Kippenhok bouwen met een ren die de vos buitenhoudt
Drie kippen slapen in een nachthok van minstens 0,75 m² en ongeveer 90 cm hoog, met twee legnesten. In de ren reken je 2 tot 5 m² per kip. Tegen de vos zet je gaas van minstens 1,80 m met mazen tot 3 cm, ingegraven of met een tegelstrook van 40 cm ervoor. Zonder vergunning is het hok hoogstens 3,5 m hoog, en beslaan al je vrijstaande bijgebouwen samen hoogstens 40 m².
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Wat heb je nodig
Gereedschap
- cirkelzaag of decoupeerzaag
- accuschroefmachine met bits
- waterpas, rolmeter en winkelhaak
- spade en een koord om de ren uit te zetten
- kniptang of blikschaar voor het gaas
- hamer en krammen of een nietpistool
- rubberen hamer voor de tegels
Materiaal
- hout voor buiten, duurzaam of verduurzaamd
- buitenmultiplex of planken voor vloer en wanden
- dakbeschot en dakbedekking
- gelast gaas met mazen tot 3 cm en draad van minstens 1,5 mm
- palen, schoren en een poort
- betontegels voor de strook en onder de poten
- scharnieren, grendels en roestvaste vijzen
- houtkrullen of stro en nestmateriaal
Hoe groot moet een kippenhok zijn?
Een kippenhok bestaat uit een gesloten nachthok waar de kippen slapen en leggen, een legnest en een buitenren waar ze overdag scharrelen. De maat van elk deel volgt uit het aantal kippen. Bij een gezin is dat vaak drie.
Het nachthok: een kwart vierkante meter per kip
Drie middelgrote kippen hebben een nachthok nodig van minstens 0,75 m² vloer, met een binnenhoogte van ongeveer 90 cm. Dat is 0,25 m² per kip, en bij die hoogte zit een kip op een stok van een halve meter nog ruim onder het dak.
Die kleine maat volstaat omdat de kippen er alleen ’s nachts en om te leggen zitten. Overdag zijn ze buiten.
Houd je zware rassen, of wil je de kippen bij slecht weer langer binnen kunnen houden, neem het hok dan ruimer. Voor periodes waarin ze dagen of weken binnen moeten blijven, dient een overdekt deel van de ren.
De ren: minstens 2 en liefst 5 m² per kip
In de ren reken je op minstens 2 m² per kip en liefst 5 m². Voor drie kippen is dat 6 tot 15 m², bijvoorbeeld een ren van 3 bij 2 m of van 5 bij 3 m. Op de kleinste maat scharrelen de kippen het gras snel weg, en bij regen wordt de bodem modder.
Ruimte telt ook voor de rust in de groep. Kippen hebben een vaste pikorde. Zitten er te veel op te weinig plaats, dan wordt de kip die het laagst in rang staat letterlijk kapotgepikt. Geef de ren daarom een paar verhoogde zitplaatsen waar een zwakkere kip naartoe vlucht, schaduw onder struiken en een zonnig plekje. Kippen nemen ook bijna elke dag een stofbad tegen parasieten. Is de bodem te hard of te kleiig, leg dan een zanderig stuk aan.
| Aantal kippen | Nachthok (vloer) | Zitstok | Legnesten (min.) | Ren |
|---|---|---|---|---|
| 3 | 0,75 m² | 75 cm | 2 | 6 tot 15 m² |
| 4 | 1 m² | 1 m | 2 | 8 tot 20 m² |
| 6 | 1,5 m² | 1,5 m | 2 | 12 tot 30 m² |
| 8 | 2 m² | 2 m | 2 | 16 tot 40 m² |
| 10 | 2,5 m² | 2,5 m | 2 | 20 tot 50 m² |

Een kippenhok zelf maken: de opbouw
Een zelfgemaakt kippenhok is een klein houten bijgebouw met een paar eigen eisen. Er komt geen rat of marter door de vloer, het is verlucht zonder tocht en je kuist het vlot. Het timmerwerk zelf, met stijlen, bekleding en een lessenaarsdak, gaat zoals bij een klein tuinhuis. Die opbouw staat bij zelf een tuinhuis bouwen.
Op poten of op een vloer van tegels
Een nachthok op poten houdt de houten vloer droog. Onder het hok hebben de kippen bovendien een droge schuilplek bij regen. Zet de poten op tegels of op metalen paalvoeten, want hout dat in de natte grond staat, rot het eerst. Welke houtsoorten buiten lang meegaan, lees je bij hout voor buiten kiezen en beschermen.
Roofdieren gaan meestal ’s nachts op pad. Een marter of vos die onder een wand door graaft, staat meteen midden in het hok, en ratten volgen dezelfde weg naar het voer. Daarom is de bodem van het nachthok ondoordringbaar: een dichte houten vloer, tegels, beton of gelast gaas onder de vloer.
Staat het hok op de grond, dan komt het op een vlakke, waterpas gelegde vloer van tegels of een kleine betonplaat. Hoe je die legt, staat bij fundering en vloer voor een tuinhuis.
Wanden, dak en een binnenkant die je kuist
Je mest het nachthok elke week uit. Bouw het dus zo dat je er makkelijk bij kunt, met een brede deur of een wand die openklapt. Dan haal je de mest met een schop of borstel naar buiten. Onder de zitstokken valt de meeste mest, en een uitneembare bak met strooisel onder de stok maakt dat werk korter. Op de vloer leg je houtkrullen, stro, vlas of hennep.
Gladde binnenwanden met weinig naden helpen tegen rode vogelmijt. Die kleine mijten schuilen in spleten en kieren en zuigen ’s nachts bloed bij de kippen. Een zware besmetting maakt ze bloedarm en zwak. Werk de binnenkant dus glad af, met plaatmateriaal of goed sluitende planken. Leg de zitstokken los in hun steunen, zodat je ze uitneemt om het hok een paar keer per jaar te behandelen.
Een lessenaarsdak met wat overstek houdt het regenwater van de wanden. Voor een klein hok volstaat een plat beschot met een dakbedekking die als één vel over het dak ligt. Laat het aflopen naar de achterkant, weg van de ingang, zodat het water niet op de loopplank valt.
Verluchting zonder tocht
Mest en adem geven vocht en ammoniak af, en een slecht verlucht hok is ongezond voor de kippen. Zet daarom een verluchtingsrooster bovenaan een van de wanden, ruim boven de zitstok. De warme, vochtige lucht stijgt en ontsnapt daar, terwijl de kippen eronder buiten de luchtstroom slapen. Een opening laag in de wand geeft juist tocht op stokhoogte. Werk het rooster af met fijn gelast gaas, met mazen van hoogstens 3 cm. Dat is ook de grens die voor de ren tegen marters geldt.
Ingang, loopplank en luik
De ingang van het nachthok is minstens 25 cm breed en 30 cm hoog. Een schuifluik ervoor sluit je elke avond zodra de kippen op stok zitten. Staat het hok op poten, dan lopen ze langs een loopplank naar binnen. Zet er dwarslatjes op, want op een nat plankje vinden kippen weinig houvast.
Een automatisch luik met een lichtsensor of klok neemt die dagelijkse taak over. Het gaat dicht als het donker wordt en weer open bij zonsopgang. Er bestaan luiken op een batterij of een klein zonnepaneel, zodat er geen kabel naar het hok hoeft. Kijk wel geregeld of het nog volledig sluit. Blijft het op een steentje of wat strooisel hangen, dan blijft er een opening van enkele centimeters, en daar komt een marter door.
Zitstokken en legnesten inrichten
Kippen slapen op een stok en leggen in een beschut nest. Klopt de inrichting, dan vechten ze minder om een plaats en blijven de eieren schoon.
Hoe hoog en hoe ver van de wand komt een zitstok?
Reken op 1 m zitstok per vier kippen, dus 25 cm per kip. Een stok van 3 tot 4 cm doorsnede ligt goed in de poot. De meeste kippen zitten graag op ongeveer een halve meter boven de grond, en de stok ligt minstens 35 cm van de wand. Zo zit een kip met haar staart vrij van de wand, en de mest valt op de vloer of in de bak eronder.
Heb je meer dan één stok nodig, leg ze dan minstens 30 cm uit elkaar. Die afstand geldt in Vlaanderen ook als minimum in leghennenbedrijven. Leg de stokken naast elkaar op dezelfde hoogte. Hangen ze boven elkaar, dan valt de mest van de bovenste kippen op de dieren eronder, en de hoogste plek wordt een twistpunt in de pikorde.

Hoeveel legnesten heb je nodig?
Geef de kippen meer dan één legnest, ook in een klein groepje. Een kip keert graag terug naar een nest waar al eieren liggen, en sommige hennen kiezen net het nest waarop al een andere kip zit. Is er maar één nest, dan concurreren ze erom en verwonden ze elkaar. Twee nesten volstaan tot een tiental kippen. In een leghennenbedrijf vanaf 350 hennen geldt wettelijk minstens één legnest per zeven hennen. Voor een grotere hobbygroep is dat een goede ondergrens.
Leg er stro, hooi of ander nestmateriaal in en vervang het een paar keer per jaar. Een kunstei in het nest helpt jonge hennen om daar te leggen in plaats van ergens in de ren.
Hang de legnesten tegen de buitenkant van het nachthok, met een klep die opengaat. Zo raap je de eieren zonder het hok in te gaan. Een los legnest op de vloer van het nachthok kan ook, als er naast de zitstok plaats genoeg is. Houd het nest lager dan de zitstok: kippen slapen op de hoogste plek, en een hoog nest wordt een slaapplaats vol mest. Raap de eieren elke dag, want hoe langer een ei blijft liggen, hoe groter de kans dat de kippen het aanpikken.
Voer en water in de ren
Een kip drinkt tot 250 ml per dag en moet altijd water hebben, want een dag zonder water kan het leggen een tijd stilleggen. Zet de drinkbak in de schaduw, dan groeien er minder algen, en ververs het water in de zomer elke dag.
Als basisvoer krijgt een kip ongeveer 65 g graanmengeling of legkorrel per dag, aangevuld met groenten- en etensresten. Maagkiezel helpt haar het voer te verteren, en schelpengrit levert kalk voor de eierschalen. Voer en water staan het best onder het overdekte deel van de ren: daar blijven ze droog en komen er minder wilde vogels op af.
Goedkoop een kippenhok maken
Een kant-en-klaar hok voor enkele kippen kostte in 2016 130 tot 300 euro, naargelang het materiaal en de uitvoering. Een automatische voerbak en een drinkemmer samen kostten zo’n 35 euro, en voer en strooisel ongeveer 1,5 euro per kip per maand. Het zijn prijzen van 2016, dus vandaag betaal je meer.
Waar de kosten zitten
Wie zelf bouwt, betaalt vooral voor hout of plaatmateriaal, dakbedekking, scharnieren en gaas. Het nachthok voor drie kippen haal je uit een paar platen buitenmultiplex of een bundel planken.
Bij een vossenveilige ren is het gaas vaak de grootste post. Een ren van 5 bij 3 m heeft 16 m omtrek. Je koopt dus 16 m gaas van 1,80 m hoog, plus het stuk dat je ingraaft of omplooit. Daar komen de palen en een poort bij, en een afgedekte ren vraagt nog 15 m² gaas of net.
Waar besparen werkt
Bespaar op de maat en de vorm. Een compact nachthok met 0,25 m² per kip en een lessenaarsdak levert weinig zaagafval. Dat geldt zeker als de wanden passen op de maat van een plaat of de handelslengte van je planken. Teken het hok eerst op papier met de plaatmaten erbij. Een hok dat 2 cm breder is dan een plaat, kost je een extra plaat.
Nog goedkoper is een bestaand tuinhuis of een hoek van een tuinberging ombouwen. Wanden, dak en vloer staan er dan al. Je voegt een verluchtingsrooster, een luik met loopplank, een zitstok en een legnest toe. De ren sluit je aan op de wand van het gebouw.
Hergebruikt hout, pallets en golfplaten
Pallets en sloophout zijn gratis, maar van wisselende kwaliteit. Gebruik ze voor delen die droog blijven, zoals de binnenwanden of het legnest, en houd ze weg van de grond. Kijk na of er geen nagels of nietjes uitsteken waar kippen zich aan kwetsen. Hout waarvan je niet weet waarmee het behandeld is, zoals oude spoorbielzen, hoort niet in een verblijf waar kippen pikken en eieren leggen.
Oude grijze golfplaten van een afgebroken stal of berging kunnen asbestcement zijn. Laat ze liggen tot je weet waaruit ze bestaan, en zaag of breek er nooit in. Blijken ze asbest te bevatten, dan gebruik je ze niet voor het hok. Hoe je asbest laat vaststellen, staat bij asbest herkennen in huis.
Het gaas, de vloer van het nachthok en de grendels bepalen of je kippen een nacht met een vos overleven. Die drie koop je stevig; de besparing zoek je in de maat en de wanden van het hok.
De kippenren afsluiten tegen de vos
Een vos kiest de gemakkelijkste weg naar een prooi. Raakt hij in een kippenhok, dan doodt hij vaak alle dieren en laat hij de meeste liggen. Een stevig nachthok dat je elke avond sluit, is de eerste bescherming. De afsluiting van de ren is de tweede, voor de uren dat de kippen buiten lopen. Het Agentschap Natuur en Bos (ANB) legt minimumeisen vast voor een omheining tegen vos en marter. Wie na een aanval een schadevergoeding vraagt, moet zulke maatregelen genomen hebben, en voor elke ren zijn ze een goede maatstaf.
Welk gaas voor een kippenren?
Om alleen de kippen binnen te houden, volstaat 1,5 m voor zware en rustige rassen. Lichtere, actievere rassen vliegen hoger, en voor hen zet je 2 m. Waar vossen voorkomen, bepaalt de vos de hoogte.
Tegen vos en marter is de afsluiting minstens 1,80 m hoog. De mazen zijn hoogstens 3 cm, het draad is minstens 1,5 mm dik of het gaas is kippengaas. Die kleine maas houdt ook een marter buiten, die door een opening wringt waar een vos niet door kan.
Gelast gaas heeft draden die op elk kruispunt aan elkaar gelast zijn. Het blijft stijf tussen de palen, en de mazen schuiven niet open als een dier eraan trekt. Zeskantig kippengaas is gevlochten en soepel. Het volgt een glooiend terrein makkelijker, maar hangt pas strak met een spandraad bovenaan en onderaan. Hangt het gaas slap, dan duwt een vos of marter het onderaan gewoon omhoog, en dan helpt geen enkele maaswijdte.
| Doel | Hoogte | Maas en draad | Onderaan |
|---|---|---|---|
| Zware, rustige kippen binnenhouden | 1,5 m | geen eis | gaas ingegraven |
| Lichte, actieve kippen binnenhouden | 2 m | geen eis | gaas ingegraven |
| Vos en marter buitenhouden | min. 1,80 m | maas max. 3 cm, draad min. 1,5 mm of kippengaas | ingraven of 40 cm verharden |
| Idem, met stroomdraad bovenaan | min. 1 m | maas max. 3 cm, draad min. 1,5 mm of kippengaas | ingraven of 40 cm verharden |
| Schapen in de weide | min. 80 cm | gaas waarin geen kop of hoorn vastraakt | gaas sluit aan op de grond |
Ingraven of een strook tegels
Een vos graaft zich onder een afsluiting door als dat de gemakkelijkste weg is. Daarom hoort er altijd een maatregel tegen ondergraven bij: je graaft het gaas in, of je verhardt rondom de ren een strook van 40 cm breed. In een streek met vossen doe je allebei. Het ingegraven gaas houdt ook de kippen binnen, die anders onder de afsluiting door kruipen.
Een vos begint te graven aan de voet van de afsluiting. Op tegels lukt dat niet, en begint hij 40 cm verder, dan moet hij een lange gang graven. Leg de tegels tegen het gaas aan en vlak met het gras. Zo rijd je er met de maaier overheen en groeit er geen gras tegen het gaas op.
De bovenkant omplooien of de ren afdekken
Een vos klimt over een afsluiting van gaas. Plooi daarom de bovenkant schuin naar buiten, in een hoek van 30°. Een dier dat naar boven klimt, hangt dan onder het overhangende stuk en vindt geen houvast om eroverheen te komen. Een lagere afsluiting van 1 m volstaat ook, op voorwaarde dat er bovenaan een stroomdraad loopt. Planten die de draad raken, leiden de stroom weg, dus maai je er geregeld onder.
Het zekerst is een ren die je volledig afdekt met gaas of een net. Langs boven komt er dan geen vos of marter meer binnen. Bij een grote ren dek je vaak alleen een deel af, en de rest blijft een open ren voor overdag.
Een overdekt deel voor vogelgriep en regen
Wilde vogels brengen het vogelgriepvirus over op kippen, en tijdens de vogeltrek in het najaar nemen de besmettingen toe. De federale minister van Landbouw en het voedselagentschap FAVV leggen dan maatregelen op die ook voor gezinnen met een paar kippen kunnen gelden. In november 2026 kondigden ze een afschermplicht aan voor commerciële en in Sanitel geregistreerde houders. Voor particulieren gold toen geen algemene afschermplicht, wel de dringende raad om de ren met netten te overspannen.
Zodra het ministerieel besluit van november 2026 van kracht is, voedert en drenkt ook een particulier zijn kippen binnen of onder een net. Onbehandeld water uit de regenwaterput, een vijver of een gracht mag je dan niet meer geven. De actuele maatregelen publiceert het FAVV.
Bouw daarom een deel van de ren met een dak en wanden van gaas of net. Maak het groot genoeg voor alle kippen en voor de voeder- en drinkbak. Moeten de kippen afgeschermd blijven, dan zitten ze daar en niet weken in een nachthok van 0,25 m² per kip. Bij regen blijven ze er scharrelen, en in een hoek met droog zand nemen ze hun stofbad.
Kastanjehek als afsluiting voor kippen
Een kastanjehek is een rol gekloofde latten van tamme kastanje, met gegalvaniseerd draad aan elkaar gevlochten. Het staat landelijk, maar tussen de latten zitten open ruimtes van enkele centimeters, en een vos klimt er zonder moeite over. Tegen de vos haal je de eisen dus alleen met gaas erachter. Zet het gelast gaas aan de binnenkant tegen de palen en het kastanjehek ervoor als zichtzijde. Zonder gaas dient een kastanjehek om de kippen overdag uit de moestuin of van het terras te houden. Hoe je het plaatst en opspant, staat bij een tuinafsluiting kiezen.
Palen en de poort
De palen dragen het gaas en vangen de trek op als je het opspant. Zet aan elke hoek en aan beide kanten van de poort een stevige paal met een schoor, en daartussen lichtere tussenpalen. Palen, spandraden en een betonvoet komen aan bod bij een draadafsluiting plaatsen. Snel zetten met droog snelbeton staat bij palen plaatsen met turbobeton.
De poort is het zwakke punt van elke ren. Maak ze even hoog als de afsluiting. Laat ze onderaan sluiten op een tegel of een dorpel, zodat er geen spleet onder blijft waar een vos zich onder wringt. Een grendel die vastklikt, houdt beter dan een los haakje.
Een schapenhok of kleine schapenstal
Schapen leven in de weide en hebben een stal of schuilhok nodig waar alle dieren tegelijk droog staan. Het zijn kuddedieren die zich alleen onveilig voelen, dus je houdt er minstens vier. Vier schapen hebben een weide nodig van minstens 4.000 m², met beschutting en plekken om zich te verschuilen.
Hoeveel ruimte heeft een schaap nodig?
Reken in de stal op minstens 1,4 m² per volwassen ooi en tot 2 m² voor een ram. Een lam heeft naargelang de leeftijd 0,25 tot 0,9 m² nodig. Voor vier volwassen dieren wordt dat minstens 5,6 m², bijvoorbeeld een stal van 2 bij 3 m. Aan de voerruif heeft elk dier 40 cm nodig, dus een ruif van 1,6 m voor vier schapen.
Bij een vergunningsaanvraag voor een hobbystal rekent de Vlaamse overheid met circa 2 m² stal per schaap of geit. Daar komt een kleine voederberging voor stro en hooi bij. Voor de weide geldt daar een richtnorm van 250 tot 500 m² per dier. Dat is wat je moet aantonen om een stal te mogen bouwen. Voor het welzijn van de dieren ligt de lat hoger: 4.000 m² voor vier schapen is zo’n 1.000 m² per dier.
Opbouw van een schapenstal
Een schapenstal is droog en goed verlucht, maar tochtvrij. Vocht en ammoniak uit de mest moeten weg, terwijl vooral lammeren slecht tegen tocht kunnen. Een stal met drie dichte wanden en een open zijde, weg van de wind, doet allebei. Laat bovenaan tussen wand en dak een verluchtingsspleet, zodat de vochtige lucht er buiten kan.
Leg in de stal een verharde vloer. De klauwen slijten er beter op en je reinigt de stal makkelijker. Daarop komt een dikke laag droog stro. Rond de stal of het schuilhok trappelen de schapen de grond snel tot modder, dus ook daar komt een verharde strook.
Hang de voerruif laag, zodat de schapen met de kop omlaag eten, zoals in de weide. Uit een ruif gaat minder hooi verloren dan van de grond, en de schapen krijgen minder parasieten binnen.
Rond de weide zet je gaas van minstens 80 cm hoog dat goed aansluit op de grond, zodat lammeren er niet onderdoor kruipen. Kies een maas waarin lammeren of schapen met hoorns niet vast kunnen raken. Gewoon schrikdraad werkt bij schapen slecht, want door hun wol voelen ze de schok nauwelijks. Een stroomdraad bovenaan het gaas helpt wel om honden en wolven buiten te houden.

Een schapenstal als bouwpakket
Een bouwpakket voor een schapenstal of schuilhok levert de wanden en het dak op maat. Kijk voor je bestelt naar vier dingen. Is de vloer groot genoeg, met 1,4 m² per ooi? Geldt het als schuilhok of als stal, want dat bepaalt of je een vergunning nodig hebt? Welke zijde is open, en hoe richt je die in de weide? En wat zit er niet in: de verharde vloer, de voerruif en de afvoer van het dakwater? Een stal zelf bouwen kostte in 2019 ongeveer 2.000 euro. De prijs van een bouwpakket volgt vooral de oppervlakte en het hout.
Heb je een vergunning nodig voor een kippenhok of schapenstal?
Een kippenhok, een ren en een schapenstal zijn bouwwerken. In Vlaanderen is veel ervan vrijgesteld van vergunning, op voorwaarden zoals ze in 2026 gelden.
Een kippenhok in de tuin
Een kippenhok dat los van je woning staat, is een vrijstaand bijgebouw, net als een tuinhuis of een stal. Het valt dus onder dezelfde vrijstelling. Alle vrijstaande bijgebouwen samen beslaan hoogstens 40 m² per woning, en een tuinhuis, berging of schapenstal die er al staat, telt mee. Het hok is hoogstens 3,5 m hoog en staat volledig binnen 30 m van de woning. In de zijtuin blijft het minstens 3 m van de perceelsgrens en in de achtertuin minstens 1 m. Tegen een bestaande scheidingsmuur mag ook, zolang je die muur zelf ongemoeid laat. Het regenwater van het dak blijft op je eigen terrein: een goot op de riolering doet de vrijstelling vervallen.
De vrijstelling geldt niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied, in de strook van 5 m langs een waterloop en in een afgebakende oeverzone. Ook een BPA, een RUP, een verkaveling van minder dan 15 jaar oud of een verordening kan strenger zijn.
Valt het hok buiten die voorwaarden, dan vraag je een omgevingsvergunning aan. Een architect is dan in principe verplicht. Voor een vrijstaand hok voor dieren met bijbehorende afrastering valt die plicht weg tot 40 m² per constructie. De kroonlijst is dan hoogstens 3 m hoog en de nok 4,50 m. Een overzicht van andere bijgebouwen staat bij welk bijgebouw zonder vergunning mag.
De afsluiting van de ren
Een open afsluiting van draad of draadgaas bij een woning is vrijgesteld tot 2 m hoog. Meet de hoogte met de omgeplooide bovenkant erbij: 1,80 m recht gaas met een schuin stuk erboven komt al snel boven 2 m uit. Dan vraag je een vergunning, of je kiest een lagere afsluiting met een stroomdraad bovenaan. Gesloten afsluitingen, zoals houten schermen, zijn vrijgesteld tot 1 m in de voortuin en tot 2 m in de zij- en achtertuin. Ze staan dan volledig binnen 30 m van de woning. Of een volledig afgedekte ren als afsluiting of als bijgebouw telt, laat je vooraf bevestigen door de dienst omgeving van je gemeente.
Een schuilhok in de weide of een hobbystal
Voor schapen in een weide zijn er twee wegen. Een schuilhok is een eenvoudige constructie waarin weidedieren tijdelijk schuilen. Het is vrijgesteld van vergunning tot 3 m hoog, met in totaal 80 m² per aaneengesloten groep percelen van één eigenaar, buiten ruimtelijk kwetsbaar gebied. Sinds 1 maart 2026 geldt er een verwijderplicht. Een schuilhok dat na 1 januari 2026 met die vrijstelling geplaatst is, moet weg als er vijf jaar na elkaar geen weidedieren op de weide lopen.
Een stal waarin de dieren permanent verblijven, is iets anders. In agrarisch gebied kan een hobbystal voor weidedieren alleen met een vergunning, en niet in ruimtelijk kwetsbaar of bouwvrij agrarisch gebied. Er mag dan geen bestaand gebouw zijn dat je tot stal kunt ombouwen. Je krijgt één stal per vergunde woning, binnen 50 m van je eigen woning en met een kroonlijst tot 3,5 m. De oppervlakte is hoogstens 120 m² per hectare graasland, met een maximum van 200 m².
Die vergunning hangt aan de dieren. Houd je vijf jaar na elkaar geen weidedieren meer op de percelen, dan vervalt ze en breek je de stal binnen zes maanden af. Wat er verder kan op landbouwgrond, staat bij wat je mag bouwen in agrarisch gebied.
| Constructie | Vergunning | Grens | Belangrijkste voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Kippenhok in de tuin | vrijgesteld | samen max. 40 m², 3,5 m hoog | binnen 30 m van de woning, 1 of 3 m van de grens |
| Open afsluiting van de ren | vrijgesteld | max. 2 m hoog | draad of draadgaas, bij een woning |
| Schuilhok in de weide | vrijgesteld | max. 80 m², 3 m hoog | eenvoudig, buiten ruimtelijk kwetsbaar gebied |
| Hobbystal voor weidedieren | nodig | max. 200 m², kroonlijst 3,5 m | binnen 50 m van je eigen woning |
Regels verschillen per gewest, en je gemeente kan een vrijstelling meldings- of vergunningsplichtig maken of er voorwaarden aan toevoegen. Vraag je plan na bij de dienst omgeving voor je begint. Ook het burgerlijk recht blijft gelden, en op beschermd erfgoed heb je een machtiging van Onroerend Erfgoed nodig.
Een kippenhok met ren bouwen
Deze volgorde geldt voor een nachthok op poten voor drie tot zes kippen in een ren van gelast gaas. Bouw je het hok uit een bouwpakket, volg dan de handleiding voor het hok; de ren en de controles blijven dezelfde.
-
Plaats en maat bepalen
Reken 0,25 m² nachthok en 2 tot 5 m² ren per kip. Kies een droge plek met schaduw en zon. Het hok staat volledig binnen 30 m van de woning, in de achtertuin minstens 1 m en in de zijtuin minstens 3 m van de grens. Tel bestaande vrijstaande bijgebouwen mee: samen beslaan ze hoogstens 40 m².
-
Ondergrond en tegelstrook voorbereiden
Leg tegels of paalvoeten onder de poten van het hok, waterpas. Zet de omtrek van de ren uit met een koord; ze is haaks als de diagonalen even lang zijn. Graaf langs de omtrek een sleuf voor het gaas en maak aan de buitenkant een strook van 40 cm vrij voor de tegels.
-
Palen en gaas plaatsen
Zet de hoekpalen en de poortpalen met een schoor, daarna de tussenpalen. Span het gelast gaas tot minstens 1,80 m hoog en laat het onderaan in de sleuf zakken. Plooi de bovenkant schuin naar buiten of dek de ren af. Bouw je zonder vergunning, dan is de afsluiting met de omgeplooide rand erbij hoogstens 2 m hoog. Leg daarna de tegels tegen het gaas, vlak met het gras.
-
Het nachthok bouwen
Maak de vloer dicht en zet de wanden en het dak erop. Zaag bovenaan een verluchtingsrooster uit en werk het af met fijn gaas. Maak de ingang van minstens 25 bij 30 cm, het schuifluik en de kleppen van de legnesten. Het hok is goed als alle kieren en spleten gedicht zijn, en alleen de ingang en het rooster achter gaas open blijven.
-
Het hok inrichten
Leg de zitstok los in zijn steunen, op ongeveer 50 cm hoogte en minstens 35 cm van de wand. Reken 25 cm stok per kip. Vul de legnesten, die lager hangen dan de stok, met stro en de vloer met houtkrullen of stro. Zet de loopplank voor de ingang, en voer en water onder het overdekte deel van de ren.
-
Controleren voor de kippen komen
Loop rond de ren en duw onderaan tegen het gaas: het geeft nergens mee en onder de poort zit geen spleet. Sluit het luik en kijk of het volledig dicht zit. Zet de kippen de eerste dag in het nachthok en laat hen zelf de weg naar buiten zoeken.
Vóór de kippen in het hok gaan
In de praktijk
Kippen weg na een nacht, terwijl het gaas heel lijkt
Op een ochtend ontbreken er kippen of liggen er dode dieren in de ren, terwijl de afsluiting heel lijkt. Loop de onderkant van de afsluiting af. Zoek een gegraven gang, een spleet onder de poort of een plek waar het gaas omhoog gedrukt is. Kijk ook na of het luik van het nachthok die avond echt dicht was. Vind je graafwerk, leg dan rondom een strook tegels van 40 cm of graaf het gaas in, en sluit het luik voortaan elke avond. Controleer de rand van de ren de weken erna elke ochtend op nieuw graafwerk.Kippen worden bleek en sloom
Je kippen zijn minder actief, hun kam wordt bleek en ze leggen minder. Kijk ’s avonds met een zaklamp in de kieren van het nachthok en aan de uiteinden van de zitstok. Rode vogelmijten komen in het donker tevoorschijn. Zie je ze, haal dan het strooisel en de zitstok eruit en behandel het hok met een middel tegen vogelmijt. Dicht daarna de kieren waarin ze zich verstoppen. Controleer de weken erna opnieuw, want zolang er schuilplaatsen zijn, komen ze terug. Gaat het niet beter met de kippen, laat dan een dierenarts kijken.Een ren die na een natte herfst een modderpoel is
Na een natte herfst staat de ren vol modder en is er geen gras meer. Meet de oppervlakte en deel door het aantal kippen. Zit je rond 2 m² per kip, dan is de ren aan de krappe kant. Breid hem uit of verdeel hem in twee delen die je om beurten laat rusten. Leg onder het overdekte deel een droge zone met zand voor het stofbad. Kijk ook waar het dakwater van het nachthok terechtkomt en leid het buiten de ren af.De ingang van de schapenstal is een modderpoel
Rond de open zijde van een schapenstal of schuilhok is de weide na een paar weken vertrappeld tot modder. Kijk of de stal in de laagste hoek van de weide staat en of het dakwater voor de ingang neerkomt. Leg voor de open zijde een verharde strook en leid het dakwater weg van de ingang. Houd de klauwen in het oog: een droge ondergrond helpt bij het genezen als een klauw ontstoken raakt.Veelgemaakte fouten
Het nachthok zonder vloer op het gras
Een houten hok zonder dichte bodem op het gras is een open deur voor ratten en marters. Een vos graaft er onder de wand door, en de onderkant van het hout rot. Zet het hok op poten of op een vloer van tegels en maak de bodem dicht.Een schuilhok dat stilaan een stal wordt
Wie een schuilhok in de weide later dichtmaakt met een deur en een vierde wand, en de schapen er de hele winter binnenhoudt, heeft een stal gebouwd. Een schuilhok is een eenvoudige constructie om tijdelijk te schuilen; voor een stal geldt de vrijstelling niet. Houd een zijde open, of vraag een vergunning voor een hobbystal als de dieren echt binnen moeten verblijven.Voer dat ’s nachts in de ren staat
Een open voederbak trekt ’s nachts ratten en muizen aan, die daarna ook het nachthok vinden. Dek de bak af of zet hem ’s avonds binnen, en ruim etensresten op.Veelgestelde vragen
Hoeveel kippen houd je voor een gezin?
Hoe vaak kuis je een kippenhok?
Waar zet je een kippenhok in de tuin?
Mag je kippen houden als je in een verkaveling woont?
Wanneer je een vakman inschakelt
Een kippenhok met ren bouw je met wat timmerervaring zelf. In twee gevallen komt er een vakman bij.
Een automatisch luik of een schrikdraadapparaat op een batterij of een zonnepaneel vraagt geen werk aan de elektrische installatie. Trek je wel een kabel van de woning naar het hok voor licht of een stopcontact, dan breid je de installatie uit. Een elektricien sluit dan aan terwijl de installatie spanningsloos is, en een erkend organisme keurt de nieuwe kring voordat je hem gebruikt. Kabel, diepte en keuring staan bij stroom naar tuinhuis of tuin brengen.
Golfplaten of leien van een oud hok, een stal of een berging kunnen asbest bevatten. Laat ze liggen tot een asbestdeskundige of een erkend labo het materiaal heeft onderzocht. Tot die uitslag er is, verplaats of hergebruik je ze niet.
Bronnen
- Huisdierinfo (Vlaamse overheid) — Kip
- Agentschap Natuur en Bos — Welk dier richtte schade aan (vos, marterachtigen)
- Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: vrijstaande bijgebouwen
- Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: afscheiding
- Departement Omgeving — Hobbystallen voor weidedieren in agrarisch gebied (VCRO artikel 4.4.8/2)
- Huisdierinfo (Vlaamse overheid) — Schaap
- Vlaanderen.be — Huisvesting van leghennen in een leghennenbedrijf
- Dierengezondheidszorg Vlaanderen, Vogelgriep: opnieuw afschermplicht voor pluimvee en vogels van professionele houders (10 november 2026)
Verder lezen over dit onderwerp
Tuinhuis bouwen: zelf, als bouwpakket of prefab
Een carport bouwen of laten plaatsen in Vlaanderen
Een garage bijbouwen in prefab beton, staal of zelfbouw