Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Wanneer je je mazoutketel nog mag vervangen en wat de overstap kost

Door 23 minuten lezen Ketel op gas en mazout Bijgewerkt

Ligt er aardgas in je straat, ook aan de overkant, dan mag je mazoutketel in Vlaanderen niet meer door een nieuwe vervangen. Dat geldt sinds 1 januari 2022, ook bij een defect. Wie het toch doet, riskeert 3.000 euro boete plus 2.000 euro per gebouweenheid. Een werkende ketel mag blijven. Zonder gas mag nog een condenserende mazoutketel komen; anders kies je een warmtepomp, hybride of gascondensatieketel. Een gasaansluiting kost in 2026 1.804,45 euro inclusief btw.

23 minuten

Mag je je mazoutketel nog vervangen?

Het antwoord hangt af van één vraag: ligt er een aardgasleiding ter hoogte van je woning? Een mazoutketel heet in de Vlaamse regelgeving een stookolieketel, en de regel zelf staat in het Energiedecreet. Ze geldt sinds 1 januari 2022.

Gas voor de deur of aan de overkant

Ligt er ter hoogte van je bestaande woning een aardgasnet waarop je kunt aansluiten, dan mag er geen nieuwe stookolieketel komen, ook niet ter vervanging van de oude. Een leiding voor de deur telt, maar een leiding aan de overkant van de straat evengoed. Pas als er voor je deur en aan de overkant geen gas ligt, mag een nieuwe stookolieketel de oude nog vervangen.

Plaats je in die laatste situatie na 1 januari 2022 een nieuwe mazoutketel, bewaar dan een bewijs dat er toen geen gas lag. Een schermafdruk van de opzoeking bij Fluvius of een aansluitingsaanvraag volstaat. Wordt het net later doorgetrokken, dan toon je daarmee aan dat je ketel op dat moment mocht.

Drie bovenaanzichten van een straat met huizen aan beide kanten. In het eerste ligt een gasleiding onder het voetpad aan de kant van jouw woning: een nieuwe stookolieketel is verboden. In het tweede ligt de gasleiding onder het voetpad aan de overkant: ook verboden. In het derde ligt er geen gasleiding in de straat: een nieuwe stookolieketel mag de oude nog vervangen.Bekijk groter
Ligt er aardgas in je straat, aan jouw kant of aan de overkant, dan komt er geen nieuwe mazoutketel meer.

Nagaan of je woning aansluitbaar is

Fluvius heeft een opzoeking « aansluitbaarheid op het aardgasnet » waarin je het adres van de woning ingeeft. Stopt de leiding een paar huizen verder, of lijkt de afstand tot het net beperkt? Vraag dan via dezelfde opzoeking een gratis offerte voor een gasaansluiting. Fluvius bekijkt dan of de aansluiting technisch kan, bijvoorbeeld met een onderboring of langs de achterkant van het huis, en wat ze kost. Voor een ingewikkeld geval mail je met die offerte en je adres naar het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA), op stookolieketelverbod.veka@vlaanderen.be. Hoe de aanvraag zelf verloopt, staat bij een aardgasaansluiting aanvragen.

Je oude ketel mag blijven draaien

Het verbod gaat over nieuwe ketels. Een werkende mazoutketel mag je gewoon blijven gebruiken, ook als er gas in de straat ligt. Koop je een woning met een mazoutketel, dan hoef je die evenmin meteen te vervangen.

Herstellen mag ook. Een kapotte brander, circulatiepomp of regeling laat je vervangen, en na een nieuwe brander volgt een keuring door een erkend technicus. Het ketellichaam of de hele ketel vervangen mag niet meer, ook niet als de ketel nog onder garantie valt. Een lekkend ketellichaam betekent dus in een straat met gas het einde van de mazoutverwarming.

Nieuwbouw en ingrijpende energetische renovatie

Bij nieuwbouw of een ingrijpende energetische renovatie met een aanvraag vanaf 1 januari 2022 mag een stookolieketel nooit, ook waar geen gas ligt. Was de aanvraag voor zo’n renovatie van vóór 2022, dan geldt het verbod sinds 2022 als er gas ter hoogte van het gebouw ligt. Een nieuwbouw met een omgevingsvergunning vanaf 2025 krijgt bovendien geen aardgasaansluiting meer. Daar wordt het dus een warmtepomp of, waar er een ligt, een aansluiting op een warmtenet.

De boete voor een verboden mazoutketel

Wie een stookolieketel plaatst waar dat verboden is, riskeert een administratieve boete van 3.000 euro, plus 2.000 euro per gebouweenheid. In een bestaand gebouw krijgt de eigenaar de boete. Bij een appartementsgebouw met een collectieve ketel is dat de vereniging van mede-eigenaars (VME), bij nieuwbouw of ingrijpende energetische renovatie de aangifteplichtige.

De klant draagt de eindverantwoordelijkheid. De installateur moet je wel op het verbod wijzen en elke nieuwe stookolieketel en elk nieuw ketellichaam aanmelden. Doet hij dat niet, dan riskeert hij zelf een boete. Is de boete eenmaal opgelegd, dan mag de ketel blijven staan en verder draaien.

Hybride met mazout en biobrandstof

Ook een combinatie met stookolie valt sinds 1 januari 2022 onder het verbod. Een hybride warmtepomp waarbij een mazoutketel op koude dagen bijspringt, mag dus niet meer. Hetzelfde geldt voor een ketel op een mengsel met biobrandstof. Een mengsel zoals R33, met 67% stookolie en 33% biobrandstof, telt gewoon als stookolie. Wie hybride wil verwarmen, combineert de warmtepomp met een gasketel.

Let op

Deze regels gelden in Vlaanderen. Brussel en Wallonië hebben hun eigen regels voor stookolieketels, en een gemeente kan bijkomende voorschriften hebben, bijvoorbeeld voor een premie. De actuele Vlaamse tekst staat op vlaanderen.be onder het verbod op het plaatsen en vervangen van stookolieketels.

Oude vloerstaande mazoutketel met een zwarte brander op de voorkant in een kelder met wit geschilderde bakstenen muren. Een zwarte rookgasbuis loopt van de ketel naar een opening in de muur, twee koperen cv-leidingen met een rode en een blauwe kraan lopen recht naar het plafond, en een dunne koperen mazoutleiding met filter loopt langs de muur naar de deuropening. In de kamer ernaast staat een groene stookolietank.
Zolang een mazoutketel werkt en bij het jaarlijkse onderhoud goedgekeurd wordt, mag hij blijven staan, ook als er gas in de straat ligt.

Als je mazoutketel plots stuk is

Valt de ketel midden in de winter uit, dan moet je snel beslissen. Wat dan nog kan, hangt opnieuw af van wat er in de straat ligt.

Ook bij een defect geldt het verbod

Een onherstelbare mazoutketel mag je in een straat met gas niet door een nieuwe mazoutketel vervangen. De overheid ziet het defect niet als overmacht, omdat je kon voorzien dat een oude ketel ooit stopt. Is je ketel ouder dan 20 jaar, bereid de vervanging dan voor terwijl hij nog werkt. Dat begint met isoleren, zodat de woning ook met lauwer verwarmingswater warm blijft. Kies je voor gas, dan vraag je de aansluiting nu al aan en sluit je het leveringscontract pas later af. Wordt het een warmtepomp, laat dan al een elektrische kabel naar de stookplaats leggen.

Gas aansluiten met de spoedprocedure

Een gewone aardgasaansluiting duurt 10 tot 60 werkdagen. Kan je woning rechtstreeks en met een standaardaansluiting op het net, dan heeft Fluvius een spoedprocedure die binnen 5 werkdagen aansluit. Die spoedprocedure is iets anders dan een noodinterventie bij een gaslek. Je hebt daarna nog een installateur, een ketel en een leveringscontract nodig, dus regel die drie tegelijk met de aanvraag.

Zonder aardgas in de straat

Ligt er geen gas, dan mag een nieuwe mazoutketel de oude vervangen. Bij een plots defect is dat vaak de snelste weg, want tank, leidingen en radiatoren blijven. Reken wel op een aangepaste schouw, want een nieuwe ketel is in de praktijk een condensatieketel. Vraag bij Fluvius ook na of er plannen zijn om het net tot in je straat door te trekken.

Een nieuwe ketel gaat vele jaren mee, en zo lang zit je dan aan stookolie vast. Leg daarom ook zonder gas een warmtepomp of pelletketel naast de mazoutketel, zeker als de woning al redelijk geïsoleerd is.

Waarmee vervang je een mazoutketel?

Er zijn vier routes: een gascondensatieketel, een hybride warmtepomp op gas, een volledige warmtepomp of, zonder gasnet, een pelletketel of propaanketel. Welke past, bepalen de isolatie van je woning, je radiatoren en wat er in de straat ligt.

Gascondensatieketel

De rechtstreekse vervanger in een straat met gas is een condenserende gasketel. Hij werkt met dezelfde radiatoren en hetzelfde leidingnet, en de plaatsing is snel. Je hebt wel een gasaansluiting nodig, een nieuwe rookgasafvoer of een getubeerde schouw en een afvoer voor het condenswater. Sinds 1 juli 2025 betaal je bij de vervanging van een gas- of stookolieketel 21% btw in plaats van 6%. Met die federale maatregel wil de overheid verwarmen met fossiele brandstof minder aantrekkelijk maken.

Voor de Vlaamse overheid ligt de toekomst bij de warmtepomp en het warmtenet. Een gasketel of een hybride is dan een tussenstap voor een woning die nog niet genoeg geïsoleerd is. Vermogen, afvoer en afstelling staan bij een condensatieketel op gas kiezen en afstellen.

Hybride warmtepomp op gas

Een hybride warmtepomp is een kleine lucht-waterwarmtepomp naast een gascondensatieketel, met één regeling die telkens het zuinigste toestel laat werken. Bij zacht weer verwarmt de warmtepomp, op koude dagen springt de ketel bij. Ook daarvoor heb je een gasaansluiting nodig, en de installateur moet de warmtepomp zo instellen dat die zoveel mogelijk voorrang krijgt. Een te groot warmtepompdeel maakt het geheel duurder zonder dat het beter werkt. De installatiekost ligt tussen die van een gasketel en die van een volledige lucht-waterwarmtepomp, en voor het warmtepompdeel bestaat Mijn VerbouwPremie.

Volledige warmtepomp

Een warmtepomp werkt zuinig in een woning die met lauw water warm blijft. In een slecht geïsoleerde woning draait hij inefficiënt en verbruikt hij veel stroom. Isoleer dan eerst en zorg voor afgifte op lage temperatuur, zoals vloerverwarming, grotere radiatoren of ventiloconvectoren. Op een warmtepomp betaal je in 2026 6% btw, ook bij renovatie.

Een mazoutketel staat vaak in een kelder of berging zonder zware elektrische voeding. Laat de installateur nakijken of je aansluiting volstaat en laat tijdig een kabel naar de stookplaats leggen. Welke kabeldikte nodig is, zegt de elektricien of de installateur. Volstaat de aansluiting niet, dan vraag je een verzwaring aan bij Fluvius. Een eerste inschatting of je woning klaar is, geeft de webtool « Warmtepompklaar? » van de Vlaamse overheid. In de praktijk test je het met je huidige ketel. Hoe dat werkt, staat bij je gas- of mazoutketel vervangen door een warmtepomp en bij een warmtepomp met je bestaande radiatoren.

Pelletketel of propaan zonder aardgas

Waar geen gas ligt, zijn er naast een nieuwe mazoutketel nog twee ketels die met je radiatoren werken. Een pelletketel heeft een opslag voor pellets nodig, vaak op de plek van de mazouttank. Een propaanketel is een gasketel die uit een eigen tank gevoed wordt, zoals uitgelegd bij verwarmen met propaan en een propaantank.

Wie in een gebied zonder aardgas een volledige warmtepomp plaatst, krijgt tot 50% meer Mijn VerbouwPremie. Voor aanvragen vanaf 1 maart 2026 geldt die verhoging alleen nog voor eigenaar-bewoners in inkomenscategorie 3 en 4 en voor verhuurders aan een woonmaatschappij. Voor een hybride geldt ze niet.

VervangerNodigBtw bij renovatie (2026)Let vooral op
Gascondensatieketelgasaansluiting, aangepaste afvoer21%tussenstap naar fossielvrij verwarmen
Hybride warmtepomp op gasgasaansluiting, buitenunit, stroom6% voor de warmtepompwarmtepomp moet voorrang krijgen
Lucht-waterwarmtepompisolatie, afgifte op lage temperatuur6%elektrische aansluiting
Condenserende mazoutketelgeen gas in de straat21%je blijft lang aan stookolie vast
Pellet- of propaanketelopslag of tankvraag het na in je bestekruimte en bevoorrading

Hoe een condenserende mazoutketel werkt

Ligt er geen gas en kies je opnieuw voor mazout, dan wordt het in de praktijk een condenserende mazoutketel, ook condensatieketel op mazout genoemd. Hij haalt meer warmte uit elke liter mazout dan een gewone ketel, al is de winst kleiner dan bij een condenserende gasketel.

Warmte uit de waterdamp in het rookgas

Bij de verbranding van mazout ontstaat waterdamp. Een gewone ketel blaast die damp warm de schouw in. Een condensatieketel stuurt het rookgas eerst door een extra warmtewisselaar, waar het koele retourwater van de radiatoren doorheen loopt. Het rookgas koelt af, de waterdamp condenseert en de warmte die daarbij vrijkomt, gaat naar het cv-water.

Dat lukt alleen als het retourwater koel genoeg terugkomt. Hoe lager de watertemperatuur in je radiatoren, hoe meer de ketel condenseert. Een modulerende ketel met een weersafhankelijke regeling of een modulerende thermostaat past zijn vermogen traploos aan de vraag aan. Zo blijft het water zo koel als het kan.

Minder winst dan bij een gasketel

Bij mazout levert condensatie minder op dan bij aardgas. De rookgassen van stookolie bevatten minder waterdamp, dus er valt ook minder warmte uit te halen. Een condenserende mazoutketel verbruikt 7 à 8% minder brandstof dan een klassieke nieuwe ketel, en 10 à 15% minder als hij optimaal ingesteld is. Bij gas ligt die winst op 10 à 20%.

Die winst moet de hogere aankoopprijs van een condensatieketel terugverdienen, en hoe minder je stookt, hoe langer dat duurt. In een goed geïsoleerde woning is het verschil in euro dus kleiner dan de percentages doen vermoeden.

Rendementen van meer dan 100%

In folders zie je voor een condensatieketel soms een rendement boven 100%. Dat getal is berekend op de onderste verbrandingswaarde, waarin de warmte van de waterdamp niet meetelt. Wat de ketel uit die damp terugwint, komt er dan bovenop. Op de bovenste verbrandingswaarde, die alle warmte meetelt, blijft het rendement onder 100%. Vergelijk twee ketels dus altijd op dezelfde basis.

Schouw en condensafvoer

Wie overschakelt van een niet-condenserende naar een condenserende ketel, moet doorgaans de schouw laten aanpassen. Het afgekoelde rookgas is vochtig en heeft weinig trek, en een gemetselde schouw verdraagt dat condenswater slecht. Meestal komt er een buis in de schouw of een afvoer door de gevel of het dak. Het condenswater zelf loopt via een afvoer naar de binnenriolering. Hoe een schouw getubeerd wordt, staat bij een schouw renoveren of tuberen.

Hoogrendementsketel of condensatieketel op mazout?

Een hoogrendementsketel op mazout is een niet-condenserende ketel. Hij haalt veel uit de verbranding, maar zijn rookgas gaat warm genoeg de schouw in om geen waterdamp te laten condenseren. Daardoor volstaat een gewone schouw, maar mist hij ook de warmte uit die damp.

Wat de ecodesign-eisen toelaten

De Europese ecodesignverordening laat alleen nog nieuwe stookolie- en gasketels toe die minimumeisen voor energie-efficiëntie en uitstoot halen. Sinds 26 september 2018 zijn die eisen strenger. Een condensatieketel haalt ze, een gewone hoogrendementsketel meestal niet. Een nieuwe hoogrendementsketel op mazout vind je daardoor nauwelijks nog; de keuze bij vervanging is in de praktijk een condenserende mazoutketel.

Een bestaande hoogrendementsketel houden

Een bestaande ketel hoef je niet te vervangen zolang hij werkt. Hij moet wel voldoen aan de Vlaamse regels voor onderhoud en aan de eisen voor uitstoot en rendement. Vanaf 20 kW is jaarlijks onderhoud door een erkend technicus vloeibare brandstof verplicht. Die erkenning staat op naam van de technicus en heeft een nummer dat begint met TV. Na het onderhoud krijg je een reinigings- en een verbrandingsattest.

Keurt de technicus de ketel af, dan heb je 3 maanden om de tekortkomingen weg te werken en een nieuw attest te halen. Blijf je daarna stoken met een ketel die niet goed of niet veilig werkt, dan is dat een milieumisdrijf. Bij een afkeuring in een straat met gas kan herstellen dus alleen als het om een onderdeel gaat. Meer over de attesten lees je bij onderhoud en keuring van je cv-ketel.

Hoogrendementsketel op mazoutCondensatieketel op mazout
Rookgaswarm de schouw in, zonder condensatieafgekoeld tot de waterdamp condenseert
Brandstofwinstvertrekpunt7 à 8%, tot 10 à 15% goed ingesteld
Schouwgewone schouwaangepaste of getubeerde afvoer
Condenswatergeenafvoer naar de riolering
Nieuw te koophaalt de ecodesign-eisen meestal niethaalt de eisen
Mag geplaatst wordenalleen zonder gas in de straatalleen zonder gas in de straat

Wat de overstap van mazout naar gas kost

De overstap van mazout naar gas heeft drie posten: de gasaansluiting, de nieuwe ketel met het werk errond en de buitengebruikstelling van de mazouttank. Alleen voor de eerste bestaat een vaste prijs.

De aardgasaansluiting

Fluvius rekent sinds 2025 voor elke nieuwe gasaansluiting de werkelijke kost aan in plaats van een begrensde prijs. In 2026 kost een nieuwe aansluiting met één residentiële gasmeter tot 10 m³ per uur 1.804,45 euro inclusief 21% btw. Daarin zitten het graafwerk op het openbaar domein, de gasmeter en de eerste indienststelling. De dienstleiding is inbegrepen tot 25 m tussen rooilijn en gevel en tot 3 m binnen.

Ligt de meter verder dan 3 m binnen de gevel, dan betaal je 37,95 euro per extra meter. Een kast om de meter buiten te plaatsen kost 348,46 euro. Moet het net zelf tot aan je woning worden uitgebreid, dan rekent Fluvius 143,40 euro per meter extra leiding. Graafwerk op je eigen terrein zit niet in de basisprijs. Dat doe je zelf of laat je doen; mits akkoord graaft Fluvius de sleuf voor 36,94 euro per meter. Alle bedragen zijn inclusief btw, tarief 2026. De offerte van Fluvius zet die posten apart, dus vraag ze aan vóór je de ketel bestelt.

Wat je zelf voorziet voor de gasmeter

Voordat Fluvius aansluit, leg je op je eigen terrein een wachtbuis voor de dienstleiding. Waar de leiding door de gevel komt, maak je een put van 1 bij 1 bij 1 meter. Je voorziet ook een droge, bereikbare plaats voor de gasmeter, zo dicht mogelijk bij de straat, en een aardgeleider voor de equipotentiaalverbinding.

De nieuwe gasleiding in huis, van de meter naar de ketel, legt de installateur aan. Ze moet gekeurd zijn voordat de meter opengaat: Fluvius vraagt een officieel attest dat de binneninstallatie aan de wettelijke normen voldoet. Spreek in het bestek af wie die keuring regelt.

De nieuwe ketel en het werk errond

Voor een geplaatste gascondensatieketel bestaat er geen officiële Belgische richtprijs. De factuur bestaat uit het toestel, de demontage van de mazoutketel en de aanpassing van de leidingen. Daarbij komen de nieuwe gasleiding van de meter naar de ketel, de rookgasafvoer of tubering, de condensafvoer en de keuring vóór de eerste ingebruikname. Sinds 1 juli 2025 rekent de installateur op een nieuwe gasketel 21% btw. Vraag een bestek waarin die posten apart staan; dan zie je ook welke installateur de schouw meerekent en welke niet.

De mazouttank buiten gebruik stellen

Wie overschakelt, moet de mazouttank definitief buiten gebruik laten stellen. Wat er precies moet gebeuren, hangt af van de inhoud, van het gebruik en van of de tank ingegraven is of bovengronds staat. Sommige gemeenten geven een premie voor het verwijderen of organiseren een groepsaankoop. Termijnen, het attest en richtprijzen staan bij een mazouttank verwijderen of buiten gebruik stellen.

PostPrijsBron van de prijs
Gasaansluiting, 1 meter tot 10 m³/h1.804,45 euro incl. btwFluvius, tarief 2026
Meerlengte binnen boven 3 m37,95 euro per meter incl. btwFluvius, tarief 2026
Kast voor de meter buiten348,46 euro incl. btwFluvius, tarief 2026
Netuitbreiding tot aan je woning143,40 euro per meter incl. btwFluvius, tarief 2026
Sleuf op eigen terreinzelf, eigen aannemer of 36,94 euro per meter bij FluviusFluvius, tarief 2026
Ketel, afvoer en plaatsinggeen officiële richtprijs, 21% btwbestek van de installateur
Tank buiten gebruik stellenzie de gids over de mazouttankerkend technicus

Een oude mazoutketel afbreken

Een oude mazoutketel weghalen is werk voor de installateur die het nieuwe toestel plaatst. Hij kent dan meteen de leidingen die blijven en sluit wat overblijft netjes af.

Wat de installateur afkoppelt en afvoert

De mazoutleiding van de tank naar de brander wordt leeggemaakt en afgedopt. Het cv-water wordt afgetapt, de ketel losgekoppeld en de brander met de elektrische voeding weggenomen. Een vloerstaande ketel is zwaar en past niet altijd heel door een smalle keldertrap, en daarom wordt hij vaak ter plaatse in delen gehaald. Spreek in het bestek af dat de installateur de oude ketel ook afvoert, zodat die post niet achteraf opduikt. Komt er een warmtepomp, laat de afbraak dan als aparte post vermelden: voor Mijn VerbouwPremie telt het verwijderen van de oude installatie niet mee.

Bij een overstap naar een warmtepomp of hybride is dit ook het moment om het leidingnet te laten spoelen. Een oud net bevat slib, en dat hindert een nieuwe ketel of warmtepomp met smalle doorgangen.

Asbest in een oude stookplaats

In stookplaatsen van oudere woningen kan asbest zitten, bijvoorbeeld in een rookkanaal van asbestcement, in plaatmateriaal achter de ketel of in afdichtingen. Twijfel je bij een grijze, vezelige buis of plaat, laat het materiaal dan eerst onderzoeken voordat iemand zaagt, breekt of boort. Waar je asbest herkent en wie het mag verwijderen, staat bij asbest herkennen in huis.

De vrijgekomen schouw en stookplaats

Een warmtepomp heeft geen schouw nodig. De oude schouw kun je dan laten afdichten of afbreken. Komt er een condensatieketel, dan wordt dezelfde schouw vaak de koker waarin een nieuwe afvoerbuis loopt. Is de tank buiten gebruik gesteld, dan komt in de vrijgekomen ruimte vaak een buffervat, een boiler of de binnenunit van de warmtepomp.

Vakman inschakelen

Een nieuwe ketel, een vervangen ketel of brander en een verbouwde installatie worden gekeurd voordat ze in gebruik gaan. Die keuring is een verplichting van de eigenaar. Voor een mazoutketel doet een erkend technicus vloeibare brandstof (erkenningsnummer met TV) dat, voor een gasketel een erkend technicus gasvormige brandstof (GV). De ketel mag pas branden als het keuringsrapport dat uitdrukkelijk toestaat. Gasleidingen aanleggen, aansluiten of afkoppelen laat je altijd aan een installateur. De binnenleiding wordt gekeurd voordat Fluvius de meter opent, en aan de gasmeter en de aansluiting werkt alleen Fluvius. De mazouttank laat je buiten gebruik stellen door een erkend technicus met attest, en verdacht asbest laat je onderzoeken en verwijderen volgens de OVAM-regels. Ruik je gas, bel dan het gratis noodnummer van Fluvius, 0800 65 0 65.

Je mazoutketel vervangen in zes stappen

Begin terwijl de oude ketel nog werkt. Een gasaansluiting duurt tot 60 werkdagen, en een warmtepomp vraagt soms eerst isolatie of andere radiatoren.

  1. Ga na of er aardgas in de straat ligt

    Geef je adres in bij de Fluvius-opzoeking naar aansluitbaarheid op het aardgasnet en bewaar een schermafdruk. Ligt er gas aan jouw kant of aan de overkant, dan valt een nieuwe mazoutketel af. Bij twijfel vraag je een gratis offerte voor een gasaansluiting.

  2. Kies het systeem dat bij je woning past

    Kijk naar isolatie, radiatoren en de stroomaansluiting, en doe de test « Warmtepompklaar? » van de Vlaamse overheid. Blijft de woning op een koude dag warm met water van hooguit 55 °C, dan komt een warmtepomp in beeld. Anders wordt het een hybride of een gascondensatieketel. Gratis advies voor je eigen woning krijg je bij het Energiehuis in je buurt.

  3. Vraag de aansluitingen aan

    Kies je gas, vraag de aansluiting dan online of telefonisch (078 35 35 34) aan bij Fluvius en reken op 10 tot 60 werkdagen. Leg intussen de wachtbuis en maak de put aan de gevel klaar. Kies je een warmtepomp, laat dan nakijken of je elektrische aansluiting volstaat en vraag zo nodig een verzwaring aan.

  4. Vergelijk bestekken op dezelfde posten

    Laat twee of drie installateurs een bestek maken met toestel, demontage en afvoer van de oude ketel, leidingwerk, rookgasafvoer, condensafvoer en keuring apart. Een bestek waarin de schouw ontbreekt, kun je pas vergelijken als je die post zelf laat bijrekenen.

  5. Laat plaatsen en keuren

    De installateur demonteert de mazoutketel en plaatst het nieuwe toestel. Bij gas laat je eerst de binnenleiding keuren, zodat Fluvius de meter kan openen. Daarna keurt een erkend technicus de ketel en je krijgt een keuringsrapport met verbrandingsattest; pas als dat de ingebruikname toestaat, mag de ketel aan. Bij een warmtepomp vraag je de premie aan zodra de eindfactuur er is, en uiterlijk 2 jaar na die factuur.

  6. Stel de mazouttank buiten gebruik

    Laat de tank leegmaken, reinigen en buiten gebruik stellen door een erkend technicus, en bewaar het attest bij de woningpapieren. Vraag bij je gemeente of er een premie of groepsaankoop is.

Vóór je de oude mazoutketel laat weghalen

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Het ketellichaam lekt en er ligt gas aan de overkant

De technicus stelt bij het onderhoud vast dat het ketellichaam van een 25 jaar oude mazoutketel lekt. Een nieuw ketellichaam of een nieuwe mazoutketel mag niet, want de gasleiding aan de overkant maakt de woning aansluitbaar. Vraag meteen de gasaansluiting aan en kijk of de spoedprocedure van 5 werkdagen kan. Laat intussen twee installateurs een bestek maken voor een gascondensatieketel of een hybride. Voor de dagen zonder chauffage volstaat elektrische bijverwarming in de leefruimtes; als blijvende verwarming is die veel te duur.

Veelvoorkomende situatie

Een landelijke woning zonder gas met een ketel van 1998

Er ligt geen gasleiding in de straat, de ketel werkt nog maar wordt bij het onderhoud nipt goedgekeurd. Een nieuwe condenserende mazoutketel mag hier. Vraag Fluvius eerst of het net binnen afzienbare tijd in de straat komt, en laat nagaan of de woning met lauw water warm blijft. Lukt dat, dan is een warmtepomp een optie; in inkomenscategorie 3 of 4 geldt in een gebied zonder aardgas een verhoogde premie. Kies je toch voor mazout, bewaar dan de schermafdruk van de Fluvius-opzoeking bij de factuur.

Veelvoorkomende situatie

Een huis gekocht met een mazoutketel in de kelder

Bij de aankoop werkt de mazoutketel nog en ligt er gas in de straat. Vervangen is niet verplicht, maar een nieuwe mazoutketel komt er later niet meer. Vraag het laatste verbrandingsattest op en kijk naar het bouwjaar van de ketel. Valt de renovatie samen met isolatiewerken, plan dan meteen de overstap, want dan staat de woning toch al open.

Veelgemaakte fouten

Een nieuwe mazoutketel bestellen omdat de oude stuk is

Wie bij een plots defect in een straat met gas toch een mazoutketel laat plaatsen, riskeert 3.000 euro boete plus 2.000 euro per gebouweenheid. Een defect geldt daarbij niet als overmacht. Vraag in de plaats meteen een gasaansluiting met de spoedprocedure aan, of kies een warmtepomp.

De schouw vergeten bij een condensatieketel

Een condensatieketel op een oude gemetselde schouw laat vochtig, koel rookgas door een kanaal dat daar niet voor gemaakt is. Laat de schouw nakijken en zet de tubering of een nieuwe afvoer in het bestek.

De tank laten staan alsof er niets gebeurd is

Na de overstap blijft de tank met een rest mazout achter. Buiten gebruik stellen is verplicht, en een vergeten ingegraven tank kan later lekken. Plan de buitengebruikstelling meteen na de ingebruikname van de nieuwe installatie.

Veelgestelde vragen

Wat kost het om een mazoutketel te vervangen door een gasketel?

De vaste post is de gasaansluiting: in 2026 1.804,45 euro inclusief btw voor één residentiële meter. Daar kunnen meerlengte binnen en graafwerk op eigen terrein bijkomen. Voor de ketel met plaatsing bestaat geen officiële richtprijs; de installateur rekent er sinds 1 juli 2025 21% btw op. Daarbovenop komt de buitengebruikstelling van de mazouttank.

Mag een installateur nog een mazoutketel plaatsen?

Ja, in een bestaande woning waar geen aardgas ligt, ook niet aan de overkant. Hij moet je op het verbod wijzen en elke nieuwe stookolieketel aanmelden. In een straat met gas, bij nieuwbouw en bij een ingrijpende energetische renovatie mag het niet.

Moet ik mijn oude mazoutketel vervangen als er gas in de straat komt?

Nee, zolang hij werkt en bij het onderhoud goedgekeurd wordt. Je mag hem herstellen, ook met een nieuwe brander. Pas als het ketellichaam of de hele ketel vervangen moet worden, komt er geen mazoutketel meer in de plaats.

Is er een premie om een mazoutketel te vervangen?

Niet voor een nieuwe gas- of mazoutketel, wel voor een warmtepomp. Voor aanvragen vanaf 1 maart 2026 geeft Mijn VerbouwPremie voor een lucht-waterwarmtepomp 1.500 euro in inkomenscategorie 1 en 2. In categorie 3 is dat 4.500 euro, in categorie 4 6.000 euro. Voor een hybride is dat 800, 3.000 of 4.000 euro, telkens begrensd op 20 tot 50% van de factuur exclusief btw. Het systeem moet met water van hooguit 55 °C verwarmen, en een Rescert-installateur plaatst of valideert de installatie. Welk bedrag voor jou geldt, toont de simulator van Mijn VerbouwPremie. Voor het verwijderen van de mazouttank hebben sommige gemeenten een eigen premie.

Hoe lang mag ik nog op mazout verwarmen?

Een werkende mazoutketel mag je blijven gebruiken zolang hij aan de regels voor onderhoud, uitstoot en rendement voldoet. De Vlaamse regels leggen in 2026 geen einddatum op voor bestaande verwarming op mazout. Het verbod geldt voor het plaatsen van een nieuwe ketel of een nieuw ketellichaam.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids