Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Centrale verwarming op pellets met een pelletketel

Door 25 minuten lezen Ketel op gas en mazout Bijgewerkt

Een pelletketel is een cv-ketel die houtpellets automatisch verbrandt en radiatoren, vloerverwarming en meestal ook de boiler voedt. Een gezin met een warmtevraag van 17.000 kWh verstookt iets meer dan 4 ton pellets per jaar. Reken voor de jaarvoorraad op ongeveer 0,9 m³ opslagruimte per kW. Geplaatst kostte zo'n installatie in 2024 tussen 12.000 en 25.000 euro. Jaarlijks onderhoud is in Vlaanderen verplicht, en een Vlaamse premie is er niet.

25 minuten

Hoe werkt een pelletketel?

Een pelletketel doet hetzelfde werk als een gas- of mazoutketel. Hij verwarmt water voor de radiatoren of de vloerverwarming, en meestal ook voor de boiler met sanitair warm water. Het verschil zit in de brandstof. Hij verbrandt houtpellets, en hij haalt die zelf uit een voorraad. Centrale verwarming op pellets werkt dus volledig automatisch, op voorwaarde dat de voorraad gevuld blijft en de as op tijd weg is.

Van voorraad tot vuurkorf

In of naast de ketel zit een kleine dagvoorraad. Een wormschroef, ook vijzel genoemd, voert daaruit telkens een afgemeten hoeveelheid pellets naar de brander. Bij het opstarten steekt een elektrische gloeikaars de eerste pellets aan, daarna houdt de aangevoerde lucht het vuur gaande. Een rookgasventilator zuigt de rook door de warmtewisselaar en duwt hem naar het rookgaskanaal.

De regeling meet de temperatuur van het water en vaak ook het zuurstof- en CO-gehalte van de rook. Vraagt de woning meer warmte, dan komen er meer pellets en meer lucht. Is het water warm genoeg, dan dooft de ketel en start hij later opnieuw.

Doordat brandstof en lucht zo nauwkeurig gedoseerd worden, halen pelletketels een rendement van 85 tot 95%. Een condenserende pelletketel, die ook de warmte uit de waterdamp in de rook terugwint, haalt tot 105%.

Wat er in een kilo pellets zit

Houtpellets zijn korrels van samengeperst zaagsel en ander onbehandeld houtafval. In België legt een koninklijk besluit uit 2011 de minimale kwaliteit vast. Pellets bevatten minder dan 10% vocht en minder dan 1,5% as, en leveren minstens 16,3 MJ per kg. Dat laatste is ruim 4,5 kWh per kilo.

Met dat getal reken je snel. Een woning die per jaar 17.000 kWh warmte vraagt, heeft bij een rendement van 90% ongeveer 4.200 kg pellets nodig. Dat zijn zo'n 280 zakken van 15 kg, en daarom krijgt een pelletketel bijna altijd een voorraad die in bulk gevuld wordt.

Ketel, buffervat en boiler

Een pelletketel moduleert zijn vermogen zoals een gas- of mazoutketel, en kan dus in principe zonder buffervat. Toch schrijven veel fabrikanten er een voor: een geïsoleerd vat dat het verwarmde water bewaart en de wisselende warmtevraag van de woning opvangt. De ketel brandt dan in langere beurten en slaat minder vaak aan. Dat verbetert het rendement en spaart de gloeikaars, die bij elke start de pellets aansteekt. Volg wat de handleiding van je ketel voorschrijft.

Gangbare pelletketels voor woningen hebben een vermogen van 10 tot 35 kW. Voor een goed geïsoleerde woning bestaan modellen die moduleren van 2 à 3 kW tot 10 à 12 kW. Laat het vermogen berekenen op het warmteverlies van de woning, want een ketel met het juiste vermogen werkt het efficiëntst. Een te zware ketel haalt zijn warmte te snel en slaat telkens aan en af.

Berging met een grijze pelletketel en een inox rookgaskanaal naar het plafond. Links staat een wit buffervat, met twee geïsoleerde leidingen naar de ketel en twee koperen leidingen naar boven. Naast de ketel staat een metalen asemmer met deksel. Twee grijze slangen lopen van de ketel door de muur naar een textielsilo op een stalen frame, die door de open deur te zien is.
De ketel en het buffervat staan in de berging; de pellets liggen in een textielsilo in een aparte ruimte ernaast.

Pelletketel of pelletkachel met cv-aansluiting

Wie de hele woning op pellets wil verwarmen, kiest tussen een pelletketel in de berging en een pelletkachel met cv-aansluiting in de living. Beide verwarmen water voor de radiatoren, maar ze verschillen in plaats, voorraad en regels.

Waar het verschil zit

Een pelletkachel met cv-aansluiting, ook pelletkachel cv of thermokachel genoemd, staat in de leefruimte. Ze geeft een deel van haar warmte rechtstreeks aan die kamer af, met vuurzicht door het ruitje. De rest gaat via een warmtewisselaar naar het cv-water. Haar reservoir vul je met de hand, met zakken. Een pelletketel staat in een berging, kelder of garage, heeft geen ruitje en geeft zijn warmte vrijwel volledig aan het water af. Hij is gemaakt om de hele winter op een grote voorraad te draaien.

Voor keuring en onderhoud telt in Vlaanderen waar de warmte terechtkomt. Een centraal stooktoestel brengt zijn warmte via een transportsysteem, zoals cv-leidingen, naar meerdere afzonderlijke ruimten. Een pelletketel is zo'n toestel, en daarom gelden de keuring vóór ingebruikname en het jaarlijkse onderhoud. Een gewone kachel, die alleen haar eigen kamer verwarmt, valt erbuiten. Voedt een pelletkachel via haar cv-aansluiting ook radiatoren in andere kamers, dan past ze in dezelfde omschrijving; laat de installateur dan op de offerte zetten welke keuring en welk onderhoud hij voorziet. Hoe een cv-kachel aangesloten wordt, lees je bij een houtkachel of pelletkachel op de cv aansluiten.

Wanneer welke keuze past

Een pelletkachel met cv-aansluiting is goedkoper en neemt geen berging in beslag. Ze past bij een kleinere of goed geïsoleerde woning, waar je de living toch al wilt verwarmen. Het dagelijkse bijvullen neem je er dan bij.

Een pelletketel past bij een grotere woning met een hoge warmtevraag. Hij past ook bij wie een mazoutketel vervangt en de tankruimte kan hergebruiken, of wie de verwarming wil vergeten tot de volgende levering. Wil je alleen de living verwarmen, kijk dan bij een pelletkachel kiezen en aansluiten.

Pellets of een warmtepomp

Wie een oude ketel vervangt, vergelijkt een pelletketel meestal met een warmtepomp. Een warmtepomp verbrandt niets, en toestellen zonder verbranding stoten het minst luchtvervuiling uit. Ze werkt wel het best met lage watertemperaturen, en dus met goede isolatie en grote radiatoren of vloerverwarming. Een pelletketel levert zonder moeite de hogere watertemperatuur die oude radiatoren vragen, maar vraagt opslag, as en jaarlijks onderhoud, en stoot meer fijn stof uit dan een gasketel. Wat een warmtepomp vraagt van de woning, lees je bij een lucht-waterwarmtepomp kiezen.

PelletketelPelletkachel met cv
PlaatsBerging, kelder, garageLiving of leefruimte
VoorraadSilo of opslagruimte, in bulk gevuldReservoir, met zakken bijvullen
Vermogen10 tot 35 kWKleiner, deel gaat naar de kamer
RichtprijsToestel 6.000 tot 15.000 euro, geplaatst 12.000 tot 25.000 euro (2024)4.500 tot 5.500 euro geplaatst, zonder btw (2020)
Keuring en jaarlijks onderhoudVerplichtVerplicht als ze radiatoren in andere kamers voedt
VuurzichtNeeJa

Opslag en toevoer van pellets

De opslag bepaalt meer dan de ketel of een pelletketel in je woning past. Een jaarvoorraad van 4 ton pellets vraagt een droge ruimte van meerdere kubieke meter, die een blaaswagen kan bereiken.

Hoe groot de opslagruimte moet zijn

Een ketelfabrikant rekent met 300 kg pellets per jaar voor elke kW verwarmingslast. Voor de opslag geeft hij 0,9 m³ per kW, inclusief de lege ruimte onder de schuine bodem.

Een woning met een verwarmingslast van 12 kW verstookt dan ongeveer 3,6 ton pellets per jaar. Daarvoor is een ruimte van 11 m³ nodig, bijvoorbeeld 2 bij 2,3 m en 2,4 m hoog. Wie van mazout overschakelt, kan vaak de oude tankkamer gebruiken.

Een kleine ketel met een ingebouwde voorraad van 35 tot 350 kg vul je met de hand, zak per zak. Naargelang de grootte van het reservoir en de kou haal je daarmee één à twee dagen tot ongeveer een week. Dat houdt de installatie goedkoper, maar het past alleen bij een woning met een kleine warmtevraag.

Ook de ketel zelf vraagt plaats. De compactste modellen zijn iets meer dan 70 cm diep en breed, en rondom laat je 50 tot 60 cm vrij voor onderhoud: reken op ongeveer 1,2 m² vloer, plus de plaats van het buffervat.

Opslagruimte met schuine bodem of textielsilo

Een opslagruimte is een afgesloten kamer met een schuine bodem van 35 à 40 graden aan beide kanten. De pellets glijden naar een goot in het midden, waar een vijzel of een zuigsonde ze afvoert. De wanden moeten de druk van de pellets dragen en de ruimte moet stofdicht zijn naar de rest van de woning. Een smalle, rechthoekige ruimte tegen een buitenmuur werkt het best, want daar komen de vulkoppelingen.

Een textielsilo is een zak van stofdicht, luchtdoorlatend en antistatisch weefsel op een stalen frame, met een trechter onderaan. Hij past in een kelder of berging waar je geen kamer kunt afwerken, en verdraagt een vochtige ruimte beter dan losse pellets. Textielsilo's bestaan van ongeveer 650 tot 8.500 kg en vragen meestal een plafondhoogte van minstens 1,90 m. Laat rondom minstens 7 cm vrij en aan de vulkant 45 cm.

Hoe de pellets bij de ketel komen

Er zijn twee systemen. Bij een vijzelsysteem draait een schroef van de opslag recht naar de ketel. Dat is eenvoudig en stil, maar de opslag moet dan vlak naast de ketel liggen. Bij een zuigsysteem zuigt een turbine de pellets door een flexibele slang naar de dagvoorraad, en een tweede slang brengt de lucht terug. Zo kan de opslag een eind verder liggen, zelfs in een ander lokaal of een buitensilo. De zuigturbine draait telkens als de dagvoorraad bijgevuld wordt; vraag bij de keuze hoeveel geluid ze maakt als de ketel naast een slaapkamer staat.

Bij elk transport schuren pellets tegen elkaar en tegen de wand van vijzel of slang. Daarbij breken korrels en ontstaat fijn stof, dat zich onderaan de opslag verzamelt. Een korte, rechte toevoer met weinig bochten beperkt dat.

Levering met de blaaswagen

Pellets in bulk komen met een blaaswagen, meestal met een minimum van één à twee ton. De chauffeur koppelt een slang aan de vulkoppeling en blaast de pellets naar binnen, terwijl een tweede koppeling de lucht en het stof terugzuigt. De opslagruimte ligt daarom liefst tegen een buitenmuur en niet verder dan ongeveer 30 m van de plek waar de wagen kan staan. Vraag de installateur hoe de ketel tijdens een levering moet staan, en volg dat bij elke bestelling.

Let op

Opgeslagen pellets geven zelf koolstofmonoxide af door een langzame oxidatie van het hout, vooral in de eerste weken na de productie en bij warmte. In een slecht verluchte opslag kan het gas dodelijke concentraties bereiken: in Europa vielen tussen 2002 en 2012 minstens negen doden bij het betreden van een pelletopslag, drie daarvan in grote gemeenschappelijke opslagruimten van woningen. Verlucht een opslagruimte daarom grondig voordat je ze betreedt. Ga er niet in vlak na een levering, en houd de deur open terwijl je binnen bent.

Schema in doorsnede van een pelletinstallatie. Rechts een opslagruimte met twee vulkoppelingen in de buitenmuur en een schuine bodem waarop de pellets naar een goot glijden. Een vijzel in de goot en een zuigslang langs de binnenmuur brengen de pellets naar de dagvoorraad op de ketel. De ketel heeft onderaan een aslade en bovenaan een rookgaskanaal. Links staat een buffervat, met twee leidingen naar de ketel en een aanvoer en retour naar de radiatoren.Bekijk groter
De blaaswagen vult de opslagruimte via de vulkoppelingen; daarna haalt de ketel zelf de pellets op en verwarmt hij het buffervat.

Wat kost een pelletketel?

De prijs van het toestel is maar een deel van het geheel. Opslag, toevoer, buffervat, rookgaskanaal en hydraulische aansluiting komen erbij, en die posten maken het verschil tussen een goedkope en een dure offerte.

Toestel en plaatsing

In 2020 vroeg een VITO-studie voor de Vlaamse overheid de prijzen op bij fabrikanten en invoerders. Een pelletketel kostte toen 6.000 tot 11.000 euro, van het goedkoopste tot het duurste model, voor het toestel alleen. De koopgids van Test-Aankoop uit 2024 noemt 6.000 tot 15.000 euro voor het toestel en 12.000 tot 25.000 euro voor een professioneel geplaatste installatie. Een condenserend model kost tot 3.000 euro meer, en dat verdien je alleen terug als je veel stookt.

Of de btw in die bedragen zit, vermelden beide bronnen niet. Reken dus met de bovenkant van de vork en vraag een offerte inclusief btw.

Het verschil tussen de lage en de hoge kant van die vork zit vooral in de opslag. Een kleine ketel met handmatig gevulde voorraad is goedkoper dan een ketel met zuigsysteem, textielsilo en buffervat. Ook de rookgasafvoer telt mee. Een kanaal tot boven het dak, of een voering in een bestaande schouw, kan het totaal flink optrekken. Sommige ketels mogen hun rookgassen ook via een concentrische buis door de muur of het dak afvoeren, zoals een condensatieketel op gas, en halen hun verbrandingslucht dan langs dezelfde weg binnen.

Verbruik en brandstofkost per jaar

Een gemiddeld Belgisch gezin verbruikt ongeveer 17.000 kWh voor verwarming, en dat is iets meer dan 4 ton pellets per jaar. In een goed geïsoleerde woning is dat ongeveer de helft, dus reken op 2 tot 4 ton per jaar. In juli 2025 kostten de zakken pellets uit supermarkten en doe-het-zelfzaken 31 tot 47 cent per kg; over de hele markt lag het gemiddelde rond 40 cent. In bulk betaal je per kilo minder dan in zakken.

Aan 4 ton en 31 tot 47 cent kom je op ongeveer 1.250 tot 1.900 euro per jaar aan pellets; met een bulklevering zit je eerder aan de onderkant. Daar komt het onderhoud bij, dat Test-Aankoop op ongeveer 250 euro per jaar raamt, en het stroomverbruik van ventilator, vijzel of zuigturbine en gloeikaars.

PostRichtprijsBron en prijspeil
Pelletketel, toestel6.000 tot 11.000 euroVITO, 2020
Pelletketel, toestel6.000 tot 15.000 euroTest-Aankoop, 2024
Volledige installatie, geplaatst12.000 tot 25.000 euroTest-Aankoop, 2024
Meerprijs condenserend modeltot 3.000 euroTest-Aankoop, 2024
Pellets in zakken31 tot 47 cent per kgTest-Aankoop, juli 2025
Jaarlijks onderhoudongeveer 250 euroTest-Aankoop, 2024
Praktische tip

Bestel in bulk zoveel als je opslag in één keer kan opnemen. Een volle opslag aan het begin van het stookseizoen spaart een tweede levering midden in de winter. Per kilo is een grotere hoeveelheid ook goedkoper.

Onderhoud, as en storingen in de praktijk

Een pelletketel vraagt meer handwerk dan een gasketel. Het meeste werk gaat naar de as, en de meeste storingen komen van de brandstof of van een vuile brander.

De as en het wekelijkse werk

Goede pellets laten ongeveer 0,3 tot 0,4% as achter, minder goede tot 0,9%. Bij 4 ton per jaar is dat 12 tot 36 kg as.

Bij een ketel met een eenvoudige aslade leeg je die in de winter ongeveer wekelijks. Ketels met automatische asafvoer persen de as samen in een grotere asbak; die leeg je dan maandelijks tot eens per drie maanden. Bij de meeste ketels reinigt een mechanisme de warmtewisselaar zelf.

Doe de as altijd in een metalen emmer met deksel, want ogenschijnlijk koude as kan nog gloeien. Hoe vaak je de brander of de verbrandingskamer reinigt, staat in de handleiding. Dat gaat van dagelijks bij eenvoudige toestellen tot eens per drie maanden bij ketels met veel automatische reiniging.

Pellets die vochtig of stoffig zijn

Pellets die nat worden, zwellen op, vallen uiteen en blokkeren de vijzel of de zuigslang. Ook licht vochtige pellets geven per kilo minder warmte, omdat een deel van de energie opgaat aan het verdampen van het water. Een opslagruimte met vochtige muren of een lek in de vulkoppeling geeft zo na een tijd een ketel die niet meer start. Ook stof en gebroken pellets verzamelen zich onderaan de voorraad en kunnen de toevoer verstoppen. Laat de opslag daarom geregeld leeglopen voordat je opnieuw laat leveren, en verwijder het fijne stof dat dan onderaan ligt.

Gloeikaars, stroom en foutmeldingen

De gloeikaars slijt bij elke start, dus een ketel die heel vaak opnieuw aanslaat, verslijt ze sneller. Een buffervat beperkt het aantal starts. Valt de stroom uit, dan stopt de ketel, net als een gas- of mazoutketel. Of hij daarna vanzelf opnieuw start of eerst een bevestiging vraagt, staat in de handleiding.

Bij een foutmelding kijk je eerst naar de voorraad en de dagvoorraad, daarna naar de aslade en de brander. Blijft de melding na het reinigen, dan is het werk voor de technicus. De handleiding van de ketel geeft de betekenis van elke code.

Wat je merktMogelijke oorzaakEerste stap
Ketel start niet, dagvoorraad leegOpslag leeg of toevoer verstoptNiveau opslag nakijken, slang of vijzel laten vrijmaken
Ketel stopt na het opstartenBrander vol as of slakBrander en aslade reinigen volgens handleiding
Veel fijn stof in de dagvoorraadBodem van de opslag of gebroken pelletsOpslag laten leeglopen en stof verwijderen
Rookgeur in de bergingLek in rookgaskanaal of te weinig trekKetel uit, CO-melder nakijken, technicus bellen
Ketel slaat telkens aan en afVermogen te groot of geen buffervatRegeling laten nakijken door de installateur

Een pelletbrander op je bestaande cv-ketel

Een pelletbrander is een losse brander met een eigen vijzel, gloeikaars en ventilator, die de mazoutbrander van een bestaande ketel vervangt. De ketel en zijn leidingen blijven; alleen het vuur verandert van brandstof.

Wanneer een pelletbrander kan

Het idee is aantrekkelijk: een mazoutketel die nog goed is, krijgt een nieuwe brander, en de oude tankkamer wordt pelletopslag. In de praktijk hangt het af van de ketel.

Een mazoutketel is gebouwd voor een brandstof die bijna geen as geeft. Pellets laten wel as achter, en die moet uit de verbrandingskamer en de warmtewisselaar kunnen. Is de verbrandingskamer te klein voor de vlam van de pelletbrander, of is de warmtewisselaar moeilijk te reinigen? Dan vervuilt de ketel snel en daalt het rendement.

Ook het rookgaskanaal moet bij de nieuwe brander passen. Bij de keuring vóór ingebruikname wordt nagegaan of het kanaal genoeg trekt om de rookgassen vlot af te voeren. Laat de installateur de doorsnede en de staat van de schouw daarom vooraf nakijken; een oud kanaal krijgt vaak een voering. Wat daarbij komt kijken, staat bij een schouw renoveren of tuberen.

Keuring en testgegevens bij een ombouw

Een centraal stooktoestel dat een nieuwe brander krijgt, geldt in de Vlaamse regels als een nieuw centraal stooktoestel. Het mag pas in gebruik genomen worden na een keuring waarvan het rapport dat uitdrukkelijk toestaat. Vraag de installateur of de combinatie van brander en ketel als geheel getest is, en met welke rendements- en emissiewaarden. Een nieuwe pelletketel die sinds 2020 op de markt komt, moet aan de Europese ecodesigneisen voldoen; van een samengestelde combinatie van brander en oude ketel weet je dat alleen als ze als geheel getest is.

Weeg de ombouw af tegen een volledige pelletketel of een andere verwarming. Is de mazoutketel al oud, dan haal je met een nieuwe brander de levensduur van de ketel zelf niet terug. Wat er verder bij het vervangen komt kijken, lees je bij je mazoutketel vervangen. Wat je met de oude tank doet, staat bij een mazouttank verwijderen of buiten gebruik stellen.

Regels voor een pelletketel in Vlaanderen

Voor een pelletketel gelden Europese eisen aan het toestel, Belgische eisen aan de pellets en Vlaamse regels voor keuring en onderhoud. Die regels verschillen per gewest, en je gemeente kan eigen voorschriften hebben. Voor de plaats van de schouwmond bestaat in Vlaanderen geen algemene regel, maar steden en gemeenten kunnen er voorwaarden aan verbinden, net als aan een rookgaskanaal tegen de gevel of een tijdelijk stookverbod. De actuele Vlaamse regels vind je op vlaanderen.be; voor je gemeente vraag je het na bij de dienst omgeving of de milieudienst.

Keuring vóór ingebruikname

Een nieuw centraal stooktoestel mag in Vlaanderen pas in gebruik genomen worden als het keuringsrapport dat uitdrukkelijk toestaat. Dat geldt ook voor een ketel die een nieuwe brander krijgt, die verbouwd wordt of die verplaatst wordt. De keuring kijkt of het rookgaskanaal voldoende trekt en of de stookruimte genoeg verbrandingslucht en verluchting krijgt. Voor het stoken zelf heb je in een woning geen omgevingsvergunning nodig. Een huishoudelijk toestel onder 300 kW dat reglementaire pellets stookt, is een niet-ingedeelde activiteit.

Jaarlijks onderhoud en het reinigingsattest

Een centraal stooktoestel op vaste brandstof, en dus ook een pelletketel, krijgt in Vlaanderen elk jaar een onderhoud. Dat mag een geschoolde vakman doen; de erkenning als technicus die voor gas en mazout geldt, wordt hier niet gevraagd. Bij het onderhoud worden de delen gereinigd die met de rook in contact komen. Ook het rookgaskanaal wordt gereinigd en nagekeken, en de vakman controleert de veilige werking. Het kanaal mag ook vooraf geveegd worden door een schoorsteenveger, zoals beschreven bij je schoorsteen laten reinigen.

Je krijgt een reinigingsattest met de naam en de handtekening van de vakman. Bewaar minstens de laatste twee. In een huurwoning is de huurder als gebruiker verantwoordelijk voor het onderhoud en bezorgt hij een kopie aan de eigenaar. De verwarmingsaudit voor ketels ouder dan vijf jaar is sinds 1 juli 2024 niet meer verplicht. Hoe het onderhoud bij gas- en mazoutketels geregeld is, staat bij onderhoud en keuring van je cv-ketel.

Ecodesign en de kwaliteit van de pellets

Elke nieuwe ketel op vaste brandstof die sinds 1 januari 2020 op de Europese markt komt, moet aan de ecodesigneisen voldoen. Een automatisch gestookte ketel haalt dan een seizoensrendement van minstens 75% tot 20 kW en 77% daarboven. Daarnaast gelden grenzen voor de uitstoot van fijn stof, CO, stikstofoxiden en organische stoffen. Een tweedehandsketel van vóór die datum hoeft daar niet aan te voldoen.

Voor de brandstof geldt het Belgische koninklijk besluit uit 2011. Pellets voor een huishoudelijke ketel zijn chemisch onbehandeld, hebben een dichtheid van minstens 600 kg/m³ en dragen een etiket met hun technische kwaliteit. Behandeld hout en afval verbranden is verboden, en zaagsel en krullen vallen daar ook onder, dus zelfgeperste korrels horen niet in de ketel. De handleiding van de ketel zegt welke pelletklasse hij vraagt. De twee certificaten die je in België op de zak het vaakst ziet, ENplus en DINplus, tonen dat die kwaliteit gecontroleerd is.

Fijn stof, stookadvies en stookverbod

Verwarming op hout, ook op pellets, stoot meer fijn stof uit dan verwarming op gas of mazout. Voor een pelletketel geeft de Vlaamse Milieumaatschappij geen apart cijfer. Ter vergelijking rekent ze per GJ met 60 g fijn stof voor een pelletkachel, 1,5 g voor een centrale mazoutketel en 0,2 g voor een gasketel. Sommige pelletketels hebben een ingebouwde elektrostatische stoffilter. Bij metingen aan dezelfde ketel met en zonder filter scheelde dat 0 tot 30% fijn stof, veel minder dan de 85% die de verdeler beloofde.

Bij slechte luchtkwaliteit vraagt de Vlaamse Milieumaatschappij met een stookadvies om geen hout te stoken; dat is een oproep, geen verbod. Sommige gemeenten nemen wel een tijdelijk stookverbod op in hun politiereglement. Zo'n verbod gaat over open haarden en houtkachels, met een uitzondering voor wie geen andere verwarming heeft. Welke toestellen het in jouw gemeente precies treft, vraag je na bij de milieudienst.

Premie voor een pelletketel in Vlaanderen

Vlaanderen geeft geen premie voor een pelletketel of een pelletkachel; alleen Wallonië subsidieert de investering. Misschien geeft je gemeente of provincie wel een tegemoetkoming, en dat zoek je op in de Premiezoeker van de Vlaamse overheid.

Een installateur met certificaat

Een installateur met een certificaat van bekwaamheid voor biomassaketels heeft een opleiding voor dit soort installaties gevolgd. RESCert houdt een lijst bij van gecertificeerde installateurs, en de Vlaamse overheid wijst op die lijst. Het certificaat is een keuze, geen voorwaarde om een pelletketel te plaatsen; de keuring vóór ingebruikname geldt in elk geval.

Van plan tot eerste stookseizoen

Een pelletketel plaatst en sluit een installateur aan. Dit zijn de stappen die jij zelf zet, zodat de offerte klopt en de installatie veilig in gebruik gaat.

  1. Laat de warmtevraag bepalen

    Laat de installateur het warmteverlies van de woning berekenen in kW, niet schatten op het oude ketelvermogen. Op dat getal rust alles: het vermogen van de ketel, het jaarverbruik en de grootte van de opslag, aan ongeveer 0,9 m³ per kW.

  2. Kies de plaats van ketel en opslag

    Zoek een droge ruimte tegen een buitenmuur, binnen ongeveer 30 m van een plek waar een blaaswagen kan stoppen. Meet de plafondhoogte voor een textielsilo en kijk of er een schouw of een route voor een nieuw rookgaskanaal is. Liggen ketel en opslag ver uit elkaar, dan wordt het een zuigsysteem.

  3. Laat het rookgaskanaal nakijken

    Laat een bestaande schouw vegen en controleren op barsten, doorsnede en hoogte boven het dak. Noteer in de offerte of er een voering of een nieuw kanaal nodig is. Laat er de diameter en de codering bij zetten die de handleiding vraagt.

  4. Vergelijk offertes post per post

    Vraag ketel, opslag of silo, toevoer, buffervat, rookgaskanaal, hydraulische aansluiting en elektrische aansluiting apart, inclusief btw. Vraag ook de garantietermijn, de prijs van het jaarlijkse onderhoud en welke pelletklasse de ketel vereist.

  5. Laat de keuring uitvoeren voor de eerste stookbeurt

    Neem de ketel pas in gebruik als het keuringsrapport dat uitdrukkelijk toestaat. Bewaar het rapport, de handleiding en het typeplaatje bij de ketel. Laat je tonen hoe je de aslade leegt, de brander reinigt en een foutmelding afleest.

  6. Plan de eerste levering en het onderhoud

    Laat de opslag vullen zoals de installateur het voor jouw ketel voorschrijft, en wacht met het betreden van de opslag tot ze verlucht is. Zet het jaarlijkse onderhoud meteen in je agenda, bij voorkeur vóór het stookseizoen, en bewaar het reinigingsattest.

Vóór je de pelletketel in gebruik neemt

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Een mazoutketel moet weg en de tankkamer komt vrij

De mazoutketel is aan vervanging toe en in de kelder staat een tank van enkele duizenden liter. Laat eerst de warmtevraag berekenen en kijk of de tankkamer na het verwijderen van de tank groot genoeg is: 0,9 m³ per kW verwarmingslast. Grenst ze aan een buitenmuur, dan komen daar de vulkoppelingen. Laat de schouw nakijken, want die is gemaakt voor mazout. Vraag offertes voor een volledige pelletketel en, als de ketel nog jong is, voor een pelletbrander, en vergelijk wat elk kost over tien jaar.

Veelvoorkomende situatie

Een rijwoning zonder kelder of berging

Er is geen ruimte voor een opslag van meerdere kubieke meter. Meet wat er wel is: een garage, een bijgebouw of een plek waar een buitensilo kan staan. Is dat er niet, dan blijft alleen een ketel met kleine ingebouwde voorraad over. Die vul je in de winter om de één à twee dagen met zakken. Vergelijk die werklast met een pelletkachel met cv-aansluiting in de living of met een warmtepomp, en kies pas daarna.

Veelvoorkomende situatie

De ketel valt uit kort na een levering

Na de levering geeft de ketel een storing en blijft de dagvoorraad leeg. Kijk in de dagvoorraad: zit daar vooral stof en gebroken pellets, dan is de toevoer daarop vastgelopen. Bij het inblazen breken altijd wat korrels, en dat stof komt het eerst bij de zuigsonde. Haal het weg volgens de handleiding of laat de technicus de toevoer vrijmaken. Vraag de installateur hoe de ketel bij de volgende levering moet staan.

Veelvoorkomende situatie

Je huurt een woning met een pelletketel

De ketel hoort bij de woning, maar jij gebruikt hem. Als gebruiker sta je in voor het jaarlijkse onderhoud door een geschoolde vakman. Vraag bij de start van de huur het laatste reinigingsattest en de handleiding. Laat het onderhoud uitvoeren voor het stookseizoen, bewaar het attest en bezorg een kopie aan de eigenaar. Een defect onderdeel of een lekkend rookgaskanaal meld je aan de eigenaar.

Veelgemaakte fouten

Een stopcontact of lamp in de opslagruimte

Bij elke levering waait er fijn houtstof op in de opslag. Dat stof mag geen vonk van een schakelaar, een lamp of een verdeeldoos tegenkomen. Ketelfabrikanten laten daarom geen elektrische toestellen in de opslag toe. Laat bestaande stopcontacten en lampen verwijderen voordat de opslag in gebruik gaat, en kijk naar binnen met een zaklamp.

De ketel kiezen op het oude ketelvermogen

Een oude mazoutketel van 30 kW in een intussen geïsoleerde woning is vaak veel te groot. Een te zware pelletketel slaat telkens aan en af, slijt de gloeikaars en verbrandt minder schoon. Laat het warmteverlies berekenen en voeg zo nodig een buffervat toe.

Jaren bijvullen zonder de opslag leeg te laten lopen

Wie telkens bijvult voordat de opslag leeg is, laat onderaan stof en gebroken pellets ophopen, tot de toevoer verstopt. Laat de voorraad geregeld volledig opgebruiken en kuis de bodem voordat je opnieuw laat leveren.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de ervaringen met een pellet-cv-ketel?

Een pellet-cv-ketel verwarmt een woning even comfortabel als een gas- of mazoutketel, maar vraagt meer handwerk. Wat terugkomt, is de as, die je wekelijks tot enkele keren per jaar leegt, en het verplichte jaarlijkse onderhoud. Daarbij komen een opslag die droog moet blijven en storingen in de toevoer door vochtige of stoffige pellets. Wie die punten vooraf regelt, met een buffervat, automatische asafvoer en een goede opslag, heeft er het minst last van.

Kan een pelletketel ook warm water maken?

Ja, de meeste pelletketels verwarmen ook een boiler of een buffervat met een ingebouwde warmtewisselaar voor sanitair warm water. In de zomer slaat de ketel dan alleen voor het warm water aan, en een voorraadvat zorgt dat hij niet voor elke douchebeurt opnieuw start. Heb je zonnepanelen, dan is een warmtepompboiler voor het sanitair warm water een alternatief: de pelletketel kan dan de hele zomer uit, en het onderhoud beperkt zich tot het stookseizoen.

Heb je een vergunning nodig voor een pelletketel?

Voor het stoken zelf niet: een huishoudelijke ketel onder 300 kW die reglementaire pellets stookt, is in Vlaanderen een niet-ingedeelde activiteit. Een nieuw rookgaskanaal tegen de gevel of door het dak, of een buitensilo, is wel een verbouwing. Of die vergund of gemeld moet worden, hoor je bij de dienst omgeving van je gemeente.

Kun je zelf een pelletketel plaatsen?

Het toestel neerzetten kan, maar de aansluitingen horen bij vakmensen. Een verwarmingsinstallateur doet de hydraulische aansluiting en de veiligheden, de elektrische aansluiting volgt het AREI, en het rookgaskanaal stemt een installateur af op de ketel. Een nieuwe ketel mag bovendien pas in gebruik na een keuring, en die vraagt een correct uitgevoerde installatie. Wat je wel zelf doet, is de opslagruimte voorbereiden: opruimen, droog maken en de elektriciteit eruit laten halen.

Wanneer je een vakman inschakelt

Een pelletketel plaatst en sluit een verwarmingsinstallateur aan; bij voorkeur iemand met een certificaat van bekwaamheid voor biomassaketels van de lijst van RESCert. De elektrische aansluiting valt onder het AREI en hoort bij een elektricien. Een nieuw rookgaskanaal of een voering vraagt werk op het dak, vanaf een stelling of hoogwerker; de dakdoorvoer is werk voor een dakwerker. Vóór de eerste ingebruikname komt de keuring, en daarna elk jaar het onderhoud door een geschoolde vakman, met een reinigingsattest. Ruik je rook, gaat de CO-melder af of blijft een storing na het reinigen van brander en aslade? Zet dan de ketel uit en bel de technicus. Bij hoofdpijn of misselijkheid bij meerdere huisgenoten ga je naar buiten en bel je 112.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids