Naar de inhoud
Bekijk de rekenhulpen

Mortex op vloer en muur: opbouw, prijs en zelf aanbrengen

Door 26 minuten lezen Gyproc en pleisterwerk Bijgewerkt

Mortex is een minerale micromortel die je zonder voegen op een vloer of muur zet. Elke laag is 1 tot 1,5 mm, samen 2 tot 3 mm. Een vloer krijgt altijd een primer, twee technische lagen en na 48 uur een vernis of olie. De ondergrond moet droog en stabiel zijn, met minder dan 3% restvocht. De prijs per m² zit vooral in de arbeid, verspreid over minstens vier werkdagen.

26 minuten

Wat is mortex?

Mortex is in Vlaanderen de soortnaam voor een decoratieve micromortel die in een dunne laag met de spaan wordt opgezet, zonder voegen. In Nederland heet zo een afwerking eerder microcement of beton ciré. Mortex is eigenlijk de merknaam van een Belgische fabrikant, en de cijfers hieronder komen uit de technische fiche van dat product. Een andere micromortel heeft een eigen fiche met eigen waarden: die van het systeem dat je kiest, geldt.

Samenstelling en dikte

Het poeder bestaat uit natuurlijke water- en luchtkalk, klinkers en fijne toeslagstoffen met een korrel van hoogstens 0,8 mm. Je maakt het aan met een eigen mengvloeistof in plaats van water: 5 liter op een zak van 25 kg. Die vloeistof maakt de mortel soepel en geeft hem na het uitharden zijn waterdichte massa.

Een technische laag is 1 tot 1,5 mm dik, en een vloer krijgt er twee. Met de primer en de bescherming komt de afwerking zo op 2 tot 3 mm. Daardoor past mortex op een bestaande vloer zonder dat je deuren moet inkorten of dorpels aanpassen. Bij nieuwe tegels met lijm of een extra chape speelt dat wel.

Hard genoeg voor een vloer

Na 28 dagen haalt de mortel een druksterkte van 32,2 N/mm² en een hechting van 3,42 N/mm². In de slijtproef volgens EN 13892-4 verliest hij 40 µm, goed voor de klasse AR0,5: hoe kleiner dat getal, hoe minder het oppervlak afslijt. De fabrikant geeft het systeem op voor vloeren en trappen, ook in openbare gebouwen.

Wat wel slijt, is de bescherming bovenop. Zand onder schoenen en stoelpoten zonder vilt schuren eerst de vernis of olie weg, en pas daarna de mortel. Daarom hangt het uitzicht na enkele jaren vooral af van hoe je die bovenlaag onderhoudt.

Waar mortex kan

Mortex hecht op vloeren, muren, trappen, werkbladen en meubels, binnen en buiten. Het aantal lagen hangt af van wat de plek moet verdragen. Een decoratieve muur mag met minder lagen toe, een vloer of trap altijd met twee, omdat daar de slijtage en het gewicht het grootst zijn.

ToepassingPrimerTechnische lagenBescherming die past
Vloer in een woningja2vernis, vernis met was, olie, olie met was
Trapja2vernis of olie
Douche of natte zoneja2vernis, vernis met was of olie met was
Muur of meubel met slijtageja1vernis, vernis met was, olie, olie met was
Decoratieve muurjavrijalle beschermingen van het systeem
Buiten (terras, gevel)nee2waterafstotende olie
Open living met keuken op een lichtgrijze mortexvloer zonder voegen, met zachte wolken van de spaan. Links een beige zetel en een ronde houten salontafel op een jute tapijt, rechts een eiken dressoir op poten, achteraan een houten eettafel met stoelen en een keukeneiland in grijsgroen. Daglicht valt binnen door grote ramen met zicht op bakstenen rijwoningen.
Een mortexvloer loopt zonder voeg van de living door tot in de keuken.

Welke ondergrond heeft mortex nodig?

Een laag van 2 tot 3 mm heeft geen eigen sterkte. Hij volgt alles wat de ondergrond doet: krimpen, doorbuigen, scheuren of vocht afgeven. Wie een mortexvloer wil, beslist dus eigenlijk over de vloer eronder.

Chape en beton

Op een cementgebonden chape of een betonplaat hecht mortex goed, op voorwaarde dat het oppervlak hard, droog, mat, stofvrij en vetvrij is. Het restvocht moet onder 3% liggen, en dat geldt voor en na het plaatsen. Een jonge chape geeft nog weken vocht af; komt de mortex te vroeg, dan zit dat vocht onder een dichte laag. Hoe lang een chape nodig heeft, lees je bij hoe lang chape moet drogen.

Laat het restvocht meten in plaats van op het aantal weken te rekenen. Vraag de plaatser de meetwaarde te noteren in de oplevering, samen met de plaats waar hij gemeten heeft.

Op een vloer of muur met opstijgend vocht of met zouten in de ondergrond, zichtbaar als witte uitslag, zet je geen mortex. Het vocht en de zouten zoeken een weg naar boven en duwen de dunne laag los of tekenen er vlekken in. Eerst los je de oorzaak op; hoe je opstijgend vocht herkent en aanpakt, lees je bij opstijgend vocht in muren en vloeren.

Mortex op een muur of gyproc

Op een muur hecht mortex op een bepleistering, op cementgebonden pleisterwerk en op gewone of waterafstotende gyprocplaten. Ook cementvezelplaten kunnen, net als isolatieplaten van polystyreen of polyurethaan met een gewapende bepleistering erop. Voor elke andere ondergrond doe je eerst een proef.

Een gyprocwand heeft naden, en een ondergrond met naden krijgt een wapeningsnet in de eerste technische laag, net als tegels. De voegen en vijskoppen zijn vooraf vlak afgewerkt, want door een laag van 2 mm zie je elke rand. Hoe de platen zelf op hun structuur komen, staat bij gyproc plaatsen op profielen of latten.

Mortex op bestaande tegels

Over een tegelvloer zetten bespaart afbraak en stof, en de vloer komt maar enkele millimeters hoger. De tegels moeten vast liggen: tik ze af met een houten steel en vervang wat hol klinkt. Geglazuurde tegels worden eerst ontglansd en krijgen een primer voor gladde ondergronden.

Een tegelvloer heeft voegen, en die werken anders dan de tegels zelf. Na verloop van tijd kunnen ze zich aftekenen als een raster van fijne lijnen in de mortex. Daarom komt er op tegels een wapeningsnet in de eerste technische laag of een ontkoppelingsmembraan over het hele vlak.

Houten vloeren en plaatmateriaal

De fabrikant noemt waterafstotende platen zoals MDF en spaanplaat als mogelijke ondergrond. Een houten verdiepingsvloer op balken veert echter bij elke stap, en een dunne minerale laag scheurt daar langs de plaatnaden. Op hout kan mortex dus alleen op een stijve, vlakke plaatvloer zonder doorbuiging, met de naden gewapend. Een vloer die al veert, laat je eerst door een vakman nakijken.

Mortex op vloerverwarming

De technische fiche van het oorspronkelijke product noemt vloerverwarming nergens, ook niet als uitsluiting. Of een systeem erop mag, vraag je dus schriftelijk aan de plaatser, met de technische documentatie erbij. Ook een verwarmde chape moet onder 3% restvocht zitten voordat de primer erop komt, en de voegen in die chape komen terug in de mortex. Welke vloerbekleding in het algemeen past op vloerverwarming, staat bij welke vloer op vloerverwarming.

Oude vloerbekleding en asbest

Vinyl, linoleum en tapijt staan niet in de lijst van ondergronden voor mortex en zijn te zacht voor een harde minerale laag, dus die gaan eruit voordat de primer erop komt. In woningen uit de periode 1945 tot 2001 kan zo een oude vloer asbest bevatten. Bij vinyltegels zitten de vezels meestal vast in het materiaal. In de kartonlaag onder de bekleding liggen ze losgebonden en komen ze makkelijk vrij, en de lijm is vaak asbestlijm, doorgaans zwart van kleur.

Laat daarom eerst een staal analyseren; dat kost bij een erkend labo ongeveer 50 euro (OVAM, 2026). Vraag het labo hoe je het staal veilig aanlevert, of laat een gecertificeerd asbestdeskundige het nemen. Losgebonden asbest en asbestlijm verwijdert alleen een erkend asbestverwijderaar. Die regels gelden in Vlaanderen; de andere gewesten hebben eigen asbestregels, en je gemeente kan eigen voorschriften hebben voor het afvoeren. Meer over balatum, vinyl en lijm lees je bij asbest in oude vloerbekleding.

Let op

Schuur, schraap of breek een oude vloer of de zwarte lijm eronder pas als een labo bevestigd heeft dat er geen asbest in zit. Losgebonden asbest uit karton en lijm mag je als particulier niet zelf verwijderen.

Voegen en randen plannen tegen scheuren

De meeste scheuren in een mortexvloer liggen op plekken die je vooraf kunt aanwijzen: boven een voeg in de chape, langs de muur en in de hoeken. Wie die plekken bij de planning meeneemt, voorkomt het grootste deel van de herstellingen.

Uitzettingsvoegen in de chape doortrekken

Een grote chape krijgt uitzettingsvoegen, zodat ze kan krimpen en uitzetten zonder te scheuren. Voor tegels geldt dat zo een voeg zonder verspringen doorloopt tot in de betegeling, omdat de tegels anders boven de voeg scheuren. Voor mortex geldt dezelfde logica: de laag is maar 2 tot 3 mm dik en volgt elke beweging van de chape, en de fiche vraagt bij een ondergrond met voegen uitdrukkelijk voorzorgen tegen beweging.

Laat de mortex daarom op dezelfde plek onderbreken en vul de voeg soepel op. Wil je een vloer met zo weinig mogelijk lijnen, kies dan bij de chape al een indeling met weinig voegen. Bespreek die samen met de chapewerker en de plaatser. Waar voegen in een chape horen, lees je bij chapenet en uitzetvoegen in chape.

Twee doorsneden van een mortexvloer op chape naast een bakstenen muur. In de bovenste loopt de mortex ononderbroken over een uitzettingsvoeg in de chape en scheurt hij boven die voeg. In de onderste is de voeg op dezelfde plek doorgetrokken in de mortex met een soepele voeg, en een randstrook houdt chape en mortex los van de muur. De mortex is 2 tot 3 mm dik.Bekijk groter
Een voeg in de chape komt op dezelfde plek terug in de mortex; langs de muur blijft er een soepele rand.

Een soepele rand langs de muur

Een zwevende chape ligt los van de muren op een randstrook. Raakt de afwerking de muur toch, dan loopt contactgeluid via die brug naar de rest van het huis. De rand tussen vloer en plint blijft daarom soepel, en de mortex loopt tot tegen de randstrook en niet in de muur.

De plinten komen erna en rusten niet op de vloer. Hoe je ze plaatst, ook verzonken, staat bij plinten plaatsen.

Overgangen weg uit de binnenhoeken

Een laag mag nooit in een hoek eindigen. Komt de vloer tegen een opstand, zoals een trede, een nis of een muur die mee in mortex gaat? Dan laat de plaatser de laag een stuk omhoog doorlopen en werkt hij trapsgewijs. De overgang tussen twee werkbeurten valt zo op een vlak deel en niet in de hoek, waar de meeste spanning zit.

Zo wordt mortex aangebracht

Mortex is een systeem van primer, mortel, pigment en bescherming van één fabrikant, met vaste wachttijden tussen de lagen. Het klimaat in de ruimte telt even zwaar als het vakmanschap met de spaan.

Temperatuur en luchtvochtigheid

De mortel heeft een temperatuur van 5 tot 30 °C nodig en een relatieve luchtvochtigheid tussen 65% en 90%. Een bouwdroger, airco of vochtopslorper trekt het water te snel uit de verse mortel, en dan wordt hij zwakker en scheurt hij sneller. De fiche verbiedt die toestellen van een week voor het werk tot een week erna, en raadt een vochtopslorper de eerste 28 dagen af.

In een gesloten, slecht verluchte ruimte kan er condens op de verse laag neerslaan. Die neem je met een spons af voordat de volgende laag komt; daarna verlucht je meer.

Primer en hechtbrug

Eerst gaan een primer en een hechtbrug op de ondergrond, zodat die overal even sterk zuigt. Op gladde tegels of glas komt een aparte primer na het ontglanzen. Na 6 tot 8 uur, afhankelijk van de zuiging en het klimaat, kan de eerste laag erop. Staat er al mortex van hetzelfde merk, dan komt er geen primer.

De mortel mengen

De mengvloeistof gaat eerst in een schone kuip. Daarin komt twee derde van het poeder, gemengd met een mengspiraal op 400 tot 600 toeren per minuut, en daarna de rest tot er geen klonters meer zijn. Pigment gaat in de vloeistof of in het poeder. Per 500 ml pigment komt er 250 tot 375 ml extra mengvloeistof bij, zodat de mortel even soepel blijft. Het poeder bevat kalk en cement: draag bij het mengen handschoenen en een veiligheidsbril, en adem het stof niet in. Krijg je mortel in je ogen of op je huid, spoel dan meteen met veel schoon water.

Bij 20 °C blijft een kuip ongeveer 20 minuten verwerkbaar; warmte maakt dat korter. Op een vloer betekent dat: kleine kuipen, vlot doorwerken en een vaste volgorde door de ruimte. Gebruik voor één ruimte producten met hetzelfde lotnummer, want een ander lot kan een ander tintje geven.

Twee technische lagen opzetten

De plaatser zet de mortel met een inox pleisterspaan op, in een laag van 1 tot 1,5 mm. Na minstens 8 en hoogstens 24 uur komt de tweede laag. Het verbruik is 1,8 kg poeder per m² per millimeter, dus 3,6 tot 5,4 kg per m² voor 2 tot 3 mm.

Daarna kan er een fijnere afwerklaag op, op twee manieren. A secco wil zeggen: op een laag die droog is. A fresco wil zeggen: in een laag die net begint te verharden. Elke techniek geeft een eigen uitzicht, dus je beslist op een staal en houdt één techniek en één product aan voor de hele vloer.

Lege kamer in verbouwing. Links ligt een verse, lichtgrijze laag mortex met spaansporen op de vloer, rechts is de ruwe chape nog zichtbaar. Onderaan de muren zit blauwe afplaktape. Op de chape staat een witte emmer met een inox pleisterspaan plat op het deksel, en op een plastic afdekzeil liggen een mengspiraal, een verfrol in een bak en een kleine spaan.
Elke laag gaat in één werkbeurt over de hele ruimte; de rand tussen twee werkbeurten zie je later.

Polijsten en beschermen

Na 48 uur drogen kan het oppervlak zorgvuldig gepolijst worden met schuurpapier van korrel 100 of 150. De plaatser schuurt nooit door tot in de korrel van de technische lagen. Op hetzelfde moment, 48 uur na de laatste laag bij 20 °C, mag de bescherming erop. Voor een vloer in een woning past een vernis, een vernis met was, een olie of een olie met was.

Wanneer kun je erop lopen?

Na ongeveer 1 uur is de mortel kleefvrij, en na 8 uur verdraagt hij licht verkeer: genoeg om er voorzichtig over te stappen voor de volgende laag. Voorzichtig in gebruik nemen kan na 72 uur, en na 7 dagen is de mortel volledig droog. Zijn eindsterkte haalt hij na 28 dagen. Zet in die eerste vier weken alleen meubels met vilt onder de poten.

Wat kost mortex per m²?

Een prijs per m² zonder de opbouw erbij zegt weinig, want offertes voor dezelfde vloer lopen ver uiteen naargelang wat erin zit. Wie weet waaruit de prijs bestaat, kan een offerte narekenen en vergelijken.

Waaruit de prijs van een mortexvloer bestaat

Het materiaal is de kleinste post. Per m² gaat er 3,6 tot 5,4 kg poeder in, plus mengvloeistof, primer, hechtbrug, pigment, eventueel een wapeningsnet en de bescherming.

De arbeid weegt het zwaarst, omdat de wachttijden het werk over meerdere dagen spreiden. Primer, eerste laag, tweede laag, polijsten en bescherming vragen samen minstens vier werkdagen over een week, ook voor een kleine ruimte. Een kamer van 15 m² kost per m² daarom meer dan een open benedenverdieping van 60 m², waar elk werkbezoek veel meer oppervlak dekt.

Prijzen per m² in advertenties zeggen zelden wat erin zit: hoeveel lagen, welke voorbereiding, welke bescherming. Wat wel houvast geeft, is de uurprijs van schilders-decorateurs, die vaak ook decoratieve pleisters zetten. In een bevraging van Bouwunie in oktober 2025 rekenden zij gemiddeld 50 euro per uur als zelfstandige en 56 euro als bedrijf met personeel; de bron vermeldt niet of dat met of zonder btw is. Vraag in een offerte daarom ook het aantal werkuren of werkbezoeken: dan zie je of het verschil tussen twee prijzen in de arbeid of in het materiaal zit. Uurprijzen voor ander schilderwerk vind je bij wat schilderwerken kosten per m² en per uur.

Wat de prijs per m² opdrijftWaarom
Kleine oppervlakteevenveel werkdagen voor minder m²
Bestaande tegelsontglanzen, primer voor gladde ondergrond, wapeningsnet of membraan
Herstel van de chapescheuren en holtes vullen, voegen doortrekken
Veel randen en hoekentrapsgewijs werken, nissen en opstanden
Trap of opstandentraag handwerk per trede
Afwerklaag en polijstenextra werkbeurt na 48 uur
Bescherming in meerdere lagenvernis of olie met was, telkens met droogtijd

Hoe je offertes vergelijkt

Een offerte per m² zegt pas iets als je ziet wat erin zit. Kijk of er twee technische lagen staan, welke primer er komt en welke bescherming, in hoeveel lagen. Vraag of de voorbereiding erin zit: tegels ontglanzen, een net of membraan, scheuren in de chape herstellen, de voegen doortrekken. Staat er één prijs voor de hele vloer, vraag dan het aantal m² waarop die gebaseerd is.

Btw-tarief van 6% bij renovatie

Laat je mortex plaatsen in een woning ouder dan 10 jaar, dan geldt in 2026 een btw-tarief van 6% in plaats van 21%. De woning dient als privéwoning, met hooguit een bijkomstig deel voor je beroep. De aannemer factureert rechtstreeks aan jou als eigenaar of huurder, en hij levert en plaatst het materiaal zelf. Koop je het materiaal zelf, dan betaal je daarop 21% btw.

Het btw-tarief is een federale regel. Een samenvatting van de voorwaarden staat op vlaanderen.be; de volledige en actuele tekst bij FOD Financiën.

Mortex zelf plaatsen of laten doen

De fabrikant organiseert opleidingen die ook voor particulieren open staan, en hij raadt iedereen aan er eerst een te volgen. Op een vloer is de marge voor fouten klein, omdat elke onregelmatigheid in strijklicht zichtbaar blijft.

Wat heb je nodig

4 tot 5 werkdagen over een week, met wachttijdenMoeilijk

Gereedschap

  • mengspiraal op een menger met laag toerental (400 tot 600 toeren per minuut)
  • schone kuipen en een maatbeker
  • inox pleisterspaan en kleine spaan voor hoeken en randen
  • roller of borstel voor primer en bescherming
  • schuurpapier korrel 100 of 150
  • vochtmeter of een meting door de plaatser
  • afplaktape en afdekzeil

Materiaal

  • primer en hechtbrug van het systeem
  • mortexpoeder: 1,8 kg per m² per mm, dus 3,6 tot 5,4 kg per m²
  • mengvloeistof: 5 liter per zak van 25 kg
  • pigment van het systeem, één lotnummer
  • wapeningsnet of ontkoppelingsmembraan op tegels
  • vernis, olie of was voor vloeren
  • soepele voegvuller voor de uitzettingsvoegen

Wat een vloer moeilijk maakt

Elke laag van een vloer maak je bij voorkeur in één werkbeurt af, over het hele vlak. Een kuip is na ongeveer 20 minuten niet meer verwerkbaar, dus je mengt, zet op en trekt af in een vast ritme. Elke aanzet en elke overgang tussen twee kuipen zie je later in strijklicht, zeker als de vloer een glanzende vernis krijgt.

Daarbij komt dat je op een vloer achteruit naar de deur moet werken, zonder op de verse laag te staan. Een ruimte met een ingewikkelde vorm of meerdere deuren deel je dus vooraf op. De overgangen leg je waar ze weinig opvallen, zoals onder een deur.

Een muur of meubel als oefenstuk

Een muur of meubel is een beter begin. Op een decoratieve muur mag je met minder lagen werken, een fout herstel je makkelijker en je hoeft niet achteruit te werken. Wie daar het mengen, de verwerkingstijd en de spaan onder de knie krijgt, weet beter of hij een vloer aandurft. Laat in elk geval eerst een proefvlak maken met de bescherming erop, want elk pigment reageert anders op vernis of olie.

Wat je zelf kunt voorbereiden

Ook als een plaatser de lagen zet, kun je zelf veel doen. Je maakt de ruimte leeg, tikt tegels af en duidt holle exemplaren aan, en laat het restvocht van de chape meten. Je kunt de oude plinten wegnemen en de ruimte op temperatuur houden zonder bouwdroger. Na de oplevering zet je viltjes onder alle meubels.

Nadelen van een mortexvloer

Mortex geeft een vloer zonder voegen, maar het blijft een minerale laag van enkele millimeters met een beschermlaag die je onderhoudt. De meeste nadelen komen uit die twee eigenschappen voort, en je vangt ze grotendeels op bij de keuze van ondergrond en bescherming.

Scheuren door de ondergrond

Een mortexvloer scheurt zelden uit zichzelf. Hij scheurt waar de ondergrond beweegt: boven een voeg in de chape, boven tegelvoegen, langs plaatnaden of op een houten vloer die doorbuigt. Zo een scheur herstellen lukt pas als de oorzaak weg is; anders komt ze terug.

Vlekken en een gevoelige bovenlaag

Mortex heeft een fijne oppervlakteporositeit, zoals natuursteen. Olie, wijn en vet trekken erin als de bescherming dun of beschadigd is. Een vernis legt een film op het oppervlak en houdt vlekken het best tegen. Olie en was dringen in de mortel en voelen natuurlijker aan, maar ze zijn gevoeliger voor zuren en vetten en vragen geregeld een nieuwe laag.

BeschermingUitzichtTegen vlekkenSlipklasse (DIN 51130)
Vernisfilm op het oppervlakgoedR9
Vernis met antislipadditieffilm, iets stroevergoedR10
Olienatuurlijk, matgevoelig voor zuur en vetR10
Olie met waszachte glansgevoelig voor zuur en vetR9
Geen beschermingruw mineraalneemt vlekken opR13

Gladheid met een bescherming

Onbehandelde mortex is erg stroef, met slipklasse R13. Met een bescherming zakt dat naar R9 of R10, en R9 is de laagste klasse van die schaal. Het verschil merk je vooral als de vloer nat is. Op een trap of bij de terrasdeur, waar natte schoenen binnenkomen, kies je daarom een opbouw met R10, zoals olie of een vernis met antislipadditief.

Kleurverschil en zichtbaar herstel

Elke mortexvloer is met de hand gezet, dus de wolken en spaansporen zijn nooit twee keer gelijk. Dat handgemaakte uitzicht is net de reden om voor mortex te kiezen. Het gevolg is wel dat een plaatselijke herstelling bijna altijd opvalt, omdat een nieuwe menging, een ander lot of een andere hand een ander tintje geeft. Wie een egaal resultaat wil, laat een volledig vlak opnieuw doen, bijvoorbeeld van muur tot muur of tot aan een deur.

Een week zonder vloer

Tussen de primer en het eerste gebruik zit minstens een week, en de eindsterkte komt pas na 28 dagen. In die periode is de ruimte een werf zonder bouwdroger. Bij een verbouwing waarin de vloer als laatste komt, plan je dat best vooraf in.

Mortex in de badkamer

In een badkamer en zeker in een inloopdouche komt er meer bij kijken dan op een droge vloer. Denk aan het afschot naar de afvoer, de aansluitingen rond afvoer en kranen, kalk en een stroeve douchevloer. Wat er in een natte ruimte anders is, staat apart uitgewerkt bij mortex in de badkamer en de inloopdouche.

Een mortexvloer onderhouden

Hoe je een mortexvloer kuist, hangt af van de bescherming die erop zit. Bewaar daarom de naam van de vernis of olie uit de oplevering; die bepaalt welk product je later gebruikt.

Dagelijks kuisen

Op een vernis gebruik je een neutraal reinigingsmiddel. Een vloer met olie of was kuis je met een spons of dweil en een milde zeep zonder bijtende bestanddelen. Reken op 1 tot 2 eetlepels in 1 liter warm water. Schuurmiddelen en reinigers met bijtende bestanddelen tasten de bescherming aan. Zand en gruis veeg of stofzuig je weg voor je dweilt, want dat schuurt de bescherming af.

Kalkaanslag, bijvoorbeeld rond een kraan of een lavabo, neem je weg met witte azijn verdund in warm water: begin met 1 deel azijn op 2 delen water en ga hoogstens naar 2 delen azijn op 1 deel water. Spray het erop, laat het enkele minuten inwerken en neem het af met een zachte spons. Test dat eerst op een plek die weinig opvalt, want olie en was verdragen zuren slecht.

Olie of was opnieuw aanbrengen

Een vloer met olie of was behandel je geregeld opnieuw, zodat de mortel verzadigd blijft. Je verwijdert eerst kalk en vuil, en brengt de olie of was dun aan met een doek, borstel of roller. Het overschot neem je meteen weg met een schone, witte katoenen doek. Blijft er te veel liggen, dan wordt de vloer kleverig en vlekkerig.

Wanneer het tijd is, zie je aan het water. Trekt een druppel in en kleurt de plek donker, dan is de bescherming daar op. Op een vernis die in de looppaden dof wordt, laat je de plaatser de vernis van het systeem bijwerken.

Praktische tip

Leg een mat aan de buitendeur en zet vilt onder elke stoelpoot. Het meeste slijtage op een mortexvloer komt van zand onder schoenen en van stoelen die over de vloer schuiven.

Krassen en plekken herstellen

Een kras in de bescherming los je op met een nieuwe laag olie, was of vernis. Gaat de schade tot in de mortel, dan kan er een nieuwe mortexlaag op, zonder primer, gevolgd door een nieuwe bescherming. Reken erop dat zo een plek zichtbaar blijft. Gebruik voor elke herstelling het product van hetzelfde systeem en test het eerst op een plek die weinig opvalt.

Een vloer in mortex laten plaatsen

Deze volgorde geldt voor een vloer in een woning op chape, beton of vaste tegels. De lagen zet bij voorkeur iemand die het systeem kent; de voorbereiding en de controle doe je grotendeels zelf.

  1. De ondergrond laten nakijken

    Laat het restvocht van de chape meten: het moet onder 3% liggen. Tik tegels af en laat holle exemplaren vervangen. Duid de uitzettingsvoegen van de chape aan op een plan. Vermoed je asbest in een oude bekleding of lijm, laat dan eerst een staal analyseren. De ondergrond is klaar als hij hard, droog en stofvrij is.

  2. Offerte en staal vastleggen

    Laat in de offerte het aantal technische lagen, de primer, het net of membraan op tegels en de bescherming opnemen. Kies de kleur op een staal met de bescherming erop, en vraag dat alle producten hetzelfde lotnummer hebben.

  3. De ruimte klaarmaken

    Maak de ruimte leeg, neem de plinten weg en houd de ruimte op 5 tot 30 °C. Zet bouwdroger, airco en vochtopslorper weg, vanaf een week voor het werk. Een hygrometer in de ruimte toont of de luchtvochtigheid tussen 65% en 90% ligt.

  4. Primer en twee technische lagen

    De primer en de hechtbrug drogen 6 tot 8 uur. Daarna volgt de eerste laag van 1 tot 1,5 mm, met het net erin op tegels, en na 8 tot 24 uur de tweede. De voegen van de chape komen op dezelfde plek terug in de mortex. Een laag is goed als ze overal even dik is en de ondergrond nergens doorschijnt.

  5. Polijsten en beschermen

    Na 48 uur kan het oppervlak gepolijst worden met korrel 100 of 150, en komt de vernis of olie in de lagen die de fiche vraagt. Een druppel water parelt daarna op het oppervlak.

  6. Uitharden en in gebruik nemen

    Na 72 uur loop je er voorzichtig over, na 7 dagen is de mortel droog. Plaats de plinten los van de vloer, zet vilt onder de meubels en kuis de eerste weken alleen met een milde zeep. Een week na het werk mogen droogtoestellen weer aan; een vochtopslorper pas na 28 dagen.

Rekenhulp

Gyprocplaten berekenen

Bereken hoeveel gyprocplaten (gipskartonplaten) je nodig hebt voor een wand of plafond, op basis van het oppervlak, de plaatmaat en het snijverlies.

Vul je maten in en kies Berekenen.

Reken met het oppervlak dat je werkelijk bekleedt: trek grote openingen zoals deuren en ramen af, kleine niet. Voor een dubbele beplating verdubbel je het oppervlak. De standaardwaarde is een gangbare plaat van 1,20 × 2,60 m; platen bestaan ook in 0,60 m breed en in andere lengtes, dus vul de maat in van de plaat die je koopt. Het snijverlies hangt af van de indeling van de ruimte: 10% is een gebruikelijk vertrekpunt, bij veel hoeken of schuine wanden is het meer.

Bekijk de volledige uitleg bij deze rekenhulp

Vóór de eerste laag mortex

In de praktijk

Veelvoorkomende situatie

Een rechte haarscheur dwars door de living

Na de eerste stookwinter loopt er een dunne, rechte scheur van muur tot muur door een nieuwe mortexvloer. Leg het plan van de chape ernaast of meet vanaf de muur. Valt de lijn op een uitzettingsvoeg of op de overgang tussen twee stukken chape, dan beweegt de ondergrond en volgt de mortex. Laat de plaatser de scheur openen tot een rechte voeg en die soepel vullen. Een herstel met mortel alleen scheurt op dezelfde plek opnieuw.
Veelvoorkomende situatie

Donkere vlekken voor het fornuis

In de keuken verschijnen donkere, vettige vlekken op een vloer met olie. Druppel er wat water naast: trekt het in en kleurt de plek donker, dan is de bescherming daar dun. Kuis de plek met milde zeep en laat ze drogen. Breng daarna dun nieuwe olie of was aan en neem het overschot weg met een witte katoenen doek. Blijft de vlek zichtbaar, dan zit het vet in de mortel en vraag je de plaatser om raad.
Veelvoorkomende situatie

Een fijn raster op mortex over oude tegels

Enkele maanden na de werken zie je op een mortexvloer over tegels fijne lijnen in een regelmatig patroon. Meet de afstand tussen de lijnen en vergelijk die met de maat van de oude tegels. Komt dat overeen, dan tekenen de tegelvoegen zich af, meestal omdat er geen net of membraan in de opbouw zit. Zolang de lijnen dicht blijven, gaat het om het uitzicht; een nieuwe laag met net lost het op.
Veelvoorkomende situatie

Mortex gepland op vinyltegels uit de jaren 70

In een rijwoning uit de jaren 70 ligt in de keuken een vloer van vinyltegels met zwarte lijm eronder. Vinyl staat niet in de lijst van ondergronden voor mortex, dus die vloer moet eruit. Neem eerst contact op met een erkend labo voor een asbestanalyse van tegel en lijm, of laat een asbestdeskundige het staal nemen. Bevat de lijm asbest, dan laat je de vloer door een erkend asbestverwijderaar wegnemen voordat de chape wordt nagekeken.

Veelgemaakte fouten

Mortex op een chape die nog nat is

Een chape van enkele weken oud voelt droog aan, maar geeft nog vocht af. Onder een dichte laag mortex en vernis kan dat vocht nergens heen, en dan komen er vlekken of hecht de laag slecht. Laat het restvocht meten en begin pas onder 3%.

Lagen verdelen over meerdere loten

Wie halverwege een vloer bijkoopt, werkt soms met een ander lotnummer of een nieuwe menging pigment. Het verschil zie je pas na het drogen, als een vlak met een andere tint. Bereken de hoeveelheid vooraf ruim, met 1,8 kg per m² per mm, en koop alles in één keer.

Meubels zonder vilt in de eerste weken

De mortel haalt zijn eindsterkte pas na 28 dagen, en de verse bescherming is dan nog zacht. Een stoel of kast die over de vloer schuift, laat strepen na die je later niet meer wegkrijgt. Zet vilt onder elke poot voordat de meubels terugkomen.

Veelgestelde vragen

Is mortex hetzelfde als beton ciré of microcement?
Ja, het zijn namen voor hetzelfde type afwerking: een fijne mortel die in enkele millimeters met de spaan wordt opgezet. Mortex is een merknaam die in Vlaanderen als soortnaam dient; microcement en beton ciré zijn gangbaar in Nederland en Frankrijk. De samenstelling verschilt per fabrikant, dus vergelijk de technische fiche.
Wat is het verschil tussen mortex en een gietvloer?
Een gietvloer is meestal een kunstharsvloer die vloeibaar wordt uitgegoten en zichzelf vlak trekt, terwijl mortex een minerale mortel is die met de spaan wordt opgezet. Een gietvloer is egaler, mortex heeft wolken en spaansporen en kan ook op muren. Meer over dat type vloer lees je bij een gietvloer in huis.
Kun je mortex buiten gebruiken?
Ja. Buiten gaat mortex zonder primer in twee technische lagen op een terras of gevel, met een waterafstotende olie als bescherming. Het werk moet tegen regen, zon, wind en vorst beschermd blijven tot het volledig droog is. Voor een zwembad of vijver bestaat een ander product.
Kun je een nieuwe laag mortex op een oude mortexvloer zetten?
Ja, op een bestaande mortexlaag van hetzelfde merk hecht een nieuwe laag zonder primer. De oude bescherming en alle vet moeten wel eerst weg, en de vloer moet vast en zonder scheuren liggen. Daarna komt er een nieuwe bescherming op.

Wanneer je een vakman inschakelt

Een mortexvloer in een living of keuken laat je best plaatsen door iemand met een opleiding in het systeem dat je kiest. Vraag naar referenties van vloeren, niet alleen van muren, en naar de technische fiche van de producten. Moet er oude vloerbekleding uit een woning van vóór 2001 uit, laat dan eerst een staal op asbest analyseren door een erkend labo. Losgebonden asbest en asbestlijm verwijdert een erkend asbestverwijderaar. Veert een houten vloer of loopt er een scheur door de chape, laat dan eerst de oorzaak onderzoeken. Bij twijfel over de draagkracht van een vloer rekent een ingenieur stabiliteit.

Bronnen

Verder lezen over dit onderwerp

In deze gids