Een spatwaterdicht stopcontact buiten plaatsen, op of in de gevel
Een stopcontact buiten is spatwaterdicht: minstens IP44, met een klep die dichtvalt. Het hangt achter een differentieel van 30 mA en krijgt een kabel van 2,5 mm² op een automaat van hoogstens 20 A. De kabel loopt in een buis die naar buiten afhelt door de gevel, met een afdichting aan beide kanten. Op een spouwmuur kies je meestal opbouw. Een nieuwe kring laat je door een erkend organisme keuren.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Wat heb je nodig
Gereedschap
- boormachine met steenboor en een lange boor voor de muurdoorvoer
- leidingzoeker
- spanningstester
- striptang en kleine schroevendraaiers
- waterpas
- kitpistool
Materiaal
- spatwaterdicht opbouwstopcontact van minstens IP44 met aardpen, met de bijpassende montagedoos als die apart wordt geleverd
- kabel XVB 3G2,5 en een buis die er ruim omheen past
- wartel of kabelinvoer die bij het huisje past
- pluggen en vijzen voor buitengebruik
- kit voor buiten en een luchtdichte afdichting voor de binnenkant van de doorvoer
Spatwaterdicht stopcontact: wat IP44 betekent
Een spatwaterdicht stopcontact heeft minstens beschermingsgraad IP44. Dat volgt uit het AREI, het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties. In dat reglement staat AD voor de aanwezigheid van water. Een buiteninstallatie bij een woning valt onder AD2 tot AD4, van tijdelijk vochtig tot nat. Voor het natste geval, water dat in alle richtingen spat, schrijft het IPX4 voor. Een gewoon stopcontact uit de living is gemaakt voor een droge ruimte en hoort binnen.
IP44: wat de twee cijfers zeggen
Het eerste cijfer van de IP-code zegt welke vaste voorwerpen het omhulsel buiten houdt, het tweede hoe goed het water buiten houdt. Een 4 vooraan staat voor voorwerpen vanaf 1 mm, zoals een insect of een stukje draad. Een 4 op de tweede plaats staat voor spatwater uit alle richtingen, de omschrijving die het AREI aan de klasse AD4 geeft.
Een X op de plaats van een cijfer betekent dat die bescherming niet is opgegeven. Daarom schrijft het AREI voor water alleen IPX4, terwijl een stopcontact in de winkel als IP44 verkocht wordt. IP44 houdt spatwater tegen, geen waterstraal. Spuit je de gevel of het terras af met de tuinslang, dan hoort bij die plek IPX5, bijvoorbeeld IP55.
Een hogedrukreiniger richt je nooit op een stopcontact, ook niet op een model met IP55: die straal is veel krachtiger dan waarvoor die klasse bedoeld is.
Welke IP-klasse voor welke plek?
Het AREI rekent de buiteninstallatie van een woning tot de klassen AD2 tot en met AD4, en de strengste daarvan vraagt IPX4. Een stopcontact van IP44 voldoet dus op elke gewone plek aan de gevel, het terras of de tuinmuur. Overdekte terrassen noemt het AREI zelf als voorbeeld van AD2; de andere rijen hieronder zijn een inschatting per plek. Onder een overkapping volstaat IPX1, maar kies ook daar IP44: schuine regen en condens bereiken die plek evengoed.
| Plek | Waterbelasting (AREI-klasse) | Minimale IP-graad |
|---|---|---|
| Onder een overdekt terras | AD2: verticaal vallende druppels | IPX1 |
| Aan een gevel waar regen op valt | AD3: regen tot 60° uit de verticaal | IPX3 |
| Terras, oprit of tuinmuur waar water opspat | AD4: spatten in alle richtingen | IPX4 |
| Een plek die je met de tuinslang afspuit | AD5: waterstralen onder druk | IPX5 |
Klep dicht, stekker erin
Een stopcontact voor buiten heeft een klep, ook klapdeksel genoemd, die met een veer dichtvalt. De IP-graad op de verpakking geldt voor het stopcontact met die klep dicht. Zit er een stekker in, dan staat de klep open of ligt hij op het snoer, en hangt de bescherming af van het model.
Bij sommige modellen is het stopcontact een mechanisme dat in een aparte, spatwaterdichte montagedoos komt. Pas de combinatie haalt dan de opgegeven IP-graad, bij een model van één fabrikant IP55. Neem mechanisme en doos dan van hetzelfde systeem en dicht de kabelinvoer af met de wartel die erbij hoort.
Op de technische fiche staat of de IP-graad ook met ingestoken stekker geldt. Blijft een verlengsnoer dagen of weken zitten, kies dan een model met een deksel dat rond de stekker sluit. Anders trek je de stekker na gebruik uit en laat je de klep dichtvallen.
Het snoer dat je er buiten in steekt, is een zaak apart. Voor soepele leidingen in een buiteninstallatie vraagt het AREI een vergrote mechanische weerstand en een bijkomende isolatie. Neem dus een verlengsnoer dat de fabrikant voor buiten bedoelt, en geen dun binnensnoer dat over het terras ligt. Ook een buitenlamp of tuinverlichting op dit stopcontact heeft zelf een IP-graad nodig; die lees je bij buitenverlichting en tuinverlichting aanleggen.

Opbouw of inbouw in de gevel?
Een stopcontact buiten hangt op de gevel of zit erin. De muur beslist wat verstandig is. Bij een spouwmuur bestaat de buitenmuur uit gevelsteen met daarachter de spouw en de isolatie. In een massieve muur, zoals veel tuinmuren, ligt achter de steen meteen weer steen.
Opbouwstopcontact buiten is het eenvoudigst
Een opbouwstopcontact is een huisje met klep dat je op de muur schroeft. De kabel komt van binnen door de muur en verdwijnt achter het huisje, zodat er buiten geen kabel te zien is. Dat kan bij een model met een kabelinvoer aan de achterkant. Heeft het huisje alleen een invoer onderaan, dan komt de kabel langs de muur omhoog. Je boort één gat voor de doorvoer en een paar gaatjes voor de bevestiging, en de gevelsteen blijft verder heel.
Het huisje steekt een paar centimeter uit de muur. Daar staat tegenover dat je het later zonder breekwerk vervangt.
Inbouwstopcontact buiten past in massief metselwerk
Een inbouwstopcontact zit verzonken in de muur, met alleen de klep zichtbaar. Het AREI vraagt voor elk verzonken stopcontact een doos van metaal of isolerend materiaal, ruim genoeg om de verbindingen gemakkelijk in onder te brengen. Voor buiten is dat een spatwaterdichte doos waarop het stopcontact afsluit; een gewone inbouwdoos uit de living volstaat niet. Dat betekent een uitsparing die groter is dan het stopcontact zelf. In een massieve muur kan dat netjes: de doos zit in het metselwerk en de kabel loopt erachter.
In een spouwmuur is het minder gelukkig. Het buitenblad is een dun laagje gevelsteen, en een uitsparing erin ligt vlak bij de spouw en de isolatie. Water dat bij de doos binnenkomt, heeft dan een korte weg naar de isolatie. In een spouwmuur kies je daarom meestal opbouw.
Wat de muur beslist
Opbouw past op elke muur; bij inbouw bepaalt de muur of er een doos in kan. Per muurtype ziet dat er zo uit.
| Soort muur | Opbouw | Inbouw |
|---|---|---|
| Spouwmuur met gevelsteen | Kan: één gat voor de doorvoer | Liever niet: de uitsparing ligt dicht bij de spouw |
| Massieve muur of tuinmuur | Kan | Kan, in een doos in het metselwerk |
| Gevel met buitenisolatie en pleisterwerk | Kan: vraag de gevelbouwer hoe het huisje bevestigd en afgedicht wordt | Alleen in overleg met de gevelbouwer |
Twijfel je tussen opbouw en inbouw, hang dan een opbouwstopcontact. Dat model vervang je later ook het gemakkelijkst, zonder de muur open te maken.
Plaats en afdichting van het stopcontact
De plek en de doorvoer bepalen of het stopcontact jaren droog blijft. Een stopcontact buiten staat meestal in de regen, en de kabel loopt door een muur die binnen en buiten van klimaat laat wisselen.
Een plek boven het spatwater
Het AREI legt buiten geen hoogte op voor een stopcontact. Hang het zo hoog dat het niet in het spatwater van het terras, in de sneeuw of in het maaisel zit. Als vuistregel, niet als AREI-maat, is ongeveer 30 cm boven de tegels de ondergrens. Op een terras dat vaak nat staat of waar sneeuw blijft liggen, hang je het hoger.
Kies een plek onder de dakoversteek of naast de terrasdeur, uit de buurt van de regenpijp. Hang het ook dicht bij waar je het gebruikt, zodat het snoer niet over het terras hoeft.
De doorvoer door de gevel
Een gat door de buitenmuur verbindt twee plekken met een ander klimaat. Voor doorvoeren naar buiten vraagt het AREI speciale voorzorgen tegen water dat binnendringt en condenseert. Een buis die niet is afgedicht, moet afhellen naar de natste kant, dus naar buiten, en zo liggen dat de geleiders vrij geventileerd worden.
Boor daarom met een lichte helling naar beneden, van binnen naar buiten, zodat de buis aan de buitenkant lager uitkomt dan binnen. Dicht je de buis wel af, zoals hieronder, dan houd je die helling toch aan. Water dat ondanks alles in de buis komt, loopt dan naar buiten weg in plaats van de woning in. Kies een buis waar de kabel ruim doorheen past, dan kun je hem later vervangen.
Wind, verwarming en ventilatie zorgen voor een drukverschil tussen binnen en buiten. Daardoor trekt er lucht door elke open doorvoer, ook door de buis zelf, met tocht en condensatie als gevolg. Binnen sluit je de buis rond de kabel daarom luchtdicht af. De ring tussen buis en muur dicht je aan beide kanten: binnen tegen de lucht, buiten tegen de regen.
Is de gevel bekleed met leien, vlakke platen of golfplaten van vezelcement, dan kan er asbest in zitten: kunstleien en golfplaten van vóór 1990 bevatten in regel asbest. Boor er geen gaten in en bevestig er niets op. Laat eerst een staal onderzoeken door een erkend asbestlabo.
Het traject binnen
Binnen loopt de kabel van de gekozen kring naar de doorvoer. Een verbinding hoort volgens het AREI in een verdeelbord, een verbindings- of aftakdoos of aan de klemmen van een stopcontact of schakelaar. Een koppeling in de pleister of in de buis is dus uitgesloten. Leg de kabel daarom in één stuk van die doos of dat stopcontact tot achter het stopcontact buiten. Doe dat bij voorkeur in een buis waaruit je hem later kunt trekken.
Kabel van achteren of van onder naar het huisje
Komt de kabel achter het huisje uit de muur, dan hoef je buiten alleen de doorvoer af te dichten. Loopt hij langs de buitenkant omhoog, dan gaat hij van onderen door een wartel het huisje in. Zo'n wartel dicht de invoer rond de mantel af. Vlak voor die wartel maakt hij een lus naar beneden. Regenwater dat langs de kabel loopt, druipt dan van de lus af in plaats van door de wartel naar binnen.
Kit rond het huisje
Op ruw metselwerk met diepe voegen sluit een opbouwhuisje niet overal aan. Kit de bovenkant en de zijkanten dicht met een kit voor buiten. Laat de onderrand open: daar loopt water of condens uit het huisje weg.
Een bestaand stopcontact buiten nakijken
Een stopcontact dat al jaren buiten hangt, kijk je voor de winter na. De klep moet nog vanzelf terugveren. Het huisje mag geen scheuren of broze, verkleurde kunststof vertonen en de kit rond de kabelinvoer mag niet loslaten. Druk daarna op de testknop van de differentieel: hij moet afvallen. Alle kringen achter die differentieel vallen dan uit, dus doe dit op een rustig moment en schakel hem meteen weer in.
Is de IP-markering van het huisje onleesbaar geworden of sluit de klep niet meer, dan vervang je het stopcontact door een nieuw model. Doe dat op een kring zonder spanning.
De kring achter het stopcontact
Wat achter het stopcontact zit, bepaalt of het veilig is. Voor de kring achter een stopcontact buiten gelden dezelfde regels als binnen. Alleen de omstandigheden verschillen. Het AREI rekent buiten met een natte huid, en dan daalt de spanning die nog als veilig geldt van 50 V naar 25 V.
Een kabel van 2,5 mm² op een automaat van 20 A
Elke kring met een stopcontact heeft geleiders van minstens 2,5 mm². De kabel van 1,5 mm² is voorbehouden aan kringen zonder stopcontact, zoals verlichting. Bij 2,5 mm² hoort een automaat van hoogstens 20 A, bij 1,5 mm² hoogstens 16 A. Op één kring mogen hoogstens acht enkele of meervoudige stopcontacten, binnen en buiten samen. Je buitenstopcontacten tellen dus mee, en een dubbel stopcontact telt als één.
Een automaat van 20 A levert bij 230 V ongeveer 4.600 W. Dat vermogen deelt het stopcontact buiten met alles wat op dezelfde kring hangt. Hoeveel stopcontacten op één kring kunnen, lees je bij kabelsectie en het aantal stopcontacten per kring.
Welke kabel loopt naar buiten?
Voor het stuk van de kring tot achter het stopcontact volstaat een grijze XVB-kabel, verzonken in de muur. Buiten in open lucht mag XVB alleen beschermd tegen rechtstreekse zon, en niet in de grond zonder bescherming.
Loopt de kabel langs de buitenkant of door de tuin, dan neem je EXVB. Dat is de zwarte kabel met versterkte mantel, voor open lucht en, met bescherming, voor in de grond. Een EXVB-kabel buig je met een straal van minstens 12 keer zijn diameter.
Een kabel naar de tuin of het tuinhuis heeft eigen regels voor diepte, buis en afdekking. Die staan bij stroom naar het tuinhuis of de tuin. De kabeltypes zelf staan bij de XVB-kabel, VOB-draad en EXVB.
Achter een differentieel van 30 mA
Een stopcontact dat geen vast toestel voedt, hangt achter een differentieel met grote gevoeligheid, en dat is in de praktijk 30 mA. Dat vraagt het AREI voor nieuw aangelegde kringen, binnen en buiten. Achter één zo'n differentieel mogen hoogstens acht eindkringen hangen. Buiten telt de bescherming zwaarder, omdat een natte huid en een voet op de grond een schok gevaarlijker maken. Hoe een differentieel werkt en welk type je kiest, staat bij de differentieelschakelaar van 300 en 30 mA.
Bestaande kring of nieuwe kring?
Je kunt het stopcontact buiten aftakken van een kring die al bestaat of een nieuwe kring trekken vanaf de zekeringkast. Een bestaande kring is de eenvoudigste weg, als hij klopt. Op het eendraadschema zie je hoeveel stopcontacten er al op hangen en of de aders 2,5 mm² zijn. Ook staat er of de kring achter een 30 mA-differentieel zit. Zitten er al acht stopcontacten op, of ontbreekt de 30 mA, dan is de kring niet geschikt. Dat geldt ook voor een lichtkring van 1,5 mm²: die doorsnede is alleen toegelaten voor kringen zonder stopcontact.
Komen er meerdere stopcontacten buiten, bijvoorbeeld aan de voor- en de achtergevel, dan tel je ze allemaal mee. Samen met de stopcontacten binnen mogen het er acht per kring zijn. Gebruik je buiten een hogedrukreiniger of een elektrische kachel, kies dan een eigen kring met een eigen automaat. Dan valt de automaat niet uit omdat de keuken tegelijk draait.
Aansluiten op de klemmen
Een stopcontact heeft drie aansluitingen: fase, neuter en aarde. Op het stopcontact en op de technische fiche van de fabrikant staat welke klem waarvoor dient. De fiche zegt ook hoeveel je van elke ader ontmantelt en welke doorsnede in de klem past. Het algemene werk van stopcontacten aansluiten en bijplaatsen staat bij stopcontact aansluiten, bijplaatsen of aftakken.
Welke ader op welke klem
Het AREI reserveert blauw voor de neuter en geelgroen voor de beschermingsgeleider. In een kabel met drie aders (3G) is de derde ader bruin: dat is de fase. De geelgroene ader hoort op de aardklem, die verbonden is met het aardingscontact van het stopcontact. Zo'n aardingscontact is in een woning verplicht, aangesloten op de beschermingsgeleider van de kabel.
Trek na het vastdraaien zacht aan elke ader. Komt er een los, dan zet je hem nu opnieuw vast. Wacht niet tot de klep dicht zit en de kring weer onder spanning staat.
Eerst spanningsloos, dan pas aan de draden
Een stopcontact sluit je aan op een kring zonder spanning. Daarvoor volg je drie van de gouden acht, de veiligheidsprocedure voor werken aan elektrische installaties. Je scheidt de installatie, je voorkomt dat iemand ze terug inschakelt en je controleert dat er geen spanning meer op staat.
Concreet zet je de automaat van de kring uit en plak je er een briefje op. Daarna meet je met een spanningstester op fase, neuter en aarde of er echt geen spanning meer op staat. Probeer de spanningstester eerst op een stopcontact waarvan je weet dat het werkt, zodat je zeker bent dat hij meet. Meet ook op de aders in elke doos waar je aan werkt: er kan een kabel van een andere kring doorlopen.
Schakelbaar van binnenuit
Een stopcontact buiten hoeft niet altijd onder spanning te staan. Met een schakelaar in de woning, bijvoorbeeld naast de terrasdeur, zet je het uit wanneer je het niet gebruikt.
Waarom je het stopcontact buiten wilt uitzetten
Een stopcontact dat altijd onder spanning staat, blijft dat ook als niemand buiten is. Wie langs de gevel loopt, kan er stroom afnemen. Een snoer dat in een plas ligt, blijft onder spanning tot de differentieel afvalt. Met een schakelaar binnen zet je het stopcontact uit zonder naar de zekeringkast te lopen.
Schakelaar met controlelampje
De schakelaar komt in de kabel tussen de kring en het stopcontact buiten, binnen in de woning. Kies een schakelaar met controlelampje. Dat brandt zolang de schakelaar aan staat, en dus zie je vanuit de living dat het stopcontact buiten nog onder spanning staat. Wat zo'n schakelaar precies is, lees je bij de schakelaar met controlelampje.
Een enkelpolige schakelaar onderbreekt alleen de fase, een tweepolige onderbreekt fase en neuter tegelijk.
Een schakelaar in de kabel maakt het werk aan het stopcontact nooit veilig, welk type je ook kiest. Zet daarvoor altijd de automaat van de kring uit en controleer met een spanningstester: een brandend of gedoofd lampje is geen bewijs.
Een eigen automaat of een tijdschakelaar
De eenvoudigste manier om de hele buitenkring uit te zetten is een eigen automaat in de zekeringkast. Die zet je met de hand uit als je een tijd niet buiten bent. Moet het stopcontact vanzelf aan- en uitgaan, bijvoorbeeld voor sfeerverlichting, dan plaatst een elektricien een tijdschakelaar of een teleruptor in de kast.
Keuring en schema's
Een stopcontact buiten is een kleine ingreep. Toch kijkt het AREI naar wat je aan de installatie toevoegt: een hele kring of één stopcontact op een kring die er al is. Daarvan hangt af wat je moet laten keuren. Het AREI is federaal en geldt in heel België. Voor een ingreep in de gevel kunnen de gewestelijke regels en de voorschriften van je gemeente bijkomende eisen stellen, zeker bij een beschermd gebouw.
Een nieuwe kring wordt gekeurd voor gebruik
Een kring toevoegen in een woning is volgens het AREI een belangrijke uitbreiding. Zo'n uitbreiding moet vóór ingebruikname gekeurd worden door een erkend organisme, en de keuring beperkt zich tot het toegevoegde of gewijzigde deel. Ze gebeurt zonder spanning en bestaat uit administratieve en visuele controles, beproevingen en metingen.
De verantwoordelijke voor de uitvoering maakt het eendraadschema en het situatieplan op of werkt ze bij. Bij een goedgekeurde keuring tekenen hij en het organisme die schema's samen. Meer over de keuring staat bij de keuring van elektriciteit bij verkoop en nieuwbouw, het schema bij het eendraadschema tekenen.
Eén stopcontact extra op een bestaande kring
Een stopcontact bijplaatsen op een kring die al bestaat, staat niet met naam in het AREI. Het reglement vraagt een keuring voor een wijziging of uitbreiding die de veiligheid extra raakt en nog niet door een keuring is afgedekt. Als voorbeeld noemt het de toevoeging van een kring. Een stopcontact buiten verandert de omstandigheden van de bestaande kring wel: er komen vocht, een doorvoer door de gevel en een snoer buiten bij.
Vraag aan een erkend organisme of aan de elektricien die de kring kent of een keuring nodig is. Is er geen keuring nodig, dan volstaat een korte beschrijving van de uitbreiding in plaats van een nieuw eendraadschema. Zet daarin je naam, je hoedanigheid en het adres, en dateer en onderteken ze. Het nieuwe stopcontact zet je in elk geval op het situatieplan.
Zelf doen of een elektricien inschakelen
Het meeste werk aan een stopcontact buiten kun je zelf doen, zolang je het veilig kunt controleren. De grens ligt bij de zekeringkast.
Mag je een stopcontact buiten zelf plaatsen?
Voor het uitvoeren van een elektrische installatie in een woning stelt het AREI geen erkenning als installateur voorop. Het vraagt wel een installatie die aan het reglement voldoet en schema's en plannen die de toestand tonen. Bij een belangrijke uitbreiding komt daar een keuring door een erkend organisme bij. Wie het werk uitvoert, stelt die schema's en plannen op.
Wat je zelf doet en wat de elektricien doet
Het werk aan de muur doe je zelf: de plek kiezen, de doorvoer boren, de buis leggen en het huisje monteren. De draden sluit je alleen aan op een kring zonder spanning; wie dat niet zelf met een spanningstester kan nagaan, begint er niet aan. De elektricien neemt het werk in de zekeringkast voor zijn rekening. Dat is een nieuwe kring met een eigen automaat achter een 30 mA-differentieel, of de controle of een bestaande kring geschikt is.
Wat de prijs bepaalt
Wat een buitenstopcontact kost, hangt in de eerste plaats af van de kring. Aftakken van een bestaande kring is minder werk dan een nieuwe kring trekken vanaf de zekeringkast. Hoe verder die kast van de plek ligt, hoe meer kabel en werk het wordt. Bij een nieuwe kring komt de keuring erbij; het tarief daarvan vraag je bij het erkend organisme zelf. Het stopcontact, de buis, de kabel en de kit komen daar nog bij. Wie de doorvoer zelf boort, bespaart de arbeid die een elektricien daarvoor rekent.
Een opbouwstopcontact buiten plaatsen
Het voorbeeld is één opbouwstopcontact op een spouwmuur, aangesloten op een bestaande kring die geschikt is. Hoort er een nieuwe kring bij, dan laat een elektricien die in de zekeringkast aansluiten.
-
Kies de plek en de kring
Bekijk de zekeringkast en het eendraadschema. Welke kring ligt dichtbij, zijn de aders 2,5 mm², zitten er minder dan acht stopcontacten op en hangt hij achter een 30 mA-differentieel? Kies daarna een plek boven het spatwater van het terras, dicht bij waar de kabel binnen vandaan komt.
-
Maak de kring spanningsloos
Zet de automaat van de kring uit en plak er een briefje op. Controleer met een spanningstester op fase, neuter en aarde dat er geen spanning meer staat. Probeer de spanningstester eerst op een werkend stopcontact.
-
Boor de doorvoer en leg de buis
Ga eerst na dat er in de boorlijn geen kabels of leidingen lopen, bijvoorbeeld met een leidingzoeker. Boor dan van binnen naar buiten door de muur, met een lichte helling naar beneden, en leg de buis erin. Je ziet dat het klopt wanneer de buis aan de buitenkant lager ligt dan aan de binnenkant.
-
Trek de kabel en monteer het huisje
Trek de kabel door de buis tot in het huisje en laat binnen genoeg lengte over om, in een buis of sleuf, tot bij een stopcontact of aftakdoos van de bestaande kring te komen en later nog bij te knippen. Zet het huisje met pluggen en vijzen vast tegen de muur, op de plek waar de buis uitkomt, met het scharnier van de klep bovenaan.
-
Sluit de draden aan
Buiten zet je blauw op de neuter, geelgroen op de aarde en bruin op de fase. Binnen sluit je de kabel aan op de bestaande kring: door te doorlussen op de klemmen van een stopcontact of in een aftakdoos die bereikbaar blijft, zoals beschreven bij stopcontact aansluiten, bijplaatsen of aftakken. Trek zacht aan elke ader om te zien of hij vastzit, en laat de klep daarna dichtvallen.
-
Dicht de doorvoer af
Sluit aan de binnenkant de buis rond de kabel luchtdicht af en dicht de ring tussen buis en muur aan beide kanten. Kit de bovenkant en de zijkanten van het huisje en laat de onderrand open.
-
Schakel in en test
Een nieuwe kring laat je eerst keuren door een erkend organisme, waarna je het eendraadschema bijwerkt. Bij één extra stopcontact op een bestaande kring schrijf je de korte beschrijving van de uitbreiding en vul je het situatieplan aan. Zet daarna de automaat aan en druk op de testknop van de 30 mA-differentieel: hij moet afvallen. Schakel hem weer in en steek een toestel in het stopcontact om te zien dat er spanning staat.
Vóór je het stopcontact buiten gebruikt
In de praktijk
De differentieel valt af zodra het regent
Na elke bui staat de 30 mA-differentieel uit. Zet de automaat van het buitenstopcontact uit en schakel de differentieel weer in: blijft hij staan, dan zit de fout op die kring. Maak de kring spanningsloos en open het stopcontact. Druppels in het huisje, een klep die niet sluit of een kabel die van boven binnenkomt wijzen op water langs de kabel. Laat alles drogen, laat de kabel van onderen of van achteren binnenkomen met een lus voor de wartel en dicht de doorvoer af. Valt de differentieel daarna nog uit, laat dan een elektricien de isolatie van de kring meten.
Het verlengsnoer zit het hele seizoen in het stopcontact
Het verlengsnoer voor de tuinverlichting zit al weken in het stopcontact en onder de open klep staat een vochtige rand. Trek de stekker eruit, laat de klep dichtvallen en droog het huisje. Is er water tot bij de klemmen gekomen, zet dan de automaat van de kring uit. Vervang het stopcontact voor je het opnieuw gebruikt. Wil je het snoer blijvend laten zitten, kies dan een model met een deksel rond de stekker. Een schakelaar binnen houdt het stopcontact spanningsloos zolang niemand het gebruikt.
Het stopcontact moet in de tuinmuur, niet op de gevel
Een tuinmuur is vaak massief, dus een inbouwstopcontact in een doos in het metselwerk kan. Voor de voeding is een kabel nodig van de woning naar de muur, in de grond of in een buis langs de muur. Diepte, buis en afdekking van die kabel staan bij stroom naar het tuinhuis of de tuin. Laat die kabel door een elektricien op de kring aansluiten.
Veelgemaakte fouten
Een stopcontact voor binnen buiten gebruiken
Een gewoon stopcontact heeft geen klep of dichting, dus regen en condens komen bij de klemmen. De differentieel valt af of er ontstaat kortsluiting. Bovendien voldoet het niet aan wat het AREI voor buiten vraagt. Neem een spatwaterdicht stopcontact van minstens IP44.
De kabel van boven in het huisje laten komen
Water loopt langs de mantel naar beneden en volgt de kabel tot in de aansluiting. Laat de kabel van achteren of van onderen binnenkomen, met een lus voor de wartel.
Een doorvoer die naar binnen helt of open blijft
Een buis die naar binnen afloopt, leidt regenwater de woning in. Je ziet dat later aan een vochtige plek op de binnenmuur onder de doorvoer. Een open doorvoer laat bovendien warme binnenlucht naar buiten trekken. Laat de buis afhellen naar buiten en dicht de ring binnen en buiten af.
Veelgestelde vragen
Hoe sluit je een Niko-stopcontact aan?
Een Niko-stopcontact sluit je net zo aan als een stopcontact van een ander merk. Op een kring zonder spanning zet je blauw op de neuter, geelgroen op de aardklem en de fase op de resterende klem. Bij een spatwaterdicht model van Niko komt het stopcontact in een aparte montagedoos, en de technische fiche geeft 14 mm op als ontmantelingslengte. Voor een opbouwstopcontact buiten komen daar de doorvoer en het afdichten bij, zoals hierboven beschreven.
Wat is het verschil tussen spatwaterdicht en waterdicht?
Spatwaterdicht staat voor IPX4: water dat in alle richtingen spat, komt er niet in. Bij waterdicht denken de meeste mensen aan meer. In de IP-code loopt dat van waterstralen (IPX5) en watermassa's (IPX6) tot overstroomde ruimten (IPX7) en permanent onder water (IPX8). Voor een stopcontact buiten aan de woning volstaat IP44, behalve op een plek die je met de tuinslang afspuit.
Kun je een laadpaal op een stopcontact buiten aansluiten?
Nee. Het AREI verbiedt een vaste laadinrichting op de vaste installatie aan te sluiten met een stopcontact. Een laadpaal krijgt een eigen kring met eigen bescherming, aangesloten door een elektricien. De regels staan bij laadpaal of stopcontact voor je elektrische auto.
Hoeveel buitenstopcontacten mogen er op één kring?
Hoogstens acht enkele of meervoudige stopcontacten per eindkring, de stopcontacten binnen en buiten samen. Heeft de kring al acht stopcontacten, dan trek je voor de stopcontacten buiten een nieuwe kring.
Wanneer je een vakman inschakelt
Een elektricien trekt een nieuwe kring vanaf de zekeringkast, met een eigen automaat achter een 30 mA-differentieel. Dat geldt ook als de bestaande kring niet achter 30 mA hangt, als er al acht stopcontacten op zitten of als je niet zeker bent van de doorsnede van de aders.
Een erkend organisme keurt een nieuwe kring vóór je hem in gebruik neemt, want een toegevoegde kring is een belangrijke uitbreiding. Twijfel je of één stopcontact op een bestaande kring ook een keuring vraagt, stel die vraag dan aan het organisme.
Bij een zwembad, een voetbad of een fontein waar je in kunt, gelden de volumes van hoofdstuk 7.2 van het AREI. Binnen 2 m van de rand zijn stopcontacten in principe verboden, met een uitzondering voor een isolerend omhulsel op meer dan 1,25 m van de kom en minstens 0,3 m boven de vloer; nog 1,5 m verder zijn ze extra beschermd. Dat werk is voor een elektricien. Weet je niet zeker of een kring spanningsloos is, werk er dan niet aan.
Bronnen
- FOD Economie — AREI Boek 1, installaties op laagspanning (versie 28 oktober 2024)
- Vlaanderen.be — Keuring van uw elektrische installatie (AREI)
- Volta — Technologische informatiefiche 08: soorten kabels
- Volta — Technologische informatiefiche 11: de gouden acht
- Vlaanderen.be — EPB-pedia: luchtdichtheid
- OVAM — Asbestdaken en -gevels
- Niko — Technische fiche spuitwaterdicht stopcontact 700-36600 (2026)
Verder lezen over dit onderwerp
XVB-kabel, VOB-draad of EXVB: welke kabel waar mag
Welke wachtbuis je voor elektriciteit gebruikt en hoe je ze legt
Kabelsectie per kring en hoeveel stopcontacten erop mogen