Peil en rechte hoeken uitzetten met een bouwlaser, waterpasdarm of smetkoord

Welke bouwlaser heb je nodig?

Een bouwlaser projecteert een rechte lijn of een vlak van licht dat waterpas of loodrecht staat. Hij vervangt de lange waterpas en het schietlood. Je tekent er overal in de ruimte op dezelfde hoogte mee af. Welke soort je nodig hebt, hangt af van de grootte van de ruimte, of je binnen of buiten werkt en of je alleen bent.

Kruislijnlaser voor binnen

Een kruislijnlaser projecteert één horizontale en één verticale lijn die elkaar kruisen. Dat is genoeg om een rij tegels, een plint, een hangkast of een schilderij uit te lijnen. Het toestel is klein, je zet het op de vloer, op een statief of tegen een wandhouder, en het zoekt zelf zijn waterpasstand.

De lijnen beslaan wel maar een deel van de ruimte, als een waaier voor het toestel uit. Wil je rondom in een kamer werken, dan verzet je het toestel telkens. Elke nieuwe opstelling zet je opnieuw op een merk dat je al hebt afgetekend.

Lijnlaser met lijnen van 360°

Bij een 360°-lijnlaser loopt de horizontale lijn rondom over alle muren. Een toestel met drie lijnen van 360° geeft daarnaast twee verticale vlakken die elkaar haaks kruisen. Zo zie je op vloer, muren en plafond tegelijk een kruis. Een groene lijnlaser van dit type haalt bijvoorbeeld 30 m werkbereik, en met een ontvanger 120 m.

Dit type is de handigste keuze als je een volledig vals plafond, een badkamer met tegels of een keuken uitzet. Je zet het toestel één keer in het midden en tekent af zonder het te verplaatsen.

Roterende laser voor buiten en grote ruimtes

Een roterende laser heeft een kop die met honderden toeren per minuut ronddraait en zo een volledig waterpas vlak maakt. Buiten zie je die straal met het blote oog nauwelijks. Daarom werk je met een ontvanger op een meetlat: die piept of toont een pijl zodra hij in het laservlak zit. Een gangbaar toestel draait met 600 toeren per minuut en haalt met ontvanger een werkbereik van 400 m doorsnede, zonder ontvanger 20 m.

Dat is het gereedschap voor uitgravingen, funderingen, bekistingen, een terras of een oprit. Binnen gebruik je het vooral in grote ruimtes, zoals voor het peil van een chapevloer.

Soort	Wat je ziet	Werkbereik (richtwaarde)	Typisch werk
Kruislijnlaser	één horizontale en één verticale lijn	kort: één muur of één kamer	tegels, plinten, kasten, één muur
360°-lijnlaser (3 lijnen)	lijn rondom plus twee haakse loodvlakken	30 m, met ontvanger 120 m	vals plafond, badkamer, keuken, een hele kamer
Roterende laser	waterpas vlak, buiten met ontvanger	20 m, met ontvanger 400 m doorsnede	uitgraving, fundering, terras, oprit, chapepeil

Hoe nauwkeurig moet een bouwlaser zijn?

De nauwkeurigheid staat in de technische gegevens als een afwijking per meter, bijvoorbeeld ± 0,2 mm/m. Die afwijking groeit met de afstand, dus de vraag is altijd hoe ver je van het toestel aftekent en welke fout je werk verdraagt.

Wat ± 0,2 mm per meter betekent

Een lijnlaser met ± 0,2 mm/m kan op 5 m van het toestel 1 mm te hoog of te laag zitten. Op 10 m wordt dat 2 mm. Voor een vloer van 4 bij 5 m of een rij hangkasten is dat ruim voldoende. Een roterende laser van de professionele klasse haalt ± 2,4 mm op 30 m, wat neerkomt op 0,08 mm per meter.

Bij een lijn rondom de kamer telt de afstand tot de verste muur. Zet het toestel daarom zo centraal mogelijk: de fout op 3 m aan beide kanten is kleiner dan op 6 m aan één kant.

Welke afwijking je werk verdraagt

Voor de afwerking in een woning gelden in België toleranties uit de technische voorlichtingen van Buildwise. Een gyprocwand mag in de normale klasse 6 mm uit het lood staan over een verdiepingshoogte van 2,60 m. Lijnen die horizontaal moeten lopen, zoals de rand van een vals plafond of de aansluiting van een gyprocwand op het plafond, mogen 2 mm per meter afwijken. Over de hele lengte geldt een minimum van 5 mm en een maximum van 20 mm.

Het peil van een afgewerkte chape mag in de normale klasse 8 mm afwijken tot op 3 m van het dichtste peilmerk. Tussen 3 en 6 m is dat 12 mm. De peilmerken zelf mogen tot op 10 m van het referentiepeil maar 2 mm afwijken. Dat verklaart waarom een vakman het peil eerst met een nauwkeurig instrument rondzet en daarna pas de chape of het plafond.

Een laser van ± 0,2 mm/m blijft binnen een kamer dus ruim onder die toleranties. Je eigen leesfout, een dikke krijtlijn of een brede potloodstreep weegt vaak zwaarder dan de afwijking van het toestel.

Zelfnivellering en de kantelwaarschuwing

Een zelfnivellerende laser heeft binnenin een slinger die zichzelf waterpas hangt. Dat lukt alleen binnen een klein bereik, bij gangbare toestellen ongeveer ± 4° voor een lijnlaser en ± 5° voor een roterende laser. Staat het toestel schever, dan knipperen de lijnen of stopt de kop met draaien. Zo zie je dat de lijn niet te vertrouwen is.

De nivelleertijd ligt bij een lijnlaser rond 4 seconden, bij een roterende laser rond 15 seconden. Stoot je tegen het statief, wacht dan tot de lijn weer stilstaat voor je verder aftekent. Voor een schuine lijn, zoals een trapleuning, schakel je de zelfnivellering uit en vergrendel je de slinger.

Je laser zelf nakijken

Een laser die gevallen is of lang in een koude bestelwagen lag, kan een afwijking hebben opgelopen. Je kijkt dat na tussen twee muren die ongeveer 5 m uit elkaar staan. Zet de laser vlak bij muur A en markeer waar de lijn op muur A en op muur B valt. Zet het toestel daarna vlak bij muur B, op dezelfde hoogte, en markeer opnieuw op beide muren.

Meet nu op elke muur de afstand tussen de twee merktekens. Zijn die twee maten gelijk, dan staat de lijn waterpas. Het verschil tussen beide maten is twee keer de fout over de afstand tussen de muren. Bij ± 0,2 mm/m en muren op 5 m mag dat verschil dus hooguit 2 mm zijn. Is het groter, dan laat je het toestel bijstellen bij de dienst na verkoop en werk je intussen met een waterpasdarm.

Wat je uitzet	Normale tolerantie (Buildwise)	Wat dat vraagt van je instrument
Peilmerken t.o.v. het referentiepeil	± 2 mm tot 10 m afstand	laser of goed gevulde waterpasdarm
Peil afgewerkte chape	± 8 mm tot 3 m van een peilmerk, ± 12 mm tot 6 m	peilmerken op elke muur
Vlakheid afgewerkte chape	± 3 mm onder een lat van 1 m, ± 4 mm onder 2 m	lat van 2 m en diktemaatje
Gyprocwand uit het lood	± 6 mm over 2,60 m	verticale laserlijn of schietlood
Horizontale lijnen (plafondrand, voeg)	± 2 mm per meter, min. 5 en max. 20 mm	horizontale laserlijn

Groene of rode laser?

De kleur van de lijn bepaalt vooral hoe ver je ze nog ziet. Aan de nauwkeurigheid verandert ze weinig.

Zichtbaarheid binnen

Het menselijk oog is gevoeliger voor groen licht dan voor rood. Een groene laser werkt met een golflengte rond 500 tot 540 nm, een rode rond 635 nm. Een fabrikant noemt zijn groene lijnen tot vier keer beter zichtbaar dan rode. Dat verschil telt het meest in een kamer met veel daglicht en op afstand, op een grijze bezetting of een witte gyprocplaat.

Een rode laser is meestal goedkoper. In een kelder of een zolder zonder ramen zie je ook een rode lijn goed, net als bij werk op korte afstand, zoals een hangkast boven een werkblad.

Buiten en in fel licht

In zonlicht verdwijnt elke lijn na enkele meters, ook een groene. Een lijnlaser die met een ontvanger samenwerkt, helpt je dan verder: de ontvanger vangt de lijn op waar je ze niet meer ziet. Voor een roterende laser is de ontvanger de normale manier van werken. De rode straal van zo een toestel zie je buiten met het oog nauwelijks.

Een laserbril met gekleurde glazen maakt de lijn binnen iets beter zichtbaar. Hij beschermt je ogen niet tegen de straal en maakt een lijn buiten ook niet zichtbaar.

Batterij en gebruiksduur

Een 3-lijnslaser met groene lijnen werkt met alle lijnen aan ongeveer 6 uur op een lithiumaccu en 4 uur op vier AA-batterijen. Dat is minder dan een volle werkdag, dus leg een tweede accu of reservebatterijen klaar. Zet ook de lijnen uit die je niet nodig hebt: voor een rij tegels volstaat de horizontale lijn.

Waar je op let als je een bouwlaser koopt

Wie een bouwlaser kiest, vergelijkt eerst het soort werk met wat het toestel kan. De prijs volgt vooral uit het aantal lijnen, de kleur, de nauwkeurigheid, het werkbereik met ontvanger en de bescherming tegen stof en water.

Lijnen, bereik en ontvanger

Tel hoeveel lijnen je nodig hebt. Voor één muur volstaat een kruis; voor een plafond of een badkamer rondom wil je een horizontale lijn van 360°. Kijk naar het werkbereik zonder en met ontvanger, en of de ontvanger meegeleverd is of apart te koop. Niet elke lijnlaser werkt met een ontvanger: de technische gegevens vermelden welke ontvanger past en welk bereik je ermee haalt.

Statief, wandhouder en schroefdraad

Een laser op de vloer geeft een lijn vlak boven de vloer. Voor een meterpeil of een plafond heb je een statief of een klem nodig. Lijnlasers hebben meestal een schroefdraad van 1/4 duim, de maat van een fotostatief; roterende lasers en bouwstatieven werken met 5/8 duim. Een toestel met beide past op elk statief. Een draaibare wandhouder met fijnregeling laat je de lijn op de millimeter op een bestaand merk zetten.

Stof, spatwater en de werf

Op de werf valt een laser al eens om of krijgt hij stof en regen te verduren. De IP-code zegt hoe goed de behuizing dat verdraagt: IP54 is beschermd tegen stof en spatwater, IP56 ook tegen krachtige waterstralen. Voor buitenwerk kies je een roterende laser met een hoge IP-code en een kooi of rubberen kap rond de kop.

Kopen of huren?

Voor één badkamer of één plafond is huren bij een verhuurcentrum vaak voldoende. Wie een hele woning afwerkt, gebruikt een lijnlaser weken aan een stuk, en dan loont een eigen toestel. Een roterende laser met ontvanger en meetlat huur je meestal voor de paar dagen dat je fundering of terras uitzet. Vraag bij huren of het toestel recent is nagekeken, en kijk het zelf na tussen twee muren voor je begint.

Werken met de laser: tegels, plafonds en kasten

De laser vervangt het meten niet. Hij geeft één betrouwbare hoogte of één rechte lijn, en van daaruit meet je met een rolmeter.

Een meterpeil rondzetten

In een woning in afwerking werkt iedereen vanuit een vaste hoogte op de muren. Vaak is dat een lijn op 1 m boven de afgewerkte vloer: het meterpeil. Van daaruit meet je de dikte van de chape, de hoogte van de tegels en de onderkant van het plafond. Zet de horizontale lijn op het merkteken van de aannemer of architect. Teken de lijn daarna op elke muur af, ook in de gang en de aangrenzende kamers.

De dikte van de vloer staat bij hoe dik een chape moet zijn. Een oneffen ondergrond trek je recht zoals bij een vloer egaliseren.

Vloer- en wandtegels uitlijnen

Voor wandtegels zet je de horizontale lijn op de bovenkant van de eerste volle rij. Die rij komt zelden op de vloer: je begint met een lat op de laserlijn en vult de onderste rij later passend in. Op de vloer leg je de verticale vlakken van een 3-lijnslaser als een haaks kruis in het midden van de ruimte. Zo worden de snijtegels aan beide kanten even breed. Meer over de volgorde en de voegen lees je bij vloertegels leggen.

Vals plafond en scheidingswanden

Bij een vals plafond zet je de laser op de hoogte van de randprofielen. Je tekent die lijn rondom af, of je laat ze tijdens het werk branden. De hangers stel je af tot de draagprofielen de lijn raken. Bij een scheidingswand in gyproc lijn je met de verticale laserlijn de vloer- en plafondprofielen precies boven elkaar uit. Hoe de profielen verder volgen, staat bij een gyprocplafond of vals plafond plaatsen en een valse wand of scheidingswand in gyproc.

Werk je boven je hoofd, dan sta je op een ladder of rolsteiger. Welke past bij het werk, lees je bij ladders en stellingen om veilig op hoogte te werken.

Keukenkasten en hangkasten

Keukenkasten staan op stelpoten en komen pas recht als je ze allemaal op dezelfde lijn afstelt. Zet de horizontale lijn op de bovenkant van de onderkasten, dus de werkbladhoogte min de dikte van het blad. Draai daarna elke poot tot de kast de lijn raakt. Voor de hangkasten zet je de lijn op de hoogte van de ophangrail. Waar je verder op let bij het plaatsen, staat bij een keuken zelf bouwen en plaatsen.

Buiten uitzetten: terras, oprit en fundering

Buiten zet je de roterende laser op een stevig statief, buiten de werkzone. De ontvanger op de meetlat stel je in op een vast punt, zoals een dorpel. Elke andere plek meet je dan ten opzichte van dat punt: zit de ontvanger lager op de lat, dan ligt de grond daar hoger. Zo controleer je de diepte van een uitgraving en het verval van een terras naar de afvoer. Ook het hoogtepeil van een vloer wordt zo gecontroleerd: laser op statief, meetlat op het richtpeil.

Diepte en verval lees je bij een terras aanleggen en fundering en vloer voor een tuinhuis.

Een waterpasdarm gebruiken

Een waterpasdarm, ook pasdarm of slangwaterpas genoemd, is een doorzichtige slang met water. Hij werkt zonder batterij en kijkt om hoeken en door deuropeningen. Op tien of twintig meter is hij even nauwkeurig als op twee.

Hoe een waterpasdarm werkt

De slang is een stel communicerende vaten. Water dat in beide uiteinden met elkaar verbonden is en aan beide kanten aan de buitenlucht staat, komt in rust overal op dezelfde hoogte. Houd je het ene uiteinde tegen een peilmerk, dan staat het water aan het andere uiteinde op exact dezelfde hoogte. Dat blijft zo, ook als de slang ertussen over de vloer, door een deur of rond een hoek loopt.

Dat werkt alleen als het water vrij kan bewegen. Een knik, een luchtbel of een dichte dop verstoort het evenwicht, en dan klopt de aflezing niet meer.

Bekijk groter ↗

Een waterpasdarm vullen zonder luchtbellen

Vul de slang langzaam vanuit een emmer die hoger staat, of aan een kraan met een zwakke straal. Laat het water aan het andere uiteinde uitlopen tot er geen bellen meer meekomen. Leg de slang tijdens het vullen in lussen die naar beneden hangen, zodat de lucht naar boven kan ontsnappen. Een druppel afwasmiddel of wat kleurstof maakt de waterstand beter zichtbaar.

Houd daarna beide uiteinden naast elkaar omhoog. Staat het water in allebei op dezelfde hoogte, dan is de darm klaar. Blijft er een verschil, dan zit er nog lucht in de slang.

Het peil overzetten

Je werkt met twee. De ene houdt het uiteinde tegen het peilmerk en schuift het op of neer tot het water precies op het merk staat. De andere houdt het tweede uiteinde tegen de muur waar het peil moet komen en tekent af waar het water stilstaat. Lees altijd op ooghoogte af, aan de onderkant van de gebogen waterspiegel.

Beweeg het uiteinde langzaam, want het water heeft een paar seconden nodig om tot rust te komen. Kijk op het einde nog eens naar het eerste merk: staat het water daar nog precies op, dan is er onderweg niets verschoven.

Wat de aflezing vervalst

De meeste fouten komen van lucht in de slang, een knik onder een deur of iemand die op de slang staat. Ook een slang die half in de zon en half in de schaduw ligt, kan een klein verschil geven, omdat warm water lichter is. Laat de darm daarom volledig op dezelfde temperatuur komen en leg hem uit de zon.

Een dop op één uiteinde houdt het water in de slang tijdens het verplaatsen, maar tijdens het aflezen moeten beide uiteinden open zijn.

Digitale waterpasdarm

Een digitale pasdarm heeft aan één kant een kastje met een sensor. Je hangt dat kastje op het peilmerk en loopt met het andere uiteinde naar de plek waar je wilt aftekenen. Het toestel geeft een pieptoon of toont een pijl tot je op de juiste hoogte zit. Zo kun je alleen werken, wat met een gewone darm niet lukt. Het principe blijft hetzelfde, en dus ook de foutbronnen: lucht in de slang en een knik geven een verkeerde meting.

Lijnen slaan met een smetkoord

Een smetkoord, ook slaglijn of krijtlijn genoemd, is een koord in een doosje met krijtpoeder. Het maakt in één beweging een rechte lijn tussen twee punten, op een vloer, een muur of een plafond.

Zo werkt een smetkoord

Je haakt het uiteinde vast in een vijs of laat iemand het op het eerste punt houden. Je trekt het koord strak over het tweede punt en duwt het tegen de ondergrond. Dan til je het koord in het midden een paar centimeter loodrecht op en laat je het los. Het slaat terug en laat een krijtlijn achter.

Til het koord recht op, niet schuin opzij, anders verspringt de lijn. Is de lijn langer dan 5 à 6 m, laat dan iemand het koord in het midden tegen de ondergrond drukken. Je slaat de twee helften apart.

Welk krijt in het smetkoord

Blauw krijt is de gewone keuze binnen: je ziet het goed op chape en gyproc en het laat zich wegvegen of wegwassen. Wit krijt zie je beter op donkere ondergronden, zoals een bitumineuze laag of donkere tegels. Rood en zwart krijt zijn bedoeld voor ruwbouw en buitenwerk, omdat ze lang blijven staan. Op een muur die je later schildert of op een vloer onder een lichte gietvloer slaan ze door de afwerking heen.

Doe nooit gewoon schoolkrijt of bouwkalk in het doosje: dat klontert en geeft een vage lijn. Houd het doosje droog, want vochtig krijt slaat geen lijn meer.

Lijnen op muur en plafond

Op een muur of plafond is het koord zelf de rechte lijn, niet het waterpas. Je zet dus eerst twee punten af met de laser, de darm of een rolmeter, en slaat daartussen. Op een plafond hangt het koord door zijn eigen gewicht een beetje door. Houd de afstand tussen de punten kort of druk het koord in het midden aan.

Een rechte hoek uitzetten

Een rechte hoek uitzetten heet ook haaks uitzetten. Je hebt het nodig voor een tegelpatroon dat evenwijdig met de muren loopt, een scheidingswand, de hoeken van een tuinhuis of een terras.

De 3-4-5-regel

Meet vanaf het hoekpunt 4 m langs de vaste lijn, bijvoorbeeld een muur of een slaglijn, en zet een merk. Meet daarna ongeveer 3 m langs de lijn die haaks moet komen. Schuif dat tweede merk tot de schuine maat tussen beide merken precies 5 m is. Dan staat de hoek op 90°, want 3² + 4² = 5².

Werk zo groot als de ruimte toelaat. Met 6, 8 en 10 m weegt een meetfout van een paar millimeter minder zwaar dan met 0,6, 0,8 en 1 m.

Diagonalen meten

Bij een rechthoek, zoals de bekisting van een tuinhuisvloer of het grondplan van een terras, meet je beide diagonalen. Zijn ze even lang en zijn de tegenoverliggende zijden ook gelijk, dan zijn alle vier de hoeken recht. Is de ene diagonaal langer, dan schuif je de twee hoeken aan die kant een beetje op tot het verschil weg is.

Haaks uitzetten met een laser

Een 3-lijnslaser met twee verticale vlakken projecteert een haaks kruis op de vloer. Leg het ene vlak langs je vaste lijn, en het andere staat dan op 90°. Kijk dat kruis één keer na met de 3-4-5-regel: zo zie je of het toestel klopt voor je er een hele vloer op legt.

Wanneer een laser beter is dan darm of koord

Darm en koord zijn goedkoop, nauwkeurig en werken altijd. De laser wint tijd zodra je veel punten moet aftekenen, alleen werkt of over een groot oppervlak telkens dezelfde hoogte nodig hebt.

Alleen werken

Met een waterpasdarm en een smetkoord heb je bijna altijd een tweede persoon nodig. Een laser zet je één keer op en de lijn blijft staan terwijl jij aftekent, profielen vijst of tegels zet. Een digitale pasdarm maakt het darmwerk ook alleen mogelijk, maar je verzet hem nog steeds per punt.

Veel punten en grote vlakken

Voor een meterpeil in vier kamers, de hangers van een vals plafond of de stelpoten van een keuken teken je tientallen punten af. Met een laser lopen die allemaal op dezelfde lijn, zonder dat je een fout van punt naar punt meeneemt. Buiten, over tientallen meters, is een roterende laser met ontvanger veel sneller dan een darm.

Kleine klus of om de hoek

Moet een peil door een deur of rond een hoek naar de volgende kamer, dan is de waterpasdarm vaak sneller. De laser zou je daar twee keer moeten opstellen. Voor één rechte lijn op een vloer is een smetkoord in tien seconden klaar. Daarom blijven darm en smetkoord ook naast een laser nuttig: elk is op een ander moment het snelste.

Een meterpeil rondzetten met een lijnlaser

1. 1

   Het referentiemerk zoeken

   Zoek het peilmerk dat de aannemer of architect heeft aangebracht, of spreek af vanaf welk punt je werkt, bijvoorbeeld de dorpel van de voordeur. Noteer op het merk hoeveel het boven de afgewerkte vloer ligt.

2. 2

   De laser nakijken en opstellen

   Kijk de laser na tussen twee muren als hij gevallen is of lang niet gebruikt werd. Zet hem op een statief, zo centraal mogelijk in de ruimte, en wacht tot de lijn stilstaat. Knippert de lijn, dan staat het statief te scheef.

3. 3

   De lijn op het merk zetten

   Schuif het statief of de wandhouder op of neer tot de horizontale lijn precies door het referentiemerk loopt. Zet je merk telkens in het midden van de laserlijn, niet aan de boven- of onderrand.

4. 4

   Aftekenen op elke muur

   Zet op elke muur minstens twee streepjes op de lijn, één aan elke kant, en extra merken naast deur- en raamopeningen. Gebruik een fijne potloodstreep, want een krijtlijn is breder dan de fout die je wilt vermijden.

5. 5

   De lijn doortrekken naar de volgende kamer

   Past de laser niet in de deuropening, verplaats hem dan. Zet de lijn opnieuw op een merk dat je net hebt afgetekend. Controleer de overgang met een waterpasdarm tussen het eerste merk en de nieuwe kamer.

6. 6

   Nakijken en vastleggen

   Meet op enkele plaatsen van de lijn naar de ruwe vloer en noteer die maten op de muur. Zo weet de chapewerker meteen hoe dik de vloer overal wordt, en zie je waar de ondervloer hoog of laag ligt.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Oppervlak van wand of plafond (m²)

Lengte van de plaat (m)

Breedte van de plaat (m)

Snijverlies (%)

Berekenen

Vul je maten in en kies Berekenen.

Vóór je begint uit te zetten

• Het referentiemerk is gekend en de hoogte boven de afgewerkte vloer staat erbij.
• De laser is nagekeken tussen twee muren en de afwijking valt binnen de opgegeven nauwkeurigheid.
• Het statief staat stevig en de lijn knippert niet.
• De waterpasdarm is gevuld zonder luchtbellen en beide uiteinden geven dezelfde waterstand.
• Het smetkoord bevat blauw of wit krijt voor binnenwerk.
• Een rechte hoek is gecontroleerd met 3, 4 en 5 m of met gelijke diagonalen.
• De merken staan als fijne potloodstreep op elke muur, ook naast deuren en ramen.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

Elke kamer apart vanaf de ruwe vloer meten

Een ruwe vloer ligt zelden overal even hoog. Wie in elke kamer opnieuw 1 m vanaf de betonplaat meet, krijgt een peil dat per kamer verspringt. Werk altijd vanuit één referentiemerk en zet dat over met de laser of de darm.

De laser aan de rand van de ruimte zetten

De afwijking groeit met de afstand. Een toestel in een hoek van een kamer van 8 m legt de verste merken met de grootste fout. Zet de laser zo centraal mogelijk, zodat de afstand naar elke muur zo klein mogelijk blijft.

Een darm met luchtbellen gebruiken

Een luchtbel in de slang kan de waterstand aan één kant millimeters verschuiven. Houd voor je begint beide uiteinden naast elkaar; staan ze verschillend, vul de darm dan opnieuw.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Een laser, darm of smetkoord gebruik je zelf. Een vakman komt erbij op twee plaatsen. De inplanting van een nieuwbouw, een aanbouw of een tuinhuis tegen de perceelgrens laat je uitzetten door een landmeter-expert. Hij legt de grenzen en de hoeken vast volgens het plan. Jouw laser en smetkoord werken daarna verder vanaf die punten. Voor een chapevloer en een vals plafond zet de chapewerker of plafonneerder het peil vaak zelf uit. Spreek af vanaf welk merk iedereen werkt, zodat vloer, deuren en plafond op elkaar aansluiten. Welke toleranties gelden, hangt af van wat het lastenboek of de offerte vermeldt; staat daar niets, dan geldt de normale tolerantieklasse.

Bronnen

• Buildwise (met NBN) — Toleranties voor dekvloeren
• Buildwise (met NBN) — Toleranties voor lichte binnenwanden en verlaagde plafonds
• Buildwise — Controle van het hoogtepeil van een vloer
• Bosch Professional België — technische gegevens lijnlaser GLL 3-80 CG
• Bosch Professional België — technische gegevens roterende laser GRL 400 H