermogen reken je er ook niet bij: een woning met een warmtepomp wordt berekend voor continu stoken op de koudste dag, zonder nachtverlaging.

Vermogen bij -7 °C in plaats van bij 7 °C

Een ketel van 24 kW levert 24 kW, wat het buiten ook doet. Een lucht-waterwarmtepomp levert minder naarmate het buiten kouder is en het water warmer moet zijn. De technische fiche geeft het vermogen daarom bij vaste punten. A7 en A-7 staan voor 7 en -7 °C buitenlucht, W35 en W55 voor water van 35 en 55 °C.

Het getal in de naam of op de folder is meestal het vermogen bij A7/W35, en dat kan misleiden. In een voorbeeld van Buildwise heeft een woning bij -7 °C 14 kW nodig en levert een toestel ongeveer 15 kW bij A7/W35. Toch houdt het de woning alleen warm tot ongeveer 0 °C buiten, en met water van 55 °C maar tot 3 °C. Bij A-7/W55 geeft hetzelfde toestel nog 6 kW.

Leg dus het vermogen bij -7 °C en bij jouw watertemperatuur naast de berekende warmtevraag. Staat dat punt niet duidelijk in de documentatie, vraag het dan schriftelijk aan de installateur.

Bekijk groter ↗

Mag de elektrische weerstand bijspringen?

Bijna elke warmtepomp heeft een elektrische weerstand als reserve. Die maakt van één kWh stroom één kWh warmte. De compressor haalt er bij een COP van 3 tot 4 drie tot vier kWh uit. Elk uur dat de weerstand meedraait, kost dus meer stroom.

Kies de warmtepomp daarom bij voorkeur zo dat hij de warmtevraag zonder weerstand dekt. Een iets kleiner toestel dat op de paar koudste dagen hulp krijgt, kan wel, omdat het minder kost in aankoop. Het wordt duur als de weerstand een groot deel van de winter meedraait. In het voorbeeld hierboven zou dat met water van 55 °C al onder 3 °C buiten gebeuren.

De weerstand heeft daarnaast vaste taken. Hij neemt over bij een defect in de koelkring en ontdooit de buitenunit na een lange stilstand. Tegen legionella warmt hij het voorraadwater geregeld op tot minstens 60 °C. Elke kW weerstand die tegelijk met de rest van het huis draait, telt ook mee voor je capaciteitstarief. Een goed geïsoleerde woning heeft weinig reservevermogen nodig. Van een weerstand met drie elementen van 2 kW wordt daar soms maar één element aangesloten, zodat de piek kleiner blijft.

Hoeveel extra vermogen vraagt warm water?

Maakt dezelfde warmtepomp ook je sanitair warm water, dan telt dat mee. Tijdens het laden van de boiler gaat alle warmte naar het boilervat en krijgt de verwarming even niets. Daarom tel je bij het vermogen voor de verwarming het maximale dagvermogen voor warm water op. Dat stijgt met het aantal slaapkamers.

Neem een woning met drie slaapkamers. Ze vraagt 7,8 kW voor de verwarming bij -7 °C en 0,8 kW voor warm water, samen 8,6 kW. Daar past een toestel dat 9,2 kW levert bij -7 °C en water van 40 °C. Om de boiler op 60 °C te krijgen, moet het water van 65 °C maken. Dan levert het bij -7 °C nog 7,4 kW. Met dat vermogen en drie slaapkamers is het nuttige boilervolume 80 liter. De voeler zit in het midden van het vat, dus het echte vat is minstens dubbel zo groot. Het wordt een boiler van 200 liter.

Ook de laadtijd telt mee. Een boiler van 200 liter die in 2 uur op 60 °C moet staan, vraagt minstens 6 kW. Lukt de combinatie van verwarming en warm water in één toestel niet, dan kun je beide splitsen met een aparte warmtepompboiler.

Slaapkamers	Personen (gemiddeld)	Dagvermogen voor warm water
1	2	0,5 kW
2	2,7	0,7 kW
3	3,5	0,8 kW
4	4,3	1,0 kW
5	5	1,2 kW
6	5,6	1,4 kW

Wat doet een inverter in een warmtepomp?

Een inverter regelt het toerental van de compressor. Een warmtepomp met inverter, ook een modulerende warmtepomp genoemd, levert daardoor meer of minder vermogen naargelang de vraag. Zo draait hij lang en rustig, in plaats van telkens aan en uit te slaan.

Aan en uit tegenover traploos regelen

Een warmtepomp zonder inverter kent twee standen: vol vermogen of stil. Zo'n toestel heeft een grote watervoorraad nodig, of een afgifte met veel inertie zoals vloerverwarming in een chape. Anders start de compressor te vaak.

Het grootste deel van het stookseizoen vraagt je woning maar een fractie van het maximum. Een eenvoudige vuistregel: de warmtevraag daalt rechtlijnig van 100% bij -7 °C buiten tot nul bij 20 °C, de temperatuur in de living. Bij 2 °C buiten is dat nog twee derde, bij 10 °C ongeveer 37%. Een modulerend toestel volgt die vraag en draait lange tijd op een laag toerental. Bij moderne warmtepompen is zo'n compressor de regel geworden. Het is een van de redenen waarom hun SCOP tussen 2015 en 2025 flink gestegen is.

Een te grote warmtepomp pendelt

Een te krachtig toestel levert in het tussenseizoen meer dan het huis vraagt en moet dus telkens stoppen. Die korte aan-uitcycli verlagen het rendement en verhogen het geluid, want bij het opstarten maakt een warmtepomp relatief meer lawaai dan tijdens continu bedrijf. Een te zwak toestel draait dan weer vaak op vol vermogen, en ook dat hoor je.

Ook de compressor zelf heeft er last van. Installaties worden zo ontworpen dat hij maar enkele keren per uur start, omdat dat zijn levensduur spaart. Een ruime marge « voor de zekerheid » werkt dus tegen je.

Het laagste vermogen en het watervolume

Ook een inverter kan maar tot een bepaald minimum terugregelen. Zakt de vraag daaronder op een zachte herfstdag, dan gaat ook een modulerend toestel aan en uit. Vraag daarom ook het laagste vermogen waarop de compressor kan draaien. Leg dat naast de warmtevraag van je woning bij 10 tot 15 °C buiten.

De fabrikant geeft op hoeveel water er in de kring moet zitten om het toestel een minimale tijd te laten draaien. Bij een modulerend toestel is dat volume kleiner dan bij een aan-uittoestel. Zit er genoeg water in leidingen, radiatoren of vloerverwarming, dan is een buffervat overbodig. De warmtepomp moet dat water wel altijd kunnen bereiken: als alle thermostatische kranen dichtdraaien, valt het volume weg. Hoe een buffervat wordt aangesloten, lees je bij de plaatsing van de buitenunit en het buffervat.

Een inverter werkt met een frequentiesturing. Welk type differentieel daarvoor in de zekeringkast komt, schrijft de installatiehandleiding voor. Waarom dat soms een type B is, lees je bij de keuze van een differentieelschakelaar.

De beste lucht-waterwarmtepomp voor jouw woning

Een vaste ranglijst bestaat er niet. Het beste toestel haalt bij jouw warmtevraag en watertemperatuur het hoogste rendement. Het is ook stil genoeg voor de plek in je tuin en vlot te onderhouden. Die gegevens vind je op het energielabel, in de technische fiche en in onafhankelijke tests.

Het energielabel lezen

Een warmtepomp voor ruimteverwarming krijgt een Europees energielabel, dat sinds 26 september 2019 loopt van A+++ tot D. Een lucht-waterwarmtepomp heeft twee klassen op hetzelfde label: één voor water van 55 °C en één voor 35 °C. Dezelfde letter vraagt bij 35 °C een hoger rendement. A+++ begint bij een seizoensrendement van 175% voor 35 °C en van 150% voor 55 °C, A+ bij 123% en 98%.

Die percentages zijn geen SCOP. Het label rekent in primaire energie en telt elke kWh stroom 2,5 keer, omdat een centrale gemiddeld 40% van de brandstof in stroom omzet. Deel het percentage door 100 en vermenigvuldig met 2,5, dan heb je ruwweg de SCOP. Zo komt 175% overeen met ongeveer 4,4 en 123% met ongeveer 3,1. De productkaart die bij het label hoort, geeft het precieze seizoensrendement.

Onder de klassen staat het nominale vermogen in kW voor drie klimaatzones van Europa, met een kaartje. Voor België kijk je naar het gemiddelde klimaat, dat Straatsburg als referentie neemt met een ontwerptemperatuur van -10 °C. Dat vermogen is de warmtevraag waarvoor het rendement berekend is; een deel ervan mag een elektrische weerstand leveren. Wat de compressor zelf bij -7 °C haalt, zoek je dus in de technische fiche. Onderaan het label staat het geluidsvermogen van de buitenunit in dB, en dat van de binnenunit als die geluid maakt.

Testresultaten tegenover de catalogus

Toestellen met een gelijkaardige folder kunnen in de praktijk ver uit elkaar liggen. Franse en Duitse consumentenorganisaties testten 31 lucht-waterwarmtepompen met water van 55 °C. Voor een gemiddeld klimaat zoals het Belgische lag hun SCOP tussen 2,3 en 4,2, gemiddeld net boven 3. Bij 2 °C buiten verschilde de COP van het beste en het slechtste toestel 47%. Bij -15 °C en water van 55 °C haalde het gemiddelde toestel nog een COP van ongeveer 2.

Vergelijk daarom de COP bij A2 en A-7 uit de technische fiches, naast de SCOP. Zo zie je welk toestel het minst inlevert als het vriest.

Merken vergelijken op dezelfde gegevens

Merknamen zeggen weinig zolang je de modellen niet op dezelfde punten naast elkaar legt. Vraag van elk voorgesteld model de technische fiche en vergelijk vijf punten. Het gaat om het vermogen bij A-7 en jouw watertemperatuur, de COP bij A2 en A-7 en het laagste vermogen van de compressor. Daarbij komen het geluidsvermogen van de buitenunit en het koelmiddel.

Bij het koelmiddel kies je tussen een synthetisch F-gas zoals R32 en propaan (R290). R32 heeft een aardopwarmingsvermogen (GWP) van 675, propaan van 3. Propaan zit in de meeste nieuwe monoblocktoestellen. Zo'n huishoudelijke monoblock bevat ongeveer een kilo propaan. Binnen mag een hermetisch gesloten toestel vandaag maar 150 gram bevatten, dus staat hij buiten. Wat dat verschil betekent voor plaatsing en onderhoud, lees je bij het verschil tussen R32 en R290.

Vraag ten slotte wie het toestel onderhoudt en herstelt. Een onderhoud omvat het reinigen van de buitenunit, het nakijken van werking en rendement en een controle van de dichtheid van de koelkring. Laat ook de garantietermijn op het toestel en op de compressor in de offerte zetten.

Sturing op zonnestroom en tarief

De eenvoudigste en vandaag meest gebruikte aansturing is een Smart Grid Ready-contact (SG Ready). Daarmee kan een extern signaal het toestel aanzetten, uitzetten of een tandje hoger laten draaien, bijvoorbeeld als je zonnepanelen stroom over hebben. Andere toestellen communiceren in twee richtingen met een energiebeheersysteem, via een API, Modbus of EEBus.

Met het capaciteitstarief in Vlaanderen loont het om de warmtepomp even te laten wachten terwijl je kookt of de auto laadt. Een energiebeheersysteem kan hem daarvoor bijvoorbeeld 30 minuten afschakelen. Zolang dat af en toe gebeurt, merk je het in huis nauwelijks. Heb je al een domoticasysteem, kies dan een toestel dat dezelfde manier van aansturen kent.

Nadelen van een lucht-waterwarmtepomp

Een lucht-waterwarmtepomp vraagt geen boring en sluit aan op het bestaande leidingnet van de centrale verwarming. Wat daartegenover staat, merk je vooral op koude dagen, bij de buren en bij de aankoop.

Minder rendement als het vriest

De buitenlucht is het koudst net wanneer je de meeste warmte nodig hebt. Daardoor zakken vermogen en rendement in de winter. Een bodem-waterwarmtepomp heeft daar minder last van, omdat de bodem een stabielere bron is. Hoe die werkt en wat de boring kost, staat bij een geothermische warmtepomp.

Je beperkt het nadeel door het water zo koel mogelijk te houden. Met vloerverwarming op 35 °C ligt de COP bij elke buitentemperatuur hoger dan met radiatoren op 55 °C. Een toestel dat bij A-7 genoeg vermogen heeft, laat bovendien de weerstand rusten.

Ontdooicycli in de winter

Bij een lage buitentemperatuur vormt zich ijs op de lamellen van de buitenunit. Om dat te smelten, draait de warmtepomp zijn kringloop enkele minuten om en haalt hij warmte uit het verwarmingswater. Bij een toestel van 12 kW kost een ontdooicyclus van vijf minuten ongeveer 1 kWh warmte.

Hoeveel het water daarbij afkoelt, hangt af van het watervolume dat de warmtepomp kan gebruiken. Begint het water op 45 °C, dan zakt het met 25 liter in de kring tot ongeveer 11 °C. Met 100 liter blijft het op 36 °C. Zakt het water onder ongeveer 18 °C, dan kan er condensatie ontstaan op koude leidingen. Dat risico bestaat alleen bij een klein watervolume dat al lauw was toen het ontdooien begon.

Tijdens het ontdooien loopt het debiet op zijn hoogst. In een krap leidingnet hoor je dat soms fluiten.

Geluid van de buitenunit

De ventilator en de compressor maken geluid: gangbare buitenunits zitten op een geluidsvermogen van 50 tot 65 dB. In de zomer, met open ramen, kan dat de buren storen als de warmtepomp koelt of warm water maakt.

Vergelijk het geluidsvermogen op het label en zet de unit weg van slaapkamers, uit hoeken en op trillingsdempers. Hoe ver van de perceelsgrens en hoeveel geluid er bij de buren mag aankomen, lees je bij de plaats van de buitenunit.

Duurder in aankoop, afhankelijk van de stroomprijs

Een lucht-waterwarmtepomp kost meer dan een gasketel. In de rekenvoorbeelden van Vlaanderen, inclusief plaatsing en exclusief btw, kost een gasketel 4.000 euro. Een lucht-waterwarmtepomp van 8 kW voor een goed geïsoleerde woning kost er 8.000 euro. Een toestel van 15 kW voor een matig geïsoleerde woning kost 10.000 euro.

Wat verwarmen per jaar kost, hangt dan af van de prijzen van stroom en gas. Vlaanderen rekende met de prijzen van 23 juni 2025: 0,32 euro per kWh stroom en 0,09 euro per kWh gas. Verwarmen kost dan in de goed geïsoleerde woning 800 euro per jaar met de warmtepomp en 947 euro met gas. In de matig geïsoleerde woning, met water van 45 °C, is dat 1.700 euro tegenover 1.611 euro. De warmtepomp wint dus vooral waar de woning goed geïsoleerd is en het water koel blijft.

Hoe je het verbruik voor je eigen woning inschat, staat bij het verbruik van een warmtepomp. De btw, de terugverdientijd en de keuze voor een hybride toestel vind je bij je ketel vervangen door een warmtepomp.

Plaats binnen en een zwaardere aansluiting

Binnen vraagt de warmtepomp plaats voor de binnenunit, het boilervat en eventueel een buffervat. Elektrisch weegt hij zwaarder door dan een ketel. In een voorbeeld van Buildwise trekt de warmtepomp tot 3,5 kW en de weerstand nog eens 2 kW. Samen is dat 5,5 kW, of ongeveer 24 A op 230 V.

Een eenfasige aansluiting van 40 A levert ongeveer 9,2 kW. In het slechtste geval blijft er dan 3,7 kW over voor de rest van het huis. Komen er ook een laadpaal of een elektrische kookplaat bij, dan houdt een energiebeheersysteem het totaal onder de grens. Anders vraag je bij de netbeheerder, in Vlaanderen Fluvius, een zwaardere of driefasige aansluiting aan.

De offerte van de installateur vergelijken

Vraag offertes bij twee of drie installateurs en laat elk van hen eerst langskomen voor een technisch bezoek. Wie je woning niet gezien en niet berekend heeft, kan het vermogen alleen raden.

Wat moet er in een warmtepomp-offerte staan?

Een goede offerte beschrijft het toestel en onderbouwt waarom het past. Ze vermeldt het merk en het exacte model, monoblock of split en het koelmiddel. Ook het vermogen bij -7 °C en de ontwerpwatertemperatuur staan erin, net als het energielabel en het vermogen van de elektrische weerstand.

Daarbij hoort de berekening van het warmteverlies per kamer. Een dimensioneringsnota toont aan dat radiatoren, ventiloconvectoren of vloerverwarming genoeg warmte afgeven bij de gekozen watertemperatuur. Voor warm water staan het volume van het boilervat en de laadtijd erin.

Dan volgt de hydraulica: het buffervat of het nodige watervolume en wat er aan de afgifte verandert. Ook het reinigen van het bestaande leidingnet hoort erbij, met een vuilafscheider die op de retour blijft zitten. Laat elk onderdeel apart prijzen. Zo vergelijk je posten in plaats van eindbedragen, en zie je meteen welke offerte de radiatoren of de elektriciteit overslaat.

Onderdeel	Wat erin staat	Waarom
Vermogen	kW bij A-7 en jouw watertemperatuur	A7/W35 overschat wat het toestel bij vorst levert
Berekening	Warmteverlies per kamer, dimensioneringsnota	Zonder berekening blijft het vermogen een schatting
Label en fiche	Klasse bij 35 en 55 °C, SCOP, geluid in dB	Label A+ is nodig voor de premie
Warm water	Boilervolume en laadtijd	Tijdens het laden krijgt de verwarming niets
Hydraulica	Buffervat of watervolume, reinigen, vuilafscheider	Te weinig water laat het toestel pendelen
Elektriciteit	Kabels, automaten, verzwaring, keuring	Kan de prijs sterk beïnvloeden
Installateur	RESCert, onderhoud, garantie	RESCert is een voorwaarde voor de premie

De elektrische kant van de offerte

Aan de elektrische kant zitten de posten die de prijs het makkelijkst doen oplopen, en een goede offerte noemt ze allemaal. Het gaat om een eventuele verzwaring bij de netbeheerder en om het aantal, het type, de doorsnede en de lengte van de kabels. Daarbij komen de automaten in de zekeringkast en een extra kast als daar geen plaats meer is. Ook een regel- of energiebeheersysteem, de aansluiting door een elektricien met bijgewerkte schema's en de keuring door een erkend organisme horen erbij.

De warmtepomp krijgt een eigen kring met een eigen automaat, en de weerstand meestal een tweede. Buildwise rekent een voorbeeld door in een woning met een driefasige aansluiting. De warmtepomp hangt daar aan een tweepolige automaat van 20 A op één fase, de weerstand aan een vierpolige van 20 A, beide met curve C. Welke kabels en automaten jouw toestel vraagt, staat in de installatiehandleiding. Wie een warmtepomp aansluit op een bestaande installatie, laat dat minstens controleren door een erkend organisme. Die controle, met de bijgewerkte schema's, gebeurt voordat het toestel in gebruik gaat.

Wat kost een lucht-waterwarmtepomp?

Test-Aankoop noteerde in januari 2026 voor een lucht-waterwarmtepomp zonder warmwaterbereiding 7.000 tot 11.000 euro, exclusief btw, plaatsing en toebehoren. Warm water kost 1.000 tot 3.000 euro extra en een buffervat ongeveer 1.000 euro, samen 9.000 tot 15.000 euro. Een toestel van 10 kW kwam op ongeveer 11.000 euro, een van 25 kW voor een slecht geïsoleerde woning op meer dan 16.000 euro.

Daarbij komen de plaatsing, de elektrische aansluiting, het reinigen van het leidingnet en eventuele nieuwe radiatoren. Aanpassingen aan het afgiftesysteem zitten niet in die bedragen. De aankoopprijs hangt sterk af van het vermogen, dus elke kW die je met isolatie uitspaart, scheelt in de aankoop.

Op al deze bedragen komt nog btw. Welk tarief geldt, hangt af van de leeftijd van je woning en van de vraag of het om renovatie gaat.

Voorwaarden voor Mijn VerbouwPremie

In Vlaanderen hangt Mijn VerbouwPremie af van je inkomenscategorie op de dag van je aanvraag. In welke categorie je valt, toont de simulator op vlaanderen.be. Voor aanvragen vanaf 1 maart 2026 krijg je voor een lucht-waterwarmtepomp 1.500 euro in categorie 1 en 2. In de laagste inkomenscategorieën is dat 4.500 euro (categorie 3) en 6.000 euro (categorie 4, waar ook verhuurders via een woonmaatschappij onder vallen). In die twee categorieën komt er tot 50% bij als de warmtepomp elektrische verwarming vervangt of in een gebied zonder aardgas komt.

De premie is begrensd op 20, 25, 35 en 50% van de factuur exclusief btw, van categorie 1 tot 4. Die factuur bedraagt minstens 1.000 euro exclusief btw. Per woning en eigenaar krijg je maar om de 10 jaar een premie voor een warmtepomp.

De woning moet vóór 1 januari 2014 op het elektriciteitsnet aangesloten zijn. Een jongere woning komt in aanmerking als de omgevingsvergunning voor het bouwen op de datum van de eindfactuur meer dan 5 jaar oud is en de woning aan de EPB-eisen voldoet. De warmtepomp is de enige centrale verwarming en heeft minstens label A+, en het afgiftesysteem werkt op hooguit 55 °C. Een RESCert-installateur plaatst of valideert de installatie. Bij de aanvraag voeg je de eindfactuur, het attest van de aannemer met de technische gegevens en het Europese productlabel toe. Ook de offerte meesturen wordt sterk aangeraden. Radiatoren, vloerverwarming, het weghalen van de oude installatie en materiaal dat je zonder plaatsingsfactuur zelf plaatst, komen niet in aanmerking.

Een lucht-waterwarmtepomp kiezen in zes stappen

1. 1

   Breng je warmtevraag in kaart

   Zoek je gas- of mazoutverbruik van de laatste jaren op, je EPC als je er een hebt en de oppervlakte die je verwarmt. Doe de test Warmtepompklaar van Vlaanderen voor een eerste inschatting, en in een koude week de 50-gradentest met je huidige ketel.

2. 2

   Laat het warmteverlies per kamer berekenen

   Vraag een berekening volgens NBN EN 12831-1, met de ontwerpbuitentemperatuur en de watertemperatuur die je radiatoren of vloerverwarming nodig hebben. Plan je nog isolatiewerk, laat dan ook de toestand na die werken doorrekenen.

3. 3

   Tel het warm water erbij

   Geef het aantal slaapkamers en bewoners door. De installateur bepaalt daarmee het boilervolume, de laadtijd en het vermogen dat bovenop de verwarming komt.

4. 4

   Vraag offertes na een technisch bezoek

   Laat twee of drie RESCert-installateurs langskomen en geef hun dezelfde gegevens. Vraag in elke offerte het vermogen bij -7 °C, de technische fiche, het label en elke post apart geprijsd.

5. 5

   Vergelijk de toestellen op dezelfde punten

   Leg het vermogen bij A-7, de COP bij A2 en A-7, het laagste vermogen, het geluidsvermogen van de buitenunit en het koelmiddel naast elkaar. Kies het model dat je warmtevraag dekt bij jouw watertemperatuur, met zo weinig mogelijk overmaat.

6. 6

   Laat opleveren, keuren en de premie aanvragen

   Laat de installateur de stooklijn, de maximale watertemperatuur en het inschakelpunt van de weerstand tonen, en laat de nieuwe elektrische kring keuren. Vraag Mijn VerbouwPremie aan na de eindfactuur; de factuur mag op dat moment hooguit 2 jaar oud zijn.

Vóór je een offerte voor een warmtepomp tekent

• Er ligt een warmteverliesberekening per kamer, met het vermogen bij de ontwerpbuitentemperatuur.
• Het vermogen van het toestel bij -7 °C en de voorziene watertemperatuur staat in de offerte en dekt de berekende warmtevraag, of het bijspringen van de weerstand is afgesproken.
• De voorziene afgiftetemperatuur is hooguit 55 °C.
• Het toestel heeft label A+ of beter, en het label en de technische fiche zitten bij de offerte.
• Het boilervolume en de laadtijd zijn afgestemd op het aantal slaapkamers.
• Het laagste vermogen van de compressor en het watervolume dat de fabrikant vraagt, staan vermeld.
• Kabels, automaten, een eventuele verzwaring en de keuring staan als aparte posten in de offerte.
• De installateur heeft een RESCert-certificaat voor warmtepompen, of een RESCert-installateur valideert de installatie.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

Offertes vergelijken op het eindbedrag

Een offerte zonder aangepaste radiatoren, elektrische aansluiting of reiniging van het leidingnet lijkt goedkoper. Die posten komen later toch op de factuur, en de radiatoren tellen ook niet mee voor de premie. Laat ontbrekende posten alsnog prijzen voor je kiest.

Een ruime marge nemen voor de zekerheid

Een te grote warmtepomp kost meer, pendelt in het tussenseizoen en maakt dan meer lawaai. Laat het vermogen afstemmen op de berekening, zonder extra opwarmvermogen. Een paar koude dagen per jaar mag je aan de weerstand overlaten als het toestel daardoor duidelijk goedkoper wordt.

Een groot boilervat nemen voor meer comfort

Een ruim vat lijkt veilig, maar de warmtepomp doet er langer over om het te laden. Zolang hij de boiler laadt, krijgt de verwarming niets. Laat het volume bepalen op het aantal slaapkamers en reken de laadtijd na met het vermogen dat het toestel bij boilertemperatuur levert.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Een lucht-waterwarmtepomp plaatst een installateur. Voor Mijn VerbouwPremie moet een RESCert-installateur de installatie plaatsen of valideren. Bij een split sluit een erkende koeltechnicus de koelleidingen aan. Een propaanmonoblock komt gevuld uit de fabriek, maar elke ingreep aan die koelkring vraagt specifieke kennis en hoort bij een vakman. De eigen kring en de automaten in de zekeringkast legt een elektricien aan, die ook de schema's bijwerkt. Een erkend organisme keurt de nieuwe aansluiting voordat de warmtepomp in gebruik gaat.

Bronnen

• De uitdaging van warmtepompen bij renovatie, Praktische gids 24 (Innovation Paper 53), Buildwise (oktober 2025)
• Hoe het gecombineerde vermogen voor verwarming en SWW berekenen?, Buildwise-artikel 2023/04.04
• Vlaanderen.be — Technische achtergrond bij de tool Warmtepompklaar
• Vlaanderen.be — Kostprijs verwarmingsinstallaties
• Vlaanderen.be — Mijn VerbouwPremie voor een warmtepomp
• Alles wat je moet weten over de lucht-waterwarmtepompen, Test-Aankoop (7 januari 2026)
• Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 811/2013 over de energie-etikettering van ruimteverwarmingstoestellen, EUR-Lex