Afwatering van terras en oprit: zo blijft er geen plas staan
Een terras of oprit helt minstens 1% en liefst 2% weg van de gevel, dus 1 à 2 cm per meter. Zonder goot of put loopt het water naar een strook gras of grind die minstens 2 cm lager ligt. Die strook is minstens een vierde zo groot als de verharding. Een lijngoot of afvoerput sluit je in Vlaanderen aan op een infiltratievoorziening op je eigen terrein, niet op de straat.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Waar mag het regenwater van je terras naartoe?
Voor je over goten of buizen nadenkt, beslis je waar het water uiteindelijk heen gaat. In Vlaanderen blijft regenwater van een terras of oprit op je eigen perceel, en het liefst zakt het daar gewoon in de grond.
Laten aflopen naar een lagere strook gras of grind
De eenvoudigste afwatering heeft geen enkel onderdeel onder de grond. Het terras helt naar de tuin, het water loopt over de rand en zakt weg in het gazon, een border of een grindstrook. Zo een verharding valt niet onder de hemelwaterverordening. De voorwaarde: de onverharde zone is minstens een vierde zo groot als de verharding die erop afwatert. Voor een terras van 24 m² is dat dus 6 m² grond waar het water kan infiltreren.
Die strook ligt het best iets lager dan de verharding. Hou minstens 2 cm opstand aan tussen de boordsteen en het gras. Ligt het gras even hoog, dan blijft het water op de rand van het terras staan en spat er modder op. Wordt de verharde oppervlakte groter, dan maak je van die lagere strook een echte infiltratiekom of een wadi die een bui tijdelijk bergt.
Twee voorwaarden gelden altijd. Het water mag niet naar de percelen van de buren lopen, en ook niet naar de stoep of de straat. Grond boven een regenwaterput of septische put telt evenmin als onverharde zone, want daar kan het water de bodem niet in.
Een goot of put vraagt een infiltratievoorziening
Zodra je een lijngoot, een afvoerput of een drainagebuis aanlegt, heeft de verharding een afvoersysteem. Dan geldt de hemelwaterverordening: de afvoer gaat naar een infiltratievoorziening op je eigen terrein. Die heeft per m² afwaterende oppervlakte minstens 33 liter infiltratievolume en een infiltratieoppervlakte van 8% van die oppervlakte. Een terras van 40 m² met een goot vraagt zo 1.320 liter. De bodem en de hellende wanden van de kom zijn samen minstens 3,2 m².
Die regels gelden voor een nieuw terras en voor een uitbreiding. Ze gelden ook bij een heraanleg waarbij je de bovenlaag én de fundering vernieuwt, zelfs als daar geen omgevingsvergunning voor nodig is.
Vervang je alleen de tegels of klinkers en blijft de fundering liggen, dan is de verordening niet van toepassing, tenzij je er een goot of put bij legt die er voorheen niet was. Er is één vrijstelling: liggen je kadastrale percelen samen onder 120 m², dan hoeft er geen infiltratievoorziening te komen.
Regenwaterput, riolering of straat?
Regenwater van een terras of oprit mag rechtstreeks naar de infiltratievoorziening. Een regenwaterput is daarvoor niet verplicht. Het water van een verharding brengt bovendien zand en stof mee, en dat hindert de pomp en de leidingen in huis. Wil je het toch opvangen voor de tuin of het toilet, dan zet je er een filter vóór de regenwaterput. De overloop van die put gaat op zijn beurt naar de infiltratievoorziening.
De volgorde is vast: eerst hergebruik, dan infiltratie, dan buffering met een vertraagde afvoer. Pas daarna komen de regenwaterafvoer in de straat en, als niets anders mogelijk is, de gewone riolering. Een goot op de vuilwaterleiding of een oprit die naar de straatgoot afloopt, past daar dus niet in.
Regels verschillen per gewest, en gemeenten kunnen eigen voorschriften hebben. De provincie Vlaams-Brabant heeft een eigen, strengere hemelwaterverordening, en dan gelden de strengste voorwaarden. Vraag bij je gemeente na wat er voor jouw perceel geldt voor je een goot of put laat aansluiten.
Afschot: hoeveel helling heeft een terras nodig?
Afschot is de helling die het water van de verharding laat weglopen. Een terras, pad of oprit krijgt een dwarshelling van minstens 1% en liefst 2%, zodat er nergens plassen blijven staan. Dat is 1 tot 2 cm hoogteverschil per meter.
Weg van de gevel, naar de tuin of de goot
De helling loopt van de gevel weg. Het hoogste punt ligt tegen het huis, onder de dorpel van de terrasdeur en onder de vochtkering in de muur. Het laagste punt ligt aan de rand waar het water heen mag.
Op een terras van 4 m diep ligt de buitenrand bij 1% zo 4 cm lager dan de kant tegen de gevel. Bij 2% is dat 8 cm.
Kies de bovenkant van de bandbreedte als het kan. Langs zandvoegen zakt altijd een deel van het water in de straatlaag, en een terras kan na enkele jaren wat zakken. Met 2% blijft er dan nog genoeg afschot over. Lukt 2% niet, omdat de dorpel te laag ligt of het gazon al vastligt? Geef dan zoveel helling als de hoogte toelaat en vang het water op in een goot.
Waarom stilstaand water schade geeft
Water dat op of in een verharding blijft staan, doet meer dan hinderen. Het zakt via de voegen in de straatlaag, de laag zand of split onder de tegels. Kan het daar niet verder naar de fundering, dan raakt die laag verzadigd. Bij elke belasting pompt het water dan fijn zand naar boven door de voegen, de voegen lopen leeg en de tegels gaan wiebelen. Bij een oprit gaat dat sneller, omdat elke wielbelasting het pompeffect herhaalt.
Een fundering van schraal beton onder een terras in tegels op zand houdt het water tegen. Leg daar een drainage of kies drainerend schraal beton met een geotextiel tussen het beton en de straatlaag. Bij verlijmde tegels op een chape blijft het water bovenop en heb je de helling nog harder nodig. Hoe je die opbouw maakt, staat bij terrastegels leggen op een chape of op stabilisé.
Afschot meten en uitzetten
Een bestaand terras meet je met een rechte lat van 2 m en een waterpas. Leg de lat haaks op de gevel, zet de waterpas erop en til het lage einde op tot de bel in het midden staat. De opening onder dat einde is het hoogteverschil over 2 m: 2 cm betekent 1%, 4 cm betekent 2%.
Giet daarna een emmer water over het terras. Waar het blijft liggen, zit een kuil of een vlakke plek die de lat mist.
Bij een nieuw terras span je koorden. Het koord tegen de gevel komt op de afgewerkte hoogte, het koord aan de buitenrand 1 tot 2 cm per meter lager. Hoe je de hoogte en de fundering verder uitzet, lees je bij een terras aanleggen.
| Helling | Per meter | Over 3 m | Over 4 m | Over 6 m |
|---|---|---|---|---|
| 1% | 1 cm | 3 cm | 4 cm | 6 cm |
| 1,5% | 1,5 cm | 4,5 cm | 6 cm | 9 cm |
| 2% | 2 cm | 6 cm | 8 cm | 12 cm |
| 5% (waterdoorlatende oprit, met motivatie) | 5 cm | 15 cm | 20 cm | 30 cm |
Waterdoorlatende verharding en de grens van 2%
Bij een waterdoorlatende verharding, zoals klinkers met brede voegen of grasdallen, zakt het water door de verharding zelf in de bodem. Blijft de helling onder 2%, dan telt die verharding niet mee in de berekening van de infiltratievoorziening. Vanaf 2% loopt een deel van het water toch over het oppervlak weg. De verharding telt dan volledig mee, of ze moet uitkomen op een onverharde zone van minstens een vierde van haar oppervlakte.
Voor een waterdoorlatende oprit of een waterdoorlatend toegangspad naar de woning ligt de grens hoger. Sinds de omzendbrief OMG/2025/02 van december 2025 kan de vergunningverlener daar tot en met 5% aanvaarden, zonder rooster onderaan. Je dient daarvoor een gemotiveerd verzoek in. Op 6 m voortuin overbrug je zo 30 cm, genoeg om een gelijkvloers hoger dan de straat te leggen. De opbouw van zo een verharding staat bij een waterdoorlatende oprit.
Meet de hoogte van de dorpel voor je de fundering legt. Ligt het terras tegen de gevel te dicht bij de dorpel, dan is er geen ruimte voor afschot. Dan komt er een goot voor de deur.
Smalle afvoergoten en lijngoten
Een lijngoot is een smalle, lange goot met een rooster die het water over een hele lijn opvangt. In de volksmond heet hij ook acodrain of aquadrain, naar twee merknamen; wat volgt, geldt voor elke lijngoot.
Wanneer een goot op het terras nodig is
Een goot is nodig waar je het water niet over de rand kunt laten lopen. Het typische geval is een terras dat tegen de gevel vlak ligt of zelfs naar het huis afloopt. Meestal ligt de tuin dan hoger dan de vloer binnen. Dan komt er een goot voor de terrasdeur, over de hele breedte van de opening. Ook een terras dat helemaal ingesloten ligt, tussen muren of een verhoogde border, heeft een goot of put nodig.
Een tweede geval is een tuin die het water niet opneemt. Denk aan zware klei, een gazon op dezelfde hoogte als het terras of een tuin die naar de buren afhelt. Een goot aan de lage rand verzamelt het water dan en leidt het naar één plek, een infiltratievoorziening of een regenwaterput met filter.
Lijngoot, sleufgoot of goot met rooster
Er zijn drie vormen. Een gewone lijngoot of roostergoot heeft een open rooster van staal, gietijzer of kunststof en neemt veel water snel op. Een sleufgoot of verholen goot zit bijna volledig onder de verharding; je ziet alleen een smalle spleet. Die valt nauwelijks op in een terras; je kuist hem via de kolken die op regelmatige afstand in de goot zitten. Bij grote betonplaten bestaan er ook platen met een ingewerkte goot.
Voor een terras volstaat meestal de smalste uitvoering van een systeem; breedte, diepte en betonbed haal je uit de plaatsingsinstructie van de fabrikant. De gootelementen zijn van kunststof, polyesterbeton of beton en klikken of passen in elkaar.
De voegen tussen twee elementen maak je waterdicht met de elastische kit van het systeem, anders sijpelt het water langs de naad in de fundering. Het rooster ligt vast in het kader en rammelt niet. Het komt nergens boven de verharding uit en ligt er hoogstens 1 cm onder, zodat het water er vanzelf in loopt zonder dat je over een rand struikelt.
Kolk en zandvang aan het einde
Een goot vangt naast water ook zand, blad en vuil. Aan het lage einde komt daarom een kolk, bij een lange goot ook op regelmatige afstanden. Dat is een diepere bak met een zandvang of een uitneembare vuilemmer, waarin het zand bezinkt voor het water de buis in loopt. Zonder kolk slibt de afvoerbuis langzaam dicht. Bij een stortbui komt het water van het hele terras in enkele minuten bij de goot, en dan telt elke centimeter vrije doorgang in rooster, kolk en buis. Loopt een goot over, dan kijk je daarom eerst of er iets verstopt zit, voor je aan een bredere goot denkt.
| Oplossing | Wanneer | Let op |
|---|---|---|
| Afloop naar gras of grind | tuin neemt water op, rand vrij | strook min. 1/4 van de verharding, 2 cm lager |
| Lijngoot | vlak tegen de gevel, voor een deur, aan een lage rand | kolk met zandvang, afvoer naar infiltratie |
| Afvoerput | ingesloten terras, binnenkoer | afschot in vier richtingen, meer snijwerk |
| Drainagebuis | water in de grond: klei, keerwand, natte fundering | omhuld, uitmonding waar water weg kan |

Een afvoerput in het terras
Een afvoerput, in Vlaanderen ook een buitensterfput of straatkolk genoemd, vangt het water op één punt op. Hij past waar een goot geen zin heeft, zoals in een kleine binnenkoer of een terras dat aan alle kanten tegen muren ligt.
Afschot in vier richtingen
Een put vraagt een andere helling dan een goot. Het hele vlak moet naar dat ene punt aflopen, dus elke tegel ligt in een lichte trechter. Daarvoor snijd je de tegels schuin langs de diagonalen naar de put. Met grote tegels is dat veel snijwerk en blijven er al snel ondiepe hoeken waar water blijft staan. Hoe groter het terras, hoe groter het hoogteverschil tussen de rand en de put, want de helling geldt in elke richting.
Een lijngoot is daarom vaak eenvoudiger: het terras helt dan in één richting en de tegels blijven heel. Een put kies je vooral in een kleine ruimte, of waar er al een kolk ligt. Ook als de opbouw van de vloer geen lange sleuf toelaat, is een put de logische keuze.
Een put die je kunt openen
Een afvoerput voor regenwater heeft een uitneembaar rooster en een emmer of zandvang. Plaats hem zo dat je er na de herfst bij kunt, met een rooster dat je zonder breken uit het kader tilt. Het gietijzeren deksel van de huisaansluiting of de regenwaterput is geen afvoer. Dat deksel hoort dicht. Hoe je een deksel netjes in klinkers of tegels inwerkt, staat bij een putdeksel in de oprit of het terras.
Afvoergoot voor de oprit
Een oprit krijgt net als een terras een dwarshelling van minstens 1%, liefst 2%. Op een oprit van 3 m breed is 2% een hoogteverschil van 6 cm. Die helling stuurt het water naar een gazon, een border of een grindstrook naast de oprit, en daar heb je geen goot voor nodig.
Een goot aan de straatkant
Een oprit die in de lengte naar de straat afloopt, voert het water naar het openbaar domein, en dat mag niet. De oplossing is een dwarse goot vlak voor de rooilijn, over de hele breedte van de oprit. Die goot leidt het water naar een infiltratievoorziening of een lager stuk tuin op je eigen perceel. Het werkt het best met een tweede, flauwe helling naar die goot, zodat het water niet over het rooster heen schiet.
Bij een nieuwe oprit kies je liefst eerst voor afschot naar de zijkant en pas dan voor een goot. Hoe je een oprit in zijn geheel opbouwt, staat bij een oprit aanleggen.
Een oprit die naar de garage afloopt
Ligt de garage lager dan de straat, dan loopt al het water van de oprit naar de poort. Daar komt een goot vlak voor de poort, over de hele breedte. Ligt die goot ook lager dan de tuin, dan kan het water niet vanzelf naar een infiltratievoorziening stromen. Er is dan een pompput nodig of een andere oplossing die een architect of aannemer uitwerkt.
Welke sterkteklasse voor goot en rooster?
Goten en roosters voor verharding worden getest volgens de norm NBN EN 1433. De klasse staat op het rooster en het kader: de letter geeft het gebruik en het getal de proefbelasting in kilonewton. Waar een personenwagen over rijdt, kies je minstens klasse B 125. De wegbeheerder gebruikt buiten de rijweg B 125 of C 250 en in de rijweg D 400.
Voor een terras waar alleen gelopen wordt, volstaat een rooster uit de A-reeks, bedoeld voor plekken waar geen voertuigen komen. Rijdt er af en toe een bestelwagen of een minigraver over het terras, reken dan zoals voor een oprit, en kies bij twijfel C 250.
Een goot is maar zo sterk als het bed waarin hij ligt. Zonder beton rondom drukt een wiel de wanden naar binnen en springt het rooster los.
Drie gevallen laat je ontwerpen en uitvoeren door een architect of aannemer: een oprit die naar een lager liggende garage afloopt, een aansluiting op de huisaansluiting of de riolering, en een infiltratievoorziening uit je omgevingsvergunning. Bij een pompput hoort ook een elektrische aansluiting, en die legt een elektricien. Een nieuwe afvoer op de huisaansluiting bespreek je vooraf met de rioolbeheerder van de gemeente. Een nieuw rioleringsstelsel wordt vóór de eerste ingebruikname gekeurd.
Drainagebuis aanleggen naast of onder een terras
Een drainagebuis is iets anders dan een afvoerbuis. Ze ligt in de grond en verzamelt via sleuven in de buiswand het water dat al in de bodem of de fundering zit. Een goot vangt water aan het oppervlak, een drainagebuis water eronder.
Wat heb je nodig
Gereedschap
- spade en schop
- koord, piketten en rolmeter
- rechte lat van 2 m en waterpas
- rubberen hamer
- handstamper
- haakse slijper met steenschijf
Materiaal
- gootelementen met rooster, eindplaten en kit
- kolk of eindstuk met zandvang
- PVC-afvoerbuis met bochten en aansluitstuk
- schraal beton voor het bed en de rugsteun
- draineerbuis met filterkous en geotextiel (bij drainage)
- draineerzand of gewassen steenslag
Wanneer een drainagebuis zin heeft
Op zandgrond is een drainagebuis zelden nodig, omdat het water vanzelf wegzakt. Op leem en klei blijft het water in de fundering of naast het terras staan, en daar helpt een drainage. Typische plekken zijn de lage rand van een terras op klei en de voet van een keerwand met drainage achter de muur. Ook onder een waterdoorlatende oprit op slecht doorlatende grond ligt vaak een buis. De onderfundering bergt daar het water, en de buis voert het traag af.
Een drainagebuis lost geen gebrek aan afschot op. Loopt het water bovenop het terras naar de gevel, dan zit het probleem in de helling of in een goot die ontbreekt.
Draineerbuizen: buis, omhulling en sleuf
Draineerbuizen zijn geribbelde, buigzame buizen van PVC, met kleine sleuven over de hele omtrek. Ze komen op rollen van 20 tot 200 m; voor een terras of oprit zijn 80, 100, 125 en 160 mm de gangbare diameters. De buis zit in een filterkous van polypropyleenvezels of een waterdoorlatend geotextiel. Je kunt ze ook bij het leggen omwikkelen met een filterband die minstens 20 cm overlapt. Die omhulling houdt fijne grond buiten, zodat de sleuven niet dichtslibben.
De sleuf is minstens 10 cm breder dan de buis en heeft een vlakke bodem zonder golvingen. De buis ligt op een bedje draineerzand of steenslag en krijgt er tot 30 cm boven de buis een laag draineermateriaal over. Rond dat geheel leg je een geotextiel, zodat de omringende grond zich niet met het grind mengt. Pas dan vul je de sleuf verder aan.
Helling en uitmonding van de drainage
Je legt een drainagebuis van het laagste punt naar het hoogste: begin bij de uitmonding en werk stroomopwaarts. Zo controleer je meteen dat de buis overal blijft dalen, zonder buik waarin water en slib blijven staan. Het hoogste uiteinde sluit je af met een stop, anders loopt er grond in.
Het laagste uiteinde moet ergens uitkomen waar water weg kan: een infiltratievoorziening, een lager stuk tuin of een gracht. Een drainagebuis die in de grond eindigt, loopt vol en doet niets. Waar de buis in een put of gracht uitmondt, gebruik je een gesloten buis van minstens een halve meter. Die schuift minstens 20 cm over de draineerbuis.
Wil je grondwater op de riolering aansluiten, vraag dan eerst aan de rioolbeheerder of dat mag.
Aansluiten op regenwaterput of infiltratie
Het water uit een goot, put of drainagebuis eindigt in een infiltratievoorziening, eventueel via een regenwaterput. Hoe groot die moet zijn, volgt uit de oppervlakte die erop afwatert.
Hoe groot de infiltratievoorziening moet zijn
Tel alle verharding op die via een goot of put afwatert, plus het dak als dat ook op de infiltratie komt. Per m² heb je 33 liter infiltratievolume nodig, en de infiltratieoppervlakte is minstens 8% van de afwaterende oppervlakte. Een terras en oprit van samen 100 m² met een goot vragen zo 3.300 liter en 8 m² infiltratieoppervlakte. Infiltratie gebeurt in principe bovengronds, in een verlaagde kom of wadi; ondergronds mag alleen als je motiveert waarom bovengronds niet kan.
Hoe je de kom uitgraaft, de noodoverlaat legt en wat je op slecht doorlatende grond doet, staat bij een wadi of infiltratievoorziening aanleggen.
Via de regenwaterput of rechtstreeks
Rechtstreeks naar de infiltratie is het eenvoudigst: de buis van de goot loopt naar de kom, met een helling en zonder knikken. Loopt de afvoer via de regenwaterput, dan komt er een filter tussen en gaat de overloop van de put verder naar de infiltratie. Leg in beide gevallen een kolk of zandvang vóór de kom of put. Zo blijft het zand van de verharding daar, en slibt de bodem van de infiltratie niet dicht.
Een voorziening die al voor het dak bestaat, kan het water van een nieuw terras soms mee opnemen. Reken dan de nieuwe oppervlakte bij de bestaande en kijk of het volume nog volstaat.
Wat kost afwatering van een terras of oprit?
Voor particuliere tuinwerken bestaan geen officiële prijzen. Wonen in Vlaanderen publiceert wel de gemiddelde eenheidsprijzen waarmee aannemers in 2022 en 2023 inschreven op sociale woonprojecten. Het zijn prijzen voor geleverd en geplaatst werk, exclusief btw; in de tabel staan ze met 21% btw erbij. Ze komen uit grotere projecten, dus voor een klus van enkele meters zijn het richtprijzen en geen offerte.
Waar de prijs van een goot door stijgt
De spreiding binnen één post is groot: een meter lijngoot in polyesterbeton kostte tussen 93 en 874 euro. Gemiddeld lagen polypropyleen en polyesterbeton even hoog, dus het materiaal van de goot zegt weinig over de prijs. Vergelijk bij offertes daarom de sterkteklasse, het soort rooster en wat er precies in de post zit. Rooster, kolk, afvoerbuis en graafwerk zijn aparte posten die je bij de goot optelt. Moet een bestaande verharding open en weer dicht, dan komt daar nog het uitbreken en herleggen bij. Wie zelf graaft en plaatst, betaalt alleen het materiaal, dat in deze prijzen niet apart staat.
| Post (geleverd en geplaatst) | Eenheid | Gemiddeld 2022–2023, met 21% btw | Spreiding |
|---|---|---|---|
| Lijngoot polyesterbeton | per meter | ± 286 euro | 93 tot 874 euro |
| Lijngoot polypropyleen | per meter | ± 286 euro | 149 tot 450 euro |
| Geulrooster | per meter | ± 83 euro | 28 tot 150 euro |
| Straatkolk | per stuk | ± 582 euro | 133 tot 863 euro |
| Rooster of deksel 40 x 40 cm | per stuk | ± 227 euro | 87 tot 557 euro |
| Draineerbuis kunststof Ø 100 mm | per meter | ± 47 euro | 33 tot 81 euro |
Een lijngoot plaatsen langs een terras
Deze volgorde geldt voor een smalle goot langs een terras in tegels of klinkers op steenslag. De afvoer gaat naar een infiltratievoorziening of een regenwaterput met filter. Volg voor de diepte van het betonbed de plaatsingsinstructie van het gootsysteem.
-
De afvoerweg en de hoogtes bepalen
Leg vast waar het water heen gaat en hoe de buis daar komt. Meet de hoogte van de dorpel, de afgewerkte terrashoogte en de hoogte van de inlaat van de infiltratievoorziening. Het terras daalt met 1 tot 2 cm per meter naar de goot. Daarna moet de buis nog verder kunnen dalen tot aan de infiltratie.
-
De sleuf uitzetten en graven
Span een koord op de bovenkant van het rooster, een paar millimeter en hoogstens 1 cm onder de afgewerkte tegelhoogte. Graaf de sleuf breed genoeg voor de goot plus een rugsteun van beton aan beide kanten, en diep genoeg voor het betonbed eronder. De sleufbodem is vlak en verdicht.
-
Kolk en afvoerbuis voorbereiden
Zet de kolk of het eindstuk met zandvang op het lage punt. Leg van daaruit de PVC-buis naar de infiltratievoorziening, overal dalend en zonder knikken. Sluit het andere uiteinde van de goot af met een eindplaat. Water dat je in de kolk giet, moet vrij aan het einde van de buis uitlopen.
-
De goot op een betonbed zetten
Leg de gootelementen op een bed van schraal beton, tegen het koord en met de roosters erin, zodat de wanden recht blijven. Kit de voegen tussen de elementen waterdicht. Een lat over de roosters raakt overal en het koord loopt gelijk met de bovenkant.
-
Rugsteun aanbrengen en de verharding aansluiten
Giet aan beide kanten beton tegen de goot tot onder de straatlaag en laat het een paar dagen uitharden. Leg daarna de tegels of klinkers tot tegen de goot, zodat de rand van de verharding een paar millimeter boven het rooster uitkomt. Het rooster mag nergens hoger liggen dan de tegels.
-
Testen met water
Laat een tuinslang of een paar emmers water over het terras lopen. Het water loopt zonder plassen naar de goot, verdwijnt in het rooster en komt via de kolk aan de infiltratievoorziening uit. Blijft er water staan langs de goot, dan ligt de verharding daar te laag en leg je die strook opnieuw.
Vóór het terras of de oprit in gebruik gaat
In de praktijk
Een plas tegen de terrasdeur na elke bui
Na een regenbui blijft er water staan tussen de eerste rij tegels en de dorpel. Leg een lat van 2 m haaks op de gevel en meet de helling. Loopt het terras naar het huis toe, dan is de fundering tegen de gevel meestal verzakt. Is het daar vlak, dan lag het terras te hoog om afschot te geven. Een lijngoot over de breedte van de deur vangt het water dan op, met een afvoer naar de tuin of een infiltratievoorziening. Is alleen een strook verzakt, dan leg je die strook opnieuw met de juiste helling.
De lijngoot loopt over bij een zware bui
Bij een stortbui spoelt het water over het rooster heen, terwijl de goot bij gewone regen volstaat. Open eerst de kolk of zandvang aan het lage einde: zit die vol zand en blad, dan kan het water niet weg. Kijk daarna aan de uitmonding of er water uit de buis komt. Komt er niets, dan zit de buis verstopt. Komt er wel water maar staat de kom vol, dan is ze te klein of slibt haar bodem dicht. Kuis kolk en goot na elke herfst en reken de infiltratievoorziening na met 33 liter per m².
Het gazon langs het terras blijft drassig
Het terras watert af naar het gras, maar daar blijft het water dagen staan en de rand van het terras begint te verzakken. Graaf een gat van een spade diep naast het terras en giet het vol water. Zakt het na een uur nauwelijks, dan ligt er leem of klei. Maak de strook breder of verlaag ze tot een ondiepe infiltratiekom. Een drainagebuis aan de lage rand kan ook, met een uitmonding in een lager stuk tuin of een wadi.
Een nieuwe oprit helt naar de straat
Bij het uitzetten van een nieuwe oprit blijkt de straat het laagste punt van het perceel. Een oprit die zo naar de straatgoot afwatert, voldoet niet aan de hemelwaterverordening. Kijk eerst of de oprit dwars naar een border of grasstrook kan hellen. Lukt dat niet over de hele lengte, leg dan vlak voor de rooilijn een dwarse goot van minstens klasse B 125. Die goot loopt naar een infiltratievoorziening op je eigen terrein.
Veelgemaakte fouten
Een goot in plaats van afschot
Een goot vangt alleen water dat er ook naartoe loopt. Een vlak terras met een goot aan de rand houdt plassen tussen de goot en de gevel. Geef de verharding eerst minstens 1% helling naar de goot en gebruik de goot om het water te verzamelen.
Een rooster even hoog als de tegels
Ligt het rooster even hoog als de verharding of hoger, dan stroomt het water langs de goot. Er blijft dan een natte strook naast liggen. Leg het rooster een paar millimeter en hoogstens 1 cm onder de rand van de tegels of klinkers.
Een drainagebuis zonder omhulling of uitmonding
Een kale draineerbuis in leem of klei slibt in enkele jaren dicht, en een buis die blind in de grond eindigt, voert niets af. Gebruik een buis met filterkous in draineerzand of steenslag, met een geotextiel rond. Laat ze uitkomen in een infiltratievoorziening, een gracht of een lager stuk tuin.
De goot op de vuilwaterleiding aansluiten
Regenwater van een terras of oprit hoort niet in de afvoer van keuken en toilet. Het belast de riolering en het waterzuiveringsstation bij elke bui. Leid het naar een infiltratievoorziening op je eigen terrein, eventueel via een regenwaterput met filter.
Veelgestelde vragen
Is een afvoer in het terras verplicht?
Nee. Natuurlijke afvloei naar een onverharde zone op je eigen terrein heeft juist de voorkeur. Die zone is minstens een vierde zo groot als de verharding die erop afwatert. Een goot of put is alleen nodig als het water niet over de rand kan, en dan moet die afvoer naar een infiltratievoorziening.
Mag een bestaande afvoer van het terras op de riolering blijven?
Voor de hemelwaterverordening wel, zolang je alleen de tegels of klinkers vervangt en de fundering laat liggen. Breek je ook de fundering uit, of vergroot je het terras, dan geldt ze wel. De afvoer gaat dan naar een infiltratievoorziening, en je koppelt de goot best meteen af van de riolering. Komt er in je straat een nieuwe, gescheiden riolering, vraag dan bij de rioolbeheerder van je gemeente wat je bij die werken moet afkoppelen.
Hoe vaak kuis je een lijngoot of afvoerput?
Kijk minstens na de bladval in de herfst en na een zware bui of de kolk of zandvang vol zit. Til het rooster eruit en schep het zand en blad uit de goot en de kolk. Spoel daarna met een tuinslang na tot het water aan de uitmonding helder uitloopt.
Bronnen
- Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid, 7 april 2026 — Technisch achtergronddocument bij de GSV Hemelwater, versie 1.3
- Vlario — Waaraan moet mijn rioleringsstelsel voldoen?
- Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw — Handleiding voor verhardingen met tegels, grootformaattegels en geprefabriceerde betonplaten (A 97)
- Agentschap Wegen en Verkeer — Standaardbestek 250 versie 4.1a, hoofdstuk 7 Rioleringen en afvoer van water (draineringen)
- Agentschap Wegen en Verkeer — Standaardbestek 250 versie 4.1a, hoofdstuk 3 Materialen (roostergoten, verholen goten en kolken)
- Vlaanderen.be (Wonen in Vlaanderen) — Eenheidsprijzen sociale woningbouw, tabel 2022-2023
- Departement Omgeving — FAQ Gewestelijke hemelwaterverordening 2023 (versie 26 juli 2024)
Verder lezen over dit onderwerp
Stabilisé maken, leggen en laten drogen
Steentapijt buiten: terras of oprit leggen, reinigen en verwijderen
Blauwe steen reinigen, opschuren en herstellen zonder de kalksteen aan te tasten
Platines in natuursteen kiezen en leggen op terras en oprit