Zinken kraal of aluminium profiel: de dakrand van een plat dak afwerken
Een zinken kraal is een dakrandprofiel in zink van minstens 0,8 mm, met onderaan een opgerolde druiprand die minstens 1 cm voor de gevel hangt. Het ligt op een watervaste plaat op de kop van de muur. Op een gewoon plat dak loopt de afdichting eronder minstens 15 cm op, gemeten vanaf het afgewerkte dakvlak. Geplaatst kostte zink in 2023 gemiddeld 64 euro per meter, aluminium 58 euro (met 21% btw).
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Zo is de dakrand van een plat dak opgebouwd
Een dakrand heeft twee taken. Hij houdt het regenwater op het dak tot het bij de afvoer is. Hij dekt ook de bovenkant van de muur af, zodat er geen water in de spouw of achter de afdichting loopt. Drie onderdelen doen dat samen: de opstand, een watervaste plaat op de muur en het dakrandprofiel.
De opstand houdt het water op het dak
Aan de rand loopt de afdichting van het dakvlak omhoog tegen een verhoogde rand: de opstand. Een plat dak helt minstens 2% naar de afvoer. Toch blijven bij naden en randen altijd kleine plassen staan. Raakt een afvoer verstopt of valt er een stortbui, dan stijgt het water verder. Zolang het onder de bovenkant van de opstand blijft, loopt het niet over de rand of achter de afdichting. Hoe het dakvlak zelf in lagen is opgebouwd, lees je bij de opbouw van een plat dak.
Een watervaste plaat op de muur
Op de kop van de spouwmuur ligt een plaat die de spouw afsluit. Daarop rusten de afdichting en het profiel. Het Bouwtechnisch Bestek Woningbouw, het modelbestek van Wonen in Vlaanderen, vraagt multiplex voor buitengebruik (type 3 volgens NBN EN 636-3) van minstens 15 mm. Een cementgebonden vezelplaat van minstens 18 mm kan ook.
De plaat wordt alleen op het binnenblad vastgevijsd, ongeveer om de 33 cm in zigzag. Over het buitenblad ligt ze los.
Multiplex is op die plek het zwakke punt. Bouwvocht uit de holtes van de blokken of uit een natte hellingslaag kan in de opstand condenseren. Dan gaat de plaat in lagen uit elkaar. Een houtsoort of lijm die niet tegen vocht kan, geeft hetzelfde resultaat. Vraag daarom een plaat voor gebruiksklasse 2, een vochtige omgeving. Staat de spouw nog open tot de dakwerker komt, dek ze dan voorlopig af tegen de regen.
Het profiel dekt de kop en vormt een druiprand
Over de plaat komt het dakrandprofiel. Het dekt de kop af en hangt aan de gevelkant een paar centimeter naar beneden, over de bovenste rij gevelsteen. De voorkant dekt minstens 30 mm van het metselwerk.
Onderaan zit een druiprand die minstens 10 à 15 mm voor het gevelvlak uitsteekt. Bij een gevel met buitenisolatie en pleister (ETICS) is dat 30 mm, met een overlap van 50 mm.
De bovenkant van het profiel helt minstens 2° naar het dak. Het water dat op de rand valt, loopt zo naar het dakvlak. Over de gevel zou het water vuil meenemen en strepen trekken. De bevestiging moet een trekkracht van 2.500 newton per lopende meter weerstaan, ruwweg het gewicht van 250 kg aan elke meter. Zo wrikt een rukwind het profiel niet los.
Hoe hoog moet een dakopstand zijn?
Op een gewoon plat dak is de opstand minstens 15 cm hoog. Waar je die meet en wanneer er minder mag, hangt af van wat er op het dak ligt en van de helling.
Minstens 15 cm boven het afgewerkte dakvlak
Je meet de opstand van het afgewerkte dakvlak tot de bovenkant van de afdichting op de rand. Ligt er grind of andere ballast op het dak, dan meet je vanaf de bovenkant van die laag. Wie later 5 cm grind op een bestaand dak legt, houdt van 15 cm opstand dus nog 10 cm over. Die rand moet dan eerst omhoog.
Een dak met meer helling heeft minder opstand nodig
De 15 cm geldt voor een gewoon plat dak met een helling van 2 tot 5%. Helt het dak tussen 5 en 10%, dan blijft er aan de rand geen water staan. Een kleine opstand van minstens 25 mm volstaat dan om te beletten dat het water over de rand loopt. Boven 10% helling is er geen kans meer op plassen of overlopen. Aan de dakrand is dan geen opstand nodig.
| Helling van het dak | Opstand aan de dakrand | Waarom |
|---|---|---|
| 2 tot 5% | min. 15 cm boven het afgewerkte dakvlak | plassen en stijgend water bij de rand |
| 5 tot 10% | min. 2,5 cm | water blijft niet staan, maar kan overlopen |
| meer dan 10% | geen opstand nodig | het water loopt vrij af |
Nieuwe isolatie maakt de opstand lager
Leg je bij een renovatie nieuwe isolatie bovenop de oude dakopbouw, dan gaat elke centimeter isolatie van de opstand af. Een rand die nu 18 cm boven het dakvlak uitkomt, staat na 12 cm extra isolatie nog maar 6 cm hoog.
De rand moet dan mee omhoog, met een houten verhoging op de bestaande opstand. Die is van verduurzaamd hout, om de 60 cm verankerd in de ondergrond en in de hoeken verbonden met winkelhaken. Daarop komen een nieuwe afdekplaat en een nieuw profiel.
Reken de nieuwe randhoogte dus mee voordat je een isolatiedikte kiest. Welke dikte je dak nodig heeft, staat bij een plat dak isoleren.
Moet de opstand geïsoleerd zijn?
Ja. De opstand steekt boven de dakisolatie uit en is daardoor een koudebrug. Daar loopt warmte makkelijker weg, en binnen kunnen condensatie en schimmel ontstaan. In nieuwbouw metselt men het binnenblad van de opstand daarom in isolerende blokken, of krijgt een opstand in beton of gewoon metselwerk zelf een laag isolatie. De spouwisolatie loopt door tot onder de afdekplaat.
Bij renovatie is het risico groter, vooral bij een overstekende dakrand in gewapend beton. Rond zo een rand komt bij het na-isoleren een isolatielaag van meestal 4 cm, en ook de gevel wordt best geïsoleerd. Hoe je een koudebrug herkent en aanpakt, lees je bij koudebruggen herkennen en oplossen.
Wat is een zinken kraal?
Een zinken kraal is een dakrandprofiel in zink met onderaan een opgerolde rand: de kraal. De dakwerker plooit het op maat of gebruikt stukken die in de fabriek zijn voorgeplooid.
De kraal is een opgerolde druiprand
Onderaan de voorkant is het zink rond omgerold. Zo een opgerolde rand is stijver dan een vlakke, waardoor de dunne voorkant over de hele lengte recht blijft. Het water druipt er op een vaste plek af, voor de gevel. Voor een zinken muurkap noemt het modelbestek een kraal van ongeveer 18 mm doorsnede.
Het zink is voorbehandeld en voldoet aan de norm NBN EN 501 voor zinken dakwerk. Het is minstens 0,8 mm dik, in naturel of met een voorbehandelde kleur zoals grijs of antraciet. De zichtbare voorkant is doorgaans 3 tot 8 cm hoog.
Stukken van een meter, gesoldeerd in de hoeken
Een zinken kraal bestaat uit plooistukken van meestal 1 m. Ze overlappen elkaar minstens 50 mm. In de hoeken worden ze in verstek gesoldeerd, zodat de kraal in één lijn rond de hoek loopt.
Zink zet uit als het warm wordt en krimpt bij kou, en daarvoor moet het kunnen schuiven. Op de rechte stukken vangen de overlappen die beweging op; alleen de hoeken liggen vast. Klangen helpen daarbij: stroken zink die op de ondergrond genageld zijn en waarin het zink haakt, zodat het kan bewegen zonder los te komen.
Een zinken kraal kan met of zonder klang geplaatst worden. Vraag in de offerte welke uitvoering je krijgt en hoe de overlappen gemaakt worden.
Wat zink slecht verdraagt
Zink mag geen rechtstreeks contact hebben met koper, ijzer, staal dat niet verzinkt is, of bitumen. Zuur uit roofing tast het zink sneller aan, en water dat over koper gelopen is ook. Een koperen slab of bliksemafleider hoort dus niet boven een zinken rand. Ook behandeld, verduurzaamd hout hoort niet rechtstreeks onder zink: daar komt een noppenfolie of een gelijkaardige tussenlaag.
Vocht aan de onderkant is een tweede risico, want condensatie tegen het zink laat het van onderen corroderen. Onder een zinken muurkap komt daarom een verluchtende noppenfolie. Ligt er roofing op je dak, vraag de dakwerker dan ook hoe hij zink en bitumen van elkaar gescheiden houdt.
Aluminium dakrandprofiel en andere profielen
Het gangbare alternatief voor zink is een aluminium dakrandprofiel, op de werf vaak daktrim genoemd. In de aanbestedingen voor sociale woningbouw van 2023 kwam het ruim vier keer zo vaak voor als zink: 72 offerteprijzen tegen 16. Daarnaast bestaan profielen in polyester en gecoat staal, en voor een brede of vrijstaande muur een muurkap.
De aluminium daktrim
Een aluminium dakrandprofiel is geëxtrudeerd, dat wil zeggen in vorm geperst. Daardoor is het stijf en recht. De staart die op de opstand ligt, heeft groeven waarin de dakbedekking beter hecht. De voorkant is 1,25 tot 2 mm dik en 3 tot 13 cm hoog. De profielen komen in lengtes van ongeveer 2 of 3 m.
De kleur komt van een anodisatielaag van minstens 20 µm, in de natuurkleur van het metaal. Een gelakt profiel krijgt een poederlak van minstens 60 µm, in een RAL-kleur naar keuze. Het profiel kan recht, afgeschuind of afgerond zijn.
Uitzetvoegen en vijzen om de 40 cm
Een metalen profiel dat over een grote lengte vastzit, vervormt wanneer de temperatuur verandert. Aluminium ligt daarom in stukken van hoogstens 3 m. Tussen twee stukken zit een voeg van ongeveer 3 mm, met een verbindingsstuk dat de lijn recht houdt.
De hoeken komen als hoekstuk uit de werkplaats van de fabrikant, in verstek gelast.
De vijzen zitten in het midden van de staart: 10 cm van elk uiteinde en daartussen om de hoogstens 40 cm. Het zijn roestvaste vijzen in de afdekplaat, waar nodig met aangepaste nylon pluggen.
Profielen in polyester of gecoat staal
Een polyester dakrandprofiel is in de massa gekleurd en minstens 2,5 mm dik. Bovenaan is het omgeplooid als aanslag voor de dakbedekking, onderaan naar binnen gebogen tot een kraal. Het wordt net als aluminium in stukken van hoogstens 3 m geplaatst, met een voeg van ongeveer 3 mm. Voor een dak met een PVC-afdichting bestaat een profiel in gegalvaniseerd staal met een laag PVC. Daarop last de dakwerker de afdichting zoals de banen zelf. Er komt een extra strook van minstens 15 cm over, tot over de voorkant van het profiel.
Een muurkap voor een brede of vrijstaande muur
Steekt een muur verder boven het dak uit, dan dekt een muurkap de volle breedte af. Denk aan een borstwering rond een dakterras of een gemene muur tussen twee aanbouwen. De kap steekt ongeveer 30 mm over de gevel, met een druiprand van minstens 10 à 15 mm. Bij een dakrand watert ze naar de dakzijde af. De bevestiging moet per meter een trekkracht van 2.700 newton weerstaan.
Een aluminium muurkap is minstens 1,5 mm dik en wordt gemaakt op de breedte van de muur, bijvoorbeeld 30 of 35 cm. Een zinken kap is 0,7 tot 1 mm dik en krijgt als druiprand een kraal of een vlakke terugplooi. Stoot zo een kap tegen een hogere gevel, dan plooit het zink daar minstens 5 cm omhoog, onder een loden loket.
Zinken kraal of aluminium: welke kies je?
Goed geplaatst houden beide het water even goed buiten. Het verschil zit in hoe de stukken verbonden worden, in de kleur en in wat het materiaal verdraagt. Zink mag nergens koper, staal dat niet verzinkt is of bitumen raken. Aluminium vraagt vooral een juiste stuklengte en vijsafstand.
Uitzicht en kleur naast ramen en goten
Zink heeft het matte grijs van een zinken dakgoot en past bij een gevel met zinken goten en regenpijpen. Voor een donkere rand bestaat voorbehandeld zink in antraciet. Aluminium krijgt elke RAL-kleur, zodat de dakrand dezelfde tint kan krijgen als de ramen of de goot. Kies dan één RAL-code voor alles. Welke goten bij welk materiaal passen, lees je bij dakgoten in zink, aluminium of pvc.
Een gevel met buitenisolatie of bekleding
Bij buitenisolatie met pleister steekt de druiprand 30 mm voor de gevel, en het profiel dekt 50 mm van de isolatie af. De isolatie maakt de muur dikker, dus de staart van het profiel moet breed genoeg zijn om die extra dikte te overspannen. Geef de dikte van de gevelisolatie daarom door voordat het profiel besteld wordt.
Bij een geventileerde gevelbekleding houdt het profiel afstand van de bovenrand en de buitenkant van de bekleding. Zo kan de lucht erachter vrij stromen. Het profiel krijgt daarom een hogere voorkant, die toch over de bekleding valt.
| Kenmerk | Zinken kraal | Aluminium dakrandprofiel |
|---|---|---|
| Materiaal | zink volgens NBN EN 501, min. 0,8 mm | geëxtrudeerd aluminium, voorkant 1,25 tot 2 mm |
| Lengte per stuk | meestal 1 m | 2 tot 3 m |
| Verbinding | overlap min. 5 cm, hoeken gesoldeerd | voeg van ± 3 mm met verbindingsstuk |
| Kleur | naturel, grijs of antraciet | geanodiseerd of gelakt in een RAL-kleur |
| Let op | geen contact met koper, staal of bitumen | stuklengte en vijsafstand |
| Gemiddeld 2023, geplaatst, met 21% btw | 64 euro per meter | 58 euro per meter |
De aansluiting met EPDM of roofing
Waar het dakvlak overgaat in de opstand, komen twee delen samen die elk anders bewegen. De dakvloer werkt, de rand staat op de muur. De afdichting moet die overgang overbruggen, en roofing en EPDM doen dat elk op hun manier. Welk membraan bij jouw dak past, lees je bij EPDM of roofing kiezen.
Roofing: een schuine strook in de hoek
Bitumineuze roofing moet in de hoek tussen dakvlak en opstand verstevigd worden. De dakwerker legt daar een schuin gesneden isolatiestrook onder 45°, of hij brengt een extra hoekstrook aan. De roofing loopt door over die afschuining. Zo hoeft ze geen scherpe hoek te maken, waar ze bij elke beweging van de dakvloer zou kunnen scheuren. Daarna gaat ze verder omhoog tot over de kop van de opstand. Hoe roofing gebrand wordt en welke voorzorgen bij een open vlam horen, staat bij roofing leggen.
EPDM: vol gekleefd tegen de opstand
EPDM is een elastisch rubbermembraan dat de rechte hoek tussen dak en opstand volgt. Een afschuining is daar vaak overbodig. Het dakvel loopt door tot op de opstand, of er komt een aparte strook voor de opstand. Tegen de opstand wordt het EPDM over de volle oppervlakte gekleefd.
Onderaan de opstand komt een mechanische bevestiging langs de hele rand, de kimfixatie. Die houdt het dakvel op zijn plaats, zodat het niet aan de opstand trekt wanneer het dak beweegt. Hoe je EPDM kleeft en de hoeken plooit, lees je bij EPDM leggen op een plat dak.
Profiel en afdichting op de kop
Hoe profiel en afdichting op de kop van de opstand aansluiten, verschilt per profiel en per membraan. Elk profiel heeft een eigen detail: groeven onder de staart bij aluminium, een aanslag bij polyester, een gelaste aansluiting bij staal voor PVC.
Een membraan met technische goedkeuring (ATG) heeft plaatsingsvoorschriften, en ook de fabrikant van het profiel geeft richtlijnen. Vraag de dakwerker welk detail hij volgt, en vraag een foto van de kop voordat het profiel erop komt. Achteraf zie je die aansluiting niet meer.
Tegen een hogere gevel: slab en loket
Stoot het platte dak tegen een hogere muur, zoals de achtergevel van het huis, dan loopt de afdichting daar ook minstens 15 cm op. Ze steekt onder een slab, en die slab zit zelf onder het spouwmembraan. Water dat in de spouw zakt, loopt zo over de slab en de afdichting naar buiten.
Een loden slab is minstens 1,5 mm dik, en loketten of aansluitbanden overlappen minstens 10 cm. Loopt de afdichting hoger op dan het spouwmembraan, dan blijft het water in de spouw achter. Na verloop van tijd tast het de binnenafwerking aan.
Dakrandafwerking bij een hellend dak
Een hellend dak heeft aan de rand geen opstand nodig, want boven 10% helling loopt het water vanzelf af. De dakrandafwerking gaat daar over de zijranden en over de plek waar het dak aan een plat dak grenst. De onderrand met de goot en de kroonlijst staat bij een dakoversteek en kroonlijst afwerken.
Zijranden van een pannen- of leiendak
Aan de zijrand van een pannendak liggen linkse en rechtse gevelpannen die de rand afdekken. Ze worden altijd met roestvaste nagels op de panlat of de keper erachter vastgezet.
Achter de gevelpannen zit een gevelplank die de kopse kant afwerkt. Die is in massief hout van minstens 32 mm of in multiplex voor buiten van 15 tot 22 mm, met of zonder kraallat. Een plank in multiplex zit om de hoogstens 50 cm met roestvaste vijzen of nagels tegen het dakhout. Een las wordt schuin gezaagd en verstevigd met een strip bandstaal of een ingelijmde houten lamel.
Bij een leiendak krijgt de zijrand een bebording of extra latwerk, zodat de randleien stevig vastzitten. De rand wordt afgewerkt met leien of met een boordplank.
Een zinken of aluminium rand op een licht hellend dak
Dakrandprofielen in zink of aluminium zijn ook bedoeld voor licht hellende daken met roofing of EPDM, zoals een lessenaarsdak op een aanbouw. De opstand volgt daar dezelfde hellingsregel als op een plat dak: hoe steiler het dak, hoe lager de rand mag blijven. De druiprand, de overlap op de gevel en de helling van de bovenkant volgen dezelfde maten als op een plat dak.
Waar een plat dak tegen een hellend dak komt
Grenst een plat dak aan de voet van een hellend dak, dan loopt de afdichting daar minstens 15 cm op. Ze eindigt onder het onderdak van het hellende dak. Het onderdak ligt dus over de afdichting en eindigt boven het niveau ervan, nooit andersom. Het water dat over het onderdak loopt, komt zo op de afdichting terecht en niet erachter.
Wat kost een dakrand per lopende meter?
Wonen in Vlaanderen publiceert eenheidsprijzen uit aanbestedingen voor sociale woningbouw, ook voor dakranden. Ze gelden voor levering en plaatsing en staan zonder btw in de tabel; de bedragen met btw zijn hier omgerekend met 21%.
Zink en aluminium kosten ongeveer evenveel
In 2023 kostte een zinken dakrandprofiel gemiddeld 52,91 euro per meter zonder btw, ongeveer 64 euro met 21% btw. Aluminium kwam op 48,23 euro zonder btw, ongeveer 58 euro met btw. Een jaar eerder lag aluminium met 51,55 euro zonder btw nog boven zink, dat toen 46,53 euro kostte.
Het verschil tussen twee offertes voor hetzelfde materiaal is groter dan dat tussen zink en aluminium. Tussen de goedkoopste en de duurste offerte lag in 2023 een factor drie tot vier. Kies dus eerst het profiel op uitzicht en detail, en vergelijk daarna prijzen voor hetzelfde profiel.
| Per meter, geplaatst, 2023 | Gemiddeld met btw | Laagste tot hoogste offerte | Offertes |
|---|---|---|---|
| Zinken dakrandprofiel | 64 euro | 30 tot 102 euro | 16 |
| Aluminium dakrandprofiel | 58 euro | 30 tot 119 euro | 72 |
| Aluminium muurkap | 161 euro | 84 tot 293 euro | 37 |
Wat de prijs op jouw dak bepaalt
Die gemiddelden komen uit nieuwbouw en vervangingsbouw van sociale woningen. Wonen in Vlaanderen wijst er zelf op dat schaalgrootte en bereikbaarheid van de werf de prijs beïnvloeden. Bij de renovatie van één aanbouw met 15 m dakrand wegen de verplaatsing en de stelling per meter zwaarder door. Ook de afbraak van de oude rand en eventueel een verhoging komen erbij.
In een bestek staat de dakrand soms als aparte post per meter. Soms staat hij « pro memorie » in het bestek, inbegrepen in de prijs van de dakbedekking. Vraag welke van de twee je offerte volgt.
Laat de afbraak van de oude rand, een verhoging van de opstand, een nieuwe afdekplaat en de hoekstukken apart vermelden. Zo kun je twee offertes naast elkaar leggen.
Een muurkap of een hogere opstand
Een aluminium muurkap dekt de volle breedte van de muur af en is daardoor duurder dan een dakrandprofiel. In 2023 kostte ze gemiddeld 132,94 euro per meter zonder btw, ongeveer 161 euro met btw. Voor een houten verhoging van een bestaande dakrand bestaat te weinig prijsmateriaal voor een betrouwbaar gemiddelde. Laat die post daarom apart prijzen.
Een oude dakrand vervangen
Bij het vervangen van een dakrand wordt de afdichting mee aangepast, en soms moet er zink gesoldeerd worden. Wie het werk doet, hangt af van de hoogte, van het materiaal en van wat er in de oude rand zit.
Werken langs een open dakrand
Aan de dakrand werk je aan de valkant van het dak, met beide handen aan het profiel en je gewicht vaak naar buiten. Een dakwerker staat daarom op een stelling met leuning langs de rand of werkt met randbeveiliging, en niet op een ladder. Welke ladder of stelling bij welk werk hoort, lees je bij veilig op hoogte werken met ladders en stellingen.
Zink solderen gebeurt met een vlam of een hete soldeerbout naast hout, isolatie en bitumen. Dat is een reëel brandgevaar, en herstellingen aan zink zijn werk voor een dakwerker die met zink werkt.
Heb je een vergunning nodig voor een nieuwe dakrand?
Een versleten dakrand vervangen door een gelijke is onderhoud. Daarvoor heb je in Vlaanderen geen omgevingsvergunning nodig. Kies je een ander materiaal of een andere kleur, dan valt dat onder de vrijgestelde werken aan daken. Voorwaarde is dat het bouwvolume gelijk blijft, de energieprestatie niet achteruitgaat en geen verordening, plan of verkaveling iets anders oplegt.
Wordt de rand hoger omdat er isolatie bijkomt, dan geldt in 2026 de vrijstelling voor buitenisolatie. Die gaat tot 26 cm dikte, afwerking inbegrepen, en je mag de randen mee afwerken. De rooilijn mag je daarbij niet overschrijden.
Een vergunning blijft nodig in werelderfgoedgebied en voor een gebouw in de vastgestelde inventaris van het bouwkundig erfgoed. Voor beschermd erfgoed is er een aparte toelating. Regels verschillen per gewest, en gemeenten kunnen in een verordening, een RUP of een recente verkaveling eigen regels hebben over materialen en uitzicht. Vraag het daarom vooraf na bij de dienst omgeving van je gemeente. Horen er stabiliteitswerken bij, dan moet een architect het ontwerp en de controle doen.
Oude dakranden met vezelcement
Op oudere platte daken bestaat de dakrand of de kroonlijst soms uit vlakke of golvende platen in vezelcement. Zulke platen kunnen asbestcement zijn, en meestal geeft pas een labo-analyse van een staal zekerheid. Laat dat nagaan voordat iemand de rand afbreekt, zaagt of doorboort. Hoe je het vermoeden bevestigt, staat bij asbest herkennen in huis.
Asbestcement is hechtgebonden asbest. Buiten de woning mag je dat als particulier zelf wegnemen. Is het al beschadigd, dan alleen als er niemand anders in de buurt is en het bij het wegnemen niet verder breekt of vergruist. Aan een dakrand werk je echter op hoogte, en de platen moeten er heel af. Laat het daarom over aan een aannemer die asbest mag verwijderen met de techniek van de eenvoudige handelingen, of aan een erkende asbestverwijderaar. Voor dakwerkers bestaat daarvoor een asbestcharter van OVAM, Bouwunie en de Confederatie Bouw: vraag of je dakwerker het ondertekend heeft.
Een dakrand laten vernieuwen bij een dakrenovatie
Op een woning plaatst een dakwerker de dakrand. Deze stappen beschrijven wat jij als bouwheer vooraf beslist en tijdens de werken nakijkt.
-
De nieuwe randhoogte uitrekenen
Meet de huidige opstand, van het dakvlak tot de bovenkant van de rand. Trek er de dikte van de nieuwe isolatie en van eventuele ballast af. Blijft er op een dak van 2 tot 5% helling minder dan 15 cm over, dan moet de rand omhoog. Laat die verhoging dan in de offerte opnemen.
-
Profiel en kleur kiezen
Kies zink of aluminium en leg de kleur vast, bij aluminium met een RAL-code. Krijgt de gevel buitenisolatie of een bekleding, zeg dat dan meteen. Bij buitenisolatie steekt de druiprand verder uit, en bij een geventileerde bekleding krijgt het profiel een hogere voorkant.
-
Offertes per post vergelijken
Vraag offertes waarin profiel, hoekstukken, afdekplaat, verhoging en afbraak elk apart staan. Laat ook de dikte van het zink of het aluminium vermelden. Zo zie je of twee prijzen over hetzelfde werk gaan.
-
De oude rand laten nakijken
Laat een oude rand in vezelcement eerst op asbest onderzoeken. Bij de afbraak kijkt de dakwerker of de afdekplaat nog stevig en droog is. Opgezwollen of gelaagde multiplex vervangt hij door een plaat voor buitengebruik.
-
Opstand en afdekplaat nakijken
Kijk voordat het profiel erop gaat. De afdekplaat ligt vlak en zit alleen op het binnenblad vast, en de afdichting is aangesloten volgens het detail van de dakwerker. Meet de opstand nog eens vanaf het afgewerkte dakvlak. Vraag een foto van de kop, want achteraf zie je die aansluiting niet meer.
-
Opleveren na een regenbui
Kijk na een stevige bui of het water op de rand naar het dak loopt en de druiprand vrij voor de gevel hangt. De gevel onder de rand blijft droog. De stukken liggen recht, met hun voegen of overlappen op de juiste afstand.
Vóór je de nieuwe dakrand oplevert
In de praktijk
Zwarte strepen op de gevel onder de dakrand
Onder de dakrand van een aanbouw lopen na een paar jaar donkere strepen over de gevelsteen. Kijk bij droog weer naar het profiel. Helt de bovenkant naar de gevel in plaats van naar het dak? Hangt de druiprand tegen de stenen aan? Dan loopt het regenwater van de rand over de gevel en neemt het vuil mee. Laat het profiel opnieuw plaatsen, met de bovenkant hellend naar het dak en een druiprand op minstens 1 cm van de gevel. Kuis de gevel pas daarna.
Een vochtige plek binnen, net onder de dakrand
In de hoek tussen plafond en buitenmuur, net onder de dakrand, verschijnt een donkere vlek. Let eerst op wanneer ze groeit. Wordt ze groter na een stevige regenbui, dan zoekt de dakwerker een lek. Denk aan een open naad in een hoek, een te lage opstand of een verstopte afvoer waardoor het water tot tegen de rand stond. Verschijnt ze vooral in de winter, met zwarte puntjes van schimmel, dan gaat het eerder om condensatie. Die ontstaat op een koude plek, zoals een betonnen dakrand of een opstand zonder isolatie. Dan zit de oplossing in isolatie rond de rand; een nieuw profiel verandert daar niets aan.
Een zinken kraal met gaatjes of een open hoek
In de zinken kraal van een oudere aanbouw zitten kleine gaatjes, of de soldeernaad in een hoek staat open. Ga na of er hoger op het dak koper zit, zoals een bliksemafleider of een koperen slab, en of het zink ergens rechtstreeks op roofing ligt. Een losse naad of één gaatje soldeert de dakwerker dicht met een nieuw stuk zink; bij ouder zink kan ook een herstelling met EPDM. Zit er koper boven, laat het water daarvan dan eerst omleiden. Anders gaat ook het nieuwe zink snel stuk.
Een golvend profiel op een zachte afdekplaat
Het dakrandprofiel staat golvend, en de plaat eronder geeft mee als je er vanaf het dak op drukt. Laat de rand openmaken en kijk of de multiplex nat is of in lagen uiteengaat. Dan zit er vocht in de opstand, uit de blokken, de hellingslaag of een lek. Het kan ook een plaat zijn die niet voor buitengebruik gemaakt is. De dakwerker zoekt eerst waar het vocht vandaan komt en vervangt de plaat daarna door multiplex voor buitengebruik of een cementgebonden plaat.
Veelgemaakte fouten
Aluminium in lange stukken zonder voeg
Wie aluminium dakrandprofielen strak tegen elkaar of in lengtes van meer dan 3 m vastvijst, ziet ze bij warm weer krom trekken. Het metaal heeft ruimte nodig om te werken. Leg stukken van hoogstens 3 m, met een voeg van ongeveer 3 mm en een verbindingsstuk eronder.
De afdekplaat op beide spouwbladen vastzetten
Een plaat die op het binnenblad én op het buitenblad vastgevijsd is, hangt aan twee muren die elk anders werken. Het buitenblad warmt op in de zon en koelt af in de nacht, terwijl het binnenblad ongeveer op kamertemperatuur blijft. Die beweging komt dan op de plaat en op de afdichting erboven. Vijs de plaat daarom alleen op het binnenblad vast en laat ze over het buitenblad los liggen.
Het dakrandprofiel na de gevelisolatie plaatsen
Komt de gevelwerker vóór de dakwerker, dan zit de gevelisolatie al tegen de rand. Profiel en afdichting sluiten er dan achteraf tegenaan. Regenwater vindt zo een weg tussen de gevelisolatie en de afdichting en loopt achter de pleister naar binnen. Laat de afdichting en het dakrandprofiel eerst plaatsen, en pas daarna de gevelisolatie.
Veelgestelde vragen
Kun je een aluminium daktrim zelf plaatsen?
Op een laag tuinhuis, een berging of een carport met EPDM kan dat. Werk dan van op een rolstelling of een vaste werkvloer, en stap alleen op het dak als het je gewicht draagt. Volg de plaatsingsvoorschriften van de fabrikant van de daktrim en van het EPDM. Op een woning laat je de dakrand aan een dakwerker. Je werkt er hoger, en de waterdichtheid van het hele dak hangt af van de aansluiting tussen afdichting en profiel.
Hoe lang gaat zink op een dak mee?
Zink als dakbedekking gaat bij een goede plaatsing 40 tot 60 jaar mee. Voor een zinken kraal gelden dezelfde voorwaarden: het zink moet vrij kunnen werken en aan de onderkant droog blijven. Laat het zink minstens één keer per jaar nakijken, bijvoorbeeld wanneer de goten gekuist worden, en herstel een gebrek zo snel mogelijk.
Kun je een zinken kraal in een andere kleur krijgen?
Ja, binnen een beperkte keuze: naast naturel zink bestaat voorbehandeld zink in tinten zoals grijs en antraciet. Wil je de kleur van je ramen of een andere tint, dan kies je een aluminium profiel in een RAL-kleur.
Wat is het verschil tussen een opstand en een dakrand?
De opstand is de verhoogde rand waartegen de afdichting oploopt. De dakrand is het geheel aan de buitenkant van het dak: opstand, afdekplaat en profiel. Tegen een hogere gevel heb je ook een opstand, maar daar komt een slab onder het spouwmembraan in plaats van een dakrandprofiel.
Wanneer je een vakman inschakelt
Op een woning laat je de dakrand vervangen door een dakwerker. Hij werkt aan de valkant van het dak, vanaf een stelling of met randbeveiliging. Tegelijk past hij de afdichting aan volgens de plaatsingsvoorschriften van het membraan. Zinkwerk laat je solderen door een dakwerker die met zink werkt, want er komt hitte bij te pas naast hout en bitumen. De naden moeten bovendien vloeiend en dicht gesoldeerd zijn. Wordt de opstand met een zware constructie verhoogd, of komt er een borstwering op de rand? Laat dan een architect of ingenieur naar de draagkracht en de verankering kijken. Bij stabiliteitswerken is een architect in Vlaanderen verplicht. Vermoed je asbest in een oude dakrand of kroonlijst in vezelcement, laat dan eerst een staal analyseren voordat iemand de rand afbreekt. Is het asbestcement, dan neemt een aannemer met de techniek van de eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar de platen in één stuk weg.
Bronnen
- Wonen in Vlaanderen — Bouwtechnisch Bestek Woningbouw 2025, deel 3 Dakwerken
- Wonen in Vlaanderen — Eenheidsprijzen aanbestedingen sociale woningbouw (tabel 2022-2023)
- Buildwise — Wat is de minimale hoogte van de opstand ter hoogte van de dakrand van een plat dak?
- Buildwise — In welke situatie moet je in een afschuining voorzien bij de aansluiting van de afdichting op de opstand?
- Buildwise — De meest voorkomende vochtproblemen bij daken (praktische gids)
- OVAM — Wie mag wat verwijderen (asbest)
- Monumentenwacht Vlaanderen — Zinken daken herstellen (fiche, 2025)
- Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: een woning renoveren (regels vanaf 1 maart 2026)
Verder lezen over dit onderwerp
EPDM of roofing voor je plat dak: verschil, prijs en keuze
Plat dak opbouwen: lagen, draagstructuur en dakterras
Roofing leggen op een plat dak: branden, lijmen of zelfklevend
