Hoe een schilddak gebouwd is en wat andere dakvormen vragen
Een schilddak heeft vier hellende dakvlakken: twee trapezia en twee driehoeken, met vier hoekkepers naar een korte nok en een goot rondom. Bij dezelfde helling legt de dakwerker evenveel m² pannen als op een zadeldak, maar meer goot en meer zaagwerk langs de noordbomen. Een vlinderdak en een sheddak wateren af naar goten boven de woning. Een andere dakvorm verandert het bouwvolume en vraagt in Vlaanderen een omgevingsvergunning.
Bekijk de informatie en links bij deze gids
Wat is een schilddak?
Een schilddak is een hellend dak met vier dakvlakken die allemaal naar de goot aflopen. Op de lange zijden liggen twee trapezia, op de korte zijden twee driehoeken. Waar die vlakken elkaar raken, lopen vier schuine ribben van de hoeken van de woning naar een korte nok.
Nok, noordbomen en een dakvoet rondom
De schuine rib tussen twee dakvlakken heet in Vlaanderen een noordboom. Eronder ligt de hoekkeper, de balk die de rib draagt. Op de noordboom komen noordboompannen, die eruitzien als de nokpannen bovenaan. Waar noordboom en nok samenkomen, verbindt een T-vormig stuk ze; in een bestek heet dat een T-broekstuk.
Topgevels zijn er niet. De dakvoet loopt op dezelfde hoogte rond de hele woning, en elke gevel krijgt een goot. Met een dakoversteek rondom staan alle vier de gevels onder het dak. Bij een zadeldak staan twee topgevels tot aan de nok in weer en wind.
De lagen van pan tot plafond zijn dezelfde als bij elk ander pannendak. Hoe ze op elkaar volgen, lees je bij de opbouw van een hellend dak, laag per laag.
Tentdak en afgewolfd zadeldak
Op een vierkant grondplan lopen de vier hoekkepers samen in één punt. De nok verdwijnt en je krijgt een tentdak met vier driehoekige dakvlakken. Die vorm past vooral op een klein, vierkant volume, zoals een tuinpaviljoen of een bijgebouw.
Een afgewolfd zadeldak zit tussen zadeldak en schilddak in. Aan een of beide uiteinden is het zadeldak schuin afgewerkt met een driehoekig dakvlak in plaats van een volle topgevel.
Loopt dat dakvlak maar een deel van de hoogte naar beneden, dan blijft eronder een lagere topgevel staan. Voor het gebinte betekent elk afgewolfd uiteinde twee korte hoekkepers.
De constructie van een schilddak
Het gebinte van een schilddak heeft dezelfde onderdelen als dat van een zadeldak: een muurplaat, kepers, een nokbalk en vaak gordingen of spanten. Daar komen de hoekkepers bij, met de korte kepers die erop aansluiten.
Hoekkepers en korte kepers
Een hoekkeper loopt van de hoek van de muurplaat naar het uiteinde van de nok. Hij is zwaarder dan een gewone keper, want hij draagt aan weerszijden de korte kepers van twee dakvlakken.
Die korte kepers vertrekken op de muurplaat en eindigen schuin tegen de hoekkeper. Geen twee zijn even lang, dus de schrijnwerker zaagt ze een voor een op maat.
In het middenstuk van de lange dakvlakken liggen gewone, volle kepers van de dakvoet tot de nok. Op elke korte zijde loopt één volle keper van het midden van de muurplaat naar het uiteinde van de nok.
Hoe lang wordt de nok?
Hebben alle dakvlakken dezelfde helling, dan vertrekken de hoekkepers in bovenaanzicht onder 45° uit de hoeken. De nok is dan precies de lengte van de woning min haar breedte. Een woning van 10 bij 8 m krijgt zo een nok van 2 m. Bij 12 bij 8 m wordt dat 4 m.
Een steilere helling maakt het dak hoger, maar de nok blijft even lang. Wil je toch een langere nok, dan krijgen de korte zijden een steilere helling dan de lange. Dat kan, al lopen de hoekkepers dan niet meer onder 45° en vraagt elke snede een eigen uitzetting.
Zonder topgevels gaat het gewicht anders naar de muren
In een gordingendak rusten de gordingen met hun koppen op de topgevels. Een schilddak heeft die gevels niet, dus het gewicht moet langs een andere weg naar beneden. Dat kan via spanten op de langsgevels of via gordingen die op een spant of een binnenmuur steunen. Ook de hoekkepers brengen een deel van de last naar de hoeken van de woning.
Elke hoekkeper komt terecht op een hoek van de woning, precies waar twee muurplaten samenkomen. Die hoek krijgt dus een stevige verbinding, en spanten en kepers die op het metselwerk rusten, worden er met bouten aan verankerd.
Welke balken, verbindingen en ankers jouw dak nodig heeft, rekent een ingenieur stabiliteit uit. Het verschil tussen gordingen en spanten staat bij hoe een dakgebinte is opgebouwd.
Kielgoot bij een L- of T-vormige woning
Heeft de woning een L- of T-vorm, dan ontstaat in de binnenhoek een kiel: twee dakvlakken die naar elkaar toe aflopen. Daaronder ligt een kilkeper, erop een kielgoot, ook kilgoot genoemd. Het water van twee dakvlakken komt daar samen, terwijl de pannen er zijn bijgesneden en het onderdak er onderbroken is.
Een kiel ligt bovendien ongeveer een kwart flauwer dan de dakvlakken ernaast: bij 45° dakhelling helt hij ongeveer 35°, bij 30° nog ongeveer 22°. Het water stroomt er dus trager weg, terwijl er meer van komt.
Daarom werkt de dakwerker met vaste minimummaten. De nuttige breedte van de kielgoot is minstens 2 x 150 mm, en de pannen bedekken haar aan weerszijden minstens 80 mm. Tussen de pannen blijft ongeveer 150 mm vrij, zodat bladeren wegspoelen. Het onderdak overlapt de bodem van de kielgoot over 150 tot 200 mm.
Laat de pannen naast een kielgoot evenwijdig met de kiel zagen en apart vastzetten, met roestvaste of koperen haken, nagels of draad. Een losse, schuin gezaagde pan schuift bij de eerste storm de goot in.
Zadeldak, schilddak of lessenaarsdak
Het aantal dakvlakken bepaalt hoeveel gevels, goten en hulpstukken een dak heeft, en hoeveel ruimte eronder overblijft, telkens voor hetzelfde grondplan en dezelfde helling.
De drie vormen naast elkaar
Een schilddak heeft het meeste werk aan de ribben, een zadeldak het meeste metselwerk boven de dakvoet en een lessenaarsdak de eenvoudigste constructie. Een schilddak loopt naar alle kanten af. Het past dus alleen waar elke gevel vrij staat: in open bebouwing, of aan de vrije kant van een halfopen woning.
| Zadeldak | Schilddak | Lessenaarsdak | |
|---|---|---|---|
| Dakvlakken | 2 | 4 | 1 |
| Topgevels | 2 driehoeken | Geen | 2 schuine zijgevels |
| Goten | 2 zijden | 4 zijden | 1 zijde |
| Ribben met hulpstukken | Nok en kantpannen | Korte nok en 4 noordbomen | Nok aan de hoge kant |
| Ruimte onder het dak | Het meest | Ruim een kwart minder | Hoog aan één kant |
| Gebinte | Gordingen of spanten | Plus hoekkepers en korte kepers | Kepers op twee muurplaten |
| Typisch op | Rijwoning, halfopen en open bebouwing | Open bebouwing, pastorijwoning | Aanbouw, berging, moderne woning |
Ruimte onder het dak
Met dezelfde helling heeft een schilddak minder zolder. Op een grondplan van 10 bij 8 m onder 45° ligt de nok 4 m boven de dakvoet. Onder een zadeldak geeft dat 160 m³ dakvolume, onder een schilddak ongeveer 117 m³: ruim een kwart minder. Wat wegvalt, zit aan de korte zijden: daar loopt de volle hoogte van een zadeldak door tot tegen de topgevel.
Wil je de zolder bewonen, dan zijn de topgevels van een zadeldak handig: daar komen gewone ramen in. Onder een schilddak komt het daglicht via dakramen of dakkapellen. Welke vrije hoogte een kamer onder het dak nodig heeft, legt je gemeente vast. Hoe je die afleest aan kroonlijst en helling, staat bij gabarit, kroonlijst en nokhoogte.
Wind op vier dakvlakken
Op een dak met vier dakschilden is de winddruk gelijkmatiger verdeeld dan op een dak met twee. De hoekkepers en de nok blijven wel gevoelige zones, en daar worden de pannen extra bevestigd. Bij een L- of T-vormige woning geldt dat ook voor een strook langs de kielgoten. Die strook is een tiende van de kleinste van twee maten breed: de afmeting van het gebouw of tweemaal de nokhoogte. Bij een vleugel van 10 m met de nok op 6 m is dat 1 m.
Welke pannen en hulpstukken hoeveel bevestiging krijgen, staat bij dakpannen kiezen en vastzetten tegen storm.
Het lessenaarsdak: één dakvlak en een hoge gevel
Een lessenaarsdak heeft één dakvlak dat van een hoge naar een lage gevel loopt. Al het water gaat naar één goot. Het gebinte is eenvoudig: de kepers liggen op twee muurplaten op een verschillende hoogte, bij een grotere overspanning met een gording ertussen.
Het kwetsbare punt zit aan de hoge kant. Daar eindigt het dak tegen een opgaande gevel met een aansluitslab, of het krijgt een eigen nok. Op een pannendak bestaan daar aparte nokpannen voor, in een bestek shedpannen genoemd.
Een lessenaarsdak op een aanbouw ligt vaak flauw. Onder de minimale helling van de pan wordt het een plat dak met roofing of EPDM, of een dak in zink of golfplaten. Hoe dat dak is opgebouwd, staat bij een plat dak opbouwen, laag per laag.
Het vlinderdak en zijn middengoot
Een vlinderdak is een omgekeerd zadeldak. Twee dakvlakken lopen van de buitengevels naar beneden, naar een goot in het midden, zodat het dak van opzij een V vormt. Het hoogste punt ligt aan de gevels, het laagste boven de woning.
Eén goot boven de woning
Alle regen van beide dakvlakken komt samen in een horizontale bakgoot tussen de twee dakvlakken, in een bestek een kilbakgoot genoemd. Die goot ligt binnen het bouwvolume, recht boven een kamer. Water dat over een gewone hanggoot loopt, valt naast de gevel; bij een vlinderdak loopt het in de constructie.
De bakgoot krijgt een eigen helling naar de afvoer. Met een metalen bekleding zoals zink is dat minstens 5 mm per meter, met roofing of EPDM minstens 10 mm. Op een goot van 10 m is dat 5 of 10 cm hoogteverschil.
De goot moet ook het water van twee dakvlakken samen aankunnen. Haar doorsnede en die van de afvoer worden berekend volgens NBN 306, NBN EN 12056-3 en Technische Voorlichting 270 van Buildwise; vraag die berekening aan je architect of dakwerker.
Waar een vlinderdak lekt
De zwakke plekken liggen allemaal rond de middengoot, en de noodoverloop is de lastigste.
Bij een gewone bakgoot aan de dakvoet ligt de buitenrand over de hele lengte minstens 30 mm lager dan de binnenrand. Loopt de goot vol, dan stroomt het water over die buitenrand naar buiten. Bij een vlinderdak heeft de goot aan beide kanten een dakvlak, dus die weg bestaat niet. De noodoverloop moet daarom via de kopse kanten: een noodspuwer door de gevel of een overloopleiding. Tussen de mond van de afvoer en die van de overloop zit 5 cm hoogteverschil.
| Plek | Wat er misgaat | Wat het voorkomt |
|---|---|---|
| Aansluiting dakvlak op goot | Water stuwt onder de dakbedekking | Gootbekleding minstens 10 cm onder de dakbedekking door |
| Afvoer | Verstopt, goot loopt vol en over | Noodspuwer of overloopleiding, 5 cm hoger |
| Zinken goot | Naden scheuren door uitzetting | Uitzettingsvoeg om de 6 m (band) of 10 m (mechanisch) |
| Zink tegen roofing | Bitumen tast het zink aan | Zink en bitumen gescheiden houden |
| Bladeren en vuil | Water blijft staan, afvoer raakt dicht | Goot en afvoer elk najaar kuisen |
Loopt de afvoer van de middengoot binnendoor naar beneden, dan zit elke lekkende verbinding of verstopping meteen in huis. Laat de route van de afvoerbuis en de plek van de noodoverloop op de plannen tekenen voordat het dak dichtgaat.
Dakbedekking voor een flauw vlinderdak
Pannen en leien hebben een minimale helling. Voor leien in dubbele dekking ligt die op 25°. Voor pannen staat ze in de gebruiksgrafiek van de fabrikant, en ze verschilt per panmodel.
Liggen de dakvlakken flauwer, dan krijgt het vlinderdak een afdichting zoals een plat dak, in EPDM of roofing. Het dakvlak helt dan minstens 2%, de goot minstens 1%. Dakvlak en goot kunnen dan in hetzelfde membraan doorlopen, zodat er in de kiel minder naden zijn. Zink met staande naad is een derde mogelijkheid, binnen de helling die de fabrikant toelaat.
Sheddaken met het licht op het noorden
Een sheddak is een reeks kleine lessenaarsdaken naast elkaar, als de tanden van een zaag. Elke tand heeft een flauw, gesloten dakvlak en een steil vlak in glas.
Waarom het glas op het noorden staat
Oude Vlaamse weverijen, zoals vlasweverij De Stoop in Kortrijk, hebben sheddaken met doorlopende daklichten naar het noorden. Op glas dat naar het noorden kijkt, valt in België bijna nooit rechtstreeks zon. Het daglicht komt er dus gelijkmatig binnen, zonder felle vlekken of harde schaduwen op het werk, en de ruimte warmt minder op dan onder glas op het zuiden.
Dat principe werkt ook voor een atelier of een leefruimte achter de woning. Met de glasvlakken naar het zuiden krijg je meer zon en warmte binnen. In de zomer wordt de ruimte dan sneller te warm.
Opbouw van een sheddak
Het flauwe dakvlak is een gewoon hellend dak met kepers, onderdak en pannen, zink of een afdichting, naargelang de helling. Aan de top komt een nok voor een lessenaarsdak. Het steile vlak is een glazen wand met raamprofielen die bovenaan op het dak aansluiten en onderaan op de goot.
Tussen elke twee sheds ligt een goot, net als bij een vlinderdak: horizontaal, binnen het dakvolume en met een eigen helling, afvoer en noodoverloop. Een sheddak met vier tanden heeft drie van die goten, plus de goten aan de buitenranden. Elke extra tand is dus ook een extra goot om te bouwen en te kuisen.
Wat kost een schilddak tegenover een zadeldak?
Een schilddak kost meer dan een zadeldak op hetzelfde grondplan, maar het verschil zit minder in de pannen dan je zou verwachten. Het zit in goten, zaagwerk en het gebinte.
Rekenvoorbeeld: 10 bij 8 m onder 45°
Liggen alle dakvlakken onder dezelfde helling, dan heeft een schilddak precies evenveel dakvlak als een zadeldak op hetzelfde grondplan. Je deelt het grondvlak door de cosinus van de helling: 80 m² wordt bij 45° ongeveer 113 m², voor beide daken. Pannen, onderdak en isolatie tel je dus gelijk.
De hulpstukken langs nok, noordbomen en kantpannen komen ongeveer op hetzelfde uit: 32,6 m op het zadeldak tegenover 29,7 m op het schilddak.
De goot wordt wel 16 m langer. Zinken hanggoot kostte in de Vlaamse aanbestedingen van 2023 gemiddeld 52,76 euro per meter exclusief btw. Voor die extra meters is dat ruim 1.000 euro met 21% btw. Daartegenover vallen 32 m² metselwerk van de topgevels weg, met hun isolatie en hun aansluiting op het dak.
| Post | Zadeldak | Schilddak |
|---|---|---|
| Dakvlak (pannen, onderdak, isolatie) | 113 m² | 113 m² |
| Nok | 10 m | 2 m |
| Noordbomen | Geen | 4 x 6,9 m = 27,7 m |
| Kantpannen langs de topgevels | 4 x 5,7 m = 22,6 m | Geen |
| Hanggoot | 2 x 10 m = 20 m | 2 x 10 m + 2 x 8 m = 36 m |
| Topgevel boven de dakvoet | 2 x 16 m² = 32 m² | Geen |
| Gebinte | Gewone kepers | Plus 4 hoekkepers en korte kepers op maat |
Waar het schilddak echt meer kost
Het grootste verschil zit in arbeid. Elke pan langs een noordboom wordt schuin gezaagd, en elke korte keper krijgt een eigen lengte en snede. Rond de hoekkepers en de nok worden de pannen extra vastgezet. De hoekkepers zelf zijn zwaardere balken, en zonder topgevels vraagt het gebinte vaak spanten of extra steunen.
Een dakkapel, een schouw of een kielgoot maakt elk dak duurder; op een schilddak komen ze daar nog bij. Hoe je de m² van je eigen dak opmeet, staat bij wat een nieuw dak kost per m². Daar lees je ook wat een volledige dakrenovatie met isolatie kost, en welk btw-tarief kan gelden.
Richtprijzen per post in 2023
De aanbestedingen van de Vlaamse sociale woningbouw geven een orde van grootte per post. Het gaat om nieuwbouw en vervangingsbouw, vaak met meerdere woningen tegelijk; schaalgrootte en bereikbaarheid van de werf wegen in die prijzen mee. Gebruik ze om de opbouw van een offerte na te kijken, met prijspeil 2023.
| Post (2023) | Eenheid | Gemiddeld excl. btw | Met 21% btw |
|---|---|---|---|
| Kleipannen, gelegd | m² | 58,11 euro | ± 70 euro (40 tot 113) |
| Nok-, noordboom- en kantpannen | lopende meter | 52,43 euro | ± 63 euro (40 tot 106) |
| Zinken hanggoot | lopende meter | 52,76 euro | ± 64 euro (37 tot 108) |
| Zinken bakgoot, bekleding | lopende meter | 92,80 euro | ± 112 euro (73 tot 200) |
| Houten draagconstructie bakgoot | lopende meter | 96,71 euro | ± 117 euro (61 tot 213) |
| EPDM-dakafdichting | m² | 61,25 euro | ± 74 euro (47 tot 117) |
Een vlinder- of sheddak in cijfers
Bij een vlinderdak of sheddak vervangt een bakgoot de hanggoot. Een zinken bakgoot met haar houten draagconstructie kwam in 2023 samen op ongeveer 190 euro per meter exclusief btw, ruim drie keer een hanggoot. Voor die bakgoot waren er wel maar 7 offertes, dus lees het als een orde van grootte.
Voor een vlinderdak met een middengoot van 10 m is dat bijna 2.300 euro met 21% btw. Een zadeldak op hetzelfde huis heeft twee hanggoten van 10 m, samen ongeveer 1.300 euro. Daar komen bij een vlinderdak de noodspuwers, een ruimere afvoer en vaak een afdichting in EPDM of zink bij. Bij een sheddak tel je dat per goot, plus het glas.
Dakvorm en omgevingsvergunning
Of een vergunning nodig is, hangt vooral af van één vraag: verandert het volume van je woning? Deze regels gelden in Vlaanderen sinds 1 maart 2026; de andere gewesten hebben eigen regels. Een gemeente kan bovendien bijkomende voorwaarden of een andere procedure opleggen, dus vraag het altijd na bij de dienst omgeving.
Dezelfde dakvorm vernieuwen
Kepers, panlatten en leien vervangen door nieuwe, zonder de dragende balken van het gebinte te vervangen, is onderhoud. Daarvoor heb je geen omgevingsvergunning nodig.
Ook zwaardere werken aan het dak zijn vrijgesteld, zolang het fysieke bouwvolume gelijk blijft. De energieprestatie mag er niet op achteruitgaan: het EPC mag geen klasse zakken. De woning is hoofdzakelijk vergund of vergund geacht, en het aantal woongelegenheden blijft gelijk.
Horen er stabiliteitswerken bij, zoals nieuwe hoekkepers of spanten, dan stel je een architect aan voor het ontwerp en de controle.
Een andere dakvorm vraagt een vergunning
De vrijstelling geldt alleen als het fysieke bouwvolume niet wijzigt, groter noch kleiner. Een zadeldak dat een schilddak wordt, verliest volume aan de korte zijden. Een plat dak dat een hellend dak wordt, of een vlinderdak dat een zadeldak wordt, wint volume. In al die gevallen valt het werk buiten de vrijstelling: je vraagt een omgevingsvergunning aan, en dan is in principe ook een architect verplicht.
Of je aanvraag de vereenvoudigde procedure volgt of de gewone met openbaar onderzoek, hoor je bij de gemeente. Je kunt een beslissing verwachten binnen drie maanden zonder openbaar onderzoek en binnen zes maanden met, al zijn die termijnen richtinggevend.
Een dakkapel vergroot het volume en is dus ook vergunningsplichtig. Voor dakuitbouwen over maximaal een vierde van de dakoppervlakte is een architect wel niet verplicht. Dakvlakvensters zijn vrijgesteld zolang de dragende structuur van het dak gelijk blijft en het EPC geen klasse zakt. Hoe de aanvraag verloopt, staat bij wanneer je een omgevingsvergunning nodig hebt.
Plan de afbraak van een topgevel pas na de vergunning. Een verleende vergunning wordt aangeplakt, en je mag starten vanaf de 35ste dag na de aanplakking: tot dan kunnen derden nog beroep aantekenen. Laat de dakwerker en de schrijnwerker dus pas na die datum beginnen.
Wat lokale voorschriften over de dakvorm vastleggen
Een ruimtelijk uitvoeringsplan, een bijzonder plan van aanleg of een verkavelingsvergunning kan de dakvorm, de dakhelling, de nokhoogte en het dakmateriaal vastleggen. De vrijstellingen gelden alleen als je werk in overeenstemming is met zo'n plan of met een verkaveling van minder dan vijftien jaar oud. Hetzelfde geldt voor de stedenbouwkundige verordeningen en de voorwaarden van je eigen vergunning.
Staat je woning in de vastgestelde inventaris van het bouwkundig erfgoed, of in werelderfgoedgebied? Dan heb je voor werken aan gevels en daken een vergunning nodig. Voor beschermd erfgoed kan daar een schriftelijke toelating van het Agentschap Onroerend Erfgoed of van een erkende onroerenderfgoedgemeente bij komen.
Een dakvorm kiezen of wijzigen
De dakvorm leg je samen met je architect vast. Deze stappen lopen van de voorschriften van je perceel tot de oplevering van het dak.
-
Vraag de voorschriften van je perceel op
Vraag bij de dienst omgeving van je gemeente welk plan, welke verkaveling en welke verordening voor je perceel gelden. Noteer wat ze zeggen over dakvorm, dakhelling, kroonlijst- en nokhoogte en dakmateriaal. Zo weet je vooraf of een schilddak, vlinderdak of sheddak er past.
-
Bepaal wat er onder het dak moet
Een bewoonbare zolder, dakramen, een dakkapel of alleen een technische ruimte: elk vraagt een andere vorm en helling. Leg vast hoeveel vrije hoogte je nodig hebt en langs welke kant het daglicht binnenkomt.
-
Laat het gebinte rekenen
Bij een schilddak, vlinderdak of sheddak berekent een ingenieur stabiliteit de hoekkepers, spanten, gordingen en verankeringen. Bij een verbouwing met stabiliteitswerken stel je daarnaast een architect aan voor ontwerp en controle.
-
Kies de dakbedekking op de helling
Zoek in de technische fiche van de pan of de lei de minimale helling op en vergelijk ze met elk dakvlak. Ligt een vlak flauwer, kies daar dan een afdichting zoals EPDM, roofing of zink, en laat de overgang tussen beide op plan tekenen.
-
Laat de afwatering detailleren
Laat elke goot op plan zetten met haar helling, haar afvoer en haar noodoverloop. Bij een vlinder- of sheddak horen daar de noodspuwers en de route van elke afvoerbuis bij.
-
Vergelijk de offertes op hoeveelheden
Leg de prijsoffertes naast elkaar op m² dakvlak, lopende meter nok, noordbomen en goot, en het aantal kielgoten. Een groot verschil in hoeveelheden wijst op een vergeten dakvlak of een vergeten goot.
-
Kijk het werk na voordat het dak dichtgaat
Vraag de dakwerker te tonen dat de noordboompannen vastgezet zijn, dat het onderdak onder de kielgoot doorloopt en dat elke bakgoot afloopt naar haar afvoer. Laat hem een emmer water in de goot gieten: het water moet zonder te blijven staan naar de afvoer lopen.
Vóór je een dakvorm vastlegt
In de praktijk
Een vochtvlek onder de middengoot van een vlinderdak
Na een stortbui verschijnt een vlek op het plafond, recht onder de goot. Eerst kijk je of de afvoer verstopt was en de goot overliep; bladeren in het afvoerstuk zijn de snelste verklaring. Was de afvoer vrij, dan zoekt de dakwerker een gescheurde naad of een aansluiting waar de bekleding te kort onder de dakbedekking zit. Na het herstel laat je een noodspuwer plaatsen als die ontbrak, en bij de volgende zware bui kijk je opnieuw.Noordboompannen in de tuin na een storm
Na een storm liggen er stukken van een noordboom in het gras. Vanop de grond tel je hoeveel pannen ontbreken en of de rest van de rib nog recht ligt. De dakwerker vervangt ze en zet elke noordboompan apart vast; vraag of ook de pannen langs de hoekkeper extra bevestigd zijn. Tot het herstel laat je de dakwerker de opening tijdelijk afdekken, want een noordboom bereik je alleen veilig van op een stelling of een hoogwerker.Een zadeldak ombouwen tot schilddak
Bij een renovatie wil je de topgevels kwijt en een schilddak. Eerst vraag je bij de gemeente of de voorschriften die vorm toelaten. Omdat het bouwvolume kleiner wordt, dien je een omgevingsvergunning in met een architect, en een ingenieur rekent het nieuwe gebinte. Plan isolatie en dakramen in dezelfde beweging, want het hele dak ligt dan toch open.Twee offertes voor hetzelfde schilddak liggen ver uiteen
De ene dakwerker rekent 113 m² en 36 m goot, de andere 98 m² en 20 m goot. Je meet zelf het grondplan op en deelt het door de cosinus van de helling. Klopt de goedkope offerte niet, dan ontbreken er meestal korte dakvlakken of goten; vraag beide dakwerkers een offerte op dezelfde hoeveelheden.Veelgemaakte fouten
Pannen op een te flauw dakvlak
Onder de minimale helling blaast de wind regen tussen de overlappingen, en dan moet het onderdak het werk doen. Kies voor een flauw lessenaars- of vlinderdak een afdichting, of een pan die voor die helling gemaakt is. Leg ze op het onderdak dat de fabrikant daarbij voorschrijft.Korte kepers schatten in plaats van uitzetten
Wie de korte kepers op het oog afzaagt, krijgt een golvende noordboom en pannen die niet aansluiten. Elke korte keper krijgt een eigen lengte en een schuine snede die volgt uit de helling. De schrijnwerker zet ze uit op het gebinte of laat ze op maat voorbereiden.Veelgestelde vragen
Passen zonnepanelen op een schilddak?
Welke dakvorm is het goedkoopst?
Kun je een dakkapel in een schilddak plaatsen?
Hoe steil moet een schilddak zijn?
Wanneer je een vakman inschakelt
Een schilddak, vlinderdak of sheddak bouwen is werk voor een dakwerker en een schrijnwerker. Wijzig je de dakvorm, dan ontwerpen een architect en een ingenieur stabiliteit het nieuwe dak. De ingenieur rekent de hoekkepers, de spanten, de draagconstructie onder de bakgoten en de verankering in de muren. Dakwerk gebeurt op hoogte. Voor wie er beroepsmatig werkt, geven de welzijnsregels collectieve beveiliging tegen vallen voorrang: een stelling met leuningen rond het dak gaat voor een harnas, en een ladder dient alleen als werkpost bij gering risico en kort werk. Zonder stelling en opleiding blijf je zelf van het dak; vanop de zolder kijk je wel het gebinte en de onderkant van een kielgoot na. Wat een stabiliteitsstudie inhoudt, lees je bij de stabiliteitsstudie en de ingenieur stabiliteit.
Bronnen
- Vlaanderen.be — Omgevingsvergunning: een woning renoveren
- Codex Vlaanderen — Vrijstellingenbesluit van 16 juli 2010, geconsolideerde versie
- Wonen in Vlaanderen — Bouwtechnisch Bestek Woningbouw 2025, deel 3 Dakwerken
- Wonen in Vlaanderen — Eenheidsprijzen sociale woningbouw, tabel 2022-2023
- Pannendaken: aandacht voor de kielgoten (Buildwise-artikel 2018/03.04)
- Wanneer moeten de dakpannen bevestigd worden bij complexe daken? (Buildwise-artikel 2025/02.04)
- Vlasweverij De Stoop (Inventaris Onroerend Erfgoed)
- FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg — Tijdelijke werkzaamheden op hoogten
Verder lezen over dit onderwerp
Dakgebinte: hoe een gordingendak en een spantendak zijn opgebouwd
Leien dak kiezen, laten leggen en renoveren
Dak vernieuwen: prijs per m², offerte en premie in 2026
