Verwarming in je woning: welke gids bij welke vraag

Begin bij het toestel dat nu in je huis staat

Een verwarmingsinstallatie heeft een warmtebron, een manier om warm water te maken en een afgifte in de kamers. De deelrubrieken volgen dat onderscheid, met airco en kachels erbij. Begin bij het toestel waar je vraag over gaat.

Een ketel op gas of mazout

Ketel op gas en mazout gaat over de ketel zelf. Moet hij eruit, lees dan hoe je een condensatieketel op gas kiest en zuinig afstelt of, bij mazout, eerst wanneer je je mazoutketel nog mag vervangen.

Een warmtepomp

Warmtepomp begint bij de vraag of je woning klaar is. De gids over een gasketel of mazoutketel vervangen door een warmtepomp geeft een test met je huidige ketel: blijft je woning warm met water van hooguit 50 tot 55 °C? Daarna kies je een toestel: een lucht-waterwarmtepomp op het juiste vermogen, een monoblock of een split en een koelmiddel, R32 of R290. Waar de buitenunit komt en hoeveel stroom een warmtepomp verbruikt staan in eigen gidsen; wie een boring overweegt, leest een geothermische warmtepomp met boring.

Warm water uit een boiler of de ketel

Warm water en boiler begint bij het toestel dat het water maakt. Voor een nieuw toestel zijn er gidsen over doorstromer of boiler, de warmtepompboiler en de zonneboiler.

Radiatoren, vloerverwarming en thermostaat

Vloerverwarming, radiatoren en thermostaat gaat over alles wat de warmte in de kamer brengt en regelt. Een radiator kies je op het warmteverlies van de kamer; hoe dat gaat, staat in welke radiator je kiest. Vloerverwarming in een bestaande woning heeft een eigen gids, het leggen zelf staat in vloerverwarming leggen met tackers of noppenplaat. De regeling staat in de gids over de kamerthermostaat en, voor een Vaillant-ketel, in die over de Vaillant-thermostaat.

Een airco

Airco begint bij welke airco je kiest. Een airco met verwarmingsstand is een lucht-luchtwarmtepomp; of ze als hoofdverwarming volstaat, staat in verwarmen met een airco. Wat een airco laten plaatsen kost en wat je zelf aan een airco mag doen staan in aparte gidsen.

Een kachel of haard

Kachels en haarden behandelt toestellen op hout, pellets, gas en stroom. Bij vuur komt de schouw eerst, in een schouw renoveren, tuberen of afbreken. Daarna volgen de pelletkachel en de inbouwhaard, houtcassette of gashaard. Heb je accumulatoren, dan legt accumulatieverwarming uit wat er op 1 januari 2028 met het exclusief nachttarief verandert. Voor badkamer en slaapkamer is er infraroodverwarming.

Drie keuzes die andere keuzes beperken

Het antwoord op deze drie vragen bepaalt welke toestellen nog in aanmerking komen.

De watertemperatuur beslist of een warmtepomp past

Een warmtepomp draait op lauwer water dan een ketel, en een radiator die voor ketelwater van 75/65 °C gekozen is, geeft bij 45/40 °C nog ongeveer een derde van zijn vermogen. Lees daarom eerst de gids over een warmtepomp met bestaande radiatoren. Daaruit volgt wat je aanpast: een grotere radiator, ventiloconvectoren of vloerverwarming, waarvan de gids voor een bestaande woning ook zegt hoeveel vloerhoogte ze vraagt.

Het gasnet beslist wat een mazoutketel opvolgt

Ligt er aardgas in je straat, ook aan de overkant, dan mag je mazoutketel in Vlaanderen sinds 1 januari 2022 niet meer door een nieuwe vervangen, ook niet bij een defect. De gids over de mazoutketel zegt wat dan wel kan, en die over de aardgasaansluiting wat een aansluiting vraagt. Een mazouttank die je niet meer gebruikt, laat je binnen 36 maanden leegmaken en reinigen: zie een mazouttank verwijderen of buiten gebruik stellen.

Warm water en koeling kies je mee met de warmtebron

Een warmtepompboiler maakt alleen warm water; voor de woning zelf blijft een andere bron nodig. Koelen door de buizen van je vloerverwarming kan met een warmtepomp die daarvoor gebouwd is, en een vochtsensor moet het water boven het dauwpunt houden, anders slaat er condens op de vloer. Welke manier van koelen bij je past, vergelijkt de gids over koelen met vloerverwarming of een warmtepomp met ventiloconvectoren en een airco.

Bij een storing begin je bij wat je merkt

Staat er een foutcode op de ketel, dan zegt die welke beveiliging de ketel stillegde. De codes van een Vaillant-ketel en van Viessmann, Buderus, Bulex en andere merken staan in aparte gidsen. Staat de druk te laag of loopt ze op, dan zegt de gids over de druk van je cv-ketel wat normaal is.

Een koude radiator beoordeel je naar de plek: een koude bovenkant wijst op lucht, een koude onderkant op slib of een te ver dichte retourkraan (radiator wordt niet warm); hoe je een radiator ontlucht staat in een eigen gids. Komt er geen warm water uit de kraan, dan bepaalt het toestel dat het water maakt waar je zoekt: geen warm water uit de kraan. Een druppelend ventiel op de boiler hoort bij de veiligheidsgroep.

Wanneer een vakman, keuring of vergunning in beeld komt

De regels in de gidsen gelden voor Vlaanderen. Ze verschillen per gewest en je gemeente kan eigen voorschriften hebben.

Ketel, gashaard en mazouttank

Een erkende technicus keurt een nieuwe condensatieketel vóór de eerste ingebruikname. Een gashaard sluit een installateur aan, en de keuring volgt vóór de gasmeter opengaat (inbouwhaard). Voor een mazouttank die buiten gebruik gaat, levert een erkend technicus een attest.

Koudemiddelleidingen en een nieuwe stroomkring

Het koppelen, vacumeren en vullen van een split-airco is voorbehouden aan een erkende koeltechnicus, ook bij een voorgevulde set (airco zelf plaatsen). Bij een split-warmtepomp sluit een koeltechnicus de koudemiddelleidingen aan; een monoblock heeft alleen waterleidingen naar binnen (monoblock of split). Een nieuwe kring in de zekeringkast voor een airco moet gekeurd worden.

Boring, schouw en asbest

Een geothermische boring voert een erkend boorbedrijf uit; boor je dieper dan het dieptecriterium op je adres, dan heb je een omgevingsvergunning nodig. Een schouw afbreken is werk voor een dakwerker en, als ze meedraagt of in een gemene muur zit, voor een architect. Vermoed je asbest in een oude stookplaats of oude accumulatoren, dan open of verwijder je niets zelf: een asbestdeskundige beoordeelt het eerst. De gidsen over een oude mazoutketel afbreken en oude accumulatoren afvoeren gaan daarop in.