Stopcontact en verlichting in de badkamer: wat het AREI toelaat

Welke regels gelden in de badkamer sinds 2025?

Voor elektriciteit in een badkamer geldt hoofdstuk 7.1 van het AREI, het reglement voor elektrische installaties. Een koninklijk besluit van 3 oktober 2024, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober 2024, schreef dat hoofdstuk volledig opnieuw. De nieuwe regels gelden voor werken die vanaf 1 maart 2025 ter plaatse starten en volgen nu de internationale norm IEC 60364-7-701.

De ruimte met bad of douche: 3 m hoog, 4 m breed

Het AREI spreekt niet van « badkamer » maar van een ruimte die een bad of een douche bevat. Die ruimte begint op de afgewerkte vloer en loopt tot 3 m hoog. Hangt er lager een plafond, of een vals plafond dat dicht is en alleen met gereedschap los kan, dan stopt ze daar.

Horizontaal reikt ze tot 4 m van de vaste watertoevoer van het bad of de douche. Dat meet je vanaf de uitloop van de badkraan, de vaste sproeikop of de mengkraan waarop de doucheslang zit. Een vaste muur van minstens 2,25 m hoog, of een lagere die tot tegen het plafond loopt, sluit de ruimte af. Deuren en ramen in die muren tel je daarbij als gesloten.

In een gewone badkamer van 6 tot 10 m² valt zo de hele kamer binnen die ruimte, ook de hoek met lavabo en toilet. Alle regels van deze pagina gelden daar, ook buiten de volumes.

Wat veranderde er op 1 maart 2025?

De oude indeling met volume 0, 1, 1bis, 2 en 3 is weg. Volume 3 is geschrapt en het oude volume 1bis, de ruimte onder het bad of de douchebak, hoort nu bij volume 1. Een douche heeft voortaan alleen volume 0 en 1, een bad heeft er drie.

Het grootste verschil zit bij de douche zonder bak. Vroeger was volume 1 daar een cirkel van 60 cm rond het punt onder de sproeikop. Nu reikt het tot 1,20 m van het midden van elke vaste watertoevoer. Een stopcontact of lichtpunt dat vroeger net goed zat, kan bij een nieuwe inloopdouche dus in volume 1 vallen.

Ook de regels voor stopcontacten in het hele huis zijn herwerkt. Een stopcontact tot 16 A en 250 V heeft minstens beschermingsgraad IPXX-D, een strengere aanrakingsbescherming dan de IPXX-B die voor zwaardere stopcontacten volstaat. De vaste plaatsingshoogte voor opbouwstopcontacten verdween; de hoogte volgt nu uit de omstandigheden ter plaatse, zoals het water.

Bestaande badkamers van vóór maart 2025

Een badkamer waarvan de elektrische werken vóór 1 maart 2025 begonnen, mag de oude volumes houden. Dat geldt ook als je er later iets kleins aan verandert zonder impact op de volumes, zoals een armatuur vervangen door een gelijkaardig toestel. Werd een installatie vóór die datum gestart maar pas daarna gekeurd? Dan meld je dat bij de aanvraag, en het keuringsorganisme noteert het in het verslag.

Verbouw je de badkamer grondig, met een nieuwe douche of nieuwe kringen, dan gelden de nieuwe volumes. Bij het oude systeem lag volume 2 op 60 cm rond volume 1 en volume 3 nog 2,40 m verder. Ontbreekt de bijkomende equipotentiale verbinding in een oude badkamer, dan rekent de woningkwaliteitscontrole volume 2 zelfs tot 1 m.

Zones in de badkamer volgens het AREI

De volumes zijn de zones rond bad en douche waar water de grootste kans maakt om op een toestel te komen. Hoe dichter bij het water, hoe minder er mag. Je bepaalt ze op het plan, vertrekkend van de watertoevoeren en de vaste wanden.

Volume 0: in het bad of de douchebak

Bij een bad is volume 0 de binnenkant van de kuip. Bij een douchebak van 10 cm diep of meer is het de binnenkant van de bak, tot 10 cm boven de plek waar je staat.

Heeft de douche geen bak of een bak van minder dan 10 cm diep? Dan is volume 0 een laag van 10 cm boven de vloer, tot 1,20 m van elke vaste watertoevoer.

Bij een inloopdouche is dat de natte vloerzone zelf. Daar komt alleen een vast toestel op zeer lage veiligheidsspanning dat de fabrikant voor volume 0 geschikt verklaart, met minstens IPX7 en de voeding buiten volume 0 en 1.

Bekijk groter ↗

Volume 1 rond het bad

Volume 1 van een bad volgt de buitenrand van de kuip en loopt tot 2,25 m boven de bodem van het bad. Zit de kraan of de sproeikop hoger, dan gaat volume 1 tot die hoogte. De ruimte onder het bad, achter het badpaneel, hoort ook bij volume 1.

Staat er een douchekop boven het bad, dan gelden de volumes van het bad. Een badkraan aan de muur verandert de omtrek niet: het bad zelf bepaalt de rand.

Volume 1 bij een douche of inloopdouche

Bij een douche loopt volume 1 van de vloer tot 2,25 m hoog, of tot het hoogste punt waar een watertoevoer vastzit. Horizontaal reikt het tot 1,20 m van het midden van elke vaste watertoevoer. Dat zijn de vaste sproeikop, de regendouche aan het plafond en de mengkraan van de handdouche. Heeft de douche meerdere toevoeren, dan tel je voor elke toevoer apart en geldt de grootste zone.

Een douchebak van minstens 10 cm diep die verder reikt dan 1,20 m, trekt volume 1 mee tot zijn rand. Ook de ruimte onder de douchebak is volume 1.

Een kleine douchebak van 90 bij 90 cm in de hoek heeft zo een volume 1 dat ruim buiten de bak komt. Zit de mengkraan midden op een wand van 90 cm, dan reikt de zone 1,20 m de badkamer in. Alleen een vaste wand snijdt ze af.

Volume 2: alleen naast een bad

Volume 2 bestaat alleen bij een bad. Het is een strook van 60 cm breed rond volume 1, met dezelfde hoogte: 2,25 m boven de bodem van het bad. Onderaan begint het op de vloer naast het bad. Bij een douche is er geen volume 2. Wat buiten volume 1 van de douche ligt, valt meteen in de gewone ruimte met bad of douche.

Vaste wanden, glaswanden en deuren

Een vaste wand houdt water tegen en begrenst de volumes: een gemetselde muur, een betegelde gyprocwand of een vaste glaswand. Een douchegordijn, een schuifwand of een paneel dat je zonder gereedschap wegneemt, telt niet als vaste wand. Een opengewerkte wand ook niet.

Is de wand korter dan de zone, dan loopt het volume eromheen. Je meet dan de resterende afstand vanaf het uiteinde van de wand, horizontaal én verticaal. Een vaste glaswand van 1 m in een inloopdouche verkleint volume 1 dus sterk, maar rond het uiteinde blijft er een kleine strook over.

Deuren en ramen in een vaste wand binnen de volumes tel je als open. Alleen de deuren van de douche zelf gelden als dicht, op voorwaarde dat ze onderaan aansluiten op de onderkant van volume 1.

Zone	Grens	Stopcontact op 230 V	Minimale IP-graad
Volume 0	Binnenkant bad of douchebak, of 10 cm boven de douchevloer	Geen stopcontact	IPX7
Volume 1	Tot 2,25 m hoog; badrand of 1,20 m rond de douchetoevoer	Alleen op ZLVS, voeding buiten volume 0 en 1	IPX4
Volume 2 (alleen bad)	60 cm rond volume 1, tot 2,25 m hoog	Achter 10 mA of met eigen transformator van max. 100 W	IPX4 (stopcontact IPXX)
Rest van de ruimte	Tot 3 m hoog en 4 m van de watertoevoer	Toegelaten, achter 30 mA	IPX1 (stopcontact IPXX)

Waar mag een stopcontact in de badkamer?

Een stopcontact op gewone netspanning hoort buiten volume 0 en 1. Naast een bad mag het in volume 2 met een extra bescherming. In de rest van de badkamer mag het gewoon, zolang de kring achter een 30 mA-differentieel hangt.

Afstand tot lavabo, bad en douche

Het AREI rekent vanaf het bad en de douche, niet vanaf de lavabo. Een lavabo heeft geen eigen volume, en het reglement legt dus geen minimumafstand op tussen een stopcontact en de lavabo. De vraag is dus of de lavabo zelf in een volume van bad of douche staat.

Rond de douche is de afstand 1,20 m tot het midden van de watertoevoer, tenzij een vaste wand ertussen staat. Rond het bad ligt de grens op 60 cm van de badrand. Daarbinnen mag een gewoon stopcontact alleen met 10 mA of een eigen transformator, daarbuiten geldt de gewone regel met 30 mA.

Bij de lavabo zelf is een plek naast de spiegel praktisch. De stekker hangt dan boven het blad en niet boven de kom, waar spatwater en natte handen komen. Een stopcontact recht boven de kraan krijgt het meeste water.

Stopcontact naast het bad: 10 mA of scheertransformator

Binnen 60 cm van de badrand ligt volume 2. Een stopcontact op 230 V mag daar op twee manieren. Ofwel hangt het achter een differentieel met zeer grote gevoeligheid: ten hoogste 10 mA. Ofwel krijgt het een eigen beschermingstransformator van ten hoogste 100 W. Die transformator zit in het klassieke scheerstopcontact. Hij scheidt het stopcontact van het net, maar 100 W volstaat alleen voor een scheerapparaat of een elektrische tandenborstel. Een haardroger vraagt een veelvoud daarvan, zoals het typeplaatje toont, en hoort op een stopcontact buiten de volumes.

Hoogte van een stopcontact in de badkamer

Het AREI legt in de badkamer geen hoogte in centimeter vast. De hoogte telt wel voor de volumes. Tot 2,25 m boven de bodem van het bad of de douchevloer ligt volume 1. Daarboven zit je nog in de ruimte met bad of douche, tot 3 m.

Een stopcontact op 2,30 m boven de douchevloer ligt dus buiten volume 1, zolang er geen kraan of sproeikop hoger zit. Het mag daar, maar het hangt in de damp en je bereikt het niet zonder trapje. Een gebruiksstopcontact zet je beter buiten de volumes op een plek die je vlot bereikt, met de stekker boven het blad van het meubel. Gangbare hoogtes in de rest van het huis vind je bij de hoogte van stopcontacten en schakelaars.

Hoeveel stopcontacten in een badkamer?

De Vlaamse ontwerpgids voor meegroeiwonen raadt in een badkamer minstens 4 stopcontacten aan, met de plaatsing volgens het AREI: twee aan de lavabo voor haardroger en scheerapparaat, één voor de handdoekdroger en een reserve. Per kring mag je hooguit 8 enkele of meervoudige stopcontacten aansluiten, en een dubbel stopcontact in één raam telt als één. Elk stopcontact op 230 V heeft een aardingscontact dat op de beschermingsgeleider is aangesloten. Alleen het scheerstopcontact met eigen beschermingstransformator heeft er geen nodig. Welke draaddikte en welke automaat een stopcontactkring krijgt, staat bij de kabelsectie en het aantal stopcontacten per kring.

Stopcontact in het badkamermeubel

Een stopcontact in of op het badkamermeubel volgt dezelfde zones als een stopcontact in de muur. Staat het meubel buiten volume 1 en 2, dan mag het stopcontact er gewoon in. Een spiegelkast met ingebouwd stopcontact is een vast toestel. In volume 2 mag ze met haar eigen stopcontact op 230 V. In volume 1 mag de kast alleen als de fabrikant haar daarvoor geschikt verklaart en ze vast aangesloten is, en dan werkt het ingebouwde stopcontact op ZLVS, met de voeding buiten volume 0 en 1. Een spiegelkast met een stopcontact op 230 V hoort dus niet in volume 1.

In de onderkast van een lavabo hangt de sifon. Lekt die, dan loopt het water naar de bodem van de kast. Zet een stopcontact voor bijvoorbeeld een elektrische boiler of een ingebouwde verlichting daarom hoog in de kast, tegen de achterwand en boven de sifon. Ook in een badkamer komt een ingewerkt stopcontact in een metalen of isolerende inbouwdoos.

Wasmachine en droogkast in de badkamer

Het AREI geeft een wasmachine en een droogkast elk een eigen kring, en die kring hangt achter een 30 mA-differentieel. In de badkamer hoort de machine buiten volume 0 en 1. Staat ze binnen 60 cm van de badrand, dan valt ze in volume 2. Ligt haar stopcontact daar ook, dan geldt de regel voor elk stopcontact in volume 2: een differentieel van 10 mA, want een transformator van 100 W is voor een wasmachine te klein.

De woningkwaliteitsnormen van Vlaanderen beschouwen een wasmachine op minder dan 60 cm van de bad- of doucherand als binnen reikafstand. Bij een controle van een huurwoning is dat een gebrek van categorie II. Een plek aan de overkant van de badkamer, of achter een vaste wand, lost beide problemen op.

Spatwaterdicht en IP-waarde per zone

De IP-graad op een toestel zegt hoe goed het beschermd is tegen vaste deeltjes en water. Het AREI vraagt per zone een minimum voor het water. Voor stopcontacten op 230 V is die eis in de badkamer kleiner dan veel mensen denken.

Wat betekenen IP20, IP44 en IP65?

Het eerste cijfer gaat over vaste deeltjes: 2 houdt grote voorwerpen tegen, 4 alles vanaf 1 mm, 5 en 6 stof. Het tweede cijfer gaat over water: 0 is geen bescherming, 1 vallende druppels, 4 spatwater uit alle richtingen, 5 waterstralen, 7 tijdelijk onderdompelen. Een X staat op de plaats van het cijfer waarover de eis niets zegt: IPX4 vraagt alleen bescherming tegen spatwater. IP20 is dus een gewoon binnentoestel zonder enige bescherming tegen water. IP44 verdraagt spatwater en IP65 is stofdicht en bestand tegen een waterstraal.

Welke IP-waarde in welke zone?

In volume 0 vraagt het AREI minstens IPX7, in volume 1 en 2 minstens IPX4. Bij volume 1 is IPX4 een ondergrens. Komt er een krachtige straal op het toestel, zoals bij een regendouche recht erboven, dan kies je IPX5 of hoger.

In de rest van de ruimte met bad of douche volstaat IPX1, de bescherming tegen vallende druppels. Voor stopcontacten op laagspanning is in volume 2 en in de rest van de ruimte geen waterbescherming voorgeschreven: daar staat IPXX in de tabel.

Is een spatwaterdicht stopcontact verplicht?

In een woningbadkamer volgens de regels van 2025 is een spatwaterdicht stopcontact niet verplicht. Een gewoon stopcontact op 230 V mag alleen buiten volume 0 en 1, en daar laat het AREI elke IP-graad voor water toe.

Toch is een spatwaterdicht stopcontact met klapdeksel een goede keuze dicht bij de lavabo of het bad. Het deksel houdt spatwater en condens uit de contactgaten zolang er geen stekker in zit. Kies er een met minstens IP44 en een deksel dat vanzelf dichtvalt.

Mag een IP20-armatuur in de badkamer?

Een lamp of spot met IP20 is in de ruimte met bad of douche niet toegelaten, want daar geldt minstens IPX1. Een IP20-plafonnière boven de lavabo in een kamer met douche voldoet dus niet, ook al hangt ze buiten de volumes. Kies daar minstens een armatuur met IP21, IP23 of IP44.

Buiten de ruimte met bad of douche mag IP20 wel, bijvoorbeeld in een dressing achter een vaste muur of in een hoek van een grote ruimte op meer dan 4 m van de watertoevoer.

Verlichting in de badkamer en de douche

Voor verlichting gelden dezelfde volumes als voor stopcontacten, maar een armatuur mag dichter bij het water komen. In volume 1 mag een lamp op 230 V, als ze vast aangesloten is en de fabrikant ze voor volume 1 geschikt verklaart.

Spots in of boven de douche

Een inbouwspot in het plafond boven de douche zit vaak hoger dan 2,25 m. Bij een plafond op 2,50 m en een sproeikop onder 2,25 m ligt de spot buiten volume 1. Daar volstaat IPX1, maar boven een douche is IP44 of IP65 tegen condens en opspattend water de veiligere keuze.

Zit de spot lager, in een verlaagd plafond boven de douche, dan ligt hij in volume 1. Een spot op 230 V mag daar onder drie voorwaarden. Hij heeft minstens IPX4 en is vast aangesloten, zonder stekker. Daarnaast vermeldt de fabrikant in de handleiding dat hij geschikt is voor volume 1. Een spot op zeer lage veiligheidsspanning met de voeding buiten volume 0 en 1 is het alternatief.

Een dicht vals plafond dat alleen met gereedschap los kan, begrenst volume 1. Hang je het plafond boven de douche lager dan 2,25 m, dan stopt volume 1 tegen dat plafond. Het helpt niet bij een plafond met openingen of panelen die je met de hand optilt.

Ledstrip in de badkamer of douchenis

Een ledstrip in een douchenis op borsthoogte zit in volume 1 van de douche. Daar mag ze op zeer lage veiligheidsspanning (ZLVS), met de voeding of driver buiten volume 0 en 1. In volume 1 is die spanning ten hoogste 12 V wisselspanning of 30 V gelijkspanning zonder rimpel. Een strip op 12 of 24 V gelijkspanning past daarin.

De strip zelf moet het water in de nis verdragen: minstens IPX4, en bij rechtstreeks douchewater IP65 of IP67 in een afgedicht profiel. De voeding komt op een droge, bereikbare plek buiten de volumes, zoals het plafond van de berging ernaast of een kast buiten de douchezone.

Een led strip langs de spiegel of onder een hangmeubel ligt meestal buiten volume 1. Daar volstaat IPX1, maar dicht bij de lavabo is een gesiliconeerde strip met IP44 of hoger toch slimmer. Hoe je een strip inbouwt en voedt, lees je bij een ledstrip inbouwen en aansluiten.

Spiegel, handdoekdroger en ventilator

Een verlichte spiegel, een elektrische handdoekdroger of een ventilator zijn vaste toestellen. Ze mogen in volume 2 en in de rest van de ruimte, vast aangesloten of via een stopcontact; ligt dat stopcontact zelf in volume 2, dan hangt het achter 10 mA of een eigen transformator. In volume 1 mogen ze op 230 V alleen als ze vast aangesloten zijn en de fabrikant ze voor dat volume geschikt verklaart.

Een elektrische vloer- of wandverwarming ingewerkt in de badkamer mag niet in volume 0. Ze krijgt een metalen net dat aan de bijkomende equipotentiale verbinding hangt.

Bij een badkamerventilator kijk je vooral naar de plaats van de schakelaar en de nalooptijd.

Wat	Volume 1	Volume 2 of rest van de ruimte
Spot op 230 V	IPX4, vast aangesloten, door fabrikant geschikt verklaard	Volume 2: IPX4; rest: IPX1
Spot of ledstrip op ZLVS	Max. 12 V AC of 30 V DC, voeding buiten volume 0 en 1	Max. 25 V AC of 60 V DC
Ledstrip in douchenis	Op ZLVS, minstens IPX4, bij straalwater IP65 of hoger	IPX4 in volume 2, IPX1 daarbuiten
Driver of transformator	Buiten volume 0 en 1	Droog en bereikbaar

Schakelaar in de badkamer

Een lichtschakelaar mag in de badkamer, maar niet overal. Het is een bedieningstoestel, en voor bedieningstoestellen gelden strengere grenzen dan voor lampen.

Waar mag de schakelaar hangen?

In volume 0 komt geen schakelaar. In volume 1 mag alleen een bedieningstoestel op zeer lage veiligheidsspanning, met de voeding buiten volume 0 en 1. Een gewone schakelaar op 230 V mag in volume 2 en in de rest van de ruimte met bad of douche.

De meeste badkamers hebben de schakelaar naast de deur, aan de kant van de deurklink. De ontwerpgids voor meegroeiwonen geeft daarvoor een hoogte tussen 90 en 120 cm en minstens 50 cm uit een hoek. Een schakelaar aan de buitenkant van de badkamer mag ook en houdt hem helemaal uit het water.

Moet de schakelaar in de badkamer dubbelpolig zijn?

Voor gewone verlichting vraagt het AREI ook in de badkamer geen dubbelpolige schakelaar. Staat er stroomopwaarts een tweepolige onderbreking met scheidingsfunctie, dan mag de bediening erachter enkelpolig zijn. In een woning is dat de automaat van de kring, die je uitzet voordat iemand aan de lamp werkt. Een dubbelpolige schakelaar onderbreekt bij elke bediening beide draden. In een net van 3 x 230 V zonder neuter staat de fitting dan ook met het licht uit spanningsloos, wat het vervangen van een lamp veiliger maakt.

Voor elektrische vloerverwarming in een lokaal groter dan 4 m² vraagt het AREI wel een uitschakelingsinrichting in alle polen. Wanneer dat precies geldt en hoe je zo een schakelaar aansluit, staat bij wanneer een dubbelpolige schakelaar verplicht is.

Differentieel 30 mA, aarding en equipotentiale verbinding

De volumes regelen waar een toestel komt. De beveiliging in de zekeringkast en de aarding regelen wat er gebeurt als het toch misgaat. In een badkamer horen alle drie samen.

Alle kringen achter een 30 mA-differentieel

Elke kring die de ruimte met bad of douche voedt, hangt achter een differentieel van 30 mA of gevoeliger. Dat geldt voor de stopcontacten, de verlichting, de handdoekdroger en de elektrische vloerverwarming. De differentieel hangt in de zekeringkast, buiten de badkamer, achter de hoofddifferentieel van 300 mA.

Er zijn drie uitzonderingen: een kring op zeer lage veiligheidsspanning, een kring met veiligheidsscheiding zoals het scheerstopcontact, en een veiligheidsinstallatie. Een stopcontact in volume 2 krijgt bovendien 10 mA, als het geen eigen transformator heeft.

Hoe die toestellen werken en hoeveel kringen er achter één differentieel mogen, lees je bij de differentieelschakelaar.

Aarding en bijkomende equipotentiale verbinding

In de badkamer verbindt een bijkomende equipotentiale verbinding alle metalen delen die je tegelijk kunt aanraken. Dat zijn metalen water- en verwarmingsleidingen, een metalen afvoer, bad of radiator, en de aardingsklem van lampen en stopcontacten van klasse I. Zo kan er tussen twee metalen delen geen gevaarlijk spanningsverschil ontstaan.

Kunststof leidingen hoeven er niet aan. Dat geldt ook voor een radiator die alleen via kunststof buizen gevoed wordt en voor toestellen van klasse II of op ZLVS. De uitvoering en de draaddikte staan bij equipotentiale verbindingen in huis en badkamer.

Leidingen en dozen in de badkamerwanden

In de badkamer en in de wanden tot 5 cm diep hebben elektrische leidingen alleen metaal in hun koperen kernen. Een stalen buis of een gewapende kabel mag er dus niet in. In volume 1 en 2 loopt alleen de bedrading die toestellen in die volumes voedt. Een kring die naar een andere kamer gaat, leg je eromheen.

Aftak- en verdeeldozen zijn verboden in volume 0, en een zekeringkast hoort niet in volume 0, 1 of 2. Ook materieel dat een toestel in een andere kamer voedt of beveiligt, zoals een transformator of een automaat, mag daar niet. In volume 1 en 2 mag de leiding in buizen in de muur, in opbouw, in een holle wand of zonder buis ingewerkt.

Zelf doen, elektricien en keuring

Wie een badkamer verbouwt, regelt de elektriciteit meestal samen met de loodgieter en de vloerder. Het werk aan de installatie zelf, de keuring en de verklaring dat alles klopt, liggen bij de elektricien en een erkend organisme.

Wat je zelf voorbereidt

Jij bepaalt waar bad, douche, lavabo en meubels komen en waar de watertoevoeren uitkomen. Met die plaatsen teken je de volumes op het plan: 1,20 m rond elke douchetoevoer, de badrand en 60 cm daarbuiten. Daarna duid je de stopcontacten, lichtpunten en schakelaars aan buiten die zones.

Vergelijk het plan met de technische fiches van de spots, ledstrips en de spiegel. Staat er niet uitdrukkelijk dat een toestel voor volume 1 geschikt is, dan plaats je het erbuiten of kies je een uitvoering op ZLVS. Het verloop van de werken staat bij je badkamer verbouwen, stap voor stap.

Keuring na de verbouwing

Een nieuwe installatie, en een belangrijke wijziging of uitbreiding van een bestaande, wordt vóór het gebruik gekeurd door een erkend organisme. Een nieuwe kring voor de badkamer valt daaronder. De keurder meet de differentiëlen en de aarding, controleert de plaatsen in de volumes en kijkt of het eendraadschema en het situatieplan kloppen.

Verkoop je de woning met een oude installatie, dan komt er ook een keuring. Daarnaast legt het AREI om de 25 jaar een nieuwe controle op. Wat de keurder nakijkt en hoe je je voorbereidt, lees je bij de keuring van de elektrische installatie.

Waaruit de prijs bestaat

Een officiële Belgische richtprijs voor stopcontacten of verlichting in de badkamer bestaat er niet. De factuur bestaat uit het sleuven en dichtmaken van de wanden, de kabels en dozen en de toestellen. Daarbij komen de aanpassing in de zekeringkast, het bijgewerkte schema en de keuring.

De badkamer kost meer dan een gewone kamer door de extra eisen: een stopcontact met eigen transformator, een differentieel van 10 mA, een armatuur die voor volume 1 geschikt is of een ZLVS-voeding voor een ledstrip.

Vraag een bestek waarin toestellen, werk, schema en keuring apart staan, zodat je de keuzes per plek kunt afwegen.

Badkamer in een huurwoning

Bij verhuur toetst Wonen in Vlaanderen de woning aan de woningkwaliteitsnormen. De woningcontroleur beoordeelt de volumes daarbij zoals bij een installatie van vóór 1 maart 2025; een keuringsverslag toont aan welke regels de installatie volgt. Een ontbrekende 30 mA-differentieel voor de badkamer, stopcontacten zonder aardingscontact of een wasmachine binnen reikafstand van bad of douche worden genoteerd als gebrek. Een schakelaar in volume 1 van het bad is een gebrek van categorie III: direct gevaar op elektrocutie.

Het herstel is werk voor een elektricien, en na een belangrijke wijziging volgt een keuring. Bij een huurwoning bespreek je het gebrek met de verhuurder.

Stopcontacten en verlichting plannen voor een nieuwe badkamer

1. 1

   Teken bad, douche en watertoevoeren

   Zet het bad, de douche, de lavabo en het meubel op het plan. Duid elke vaste watertoevoer aan: de badkraan, de mengkraan van de douche, de vaste sproeikop en een regendouche aan het plafond. Noteer bij elke toevoer de hoogte.

2. 2

   Zet de volumes uit

   Trek rond elke douchetoevoer een cirkel van 1,20 m en knip hem af waar een vaste wand staat. Volg de rand van het bad voor volume 1 en tel er 60 cm bij voor volume 2. Kijk in het zijaanzicht of het plafond of een dicht vals plafond onder 2,25 m zit.

3. 3

   Kies de plaats van stopcontacten en schakelaars

   Leg de stopcontacten buiten volume 0, 1 en 2, behalve een scheerstopcontact of een stopcontact achter 10 mA naast het bad. Zet de lichtschakelaar naast de deur, tussen 90 en 120 cm hoog. Reken op minstens 4 stopcontacten, waaronder één voor een handdoekdroger.

4. 4

   Kies de verlichting per zone

   Bepaal per lichtpunt in welke zone het valt. In volume 1 komt alleen een armatuur die de fabrikant geschikt verklaart, of een uitvoering op ZLVS met de voeding buiten de volumes. Noteer de IP-graad die je per plek nodig hebt.

5. 5

   Laat het plan nakijken en offreren

   Bespreek het plan met de elektricien en geef hem de technische fiches van spots, ledstrips en spiegel. Vraag een bestek met toestellen, werk, aanpassing van de zekeringkast en keuring apart. Hij controleert of alle kringen achter 30 mA komen.

6. 6

   Controleer vóór het tegelen en laat keuren

   Meet de geplaatste dozen na tegenover de watertoevoeren, nog voor de tegels erop gaan. Na de werken keurt een erkend organisme de installatie. Bewaar het verslag en het bijgewerkte eendraadschema bij de documenten van de woning.

Vóór de badkamer gekeurd wordt

• In volume 0 en 1 zit geen stopcontact op 230 V en geen gewone schakelaar.
• Een stopcontact binnen 60 cm van de badrand hangt achter 10 mA of heeft een eigen transformator van max. 100 W.
• Elke kring van de badkamer hangt achter een differentieel van 30 mA, in de zekeringkast buiten de badkamer.
• Elk armatuur in volume 1 is vast aangesloten, minstens IPX4 en door de fabrikant geschikt verklaard voor volume 1.
• De driver van elke ledstrip op ZLVS zit buiten volume 0 en 1, op een bereikbare plek.
• Elk armatuur in de rest van de badkamer heeft minstens IPX1; er hangt geen IP20-lamp binnen 4 m van de watertoevoer.
• Metalen leidingen, een metalen bad en de aardingsklemmen zijn verbonden met de bijkomende equipotentiale verbinding.
• Het eendraadschema en het situatieplan tonen de nieuwe kringen en de plaats van elk stopcontact.

In de praktijk

Veelgemaakte fouten

Een haardroger op een scheerstopcontact

Het scheerstopcontact naast het bad heeft een transformator van ten hoogste 100 W. Een haardroger vraagt een veelvoud van dat vermogen; hij werkt daar niet en overbelast de transformator. Voorzie voor de haardroger een gewoon stopcontact buiten de volumes, achter 30 mA.

De volumes meten vanaf de lavabo

Wie meet vanaf de lavabo of de rand van de douchebak, mist de zone van 1,20 m rond de mengkraan of de sproeikop. Meet altijd vanaf het midden van elke vaste watertoevoer van bad en douche, en houd rekening met een regendouche aan het plafond.

Een driver in volume 1 wegstoppen

Een driver of transformator voor ledstrips of spots verdwijnt vaak achter een paneel of in het verlaagde plafond boven de douche. In volume 0 en 1 mag die voeding er niet zitten. Leg ze in een droge, bereikbare plek buiten de volumes, zodat je ze later ook kunt vervangen.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• AREI Boek 1 — installaties op laagspanning en zeer lage spanning, geconsolideerde versie, FOD Economie
• Ruimten met bad en douche: KB van 3 oktober 2024, Volta (versie 11/2024, bijgewerkt 10/2025)
• Mag een 230 V spot worden geplaatst in volume 1 van een douche?, Volta (versie 08/2026)
• Wonen in Vlaanderen — Woningkwaliteitsnormen, punt 51: indicatie van een risico op elektrocutie of brand
• Vlaanderen.be — Keuring van je elektrische installatie (AREI)
• Vlaamse overheid — Ontwerpgids meegroeiwonen (2009)