Het juiste putdeksel voor je septische put of regenwaterput
Een putdeksel kies je op de dagmaat van de opening, bijvoorbeeld 60x60 of 70x70 cm, en op wat erover rijdt. Op een septische put of beerput leg je een geurdicht deksel met een rubberring; komt er een wagen over, dan neem je een rijwegdeksel van klasse D400. Het kader rust op stelmortel en ligt gelijk met de verharding, hoogstens 1 cm lager. Bij de keuring van de privéwaterafvoer moet elk deksel zichtbaar zijn en normaal open kunnen.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Wat heb je nodig
Gereedschap
- rolmeter en rechte lat van 3 m
- waterpas
- troffel en emmer voor de stelmortel
- rubberen hamer
- voegkrabber of smalle schroevendraaier
- staalborstel
- dekselheffer of twee putsleutels
- beitel en hamer om oude mortel weg te kappen
Materiaal
- deksel met kader in de juiste maat en belastingsklasse
- stelmortel
- pasring of opzetstuk als de hoogte niet volstaat
- straatzand of stabilisé om rond het kader aan te vullen
- vet voor de zitting en, bij een geurdicht deksel, een reservedichting
Welk deksel hoort op welke put?
Elke put rond de woning moet je kunnen openen: om te ruimen, te kuisen, een pomp te vervangen of de afvoer te laten keuren. Wat het deksel verder moet kunnen, hangt af van wat er in de put zit en van wat erboven gebeurt. Een septische put vraagt vooral een deksel dat de geur binnenhoudt, een regenwaterput een deksel dat een kind niet optilt.
Deksel van een septische put
Een septische put heeft twee compartimenten, en vaak ligt er boven elk compartiment een opening, zodat de ruimer elk vak bereikt. In de put rot het afvalwater, en daarbij ontstaan gassen die je in de tuin ruikt als het deksel niet afsluit. Op een septische put hoort daarom een geurdicht deksel. Ligt de put onder een oprit, dan moet datzelfde deksel ook berijdbaar zijn.
Beerputdeksel: geurdicht en vlot te openen
Een beerput heeft geen compartimenten en geen overloop. Hij vangt het toiletwater op en wordt geruimd als hij vol zit. Het deksel gaat dus geregeld open voor de ruimwagen, en tussendoor moet het de geur binnenhouden. Kies daarom een deksel met een rubberring dat je met een dekselheffer of putsleutel opent, zonder te wrikken. Hoe vaak je ruimt en wie dat mag doen, staat bij een septische put ledigen en onderhouden.
Deksel van een regenwaterput
Een regenwaterput, in de volksmond vaak gewoon waterput, open je voor de pomp, de aanzuigslang, de vlotter en de controle van het slib. Geur speelt minder, al kan water dat lang stilstaat gaan stinken. Belangrijker is dat er geen bladeren, aarde of dieren in vallen en dat een kind het deksel niet kan optillen of verschuiven. Hoe je een stinkende put uitkuist, lees je bij een regenwaterput reinigen.
Toezichtput en huisaansluitputje
Een toezichtput is een kleine put op je afvoerleiding waarin je kijkt of een camera of ontstoppingsveer inbrengt. Je kruipt er niet in; daarvoor dient een inspectieput, die mantoegankelijk is. Het laatste putje voor de straat, het huisaansluitputje, plaatst de netbeheerder meestal op ongeveer 1 m van de perceelsgrens. In gemeenten waar Fluvius de riolering beheert, krijgt het een gietijzeren deksel met de vermelding DWA of RWA.
Dat putje blijft eigendom van de netbeheerder. Je mag het afwerken tot op het niveau van je terrein, maar het deksel moet zichtbaar blijven: grond, klinkers of een terras erover leggen mag niet. Andere rioolbeheerders hebben eigen reglementen, en regels verschillen ook per gewest. Vraag dus bij je gemeente na wie de riolering in jouw straat beheert.
| Put | Waarvoor je hem opent | Wat het deksel moet kunnen |
|---|---|---|
| Septische put | ruimen, per compartiment | geurdicht; berijdbaar onder een oprit |
| Beerput | ruimen als hij vol zit | geurdicht en vlot te openen |
| Regenwaterput | pomp, vlotter, slib | kindveilig, dicht tegen bladeren en aarde |
| Toezichtputje | camera of ontstoppingsveer | zichtbaar en open te maken voor de keuring |
| Huisaansluitputje | controle door de netbeheerder | gietijzer met DWA of RWA, nooit afgedekt |

Welke maat: 60x60, 70x70 of een mangat?
Een deksel koop je op de maat van de opening, en daar loopt het vaak mis. Een maat als 60x60 zegt pas iets als je weet of het om de opening, het deksel of de buitenkant van het kader gaat.
Dagmaat en buitenmaat meten
Meet eerst de dagmaat: de vrije opening in de dekplaat of in de pasring, van binnenkant tot binnenkant. Meet daarna de buitenmaat van het bestaande kader en de hoogte ervan, van de onderkant van de flens tot de bovenkant. Meet altijd beide zijden, want niet elke opening is vierkant.
De maat in de naam van een deksel kan op de opening slaan of op het kader. Leg daarom je eigen drie maten naast de technische fiche voor je bestelt: dagmaat, buitenmaat van het kader en kaderhoogte. Klopt de dagmaat maar is het kader breder dan de ruimte tussen de klinkers, dan moet je een rij klinkers bijzagen.
Een deksel van 60x60 of 70x70 voor de septische put
Deksels voor septische putten en beerputten bestaan onder meer in 60x60 en 70x70 cm. Welke je nodig hebt, lees je af aan de opening van je eigen put, want twee putten met hetzelfde volume kunnen een andere opening hebben. Een deksel van de ene maat past niet in het kader van de andere: te groot ligt het erbovenop, te klein valt het naar binnen.
Het verschil voel je ook bij het tillen. Een opening van 70x70 cm is ruim een derde groter dan een van 60x60 cm, en een gietijzeren deksel in dezelfde klasse weegt dus ook ruim een derde meer.
Wil je een kleine opening vergroten om makkelijker te ruimen? Vervang dan de pasring of het opzetstuk erboven door een stuk met de grotere maat. In de dekplaat zelf zaag je geen grotere opening: die plaat draagt de grond en de verharding, en een zaagsnede verzwakt ze.
Wat is een mangat?
Een mangat is een opening die groot genoeg is om er met een persoon door te gaan. Je vindt ze op grote putten en rioolkamers waar herstellingen binnenin nodig kunnen zijn. Voor mangaten in de openbare weg vragen de Belgische technische voorschriften voor gietijzeren afdekkingen een openingsmaat van minstens 700 mm.
Rond een woning heet ook de bovenste opening van een regenwaterput of septische put vaak mangat. Of iemand er werkelijk in mag, hangt echter niet van de maat af. In een put met afvalwater ontstaan gassen die in een besloten ruimte dodelijk kunnen zijn, ook voor wie een slachtoffer probeert te redden. Het kuisen van zo een put laat je daarom aan een gespecialiseerde firma.
Neem voor je bestelt een foto van het open kader met de rolmeter over de opening, en noteer de klasse die op het oude deksel gegoten staat, bijvoorbeeld B125 of D400. Daarmee leg je je put in één keer naast de fiche van een nieuw deksel.
Geurdicht of hermetisch deksel
Een gewoon betonnen of gietijzeren deksel ligt los in zijn kader. Rond de rand blijft een smalle spleet, en langs die spleet ontsnapt de lucht uit de put. Een geurdicht deksel sluit die spleet af.
Hoe een deksel geurdicht sluit
Het deksel rust op een rubberring in de zitting van het kader. Bij gietijzeren deksels met BENOR-keurmerk is die ring minstens 15 mm breed en zit hij gekleefd of mechanisch verankerd, zodat hij niet loskomt bij het openen. Sommige deksels sluiten bovendien met bouten of een vergrendeling, waardoor ze de ring gelijkmatig aandrukken.
Een rubberring sluit alleen als hij schoon is. Zand, steentjes of oude vetresten in de zitting maken een spleet van een paar millimeter, en dan ruik je de put weer. Bij openbare werken wordt de zitting met een staalborstel gekuist en ingevet voor het deksel erin gaat; thuis werk je op dezelfde manier.
Hermelock deksel in 60x60 of 70x70
Met een hermelock deksel bedoelt men een hermetisch afsluitbaar putdeksel. Het principe is dat van elk geurdicht deksel: een kader met een dichting en een deksel dat je met bouten of sluitingen aandrukt. Je kiest het op dezelfde drie maten als een gewoon deksel: de dagmaat, bijvoorbeeld 60x60 of 70x70, plus de buitenmaat en de hoogte van het kader.
Ligt de septische put of beerput onder een oprit, vraag dan ook naar de belastingsklasse die op het deksel staat. Een hermetisch deksel voor het gazon is lang niet altijd berijdbaar. Hoe je zo een deksel opent, staat verderop bij het openen van een vast deksel.
Dubbel deksel op een septische put
Met een dubbel deksel bedoelt men twee verschillende dingen. Soms zijn het twee deksels in één kader. Een dicht binnendeksel houdt de geur tegen, en erboven ligt een zichtdeksel in beton, gietijzer of een vulbak met klinkers. Je hebt dan twee afdichtingen achter elkaar, en het binnendeksel blijft schoon.
In de straat is een dubbel deksel een riooldeksel met twee deksels op scharnieren en een veiligheidsblokkering. Samen rusten ze op drie steunpunten, waardoor ze stabiel liggen en niet klepperen onder het verkeer.
Stank die een deksel alleen niet oplost
Ruik je rioolgeur ook met een goed sluitend deksel, dan ontsnapt de lucht langs een andere weg. Meestal zit de oorzaak in de leidingen: een verdroogde of ontbrekende sifon, een slechte verbinding of een riolering die niet tot buiten de woning verlucht is. Hoe je de bron zoekt, staat bij rioolgeur in huis oplossen.
Welk deksel kan een auto dragen?
Een deksel draagt wat erover komt, en dat verschilt sterk tussen een border en een oprit. Daarom zijn deksels ingedeeld in belastingsklassen volgens de Europese norm NBN EN 124. De klasse staat op het deksel gegoten, bijvoorbeeld B125 of D400.
Belastingsklassen van B125 tot D400
Het getal in de klasse loopt op met de belasting die het deksel moet dragen: B125, C250 en D400, en daarboven E600 en F900. Een rijwegdeksel in de straat heeft klasse D400. Een zwaardere klasse is ook zwaarder om op te tillen, want de Belgische BENOR-voorschriften leggen voor gietijzeren deksels een minimale massa per m² opening vast: 150 kg/m² in B125, 175 in C250 en 200 in D400.
In de tabel staat wat dat betekent voor de openingen die je thuis tegenkomt. De kolom voor een ronde opening van 700 mm komt rechtstreeks uit die voorschriften; de vierkante maten zijn daaruit berekend en afgerond.
Ook het kader wordt hoger naarmate de klasse stijgt. Een kader van klasse D400 of hoger is in die voorschriften 200 mm hoog. Een kader dat je in een oprit inbouwt, vraagt dus meer hoogte boven de dekplaat dan een licht tuindeksel.
| Klasse | Rond, Ø 700 mm | Vierkant 60x60 cm | Vierkant 70x70 cm |
|---|---|---|---|
| B125 | minstens 58 kg | minstens 54 kg | minstens 74 kg |
| C250 | minstens 67 kg | minstens 63 kg | minstens 86 kg |
| D400 (rijweg) | minstens 77 kg | minstens 72 kg | minstens 98 kg |
Een putdeksel voor de auto op de oprit
Ligt de put onder een oprit of een parkeerplaats, kies dan een deksel dat voor rijdend verkeer bedoeld is. De veilige keuze is klasse D400, de klasse van een rijwegdeksel. Kijk ook naar de hele opbouw. Een sterk deksel op een kader dat los in het zand ligt, kantelt en zakt onder een wiel. Het kader moet op een stevige ondergrond van beton of stelmortel rusten.
Wie een nieuwe oprit aanlegt, legt de put bij voorkeur naast het rijspoor. Dan volstaat een lichter deksel en rijdt er nooit een wiel op de rand van het kader.
Een betonnen deksel op de septische put
Een betonnen deksel is de gewone afdekking op een prefab put in beton. Het is eenvoudig en zwaar genoeg om te blijven liggen, maar het sluit zelden geurdicht af. Rond de rand van een betonnen deksel zit geen rubberring, en beton dat jaren in een vochtige put ligt, brokkelt aan de randen af. Steken de wapeningsstaven uit of is het deksel gebarsten, vervang het dan. Een gebarsten betonnen deksel kan onder een voet bezwijken.
Putdeksel in aluminium of gietijzer
Gietijzer is de standaard voor riooldeksels: het is sterk, zwaar en gaat lang mee. Het nadeel is dat gewicht, en in een afvalwaterput met zwavelhoudende gassen kan gietijzer roesten. Deksels in composiet, een kunststof met vezels, zijn veel lichter en roesten niet; er bestaan ook composietdeksels van klasse D400.
Aluminium en verzinkt staal kom je vooral tegen bij vulbakken: ondiepe bakken die je met klinkers of tegels vult. Ze zijn licht en roesten niet, maar het materiaal zegt weinig over de draagkracht. Wat telt, is de klasse die op het deksel of op de fiche staat. Twijfel je tussen aluminium en gietijzer onder een oprit, dan beslist dus de klasse, niet het metaal.
Een deksel dat opgaat in klinkers of gras
Wie geen gietijzeren vlak in zijn terras wil, kiest een deksel dat je opvult met dezelfde verharding of met grond. Het deksel zelf is dan een ondiepe bak in een kader.
Een klinkerdeksel vullen met je eigen verharding
Een klinkerdeksel heet ook vulbak of inbouwdeksel. Het is een ondiepe bak die je vult met klinkers, tegels of natuursteen op een laag mortel of stabilisé. De voegen in de bak lopen gelijk met de voegen ernaast, zodat het deksel bijna verdwijnt. Dat maakt het ook makkelijk om te vergeten waar de put ligt. Noteer de plaats op je plan of neem een foto met een rolmeter in beeld.
Leg de klinkers in de bak los van die ernaast. Zit er mortel in de voeg tussen bak en verharding, dan moet je de rand kapot kappen om het deksel te openen. Hoe je de verharding errond legt, lees je bij klinkers leggen voor oprit en terras.
Grasdeksel in het gazon
Een grasdeksel is een vulbak voor grond en graszoden. Het kader ligt gelijk met het maaiveld, zodat de grasmaaier erover kan. Een bak van enkele centimeters houdt weinig vocht vast; in een droge zomer verdroogt het gras daar eerst. Dat is meteen een handig teken: een bruine vierkante plek in het gazon is je put.
Ligt het kader hoger dan het gras, dan haakt de maaier eraan. Voor openbare werken in groenzones mag het kader hoogstens 10 cm boven het maaiveld uitkomen; in een gazon leg je het gelijk.
Een opzetstuk op de regenwaterput
De dekplaat van een regenwaterput of septische put ligt meestal lager dan het afgewerkte maaiveld, zeker als de tuin later is opgehoogd of er een terras op komt. Het opzetstuk overbrugt dat verschil tussen dekplaat en deksel.
Betonnen opzetstuk of pasringen
Op een betonnen put gebruik je pasringen of een betonnen schachtstuk met dezelfde dagmaat als de opening. Je zet ze op een mortelbed op de dekplaat en werkt de naden dicht af. Zo loopt er geen grond of grondwater in de put. Op de bovenste ring komt het kader op stelmortel. In openbare werken mag de regeling tussen dekplaat en kader hoogstens 40 cm hoog zijn. Is het verschil groter, dan is een hoger schachtelement de betere keuze dan een stapel pasringen.
Kunststof opzetstuk op een regenwaterput
Op een kunststof tank hoort het opzetstuk van dezelfde fabrikant. Vaak is dat een telescopische schacht die je op de gewenste hoogte schuift en die met een dichting in de tankopening klemt. Zo volgt het deksel de zetting van de grond zonder dat de tank zelf belast wordt.
De fiche van de tank bepaalt hoe hoog je mag ophogen en hoeveel gronddekking de tank verdraagt. Komt er een oprit boven? Dan bepaalt dezelfde fiche hoe het gewicht van de wagen naast de tank terechtkomt, bijvoorbeeld via een betonnen plaat rond de schacht. Hoe je een regenwaterput plaatst en aansluit, staat bij een regenwaterput plaatsen.
Het mangat van een regenwaterput
Een mangat van 60x60 cm is ruim genoeg voor een pomp, een slang en een emmer om slib op te scheppen. Een smaller opzetstuk spaart materiaal uit maar maakt elk onderhoud lastiger. Kies het opzetstuk dus op de maat van de opening in de put zelf.
Een putdeksel plaatsen op niveau
Een deksel dat te hoog ligt, is een struikelrand; een deksel dat te laag ligt, wordt een plas en vangt zand in de zitting. De hoogte bepaal je met de pasring en de stelmortel onder het kader, niet met het deksel zelf.
Hoe hoog moet het deksel liggen?
Leg het deksel gelijk met de verharding eromheen. Het mag er nergens bovenuit steken, en het mag hoogstens 1 cm lager liggen dan de aangrenzende verharding. Controleer dat met een rechte lat van 3 m over het deksel en de klinkers, in twee richtingen. Dat zijn de eisen voor deksels in de openbare weg, en ze werken thuis even goed.
Kader op stelmortel zetten
Het kader rust met zijn hele flens op een vol bed van stelmortel op de pasring of het opzetstuk. Zo komt het gewicht van een wiel gelijkmatig op de ring terecht. Losse stenen of houten blokjes onder het kader geven puntlasten: ze breken weg of rotten, en dan wiebelt het deksel. Met de dikte van het mortelbed regel je de laatste centimeters, zodat het deksel precies op het niveau van de verharding komt.
De mortel moet uitgehard zijn voor er klinkers tegen het kader komen en voor er een wagen over rijdt; hoe lang dat duurt, staat op de verpakking. Rond het kader vul je aan met verdicht straatzand of stabilisé. De klinkers ernaast hebben dan aan alle kanten steun en zakken niet weg langs het kader.
Een deksel dat klikt of rammelt
Een deksel dat bij het overrijden klikt, ligt niet vlak in zijn zitting. Meestal zit er zand onder of is het kader scheef gezakt. In de openbare weg worden klikkende deksels geweigerd en vervangen. Thuis haal je het deksel eruit, kuis je de zitting en leg je het terug. Blijft het klikken, dan ligt het kader scheef en moet het opnieuw op mortel gezet worden.
Een vast putdeksel openen
Een putdeksel dat jaren dicht lag, zit vaak muurvast. Meestal zit er zand en vuil in de voeg tussen deksel en kader. Soms is het kader licht vervormd door verzakking.
Waarom een deksel vastzit
In de voeg rond het deksel spoelt fijn zand, en met wat vocht wordt dat bijna een mortel. Bij gietijzer komt er roest bij, bij beton kalkaanslag. Zakt de verharding naast het kader, dan klemt het kader het deksel bovendien scheef vast.
Een gietijzeren of betonnen deksel lossen
Krab de voeg rondom uit met een smalle schroevendraaier of een voegkrabber en zuig of borstel het zand weg. Tik met een rubberen hamer rondom op de rand van het deksel, niet op het midden: zo komt het los uit zijn zitting. Til het daarna op met een dekselheffer of twee putsleutels in de sleutelgaten, liefst met twee personen. Een gietijzeren deksel van 60x60 cm weegt in klasse B125 al gauw 54 kg en in D400 meer dan 70 kg, te zwaar om alleen uit de rug te tillen.
Gebruik geen breekijzer tussen deksel en kader. De rand van een gietijzeren kader breekt sneller dan je denkt, en een beschadigde zitting sluit nooit meer geurdicht.
Hermelock deksel openen
Een hermetisch deksel zit met bouten of sluitingen vast. Draai eerst alle bouten los; ze zitten vaak onder een afdekdopje of vol zand. Zitten ze vast door roest, laat er dan kruipolie op inwerken voor je meer kracht zet, anders breekt de bout af in het kader. Het deksel zelf kleeft daarna nog op de rubberring. Duw dan voorzichtig een brede, platte spatel tussen deksel en kader, op twee tegenoverliggende plaatsen.
Bij het sluiten kuis je de ring en de zitting en vet je de ring licht in, als de fiche dat toelaat. Draai de bouten daarna kruiselings aan. Zo drukt het deksel overal even hard op de ring.
Klinkerdeksel openen
Een klinkerdeksel heeft aan de bovenkant twee of vier openingen of haken waarin een heffer of een sleutel past. Kuis die eerst uit, want ze lopen vol zand. Til de bak recht omhoog en met twee, want gevuld met klinkers en mortel is hij zwaar. Komt hij scheef, dan klemt hij in het kader.
Een open put is een valkuil. Laat hem nooit onbewaakt open liggen, zeker niet met kinderen in de buurt, en leg er bij een pauze het deksel of een stevige plaat op. Ga ook niet even naar binnen om iets op te rapen: in een septische put, beerput of afvalwaterput kunnen gassen hangen die in een besloten ruimte dodelijk zijn.
Een kapot deksel vervangen
Een deksel vervang je als het gebarsten is, niet meer sluit of niet meer past bij wat erover rijdt. Het kader blijft liggen als het nog stevig en vlak in zijn mortel zit.
Het deksel van een septische put vervangen
Meet de dagmaat, de buitenmaat van het kader en de kaderhoogte, en zoek een deksel dat in het bestaande kader past. Lukt dat niet, of is het kader zelf vervormd, dan vervang je deksel en kader samen. Haal dan het oude kader uit zijn mortel en kap de oude mortel van de pasring tot je op vast beton zit. Het nieuwe kader komt op een nieuw mortelbed.
Gebruik die gelegenheid om de put meteen te laten ruimen en de binnenkant te bekijken. Een gebarsten dekplaat of een opzetstuk dat losligt, los je op voor het nieuwe deksel erop gaat.
Huisaansluitputje of deksel van de netbeheerder
Is het deksel van je huisaansluitputje beschadigd of gestolen, meld dat dan aan je rioolbeheerder. Het putje hoort bij de huisaansluiting, en in Fluvius-gemeenten sta je zelf in voor een zorgvuldig beheer. Komt de schade door een aantoonbare fout van jezelf, dan betaal je de herstelling of vervanging. Leg er dus zelf geen deksel van een ander type in; het gietijzeren deksel met DWA of RWA hoort bij de aansluiting.
Deksels vrijleggen voor de keuring
De keuring van de privéwaterafvoer is in Vlaanderen verplicht bij nieuwbouw en herbouw, bij een nieuwe bijkomende aansluiting, als je een individuele zuivering (IBA) plaatst en wanneer er in je straat gescheiden riolering wordt aangelegd. Bij dat laatste vervalt ze als er al een keuring voor nieuwbouw of herbouw is van hoogstens vijf jaar oud.
Voor die keuring moeten alle putten zichtbaar zijn en op een normale manier open kunnen. De keurder volgt met water, rook, een camera of geluid welke leiding naar welke put loopt. Zit het huisaansluitputje verstopt, dan kan de keuring niet doorgaan tot dat opgelost is. Hoe de leidingen naar die putten lopen, staat bij riolering aanleggen en bij een sifonput in de riolering.
Een nieuw kader met deksel op niveau plaatsen
Deze stappen gelden voor een gietijzeren of hermetisch deksel met kader op een betonnen put onder klinkers of tegels. Op een kunststof tank volg je voor het opzetstuk de fiche van de fabrikant.
-
Meten en het deksel kiezen
Meet de dagmaat van de opening, de afstand van de dekplaat tot het afgewerkte niveau en wat er over de put zal rijden. Kies daarmee de maat, de klasse en of het deksel geurdicht moet zijn. De keuze klopt als de kaderhoogte plus een mortelbed in de beschikbare hoogte past.
-
De ondergrond vrijmaken
Haal het oude deksel en kader weg en kap losse mortel van de pasring tot je op vast beton zit. Veeg daarna de rand rond de opening schoon. Leg een plank over de opening, zodat er geen brokken in de put vallen.
-
Ophogen tot de juiste hoogte
Is de afstand tot het niveau groter dan de kaderhoogte plus het mortelbed? Zet dan een pasring of opzetstuk op een mortelbed en werk de naad dicht af. Meet opnieuw vanaf de bovenkant van de ring tot de lat over de verharding.
-
Het kader op stelmortel zetten
Leg een vol bed stelmortel op de ring en druk het kader erin. De bovenkant ligt gelijk met de lat over de klinkers, of hoogstens 1 cm lager. Controleer in twee richtingen met de waterpas en strijk de mortel aan de binnenkant glad weg.
-
Aanvullen en de verharding sluiten
Laat de mortel uitharden volgens de verpakking. Vul daarna rond het kader aan met verdicht straatzand of stabilisé en leg de klinkers tot tegen het kader. Er blijft geen open voeg langs het kader waarin zand kan wegspoelen.
-
Zitting kuisen en het deksel sluiten
Borstel de zitting en de rubberring schoon, vet de zitting licht in en leg het deksel erin. Sta erop en wieg: het deksel ligt stil en klikt niet. Bij een hermetisch deksel draai je de bouten kruiselings aan.
Vóór je het deksel als klaar beschouwt
In de praktijk
Rioolgeur rond het deksel van de septische put
Op warme dagen ruik je rond het deksel van de septische put een rotte-eierengeur. Kijk eerst of het deksel een rubberring heeft en of die heel en schoon is; leg er dan tijdelijk een zware plaat op. Verdwijnt de geur, dan sluit het deksel slecht en vervang je de dichting of het deksel door een geurdicht type. Blijft de geur, dan zit de oorzaak elders: kijk dan naar de verluchting van de riolering en de sifons in huis.
Een deksel dat klikt onder de wagen
Elke keer dat je de oprit oprijdt, hoor je een metalen klik op dezelfde plek. Haal het deksel eruit en kijk of er zand of steentjes in de zitting liggen. Na het kuisen leg je het terug en rijd je er opnieuw over. Klikt het nog, leg dan een lat over het kader. Wijkt een hoek af, dan is het kader gezakt en zet je het opnieuw op stelmortel. Controleer daarbij of de klasse op het deksel past bij een oprit.
De regenwaterput is niet meer te vinden
De pomp in de regenwaterput moet vervangen worden, maar het deksel ligt ergens onder het gazon of het terras. Zoek de plaats op het rioleringsplan of het plan van de architect. Je kunt ook de leiding volgen vanaf de regenpijp of de overloop. Prik daarna met een stalen pin in de grond tot je op het deksel stoot. Leg het deksel bij het herstellen terug op het niveau van het gazon met een opzetstuk, zodat het voortaan zichtbaar blijft.
Veelgemaakte fouten
Een tuindeksel in een oprit
Een licht tuindeksel lijkt in de winkel even stevig als een rijwegdeksel. Onder een wiel buigt of breekt het, en dan ligt er een open put in je oprit. Lees de klasse op het deksel of de fiche en kies onder een oprit klasse D400.
Het kader op losse stenen zetten
Een kader op een paar halve stenen of houten blokjes komt snel op hoogte. Onder het gewicht van een wiel zakt of kantelt het daarna. Het kader hoort met de hele flens op een vol bed stelmortel te rusten.
Het deksel wegwerken onder de verharding
Een deksel onder klinkers of grond lijkt netjes, tot de put geruimd of gekeurd moet worden. Dan moet het terras open, en het deksel van het huisaansluitputje mag je bovendien niet afdekken. Leg het deksel op het afgewerkte niveau, eventueel als klinkerdeksel dat in de verharding opgaat.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een putdeksel en een mangat?
Het mangat is de opening in de put; het putdeksel is wat die opening afsluit. Je kiest het deksel dus op de maat van het mangat, en niet omgekeerd: een opening vergroot je met een ander opzetstuk, nooit door in de dekplaat te zagen.
Welk regenputdeksel is kindveilig?
Een regenputdeksel is kindveilig als een kind het niet kan optillen of verschuiven. Een zwaar gietijzeren deksel in zijn kader of een deksel dat je met bouten of een slot vergrendelt, voldoet daaraan. Een licht kunststof deksel dat los op de opening ligt, vergrendel je best of je vervangt het.
Wat betekent DWA of RWA op een putdeksel?
DWA staat voor droogweerafvoer: het afvalwater van toilet, keuken en badkamer. RWA staat voor regenwaterafvoer: alleen regenwater dat niet vervuild is. Op het gietijzeren deksel van een huisaansluitputje zie je zo welk putje op de afvalwaterleiding en welk op de regenwaterleiding zit; in plaats van de afkorting kan er ook vuilwater of regenwater op staan.
Kun je een bestaand putdeksel geurdicht maken?
Dat lukt alleen als het kader een zitting heeft waarin een dichting past: dan vervang je de versleten rubberring door een nieuwe die bij dat kader hoort. Een betonnen deksel dat los op de put ligt, heeft geen zitting. Daar leg je een geurdicht deksel met kader op, of je kiest een dubbel deksel met een dicht binnendeksel onder het zichtdeksel.
Wanneer je een vakman inschakelt
Een deksel kiezen, een vast deksel openen en een kader opnieuw op mortel zetten kun je zelf. Een vakman komt erbij in vier gevallen. Een septische put, beerput of afvalwaterput leegmaken of vanbinnen kuisen doet een gespecialiseerde firma met de uitrusting om veilig in een besloten ruimte te werken. Is de dekplaat gebarsten of zakt de put zelf weg, dan gaat het om de draagkracht van de put. Laat dan eerst een aannemer in rioleringswerken kijken. Aan het huisaansluitputje en de leiding naar de straat werkt de netbeheerder of rioolbeheerder: meld schade daar. De verplichte keuring van de privéwaterafvoer doet een erkende keurder, bijvoorbeeld via Vlario; jij zorgt dat elk deksel vrij ligt en open kan.
Bronnen
- COPRO — PTV 880-1: Technische voorschriften afsluitingsinrichtingen van gietijzer (versie 3.0, 2023)
- COPRO — Innovatie-attest als stimulans voor opmars composietdeksels (2025)
- Vlaamse overheid — Standaardbestek 250 versie 5.0, hoofdstuk 17 Rioleringen en afvoer van water (2025)
- Fluvius — Aanvullende technische voorschriften bij het algemeen waterverkoopreglement (2025)
- Vlario — Infofolder keuring privéwaterafvoer
- VMM — Septische put
- Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid — Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen
Verder lezen over dit onderwerp
Septische put ledigen: wanneer, hoe vaak en door wie
Hoe een septische put werkt en wanneer je hem moet plaatsen
Hoe een sifonput werkt en wanneer je er een nodig hebt