Een oude houten trap opknappen: schuren, vernissen of oliën

Welke renovatie past bij je trap?

Een oude trap opknappen begint met kijken wat er nu op ligt en waaruit de trap bestaat. Daarna kies je tussen schuren en opnieuw afwerken, overzettreden, stralen of een nieuwe trap.

Eerst nagaan waaruit de trap bestaat

Kijk aan de achterkant of de zijkant van een trede, of in het gat van een verwijderde spijl. Loopt de nerf door in de hele dikte, dan is de trede massief en kun je ze verschillende keren schuren. Zie je een dun laagje hout op een plaat, dan gaat het om fineer. Daar schuur je met de hand en een fijne korrel, want na een paar halen ben je erdoor.

Kijk daarna naar de afwerking. Een harde, glanzende film is vernis of lak, een matte trede die water opslorpt is geolied of gewast, en een dekkende kleur is verf. Krab met een mes in een hoek die niemand ziet: verf schilfert in lagen af, vernis geeft fijne doorzichtige krullen. Twijfel je over de houtsoort, dan helpt het verschil tussen rubberwood, beuk en eik.

Schuren en opnieuw afwerken

Bij een massief houten trap is dit de gewone renovatie. Je schuurt de oude laag volledig weg, stopt gaten en barsten en brengt een nieuwe vernis, olie of beits aan. De trap houdt zijn vorm en hoogte, en het werk kost vooral tijd. Reken voor een rechte trap op enkele dagen schuren. Tussen de eerste laag en het eerste gewone gebruik zit nog eens een week of meer.

Overzettreden op een oude houten trap

Is het hout te versleten, te dun of met fineer bekleed, dan kun je nieuwe treden en stootborden over de oude leggen. Elke trede komt dan even veel hoger te liggen. Daardoor wordt de eerste optrede, van de vloer naar de eerste trede, hoger dan de rest. De laatste optrede, naar de vloer boven, wordt even veel lager.

Twee opeenvolgende optreden van een houten trap mogen hoogstens 2 mm van elkaar verschillen. Pas daarom de onderste trede of de vloer boven aan, zodat het verschil niet in de eerste of laatste stap terechtkomt. Hoe je die hoogtes uitrekent en welke materialen er bestaan, staat bij een trap bekleden met overzettreden.

Stralen, verven of een nieuwe trap

Een trap met gedraaide spijlen, profielen en veel verflagen schuur je moeilijk. Luchtgommen haalt die lagen sneller weg, maar ruwt het hout op en geeft fijn stof in het hele huis. Wat dat vraagt, lees je bij een trap laten luchtgommen of zandstralen. Verven is de uitweg voor fineer of een trap met veel herstellingen in ander hout, omdat een dekkende verf de kleurverschillen wegneemt.

Zitten de treden los in de trapbomen of zijn de trapbomen gebarsten, dan is het opknappen van het oppervlak verloren werk. Een nieuwe houten trap kostte in Vlaamse aanbestedingen van 2023 voor een rechte trap gemiddeld zo’n 2.900 euro zonder btw. Hoe die prijs is opgebouwd, staat bij wat een nieuwe trap kost.

Aanpak	Wanneer het past	Wat het vraagt
Schuren en vernissen of oliën	massieve treden met een versleten laag	enkele dagen schuren, 1 tot 2 weken tot volle belasting
Overzettreden	fineer, te dun of zwaar beschadigd hout	nieuwe hoogtes per trede, max. 2 mm verschil
Luchtgommen	veel verflagen, profielen en spijlen	stofwand, opgeruwd hout nadien schuren
Verven	fineer of herstellingen in ander hout	grondlaag en slijtvaste lak
Nieuwe trap	losse treden, gebarsten trapbomen	ongeveer 1.950 tot 5.100 euro zonder btw (2023)

De trap voorbereiden voor je schuurt

Wat je voor het schuren herstelt, verdwijnt onder de nieuwe laag. Wat je overslaat, zie je daarna op elke trede terug.

Krakende en losse treden eerst

Een trede kraakt meestal omdat ze een fractie beweegt tegen de trapboom of het stootbord. Bij een gesloten trap zit de oorzaak vaak aan de onderkant: een losgekomen wig of lijmblokje in de groef van de trapboom. Is de onderkant open of bereikbaar via een kast onder de trap, dan zet je de wig opnieuw vast. Tussen trede en stootbord lijm je een nieuw blokje.

Hangt een trapboom los van de muur of loopt er een barst over zijn lengte, dan gaat het om de draagstructuur. Laat dan eerst een schrijnwerker kijken voor je met de afwerking begint. Een wiebelende leuning zet je vast voor het schuren. Welke hoogte en bevestiging die moet hebben, lees je bij de hoogte en bevestiging van een trapleuning.

Gaten, barsten en kwasten opvullen

Nagelgaten van oude trapbekleding, kleine barsten en uitgevallen kwasten stop je met houtvulpasta. Die meng je bij voorkeur met het fijnste schuurstof van je eigen trap, zodat de kleur dicht bij die van het hout komt. Je brengt ze in een of twee lagen aan met een spaan van roestvrij staal en na 1 tot 2 uur kun je schuren.

Een vulling blijft in het hout altijd een beetje zichtbaar, en bij donkere houtsoorten wijkt de kleur wat meer af. Op een trede valt een plekje aan de zijkant minder op dan in de loopzone, dus vul daar zo klein mogelijk.

Stof, licht en verluchting in de traphal

Een traphal verbindt alle verdiepingen, dus schuurstof gaat overal heen. Plak de deuren naar de kamers af en sluit de schuurmachine aan op een stofzuiger. Na elke korrel zuig je de treden, de hoeken en de groeven uit. Zet ook een sterke lamp schuin op de treden. In scherend licht zie je schuursporen die anders pas na het vernissen opvallen.

Vernis en beits op oplosmiddelbasis geven geur en dampen af. Verlucht tijdens en na het werk met ramen open aan beide kanten van de traphal. Houd wel tocht en stof weg van een laag die nog nat is.

Een trap schuren en vernissen

Een trap schuur en vernis je met dezelfde techniek als parket, maar op kleine, verticale en moeilijk bereikbare vlakken. De volgorde van de korrels en het tussenschuren bepalen hoe glad en egaal de trap wordt.

Korrels en schuurmachines

Je schuurt in drie of meer gangen, van grof naar telkens fijner. De eerste gang haalt de oude laag weg; de volgende gangen halen de krassen van de vorige korrel weg. Voor vernis eindig je doorgaans op korrel 120; voor olie stop je vaak al bij korrel 80, zodat het hout de olie beter opneemt. Volg daarbij wat de fabrikant van je product aangeeft.

Een excenterschuurmachine doet de vlakke treden en stootborden. In de hoeken tussen trede, stootbord en trapboom kom je met een deltaschuurmachine of een schuurspons. Een bandschuurmachine neemt snel veel weg, maar laat op een smalle trede gemakkelijk een kuil achter.

Schuur in de laatste gangen altijd met de nerf mee, ook op de stootborden. Dwarse krassen worden zichtbaar zodra er vernis op komt.

Een oude vernislaag: alles weg of opschuren?

Waar de vernis doorgesleten is, is het hout verkleurd door vuil en licht. Een nieuwe laag over zo’n plek geeft een vlekkerig resultaat. Dan schuur je de oude lagen volledig weg, tot je overal kaal en egaal hout ziet. Is de oude laag nog overal intact en wil je alleen de glans opfrissen, dan volstaat licht opschuren met korrel 150. Daarna reinig je met een oplosmiddel en breng je een nieuwe laag aan. Zo’n opfrisbeurt doe je best voor de glans helemaal verdwenen is.

Een trap die vroeger gewast of geboend is, laat zich slecht vernissen. De was zit diep in het hout, en nieuwe vernis hecht er slecht op. Schuur zo’n trap dus grondig, of was hem eerst af met een sterk oplosmiddel. Een gebeitste of gekleurde trap die je in een andere kleur wilt, schuur je tot op het ongekleurde hout.

Hoeveel lagen vernis en hoe lang drogen?

Een vernissysteem bestaat uit een of twee lagen grondvernis en minstens twee afwerklagen. De grondlaag sluit de inhoudsstoffen van het hout af, wat vooral bij eik telt. Breng elke laag dun aan in de richting van de nerf, en schuur licht op met een fijne korrel voor de laatste laag. Wacht je tussen twee lagen langer dan het blik aangeeft, schuur dan ook tussendoor licht op. Anders hecht de volgende laag slecht.

Werk in een ruimte van minstens 15 à 20 °C met een relatieve luchtvochtigheid tussen 30 en 60%. In een koude of vochtige traphal droogt elke laag trager en blijft ze langer kwetsbaar voor stof.

Een watergedragen vernis droogt zo snel dat je meerdere lagen op een dag kunt aanbrengen. Zijn volle slijtvastheid haalt hij pas na 7 tot 14 dagen. Loop de eerste dagen alleen op sokken over de trap en leg pas daarna een loper of mat terug.

Vernistype	Slijtvastheid	Kleur	Aandachtspunt
Watergedragen PU	hoog, goed bestand tegen chemicaliën	behoudt de natuurlijke kleur	hoge luchtvochtigheid vertraagt de uitharding
PU-acrylaatdispersie (watergedragen)	goed, volledig na 7 tot 14 dagen	houttekening iets vager	snel droog, meerdere lagen per dag
PU op oplosmiddelbasis	hoog	volgens het product	geur en dampen: goed verluchten
Alkyd en alkydurethaan	lager dan PU	vergeelt na verloop van tijd	gemakkelijk te rollen; niet bestand tegen ammoniak of soda

Om de andere trede werken

Moet de trap bruikbaar blijven, vernis dan eerst de oneven treden en een dag later de even treden. Zo kun je telkens met een grote stap over een natte trede. Stootborden en trapbomen kun je in een keer doen, want daar stap je niet op. Duid de natte treden aan met een strook afplakband op de trapboom, zodat niemand zich vergist.

Vernis, olie of beits op een trap?

Het verschil zit in waar de afwerking blijft. Vernis ligt als een film op het hout en olie trekt erin. Beits kleurt het hout, maar beschermt het nauwelijks.

Vernis: hard, maar alles of niets

Een trap wordt druk belopen, en voor intensief gebruik is vernis harder dan olie. Kies een satijnvernis in plaats van hoogglans. Waar het meest gelopen wordt, verliest vernis zijn glans, en op een glanzende laag vallen die matte plekken sneller op. Watergedragen vernissen houden de natuurlijke kleur van het hout het best.

Het nadeel zie je na een paar jaar in de loopzone. Een vernislaag herstel je niet plaatselijk: is de film tot op het hout doorgesleten, dan schuur je de hele trap opnieuw. Goed onderhoud houdt dat moment ver weg. Stofzuig geregeld, neem af met een licht vochtige doek en breng af en toe de polish aan die de fabrikant voorschrijft, nooit een middel met was.

Bekijk groter ↗

Olie: herstel per plek

Olie dringt in het hout en vormt geen film. De trap houdt zo zijn matte, natuurlijke uitzicht, en een versleten plek op de onderste treden schuur je plaatselijk op en olie je opnieuw. Je brengt de olie in lagen van gelijke dikte aan in de richting van de vezels en neemt het overschot af. Bij 20 °C droogt een laag in 4 tot 24 uur; uitgehard is ze pas na 3 tot 10 dagen.

Een geoliede trap slijt sneller en vraagt meer onderhoud. Je dweilt met een zeep op basis van plantaardige olie, verdund in warm water. Met zuiver water dweilen ontvet de olie, waardoor de treden sneller dof en vuil worden.

Beits geeft kleur, de vernis beschermt

Binnen dient beits om het hout een kleur te geven; de bescherming komt van de vernis of olie erover. Beitsen op basis van cellulose of alcohol dringen goed in het hout en laten de houttekening sterk uitkomen, maar bevatten oplosmiddelen. Waterverdunbare beitsen dringen minder diep, waardoor de tekening wat doffer wordt.

De beits moet passen bij de vernis die erop komt. Een waterverdunbare beits gebruik je bijvoorbeeld niet onder een watergedragen vernis. Je zet de beits met een brede platte borstel in de richting van de vezel, tot het hout verzadigd is. Het overschot neem je meteen af met een zuivere doek, ook met de vezel mee. Daarna volgt de grondlaag.

Waarom was op een trap tekortschiet

Was geeft een mooie zachte glans, maar is voor een trap te kwetsbaar en te gevoelig voor vocht. Een natte schoen laat er een vlek in, en elke schoen slijt de laag verder weg. Bovendien hindert was later de hechting van vernis, zodat je bij een volgende renovatie dieper moet schuren.

Afwerking	Slijtvastheid op een trap	Plaatselijk herstel	Onderhoud
Vernis	matig tot zeer goed, naar type en aantal lagen	nee: hele trap schuren	stofzuigen, vochtige doek, polish
Olie	beperkt, hangt af van de houtsoort	ja: plaatselijk schuren en oliën	geregeld dweilen met oliezeep
Beits onder vernis	die van de vernis	nee: kleurverschil bij bijwerken	zoals vernis
Was	gering, gevoelig voor vocht	ja, maar vaak nodig	regelmatig boenen; af te raden op een trap

Een beuken trap behandelen

Een trap in beuk is goed op te knappen, want het hout is hard en slijt egaal. Houd wel rekening met zijn kleur en met de manier waarop hij beits opneemt.

Beuk herkennen, en waarom hij gelijkmatig slijt

Beuk is lichtroze tot lichtbruin, met fijne poriën en kleine donkere streepjes (spiegels) in de nerf. Het hout heeft een volumieke massa van ongeveer 700 kg/m³, net als eik en es. Hout boven 600 kg/m³ is het best geschikt voor trappen, dus een beuken trap is stevig genoeg.

Beuk heeft een homogene structuur, dus de treden slijten gelijkmatiger dan bij eik of es. Daar slijt het zachte voorjaarshout sneller weg dan het harde zomerhout. Beuk werkt wel matig bij veranderende luchtvochtigheid, en is alleen geschikt voor een binnentrap.

Beuken trap vernissen zonder vlekken

Beuk neemt beits ongelijk op. Een beits op basis van cellulose of alcohol geeft op beuk snel donkere vlekken. Zet daarom eerst een sealer, of werk met een waterverdunbare beits die minder diep indringt. Probeer elke beits en vernis eerst uit op de onderkant van een trede of op een restplankje beuk. Zet daar alle lagen op die ook op de trap komen.

Zonder beits is vernissen op beuk eenvoudig: grondlaag, licht opschuren, twee afwerklagen. Bij het renoveren van een oude beuken trap zit het meeste werk dus in het schuren. De oude vernislaag is na jaren vaak vergeeld, en dat geel zit in de laag, niet in het hout: schuur je tot op kaal beuk, dan komt de lichte kleur terug.

Een warme kleur geven aan beuk

Wie de oude, warme tint van een geverniste beuken trap mist na het schuren, heeft drie wegen. Een olie met pigment geeft het hout een kleur zonder dekkende laag. Een beits onder de vernis kleurt sterker, met de kans op vlekken die je met een sealer beperkt. En een alkyd- of alkydurethaanvernis vergeelt na verloop van tijd, wat beuk geleidelijk warmer maakt.

Wil je net de lichte, natuurlijke kleur houden, dan neem je een watergedragen vernis: die vergeelt het minst. Elke afwerking maakt kaal hout iets donkerder dan het er na het schuren uitziet. Beoordeel de kleur daarom op een proefplankje dat volledig is afgewerkt en droog is.

Een marmeren trap opfrissen

Wat in een ouder huis een marmeren trap heet, is soms marmermozaïek (granito) of blauwe hardsteen. Marmer en blauwe hardsteen zijn allebei kalksteen in de ruime zin: ze reageren op zuur, en dat bepaalt hoe je ze kuist en opfrist.

Marmer, granito of blauwe hardsteen?

Echte marmer heeft een gepolijst oppervlak met aders die door de hele steen lopen. Granito of marmermozaïek bestaat uit marmersplinters in een cementgebonden massa, glad geslepen, en je ziet de korrels als stippen in het oppervlak. Blauwe hardsteen is grijsblauw met kleine witte fossielen. Voor het onderhoud maakt het weinig uit: alle drie zijn ze kalkhoudend en gevoelig voor zuur.

Kuisen zonder de glans aan te tasten

Begin droog: stofzuigen met een zachte borstel haalt het zand weg dat anders als schuurpapier werkt. Nat kuisen doe je hooguit enkele keren per jaar, en vaak geeft lauw water alleen al een propere trede. Heb je meer nodig, los dan een beetje marseillezeep op in lauw water, met mate, want zeepresten laten een film achter. Dweil met een goed uitgewrongen dweil en neem daarna na met zuiver water.

Kalkreinigers, azijn, citroen en andere zure middelen tasten de steen aan en maken een gepolijst oppervlak dof. Ook een gemorste frisdrank of wijn laat op gepolijste steen snel een matte vlek na. Laat ook allesreinigers, soda, bleekwater en schuursponsjes weg. Kuismiddelen met toegevoegde lijnolie of glansmiddel geven op lichte natuursteen vlekken en een kleverige laag waarin je elke voetstap ziet.

Een marmeren trap laten polijsten

Een doffe loopzone en diepe krassen haal je niet weg met een poetsmiddel. Een steenbewerker of marmerbewerker slijpt de treden in opeenvolgende gangen op en polijst ze tot de glans terug is. De steen houdt daarbij zijn structuur, zodat dat meermaals kan. Op een vloer wrijf je lichte krassen soms op met boenwas en een boenmachine, maar op traptreden maakt een waslaag de steen nog gladder. Laat de loopzone daarom liever opnieuw polijsten.

Na het polijsten kun je de propere, droge treden behandelen met een transparant vochtwerend product. Die behandeling herhaal je ongeveer om de vier jaar. Hoe je een stenen vloer verder onderhoudt, staat bij een natuurstenen vloer kiezen en onderhouden.

De onderkant van de trap afwerken

De onderkant van een trap zie je vanuit de gang, de living of de kelder. Hoe je ze afwerkt, hangt af van wat er nu zit. Dat is ofwel een open onderkant met de achterkant van treden en stootborden, ofwel een oud plafond van latten en pleister.

Een open onderkant dichtmaken

Bij een open onderkant zie je de wiggen, lijmblokjes en het ruwe hout van treden en stootborden. Wil je dat wegwerken, dan zet je latten tegen de onderkant van de trapbomen en bekleed je die met gyproc of met houten planchetten. Laat de wiggen bereikbaar via een luik of houd de bekleding vrij van de treden, zodat je een krakende trede later nog kunt vastzetten.

Gyproc onder een trap plaats je zoals een schuin plafond, met dezelfde structuur en vijsafstanden als bij een gyprocplafond op latten of profielen. Houten planchetten werk je af met dezelfde vernis als de trap, zodat de kleur aansluit.

Oude bezetting onder een trap

Een oudere trap heeft aan de onderkant vaak pleister op latten of riet. Zit die nog vast en zijn er alleen haarscheuren, dan herstel je de scheuren en schilder je. Hangt de pleister los of klinkt ze hol, dan zet je er een nieuwe bekleding onder in plaats van de oude laag te repareren.

Een kast of berging onder de trap

Onder een rechte trap blijft een driehoekige ruimte over. Met een wand van gyproc of planchetten en een deurtje wordt dat een kast. De onderkant van de trap is dan meteen het plafond van die kast. Houd de onderkant van de treden daar bereikbaar, want daar zitten de wiggen waarmee je later een krakende trede vastzet.

Wat kost een trap renoveren?

Bij zelf renoveren betaal je vooral schuurmateriaal en afwerkingsproduct. Besteed je het uit, dan betaal je vooral werkuren, en het schuren van een oude laag is het grootste deel van dat werk.

Zelf schuren en vernissen

Neem een rechte trap van 14 treden van 85 cm breed. Daarop schuur je ongeveer 3 m² treden en 2 m² stootborden, plus de zijkanten van de trapbomen en de leuning. Voor dat oppervlak koop je schuurschijven in drie of vier korrels, houtvulpasta, grondvernis en afwerkvernis. Daar komt de huur of aankoop van een excenter- en een deltaschuurmachine bij. Het verbruik per m² en per laag staat op het blik; neem een kwart extra voor de profielen en randen.

Een schilder laten vernissen

In Vlaamse aanbestedingen voor sociale woningbouw kostte hout lakken met een polyurethaan-acrylaathars in 2023 gemiddeld zo’n 28 euro per m² zonder btw. Met 21% btw is dat ongeveer 34 euro per m². Dat bedrag geldt voor nieuw hout in een nieuwbouwwoning. Bij een oude trap komt het schuren van de oude laag erbij, en net dat is het meeste werk. Vraag in een prijsofferte apart naar het schuren, het vullen, het aantal lagen en de wachttijd. Wat een schilder per uur rekent en wanneer een lager btw-tarief geldt, lees je bij de prijs van schilderwerken per m² en per uur.

Zet daar de prijs van een nieuwe trap tegenover. Een rechte houten trap kostte in dezelfde aanbestedingen gemiddeld zo’n 2.900 euro zonder btw, of ongeveer 3.540 euro met 21% btw. Een trap met verdreven treden kwam op ongeveer 3.300 euro zonder btw. Een renovatie loont zolang de trap stevig is en de treden massief zijn.

Werk	Prijs zonder btw (Vlaamse aanbestedingen, 2023)	Met 21% btw (standaardtarief)
Hout lakken met PU-acrylaathars, per m²	gemiddeld 28 euro (5,60 tot 49,54 euro)	ongeveer 34 euro
Nieuwe houten trap, rechte treden	gemiddeld 2.929 euro (1.942 tot 5.072 euro)	ongeveer 3.540 euro
Nieuwe houten trap, verdreven treden	gemiddeld 3.320 euro (2.029 tot 4.818 euro)	ongeveer 4.020 euro
Trapbekleding in marmermozaïek, per trede	95 tot 551 euro (2022 en 2023)	115 tot 667 euro

Een houten trap schuren en vernissen

1. 1

   Nagaan wat er op de trap zit

   Kijk of de treden massief zijn of fineer hebben, en of er vernis, verf of was op ligt. Gaat het om verf in een huis van vóór 1960, laat dan eerst een schilfer onderzoeken. Je weet dat je verder kunt als je weet welke laag eraf moet en wat eronder zit.

2. 2

   Herstellen en afschermen

   Zet krakende treden en een losse leuning vast, plak de deuren naar de kamers af en leg een stofzeil onderaan de trap. De trap is klaar als er niets meer beweegt wanneer je erop stapt.

3. 3

   De oude laag wegschuren

   Schuur met de grofste korrel tot de oude laag overal weg is, ook in de hoeken met de deltaschuurmachine. Zuig na elke gang alles uit. Je bent klaar met deze korrel als je in scherend licht nergens nog glans ziet.

4. 4

   Vullen en fijner schuren

   Vul gaten en barsten met houtvulpasta gemengd met schuurstof en laat 1 tot 2 uur drogen. Schuur daarna verder met korrel 80 en tot slot 120, telkens met de nerf mee. De treden voelen zacht aan en tonen geen dwarse krassen meer.

5. 5

   Ontstoffen en de grondlaag zetten

   Zuig de trap volledig uit en neem hem af met een licht vochtige doek. Bij 15 à 20 °C zet je een dunne grondlaag, eventueel na een proef op een restplankje als je ook beitst. De grondlaag ligt egaal en zonder druppels in de hoeken.

6. 6

   Twee afwerklagen satijnvernis

   Schuur de grondlaag licht op met een fijne korrel, ontstof en zet de eerste afwerklaag, en na de wachttijd op het blik de tweede. Werk om de andere trede als de trap bruikbaar moet blijven. Het resultaat is een gelijkmatige satijnglans zonder ingesloten stof.

7. 7

   Laten doorharden

   Loop de eerste dagen alleen op sokken en leg pas na 7 tot 14 dagen een loper of mat terug: pas dan heeft de vernis zijn volle slijtvastheid. Vanaf dan houd je de trap bij met stofzuiger, een licht vochtige doek en de polish die de fabrikant voorschrijft.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Oppervlak van wand of plafond (m²)

Lengte van de plaat (m)

Breedte van de plaat (m)

Snijverlies (%)

Berekenen

Vul je maten in en kies Berekenen.

Vóór je de eerste laag vernis zet

• Je weet of de treden massief zijn of fineer hebben.
• Bij een geverfde trap in een huis van vóór 1960 is lood uitgesloten of wordt er stofvrij gewerkt.
• Krakende treden, losse wiggen en een wiebelende leuning zijn vastgezet.
• De oude laag is overal weg en in scherend licht zie je geen glans of dwarse krassen.
• De laatste schuurgang was korrel 120 en de trap is volledig ontstoft.
• De beits en de vernis zijn samen getest op een restplankje of de onderkant van een trede.
• De traphal zit op 15 à 20 °C met een luchtvochtigheid tussen 30 en 60%.
• Er is een tweede uitweg of een planning om de andere trede, zodat niemand over natte vernis moet.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

Vernissen op een trede die niet stofvrij is

Schuurstof in de hoeken en groeven komt bij de eerste kwaststreek mee in de vernis en blijft als korrels in de laag zitten. Zuig na het laatste schuren elke hoek uit en neem de trede af met een licht vochtige doek. Laat ze droog worden voor je vernist.

Eindigen met een dwarse krasrichting

Een excenterschuurmachine laat kleine krulletjes achter en een grove korrel dwarse krassen. Onder vernis worden die zichtbaar als een netwerk van lijntjes. Sla geen korrel over en schuur de laatste gang met de nerf mee, met de hand als het moet.

Te dikke lagen in een keer

Een dikke laag vernis droogt aan de buitenkant en blijft eronder zacht, met luchtbellen en druppels aan de trapneus. Breng dunne lagen aan, zeker bij een eencomponentvernis, en zet liever een laag extra.

De trap te vroeg volledig belasten

Vernis voelt na enkele uren droog aan, maar haalt zijn hardheid pas na 7 tot 14 dagen. Een loper, een zware doos of een stoel die je de eerste dagen over de treden sleept, laat afdrukken achter. Loop de eerste week op sokken en leg de loper pas na het doorharden.

Veelgestelde vragen

Wanneer je een vakman inschakelt

Een massieve trap schuren en vernissen doe je met wat geduld zelf. Een vakman komt erbij in vier gevallen. Hangt een trapboom los, is hij gebarsten of zitten treden los in de groeven, laat dan een schrijnwerker de draagstructuur herstellen voor je afwerkt. Is de trap meermaals geschilderd in een huis van vóór 1960, laat dan een schilfer op lood onderzoeken. Of laat een schilder het werk doen met afzuiging en een stofvrije methode. Lag er vroeger vinyl, balatum of tapijt op de treden, dan kan de lijm of het vilt eronder asbest bevatten. Asbestvilt en -karton onder vinyl mag alleen een erkende asbestverwijderaar verwijderen. Dit is de Vlaamse regeling; regels verschillen per gewest en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben. Meer daarover staat bij asbest in balatum, vinyl en oude vloerbekleding. Een marmeren of stenen trap opnieuw slijpen en polijsten is werk voor een steen- of marmerbewerker met de juiste machines.

Bronnen

• Hout Info Bois — Trappen
• Hout Info Bois — Hoe een houten vloerbedekking het beste afwerken en onderhouden?
• Buildwise — Toleranties afwerking trappen
• Vlaanderen.be — Eenheidsprijzen sociale woningbouw
• Antigifcentrum — Loodintoxicatie wetenschappelijk bekeken
• OVAM — Los en vast asbest
• Pierre Bleue Belge — Blauwe hardsteen onderhouden
• Monumentenwacht Vlaanderen — Natuursteenvloeren nat reinigen