Tuinhuis bouwen: zelf, als bouwpakket of prefab

Zelf bouwen, bouwpakket of prefab tuinhuis

Een tuinhuis komt er op drie manieren. Je bouwt het zelf uit los hout, je zet een bouwpakket in elkaar of je laat een prefab tuinhuis plaatsen. Het verschil zit in wie de maten bepaalt, wie het werk doet en hoeveel vrijheid je hebt in vorm en materiaal.

Wat je zelf doet en wat de leverancier doet

Wie zelf een tuinhuis bouwt, tekent het plan, koopt het hout op maat en zaagt elke stijl en plank zelf. Je kiest de afmetingen tot op de centimeter, de dakvorm en de plaats van deur en ramen. Daar staat tegenover dat elke fout in het ontwerp ook de jouwe is. Een te kleine dakhelling of een deur die tegen de wind in opendraait, merk je pas na de eerste winter.

Bij een bouwpakket liggen de onderdelen genummerd klaar, met een handleiding. Je zet het tuinhuis zelf in elkaar, maar maten en details liggen vast.

Een prefab tuinhuis of prefab bijgebouw komt in panelen of in zijn geheel aan. De leverancier plaatst het, vaak in één of twee dagen. De fundering of de vloerplaat moet dan klaar zijn op de dag van de levering.

Wat kost een tuinhuis bouwen?

Een totaalprijs per tuinhuis zegt weinig. De prijs hangt vooral af van de oppervlakte, de houtsoort, de dakbedekking en wie het werk doet. Wel kun je de grootste posten apart inschatten. Eenheidsprijzen uit Vlaamse aanbestedingen voor sociale woningbouw van 2023 geven een idee van wat het werk kost als je het laat doen. Het gaat om geplaatste prijzen van aannemers (materiaal en arbeid), hier omgerekend met 21% btw, het gewone tarief. Ze komen uit grote bouwprojecten. Bij één klein tuinhuis verdeelt een aannemer zijn verplaatsing en opstart over weinig vierkante meter, dus reken eerder op de bovenkant van de vork.

Voor een tuinhuis van 3 bij 4 m met wanden van 2,30 m hoog heb je ongeveer 30 m² gevelbekleding. Aan 138 tot 325 euro per m² geplaatst is dat 4.140 tot 9.750 euro, alleen voor de bekleding. Een EPDM-dak van 15 m² kost geplaatst 47 tot 117 euro per m², samen 705 tot 1.755 euro. Een betonplaat op volle grond kost geplaatst 40 tot 108 euro per m², voor 12 m² dus 480 tot 1.296 euro. Bouw je zelf, dan betaal je alleen het materiaal en vervang je het arbeidsloon door je eigen weekends.

Post (prijspeil 2023, incl. 21% btw)	Geplaatst per m²	Voor een tuinhuis van 3 x 4 m
Gevelplanken in massief hout	138 tot 325 euro (mediaan ± 218)	± 30 m²: 4.140 tot 9.750 euro
EPDM-dakbedekking	47 tot 117 euro (mediaan ± 72)	± 15 m²: 705 tot 1.755 euro
Betonplaat op volle grond	40 tot 108 euro (mediaan ± 66)	12 m²: 480 tot 1.296 euro

Is zelf bouwen goedkoper?

Meestal wel, omdat je geen arbeidsloon betaalt. Het voordeel krimpt als je gereedschap moet kopen, als je hout bestelt in lengtes die slecht uitkomen of als je een fout moet overdoen. Reken ook het verlies mee: wie planken van 4,20 m koopt voor een wand van 3,10 m, houdt van elke plank een stuk over. Het verschil is het grootst met een eenvoudig plan. Een rechthoek met een lessenaarsdak en wandmaten die passen op de handelslengtes van het hout, scheelt zaagwerk en afval.

Een prefab tuinhuis laten plaatsen

Een prefab tuinhuis is de snelste weg als je weinig tijd hebt of als het tuinhuis groot wordt. Vraag bij de offerte wat erin zit: levering tot in de achtertuin, plaatsing, dakbedekking, dakgoot, behandeling van het hout en de vloer. Bij tuinhuizen plaatsen in een rijwoning is de aanvoer vaak het knelpunt. Panelen van 3 m lang moeten door de gang, over de muur of met een kraan over het huis.

Zet in de bestelling ook de voorwaarden van de vrijstelling: de hoogte, de afstand tot de perceelsgrens en waar het dakwater naartoe gaat. Een leverancier bouwt wat in de bestelling staat; of het tuinhuis vergunningsvrij is, blijft jouw verantwoordelijkheid.

Hoe groot mag een tuinhuis zijn zonder vergunning?

In principe is een vrijstaand bijgebouw vergunningsplichtig. Onder de voorwaarden van het Vlaamse vrijstellingsbesluit, zoals ze in 2026 gelden, is het vrijgesteld en mag je bouwen zonder vergunning, zonder melding en zonder architect.

De voorwaarden voor een vrijstelling in Vlaanderen

De grens is 40 m² vrijstaande bijgebouwen per woning, en een tuinhuis, poolhouse of berging die er al staat, telt mee. Een aangebouwd bijgebouw telt niet mee. Staat er al een serre van 15 m², dan mag het nieuwe tuinhuis dus nog 25 m² groot zijn. Het tuinhuis is hoogstens 3,5 m hoog en staat volledig binnen een straal van 30 m van de woning.

In de zijtuin blijft het minstens 3 m van de perceelsgrens, in de achtertuin minstens 1 m. Tegen een bestaande scheidingsmuur mag ook, zolang je die muur zelf niet wijzigt. Het regenwater van het dak blijft op je eigen terrein. De dakgoot loost dus in de tuin, een regenwaterput of een infiltratievoorziening of wadi, nooit op de riolering. De gewestelijke hemelwaterverordening geldt altijd: voldoet het project daar niet aan, dan vervalt de vrijstelling.

De vrijstelling geldt niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied, in de strook van 5 m langs een waterloop, in de erfdienstbaarheidszone langs grachten van algemeen belang en in een afgebakende oeverzone. Ook een BPA, een RUP, een verkaveling van minder dan 15 jaar oud of een gemeentelijke verordening kan strengere regels opleggen.

Voorwaarde	Grens voor vrijstelling (Vlaanderen, 2026)
Oppervlakte	samen max. 40 m² vrijstaande bijgebouwen per woning
Hoogte	max. 3,5 m
Afstand tot de woning	volledig binnen 30 m
Afstand tot de perceelsgrens	zijtuin min. 3 m, achtertuin min. 1 m of tegen een bestaande scheidingsmuur
Regenwater	blijft op eigen terrein, geen aansluiting op de riolering

Welke afmetingen voor een tuinhuis?

Begin bij wat erin moet, niet bij een standaardmaat. Leg fietsen, grasmaaier en tuinmeubelen op de grond uit en meet de oppervlakte op. Tel er een looppad van 70 tot 80 cm bij, zodat je achteraan iets pakt zonder alles buiten te zetten. Een werkbank of rek komt er nog bij.

Ook de hoogte vraagt een keuze. Een lessenaarsdak met een lage kant van 2,10 m en een hoge kant van 2,50 m blijft ruim onder de 3,5 m. Een zadeldak met een flinke helling haalt die grens sneller, zeker op een betonplaat die boven het maaiveld uitsteekt. Reken voor de zekerheid vanaf het maaiveld naast het tuinhuis, dus met de vloerplaat erbij. Vraag bij twijfel na hoe je gemeente de hoogte meet.

Een tuinhuis met garage of poolhouse: tel alles samen

Een tuinhuis met garage, of een tuinhuis met daarnaast een poolhouse, komt snel boven 40 m². Die grens geldt voor alle vrijstaande bijgebouwen samen. Een garage van 6 bij 3,5 m is al 21 m², dus voor het tuinhuis blijft dan 19 m² over. Voor een garage of een carport als apart project staan de maten en de regels bij een garage bijbouwen, prefab of zelf.

Boven de grens: vergunning, maar vaak geen architect

Haalt het tuinhuis een van de voorwaarden niet, dan vraag je een omgevingsvergunning aan via het omgevingsloket. De gemeente zegt welke procedure geldt en of er een dossiertaks is. Een architect is voor een vergunningsplichtig bijgebouw in principe verplicht, maar voor een vrijstaand tuinhuis, berging, garage of carport valt die plicht weg zolang het gebouw hoogstens 40 m² groot is, de kroonlijst hoogstens 3 m en de nok hoogstens 4,50 m hoog is en er geen stabiliteitsprobleem opgelost wordt.

Voor een niet-gestapelde, verplaatsbare prefab- of modulaire constructie geldt die vrijstelling van architect tot 50 m² en 3,5 m hoog. De vergunning zelf heb je dan wel nog nodig: de ruimere architectenregel verandert niets aan de grens van 40 m² voor de vrijstelling van vergunning.

Houtskelet of blokhut: zo zijn wanden en dak opgebouwd

Een houten tuinhuis is bijna altijd een houtskelet of een blokhut. Ze zien er van buiten soms gelijk uit, maar ze werken anders, en dat bepaalt hoe je wanden, deuren en het dak afwerkt.

Een houtskelet tuinhuis

Bij houtskeletbouw krijgt het tuinhuis een geraamte van verticale stijlen tussen een onderregel en een bovenregel. Skeletbouwhout is geschaafd naaldhout met afgeschuinde hoeken, op maat geschaafd zodat alle stijlen even dik zijn en de wand vlak wordt. Tegen de buitenkant van de stijlen komt een dampopen folie, daarop tegenlatten en daarop de gevelbekleding.

Het voordeel is de vrijheid. Een deur of raam zet je waar je wilt, met een sterkere ligger erboven. Wil je later isoleren, dan leg je de isolatie tussen de stijlen. Een houtskelet werkt ook nauwelijks in de hoogte, zodat deuren en ramen blijven sluiten.

De wanden bouw je liggend op de vloerplaat, richt je op en zet je met ankers vast.

Een blokhut met gestapelde planken

Een blokhut bestaat uit dikke planken met tand en groef die in de hoeken in elkaar grijpen. De wand draagt zichzelf; een apart skelet is er niet. Dat maakt een bouwpakket snel op te bouwen, maar hout krimpt en zwelt dwars op de vezel. Een blokhutwand zakt daardoor in de eerste jaren een stukje en werkt met de seizoenen mee.

Daarom krijgen deur- en raamkaders in een blokhut een speling erboven, en vijs je ze nooit vast in de planken boven de opening. Ook een rek of kast hang je met sleufgaten op, zodat de wand erachter kan zakken. Hoe dikker de plank, hoe stijver de wand; de dikte staat in de technische fiche van het bouwpakket.

Wanden van een tuinhuis maken

Zelf wanden maken begint met een vlakke, waterpas gelegde vloer, want elke afwijking aan de voet zie je bovenaan terug. Onder de onderregel komt een waterdichte strook over de volle breedte van het hout. Zo trekt er geen vocht uit het beton in het hout. Het hout zelf heeft bij het bouwen een vochtgehalte van 15 tot 19%; natter hout trekt krom en droogt in de wand ongelijk op.

De onderkant van het hout blijft hoog genoeg: de muurvoet van een houtconstructie staat minstens 20 cm boven het afgewerkte maaiveld. Met een goede afwatering en bescherming mag het lager, maar nooit onder 12 cm. Hoe je de vloerplaat of de funderingspunten maakt, staat bij fundering en vloer voor een tuinhuis.

Bekijk groter ↗

Het dak: lessenaarsdak, zadeldak of plat

Een lessenaarsdak met één helling is het eenvoudigst: alle kepers zijn even lang en het water loopt naar één kant, waar één dakgoot volstaat. Een zadeldak geeft meer hoogte in het midden en past bij een klassiek tuinhuis, maar vraagt een nok en twee goten. Een plat dak hoort licht af te lopen en krijgt een dakbedekking die als één vel over het dak ligt.

Onder de dakbedekking komt een dakbeschot van planken of plaatmateriaal op kepers. Dakpannen of leien maken het dak zwaar, en dan moet het skelet daarop berekend zijn. Hoe je EPDM op een klein plat dak legt, staat bij EPDM leggen op een plat dak.

Welk hout voor een tuinhuis?

Hout dat buiten staat zonder grondcontact, valt in gebruiksklasse 3. Daarvoor moet het kernhout van nature duurzaam genoeg zijn, of het hout moet verduurzaamd zijn. Dat is de eerste keuze bij hout voor een tuinhuis, nog voor de kleur of de prijs.

Duurzaamheidsklasse en spinthout

Houtsoorten krijgen een natuurlijke duurzaamheidsklasse van 1 (zeer duurzaam) tot 5 (niet duurzaam), naar hun weerstand tegen houtrot.

Buiten zonder grondcontact volstaat klasse 1 tot 3. Europese eik, douglas en lork halen dat, en ceder (Western Red Cedar) zit in klasse 2. Die soorten mag je buiten onbehandeld gebruiken, op één voorwaarde: het hout bevat geen spinthout.

Spinthout is het jonge, lichtere hout aan de buitenkant van de stam, en dat is altijd klasse 5. Bij douglas zie je het verschil goed: het spint is wit, het kernhout oranje. Bij zware balken van 10 x 10 cm of meer is spint moeilijk te vermijden, en daar is een verduurzaming de veiligste keuze.

Vuren en grenen: alleen verduurzaamd

Vuren en grenen zijn goedkoper en overal te koop, maar met duurzaamheidsklasse 3-4 en 4 te zwak om onbehandeld buiten te staan. Voor een tuinhuis koop je ze verduurzaamd voor gebruiksklasse 3, met een product volgens NBN EN 599. Hout dat de grond raakt, valt in gebruiksklasse 4 en vraagt een zwaardere behandeling. Palen zet je daarom op metalen paalvoeten in plaats van ze in te graven.

Zaag je verduurzaamd hout op maat, dan ligt de kern in de zaagsnede bloot. Vooral vuren neemt het product slecht op, zodat de bescherming vooral aan de buitenkant zit. Behandel elke zaagsnede die buiten komt na met een geschikt product.

Planchetten en plankdikte

Planchetten zijn de dunne planken voor de bekleding. Vraag de dikte en breedte in millimeter: in de handel duiken ook maten in duim op, en die verschillen per zagerij. Dunner hout is lichter en goedkoper, maar trekt sneller krom tussen twee latten. Kies je duurzaam hout zonder behandeling, vraag dan uitdrukkelijk planchetten zonder spint, want een witte spintrand op één plank rot als eerste.

Houtsoort	Duurzaamheidsklasse	Buiten zonder grondcontact
Europese eik	1 tot 3 (kernhout)	onbehandeld, zonder spint
Douglas, Oregon pine	3	onbehandeld, zonder spint
Lork (lariks)	1 tot 3 (kernhout)	onbehandeld, zonder spint
Ceder (Western Red Cedar)	2	onbehandeld
Vuren	3-4	altijd verduurzaamd, gebruiksklasse 3
Grenen	4	altijd verduurzaamd, gebruiksklasse 3

Hout droog houden tijdens de bouw

Leg het geleverde hout op latten, minstens 20 cm boven de grond, liefst onder een afdak en met lucht tussen de stapels. Moet het buiten liggen, dek het dan af met een dekzeil en laat de stapel licht hellen, zodat regenwater wegloopt. Zet het hout ook niet tegen een muur of haag. Een stapel die een week in het natte gras ligt, levert kromme stijlen en planken met blauwe vlekken.

Sandwichpanelen of composiet als alternatief

Hout is niet de enige keuze. Wie weinig onderhoud wil of snel wil bouwen, kijkt naar sandwichpanelen of naar een tuinhuis in composiet. Beide hebben een eigen opbouw met eigen zwakke plekken.

Een tuinhuis met sandwichpanelen

Een sandwichpaneel bestaat uit twee dunne, gecoate staalplaten met een kern van isolatieschuim. Het paneel is tegelijk wand, isolatie en afwerking, en wordt op een licht stalen of houten frame geschroefd. Een tuinhuis met sandwichpanelen staat daardoor snel recht en heeft geen schilderwerk nodig. Dakpanelen hebben meestal een golf- of trapeziumprofiel aan de bovenkant, zodat het water in de goten van het profiel wegloopt.

Het werk zit in de details. Denk aan de naden tussen de panelen, de afdichting rond deur en ramen en vijzen met een dichtingsring. Een kras of een snede legt het staal bloot, dus zaag je de panelen met een geschikte zaag en behandel je de snijkant. Het uitzicht is industrieel. In een woonwijk kan een gemeentelijke verordening eisen stellen aan materiaal of kleur.

Een bouwpakket tuinhuis met sandwichpanelen

Een bouwpakket met sandwichpanelen levert de panelen op maat, met hoekprofielen, deur en dakrand. Kijk vóór je bestelt na hoe de panelen op de vloerplaat aansluiten. Aan de voet hoort een profiel dat het water naar buiten leidt, zodat het niet tussen paneel en beton blijft staan. Een geïsoleerd paneel beperkt de condens onder het dak. Een enkele staalplaat zonder kern koelt in heldere nachten sterk af, waardoor vocht uit de lucht ertegen neerslaat en naar binnen kan druppelen.

Een tuinhuis in composiet

Composiet is een mengsel van houtvezels en kunststof, geperst tot planken of panelen. Een tuinhuis in composiet rot niet zoals hout en vraagt geen beits of verf. Het materiaal zet wel uit met de temperatuur, vooral in de lengte. Daarom krijgen planken in een rail of klemsysteem speling aan de uiteinden, zoals de fabrikant voorschrijft. Een donker composiet wordt in de zon heet en zet dan meer uit. De planken hangen aan een draagstructuur van hout, aluminium of staal, met de latafstand die de fabrikant opgeeft; een grotere afstand laat ze doorbuigen.

Gevelbekleding voor een tuinhuis

De bekleding houdt regen tegen en bepaalt het uitzicht. Of ze lang meegaat, hangt minder af van de houtsoort dan van de manier waarop ze geplaatst is.

Lucht achter de planken

Achter de bekleding komt een verluchte spouw: lucht die onderaan binnenkomt en bovenaan buiten kan, zodat de planken ook aan de achterkant opdrogen. Die spouw ontstaat door verticale tegenlatten op de folie. Onderaan en bovenaan blijft de spouw open, met een insectengaas tegen muizen en wespen. De eerste plank zit minstens 20 cm boven de grond. Voor de bevestiging gebruik je roestvast staal (inox), anders lopen er zwarte strepen onder elke vijs.

Bij verticale planken zet je eerst horizontale latten op de tegenlatten, zodat de spouw achter de planken doorloopt. Kopshout, de dwarse zaagkant, zuigt water op als een rietje. Zaag de onderkant van een verticale plank daarom schuin af, zodat het water er snel van druipt. De opbouw, de bevestiging en het onderhoud in detail staan bij houten gevelbekleding plaatsen en onderhouden.

Goedkope gevelbekleding voor een tuinhuis

Goedkoop hoeft geen kortere levensduur te betekenen. Verduurzaamd vuren of grenen in een eenvoudig profiel is de goedkoopste houten bekleding. Het houdt goed stand als de spouw verlucht is en de planken kunnen opdrogen. Duurder hout op een slechte ondergrond rot sneller dan goedkoop hout dat goed geplaatst is.

Om te besparen kies je dus een eenvoudig profiel in plaats van een duurder hout. Gewone rabatdelen of planken in potdekselwerk, die als dakpannen over elkaar liggen, vragen geen speciale bevestiging. Bespaar niet op de inox vijzen, de folie en het insectengaas: die kosten weinig en bepalen hoe lang de bekleding blijft.

Een bestaand tuinhuis bekleden

Een oud tuinhuis met dunne planken of platen kun je opnieuw bekleden. Controleer eerst of het skelet nog gezond is: prik met een schroevendraaier in de stijlen en de onderregel, vooral onderaan. Zakt hij er makkelijk in, dan zit er rot en herstel je eerst de structuur. Daarna komen folie, tegenlatten en de nieuwe bekleding over het oude tuinhuis, met de spouw open aan de voet.

Tuinhuis behandelen: beitsen, schilderen of laten vergrijzen

Een afwerking beschermt hout tegen water en zonlicht, maar maakt het niet duurzamer dan het is. Hout dat onbehandeld te zwak is, moet verduurzaamd zijn; beits of verf vervangt die behandeling niet.

Laten vergrijzen of afwerken

Duurzaam hout zonder spint, zoals lork, douglas of ceder, mag onbehandeld blijven. Het wordt dan zilvergrijs, het snelst op de zon- en regenkant op het zuiden en zuidwesten. Dat vergrijzen is een verkleuring van het oppervlak, geen rot. Wil je de kleur houden, dan werk je het hout af en onderhoud je het regelmatig.

Voor ceder bestaan kleurloze producten die je in twee of drie lagen nat-in-nat aanbrengt. Ze komen pas na enkele maanden tot een jaar, want vers ceder neemt het product slecht op. De kleur wordt iets donkerder, zoals nat hout.

Verf voor een tuinhuis of beits

Beits trekt in het hout en laat de structuur zien; verf legt een dekkende laag. Een filmvormende verf beschermt het best zolang ze heel is. Komt er vocht achter, dan bladert ze af en moet je eerst schuren voor je opnieuw schildert. Een open, licht gepigmenteerde beits slijt geleidelijk en vraagt minder voorbereiding bij de volgende beurt.

Hout met harsen of vettige bestanddelen moet je eerst schuren en ontvetten, anders hecht de afwerking slecht. Schilder of beits ook de kopse kanten en de achterkant van de planken vóór je ze plaatst; achteraf kom je er niet meer bij.

Hoe vaak opnieuw?

Het ritme hangt af van de afwerking en van de kant waar de wand naartoe kijkt. Kijk elk voorjaar naar de zuid- en westgevel. Zie je kale plekken, barsten in de verf of verkleuring, dan krijgt die kant een nieuwe laag. Op een gevel op het noorden houdt dezelfde laag het vaak een paar jaar langer uit.

Poolhouse als tuinhuis met overkapping

Een poolhouse is een tuinhuis naast het zwembad. Het heeft een gesloten deel voor techniek en berging en vaak een open, overdekt deel om in de schaduw te zitten.

Een poolhouse bouwen of als zelfbouwpakket

Bij een poolhouse plan je het gesloten deel rond de zwembadtechniek: pomp, filter en eventueel een warmtepomp. Die toestellen hebben een vlakke vloer, verluchting en een stopcontact nodig. Een poolhouse zelfbouwpakket bevat meestal het skelet, de bekleding en het dak, maar niet de elektriciteit en het leidingwerk. Dat werk plan je dus apart.

Voor de structuur gelden dezelfde houtregels als voor een tuinhuis. Onder dak volstaat naaldhout voor de dragende delen, zolang het droog blijft. Palen en balken die regen vangen, behandel je als buitenhout.

Overkapping en open zijde

Het open deel draagt het dak op palen, en ook die staan op metalen paalvoeten boven de grond. Of een overdekt deel meetelt voor de 40 m², laat je vooraf bevestigen door de dienst omgeving van je gemeente. Voor een losse terrasoverkapping naast het huis gelden andere regels dan voor een vrijstaand bijgebouw.

Een moderne poolhouse in zelfbouw

Een modern tuinhuis of poolhouse in zelfbouw heeft meestal een plat dak, verticale donkere planken en grote glaspartijen. Een plat dak houdt de hoogte laag, maar vraagt een afschot naar een goot en een dakbedekking zonder naden. Grote ramen maken de wand zwakker. Boven een brede opening komt een ligger die het dak draagt; bij een overspanning van enkele meters rekent een ingenieur die doorsnede.

Een oud tuinhuis renoveren of vervangen

Bij een tuinhuis renoveren stel je eerst vast wat er aan de hand is. Gaat het om rot aan de voet, een lekkend dak of materiaal dat je beter laat liggen?

Asbest in golfplaten of leien

Golfplaten en kunstleien op een dak of gevel die vóór 1990 geplaatst zijn, bevatten altijd asbest. Ook ander materiaal van tussen 1945 en 2001 kan asbest bevatten. Asbestcement herken je vaak aan een gewafelde structuur op de achterkant en aan witte vlekken op het oppervlak. Zekerheid geeft alleen een asbestdeskundige of een labo.

Breek, zaag of boor niet in zulke platen en maak ze nooit schoon met een hogedrukreiniger. Golfplaten dragen je gewicht niet: stap er nooit op, ook niet om een lek te zoeken.

Golfplaten en leien van asbestcement zijn hechtgebonden asbest. Buiten mag je dat als particulier zelf wegnemen, met de voorzorgsmaatregelen van OVAM en zolang de platen bij het wegnemen niet verder breken of vergruizen. Zijn ze al beschadigd, dan mag dat alleen als er niemand anders in de buurt is. Wil je het liever niet zelf doen, of is het materiaal niet hechtgebonden, dan schakel je een onderneming voor eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar in. De werkwijze en de afvoer staan bij een asbestdak verwijderen.

Rot aan de voet herstellen

Rot begint bijna altijd onderaan. Planken raken het gras, regenwater van het dak spat tegen de wand of de onderregel staat in een plas. Prik met een schroevendraaier in het hout. Is het zacht over enkele centimeters, dan vervang je dat stuk. Neem ook de oorzaak weg: haal gras en aarde van de wand, leg een grindstrook en hang een dakgoot. Een onderregel vervang je per stuk. Je ondersteunt de wand, zaagt het rotte hout eruit en zet een nieuw stuk terug op een waterdichte strook.

Renoveren of vervangen?

Vervangen is logischer als de onderregel over de hele omtrek rot is of de stijlen zelf zacht zijn. Ook een asbestdak dat toch weg moet, kan de doorslag geven. Voor een nieuw tuinhuis op dezelfde plek gelden de huidige regels. Een nieuw tuinhuis moet zelf aan de voorwaarden van de vrijstelling voldoen, ook als het oude dichter bij de grens stond.

Een tuinkast maken als kleine variant

Een tuinkast is een smalle kast tegen een muur of omheining, voor tuingereedschap, een vuilbak of brandhout, waar je niet in gaat staan.

Zo bouw je een tuinkast

Voor een tuinkast maken gelden dezelfde regels als voor een tuinhuis, in het klein. Zet de kast op een paar betontegels of een stalen voet, zodat de bodem 10 tot 20 cm boven de grond blijft. Laat tussen de achterwand en de muur een spleet, zodat lucht er kan stromen en de muur kan opdrogen. Geef het dak een helling naar voren of opzij, weg van de muur.

Een kast tegen de gevel van de woning is geen vrijstaand bijgebouw. Twijfel je of jouw kast als bijgebouw of als tuinaccessoire geldt, vraag het dan bij de gemeente na.

Stroom en zonnepanelen op het tuinhuis

Licht, een stopcontact of een paar zonnepanelen maken een tuinhuis bruikbaarder, maar vallen onder andere regels dan het timmerwerk.

Elektriciteit naar het tuinhuis

Een kabel van de woning naar het tuinhuis is een uitbreiding van de elektrische installatie. Een erkend controleorganisme keurt de installatie bij elke ingebruikname en bij een belangrijke wijziging of uitbreiding, volgens het AREI. Leg in elk geval een wachtbuis onder de grond en door de vloerplaat vóór je giet. Dat loont ook als de stroom pas later komt. Hoe de kabel loopt en wat de keuring vraagt, staat bij stroom naar tuinhuis of tuin brengen.

Zonnepanelen op het tuinhuis

In Vlaanderen zijn zonnepanelen vrijgesteld van vergunning op een plat dak tot 1 m boven de dakrand of in een hellend dakvlak. Het gebouw moet dan hoofdzakelijk vergund of vergund geacht zijn. Of jouw tuinhuis daaronder valt, vraag je best bij de gemeente na. Kijk ook of het dak het gewicht en de windbelasting van de panelen draagt. Bomen die het dak een groot deel van de dag beschaduwen, kosten veel opbrengst.

De opgewekte stroom moet naar de zekeringkast van de woning, en dat is opnieuw een wijziging van de installatie met een keuring. Aanmelden, keuren en de keuze tussen tuin en tuinhuis staan bij zonnepanelen in de tuin of op het tuinhuis.

Een houtskelet tuinhuis bouwen

1. 1

   Plaats, maat en vrijstelling vastleggen

   Meet de afstand tot de perceelsgrens en tot de woning en tel de oppervlakte van bestaande bijgebouwen op. Teken het tuinhuis met zijn hoogste punt gemeten vanaf het maaiveld. Het plan klopt als het onder 40 m² en 3,5 m blijft, binnen 30 m van de woning staat en de afstand tot de grens haalt. Vraag het daarna bij de gemeente na.

2. 2

   Vloerplaat of fundering maken

   Maak een vlakke, waterpas gelegde ondergrond die hoog genoeg ligt, zodat de onderkant van de bekleding later minstens 20 cm boven het maaiveld blijft. Leg een wachtbuis voor elektriciteit voor je giet. De diagonalen van de plaat zijn gelijk; dan is ze haaks.

3. 3

   Onderregels plaatsen

   Leg een waterdichte strook op de plaat en daarop de onderregels. Zet ze vast met ankers of betonschroeven. Controleer met de waterpas dat ze overal even hoog liggen; onderleg waar nodig met mortel of een vlakke opvulling.

4. 4

   Wanden opbouwen en rechtzetten

   Timmer elke wand liggend op de plaat: stijlen tussen een onder- en bovenregel, met een ligger boven deur en ramen. Richt de wand op, zet hem tijdelijk schoor en verbind de hoeken. Een wand staat goed als hij in beide richtingen in het lood staat en de diagonalen gelijk zijn.

5. 5

   Dak plaatsen en dichtmaken

   Leg de kepers op de bovenregels, schroef het dakbeschot erop en werk het dak meteen dicht met de dakbedekking, de dakrand en de goot. Zo staat het skelet zo kort mogelijk in de regen.

6. 6

   Folie, tegenlatten en bekleding

   Zet de dampopen folie met overlappende banen vast op de stijlen, schroef de tegenlatten erop en plaats de planken met inox vijzen. Laat de spouw onder en boven open met insectengaas. De onderste plank eindigt minstens 20 cm boven de grond.

7. 7

   Deur, afwerking en afvoer van het dakwater

   Hang de deur en eventuele ramen, werk de kopse kanten en zaagsneden af en leid de dakgoot naar de tuin, een regenwaterput of een infiltratievoorziening. Na de eerste stevige regenbui kijk je binnen na of er ergens water doorkomt.

Vóór je de bekleding plaatst

• Alle vrijstaande bijgebouwen samen blijven onder 40 m² en het tuinhuis is hoogstens 3,5 m hoog vanaf het maaiveld.
• De afstand tot de perceelsgrens is minstens 1 m in de achtertuin of 3 m in de zijtuin, of het tuinhuis staat tegen een bestaande scheidingsmuur.
• De onderregels liggen op een waterdichte strook en zijn verankerd in de plaat.
• De wanden staan in het lood en de diagonalen van elke wand zijn gelijk.
• Het buitenhout is duurzaam zonder spint of verduurzaamd voor gebruiksklasse 3, en elke zaagsnede is nabehandeld.
• De onderkant van de bekleding komt minstens 20 cm boven het maaiveld.
• De spouw is onder en boven open, met insectengaas.
• De dakgoot loost op eigen terrein en niet op de riolering.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

Planken die op de grond staan

Wie de bekleding tot op het gras laat lopen, ziet de onderste planken binnen enkele jaren rotten, ook bij duurzaam hout. Houd de onderkant minstens 20 cm boven het maaiveld en leg er een grindstrook in plaats van aarde.

Onbehandeld vuren buiten

Vuren en grenen uit de bouwhandel zijn vaak bedoeld voor binnen. Onbehandeld houden ze het buiten niet. Koop ze verduurzaamd voor gebruiksklasse 3 of kies een soort die van nature duurzaam is.

De dakgoot op de riolering

Een dakgoot die op de riolering loost, doet een vergunningsvrij tuinhuis zijn vrijstelling verliezen. Laat het water in de tuin lopen of vang het op in een put of infiltratievoorziening.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: vrijstaande bijgebouwen
• Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: zonnepanelen
• Vlaanderen.be — Keuring van je elektrische installatie (AREI)
• Hout Info Bois — Technische FAQ over hout
• Buildwise — Gids hout: ontwerp en uitvoering van houtconstructies
• Vlaanderen.be — Eenheidsprijzen (tabel 2022-2023)
• OVAM — Hoe asbest herkennen?
• OVAM — Wie mag wat verwijderen?