Binnen afwerken: wat eerst moet en bij welke gids je begint

Bij welke deelrubriek hoort je klus?

De deelrubrieken staan grofweg in de volgorde waarin een kamer wordt afgewerkt. Gereedschap staat achteraan omdat het bij alle andere past.

Een muur of plafond vlak maken

Alles wat een muur of plafond vlak en schilderklaar maakt, zit in gyproc en pleisterwerk. Een nieuwe wand of een nieuw plafond begint bij zelf gyproc plaatsen op wand en plafond, een bestaande muur die vlakker moet bij muren pleisteren of laten plafonneren. Daarna volgen gyproc afwerken tot het schilderklaar is en welk voegmiddel je voor gyproc kiest. Een scheur in een muur heeft een eigen gids: scheuren in muur en pleisterwerk herstellen.

Verven op een goede ondergrond

In schilderwerk begin je bij welke primer op pleisterwerk en gyproc. Daarna volgen een muur schilderen in stappen en welke muurverf je kiest voor muren en plafonds. MDF en melamine vragen een eigen aanpak, die staat bij MDF, melamine en ander plaatmateriaal schilderen. Wat een schilder rekent, lees je bij wat schilderwerken kosten per m² en per uur.

Een nieuwe vloer leggen

Vloeren en tegels begint bij waar je begint met een nieuwe vloer: ondergrond, volgorde en wanneer een vloerder beter past. Het materiaal kies je met vinyl, laminaat of parket kiezen; ligt er vloerverwarming, ga dan eerst naar welke vloer op vloerverwarming. Daarna volgt de gids van het gekozen materiaal: parket leggen of laten plaatsen, laminaat leggen of vloertegels leggen. Ligt er al een vloer, lees dan eerst een nieuwe vloer op een oude vloer leggen.

Een trap kiezen, opknappen of bekleden

In trappen is de maat de eerste vraag: de juiste maten van een trap berekenen en welke trapvorm in je huis past. Een bestaande trap knap je op met een houten trap opknappen of met trap zandstralen of luchtgommen als er verf of vernis af moet. Een betonnen trap krijgt zijn bekleding in een betonnen trap bekleden, en de leuning staat in hoe hoog een trapleuning moet zijn.

Een binnendeur kiezen, plaatsen of afstellen

Bij binnendeuren komt de maat ook eerst: standaardmaten van een deur en deuropening. Dan volgt de plaatsing, met een binnendeur plaatsen of vervangen met kassement of chambrant voor een deur met kader en wat een blokdeur is en hoe je ze plaatst voor een deur die als geheel komt. Klemt een deur, dan zegt een klemmende deur afstellen waar het meestal aan ligt. Glas en geluid staan in steellook deur en glazen binnendeur en geluidsisolerende binnendeur.

Een kast of dressing inrichten

Kasten en inrichting gaat over wat na de afwerking in de kamer komt. Begin bij een kast op maat of een omkasting maken, kasten en inrichting onder een schuin dak of een dressing ontwerpen en inrichten. Hang je een bureau of kast aan de muur, dan zegt zwevend bureau en zwevende kast ophangen wat de wand moet dragen.

Ophangen, schuren en werken op hoogte

In gereedschap en materialen staat wat bij meerdere klussen terugkomt. De juiste plug en vijs voor elke muur hoort bij alles wat je ophangt. Werk je aan een plafond of in een traphal, lees dan ladders en stellingen om veilig op hoogte te werken. Voor stof en boorwerk zijn er muren en plafonds stofarm schuren en een boormachine kiezen en boren in beton of tegels.

In welke volgorde werk je een kamer af?

De natte werken komen eerst. Bezetten en een chape brengen water in huis, en hout en plaatmateriaal nemen vocht op uit de lucht. Daarom plaats je een binnendeur pas als pleisterwerk en chape droog zijn en de verwarming draait, en leg je parket of laminaat zo laat mogelijk.

Een werkbare volgorde in een nieuwe woning: plafonds en muren krijgen eerst een primer en een eerste laag verf, zolang de kamer leeg is. Daarna komen vloer, plinten, binnendeuren en keuken, en de afwerklaag verf komt als laatste, zodat de krassen en vegen van die werken eronder verdwijnen. Een muur schilderen in stappen werkt dat uit. Een tegelvloer ligt meestal vóór de keuken en de binnendeuren. Een vloer die minder tegen water en stof kan, zoals parket, laminaat of vinyl, leg je pas als het schilderwerk klaar is.

Na de vloer komen de plinten, een overgangsprofiel waar twee vloeren elkaar raken en het inkorten van de binnendeuren. Een plint hangt aan de muur en nooit aan een zwevende vloer.

Waar de ene keuze de volgende bepaalt

Een nieuwe vloer op de oude kost hoogte, en die moeten de binnendeuren, de voordeur en de trap opvangen. Dat tel je mee voor je bestelt: een nieuwe vloer op een oude vloer leggen zegt hoeveel hoogte elke vloer vraagt.

Vloerverwarming bepaalt ook wanneer de vloer erop kan: parket komt pas na het opstookprotocol (welke vloer op vloerverwarming). Bij een betonnen trap bekleden reken je eerst de afgewerkte optrede uit, zodat elke trede even hoog wordt. Een kast onder een schuin dak komt na isolatie, beplating en schilderwerk (kast onder een schuin dak), en de put voor een ingebouwde deurmat in de vloer plan je voor de chape ligt.

In een badkamer grijpen de werken in elkaar. Het plafond komt vóór de wandtegels en krijgt als laatste de verf (welke gyproc in de badkamer past), en een douche krijgt eerst een waterdichte laag (badkamer, douche en toilet betegelen).

Wanneer een vakman, keuring of vergunning meetelt

Een trapgat zagen of vergroten raakt de draagvloer. Dat zijn stabiliteitswerken met een architect en een ingenieur stabiliteit; of er ook een vergunning bij hoort, staat in zelf een houten trap maken of een bouwpakket plaatsen. Een leuning rond een trapgat is valbeveiliging die een plaatser dimensioneert en verankert. Nieuwe spots of een vaste aansluiting van ledverlichting zijn een wijziging van de elektrische installatie. Die moet spanningsloos zijn voor iemand eraan werkt, en na een belangrijke wijziging keurt een erkend controleorganisme ze. Hoe dat zit bij een plafond, staat in gyproc plafond of vals plafond plaatsen.

In een oudere woning kan oude pleister of een plafond asbest bevatten en oude verf lood. Laat dat vermoeden eerst onderzoeken voor je er iets mee doet. Vanaf welk bouwjaar je moet opletten en wat daarna mag, staat bij een oud plafond vernieuwen en oude of afbladderende verf van een muur verwijderen.

Een inloopdouche met een betegelde vloer laat je best als één geheel uitvoeren door een vloerder, en het verleggen van een kraan of afvoer is werk voor een loodgieter. Aan een plafond of in een traphal werk je op hoogte: ladders en stellingen om veilig op hoogte te werken zegt wanneer een stelling met leuning nodig is en wanneer je er een laat zetten. Regels verschillen per gewest en een gemeente kan strengere voorschriften hebben; elke gids zegt waar je de actuele versie vindt.